Jump to content
Sign in to follow this  
evrensel-insan

Adalet Mulkun Temelidir

Recommended Posts

Adalet, Hak, Mülk, Devlet arapçadan dilimize gelmiş sözcükler. Mülk kelimesi arapçada; milk/mulk  1. sahip ve egemen olma, sahiplik, egemenlik, hükümdarlık, krallık, 2. sahip olunan şey, egemenlik alanı Ar malaka sahip idi, egemen idi..

şeklinde kısaca "insan hakkı" anlamındadır. Bu nedenle, günümüzdeki düzenlere uygun olması açısından da insan haklarının korunmasında adillik şeklinde düşünülür. 

 

"Adalet insan haklarının temelidir" deyimi bana göre de en uygun olanı. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Adalet, Hak, Mülk, Devlet arapçadan dilimize gelmiş sözcükler. Mülk kelimesi arapçada; milk/mulk مِلك/مُلك [#mlk fuˁl msd.] 1. sahip ve egemen olma, sahiplik, egemenlik, hükümdarlık, krallık, 2. sahip olunan şey, egemenlik alanı Ar malaka ملك sahip idi, egemen idi..

şeklinde kısaca "insan hakkı" anlamındadır. Bu nedenle, günümüzdeki düzenlere uygun olması açısından da insan haklarının korunmasında adillik şeklinde düşünülür. 

 

"Adalet insan haklarının temelidir" deyimi bana göre de en uygun olanı. 

Insan haklarini yine  kendisine veren de bunun adaletini saglayacak olan da yine kendisidir.

 

Ayrica hak tek basina tum "insanlik" degerlerini temsil etmez. En azindan ozgurlugu ve dusunce serbestligini v.s.

 

O yuzden ben ilk yazimda hak ki degerlendirdim. Birde burada insanoglu disinda kalan diger fenomenler basta hayvanlar da girmez. Halbuki insanoglu epistemolojik olarak tek bilen ve bildiren temelde, kendi disindaki fenomenlerin de adaletini saglama durumundadir. Buna kullandigi doga da dunya da evren de v.s. dahil.

Share this post


Link to post
Share on other sites

İnsan hakları veya insanlık, ben bunu da konsensüs sayıyorum. E iyi yani, uzlaşmak güzel. Bir konuda uzlaşı sağladık. 

 

Bu uzlaşıya katılan var mı başka?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ayrica hak tek basina tum "insanlik" degerlerini temsil etmez. En azindan ozgurlugu ve dusunce serbestligini v.s.

 

KatılMIyorum.

 

Zira özgürlük ve düşünce de insanın sahip olduğu olgular. Özgürlük ve düşünce de çeşitli etmenlerce kısıtlanmakta. Özgürlük ve düşünce de insanlık hakkı. Korunmasında adil olmak gerek.

 

Bu nedenle BENİM için en uygun olanı Adalet insan haklarının temelidir deyimi. Sen de "Adalet İnsanlığın temelidir" dersin.

 

İnsanlık içerisine sevgi, aşk, humanistlik vs de girer. Bunlar için hakka haklılığa gerek var mı?

Share this post


Link to post
Share on other sites

İnsan hakları veya insanlık, ben bunu da konsensüs sayıyorum. E iyi yani, uzlaşmak güzel. Bir konuda uzlaşı sağladık. 

 

Bu uzlaşıya katılan var mı başka?

insan haklari sadece insanligin bir parcasidir; esdeger degildir. Ayrica insanlik bilisselligi zaten adaletini sadece kendi turu icin degil; tum fenomenler icin saglama algisi ve bilinci demektir.

 

Gerce her kelime gibi "insanlik" kavrami da insanoglunun anlam ve icerik olarak cok su-istismar ettigi ve cikar somurusu temelinde kullandigi bir kavram. Maalesef insanoglunun bu anlam ve icerige cikar somurusu icin sokmadigi bir kavram da yok.

 

Cunku kavramin yaraticisi ve anlam ve icerik vereni o. Anlam ve icerik te ancak bir ...e goreye gore ve bir deger temelinde veriliyor.

Share this post


Link to post
Share on other sites

KatılMIyorum.

 

Zira özgürlük ve düşünce de insanın sahip olduğu olgular. Özgürlük ve düşünce de çeşitli etmenlerce kısıtlanmakta. Özgürlük ve düşünce de insanlık hakkı. Korunmasında adil olmak gerek.

 

Bu nedenle BENİM için en uygun olanı Adalet insan haklarının temelidir deyimi. Sen de "Adalet İnsanlığın temelidir" dersin.

 

İnsanlık içerisine sevgi, aşk, humanistlik vs de girer. Bunlar için hakka haklılığa gerek var mı?

Katilmiyabilirsin, zaten kimse kimseye de katilmak zorunda degil.

 

Maalesef var. Bir onceki mesajimda acikladim. Insanoglu her yarattigi kelimeyi kavramsal anlam ve icerik olarak ...e gore ve deger temelinde cikara, su-istismare ve duygu somurusune tasiyor.

Share this post


Link to post
Share on other sites

kendi disindaki fenomenlerin de adaletini saglama durumundadir. Buna kullandigi doga da dunya da evren de v.s. dahil.

 

Evet korunmaları insan yararına, İNSAN HAKLARI olsa gerek.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Kaldı ki ADALETİN, hukukun en önde geleni İNSAN HAKLARI HUKUKU. Evrensel düşünenler, buna "insanlık hukuku" dememişler.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Kaldı ki ADALETİN, hukukun en önde geleni İNSAN HAKLARI HUKUKU. Evrensel düşünenler, buna "insanlık hukuku" dememişler.

evrensel hukuk anlam ve iceriginden farkli mi kullandin?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Peki o zaman iki adet "adalet insanlığın temelidir" ve bir adet "adalet insan haklarının temelidir" önerisi var. Başka önerisi olan var mı?

 

Ama @@yenilik bence sen gel bize katıl. Aşkta adalet tabii ki olmalı yahu, niye olmasın? İnsanın her eyleminde adalet şart. Sevgide adalet niye olmasın? İnsan evlatlarını ayırt ederse adaletsizlik olmaz mı?

Share this post


Link to post
Share on other sites

hz   ömer

Ne olmus Omer'e?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Peki o zaman iki adet "adalet insanlığın temelidir" ve bir adet "adalet insan haklarının temelidir" önerisi var. Başka önerisi olan var mı?

 

Ama @@yenilik bence sen gel bize katıl. Aşkta adalet tabii ki olmalı yahu, niye olmasın? İnsanın her eyleminde adalet şart. Sevgide adalet niye olmasın? İnsan evlatlarını ayırt ederse adaletsizlik olmaz mı?

Insanlik bilisselliginde tum duygular vardir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bir rivayete göre bu adaletin mülkün temeli olduğunu halife 1. Ömer diyesiymiş... Aslı var yok bilmem.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ama @@yenilik bence sen gel bize katıl.

 

Ölsem de katılmam dermişim.. smile.png

 

Arasında nüans farkı var. Ben sizin deyiminizi zaten yanlış bulmuyorum. Ama deyim eksik kalıyor. Adalet diyince haktan hukuktan bahsetmezsen zaten olmaz ki..

 

İnsanlık olgusunun içinde sayısızca fiil var. Bunlarda adil olmak gerekmiyor. Mesela benim canım sıkılınca İNSANLIK halim çıkar doğada yürürüm. Doğada bir kedi görünce tutar severim. smile.png Hobimdir doğanın fotoğrafını çekerim. Bunlar ve sayılamayacak kadar olanlar hep İNSANLIK.

 

Şimdi bunları düşündüğümde ADALET kavramını insanlık için kullanmak, adaleti çok fazla geneleştirmek oluyor. Ama insan hakları olunca adalet cuk yerine oturuyor.

 

Kaldı ki günümüzdeki ADALETİN temsilciliğini yapan otoritenin kurguladığı adaleti de, "insanlığın temeli" olarak görmek ayrıca tartışılacak bir konu.

 

Ama, "birey bilinci insanlığın temelidir" deyimini çok doğru görüyorum. Asıl adiliyet birey bilincindedir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Adalet diyince haktan hukuktan bahsetmezsen zaten olmaz ki..

 

Hem "adalet" günümüz toplumsal kültürleri için geçerlidir. İnsanlaşmış, birey bilinci kazanmış bireyler ve oluşturduğu toplumlar için geçerli değildir. Kimi tatmin edecek, ne için gerekecek?

  • Like 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

@@yenilik, doğada iki kedi görürsen ayrım yapmaz, ikisini de sever, besleyeceksen ikisine de eşit yiyecek verirsin. Adalet her yerde geçerlidir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

İşte ben de bunu diyorum. Adalet bu kadar genelleştirilemez. Doğada gördüğüm iki kediye de adil davranmam söz konusu olmayan durumlar olabilir. Beyaz kediden hoşlanmam da siyah kediyi severim. Bunun için beni hakim karşısına mı çıkaracaklar?

 

Neyse konu uzatmayı ben pek sevmiyorum. Söyleyeceklerimi söyledim. Yazılanları bütün oalarak algılamak gerekiyor. 

 

Siz "adalet insanlığın temelidir" diyin.

 

Ama hangi adalet? Henüz bilimsel bilinçle oluşturulmuş bir adalet te yok. Olamaz da zaten. Şimdiki adaletin görevi toplumsal ideolojileri yaşatmak içindir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bu anlayista, "Adalet milletin temeli" olur, devletin degil. Cunku aksi VATANDASIN YOKLUGU VE DEVLETIN BIR MULKU OLMASIDIR.

 

Neyin aksi ? MİLLETİN AKSİ DEVLET Mİ ?  Adaletin temeli Devlet olunca vatandaş yok olup, devletin mülkü mü olacak ? Bu devlet demokratik bireyci devlet olamaz mı ? DEMOKRATİK BİREYCİ DEVLETLERDE VATANDAŞ YOK MU, DEVLETİN MÜLKÜ MÜ ?

 

Bu söz, ZATEN BİREY BİLİNCİ OLMAYAN toplumlarda genel geçer bir sözdür ve BİREY BİLİNCİ OLMAYAN toplumlarda devlet gereklidir, aksi kaba kuvvet üstünlüğüne bağlı zayıfın ezilmesi sonucuna yol açar. Onun için de bu toplumlarda en azından kaba kuvvet tahakkümüne son vermesi açısından ADALET DEVLETİN TEMELİDİR.

 

HER DEVLETİN ADALET ANLAYIŞI FARKLI OLABİLİR. AMA BUNUN BÖYLE OLMASI DA BU SÖZÜ GEÇERSİZ KILMAZ. Önemli olan, üzerinde mutabık kalınmış veya kabullenilmiş olan adalet anlayışı temelinde ADALETİN UYGULANIP UYGULANMADIĞIDIR. Uygulanmadığı anda Devlet ÇÖKER / ÇÖKERTİLİR.

 

Ayrıca, Adalet Milletin temeli de olamaz. Çünkü, biz burada her hangi bir insan topluluğu için ( bu kabile olur, ümmet olur, millet olur olur ) adaleti sağlayacak bir KURUMDAN veya AYGITTAN veya KURULDAN söz ediyoruz. Birey bilinci olmadıkça, bir kurum veya aygıt veya kurul, adaleti sağlamak için gerekecektir.

 

Zira, tekrar ediyorum; bu söz birey ZATEN BİREY BİLİNCİ OLMAYAN toplumlarda genel geçer bir sözdür ve BİREY BİLİNCİ OLMAYAN toplumlarda devlet gereklidir, aksi en basitinden kaba kuvvet üstünlüğüne bağlı zayıfın ezilmesi sonucuna yol açar. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bir rivayete göre bu adaletin mülkün temeli olduğunu halife 1. Ömer diyesiymiş... Aslı var yok bilmem.

 

Halife Ali'ye ait diyenler de var.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Zira, tekrar ediyorum; bu söz birey ZATEN BİREY BİLİNCİ OLMAYAN toplumlarda genel geçer bir sözdür ve BİREY BİLİNCİ OLMAYAN toplumlarda devlet gereklidir, aksi en basitinden kaba kuvvet üstünlüğüne bağlı zayıfın ezilmesi sonucuna yol açar. 

Hem "adalet" günümüz toplumsal kültürleri için geçerlidir. İnsanlaşmış, birey bilinci kazanmış bireyler ve oluşturduğu toplumlar için geçerli değildir. Kimi tatmin edecek, ne için gerekecek?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ölsem de katılmam dermişim.. smile.png

 

Arasında nüans farkı var. Ben sizin deyiminizi zaten yanlış bulmuyorum. Ama deyim eksik kalıyor. Adalet diyince haktan hukuktan bahsetmezsen zaten olmaz ki..

 

İnsanlık olgusunun içinde sayısızca fiil var. Bunlarda adil olmak gerekmiyor. Mesela benim canım sıkılınca İNSANLIK halim çıkar doğada yürürüm. Doğada bir kedi görünce tutar severim. smile.png Hobimdir doğanın fotoğrafını çekerim. Bunlar ve sayılamayacak kadar olanlar hep İNSANLIK.

 

Şimdi bunları düşündüğümde ADALET kavramını insanlık için kullanmak, adaleti çok fazla geneleştirmek oluyor. Ama insan hakları olunca adalet cuk yerine oturuyor.

 

Kaldı ki günümüzdeki ADALETİN temsilciliğini yapan otoritenin kurguladığı adaleti de, "insanlığın temeli" olarak görmek ayrıca tartışılacak bir konu.

 

Ama, "birey bilinci insanlığın temelidir" deyimini çok doğru görüyorum. Asıl adiliyet birey bilincindedir.

Sence adalat kavrami anlam ve icerik olarak hak ve hukuku icermeye mi, yoksa insanoglunu icermeye mi daha yakin?

 

Benim ilk mesajima ve oradaki siniflamaya bak.

 

Hak, hukuk, hakim, hukum

 

Yani adaletin bir uzerinde saglanani (mulk) hakimi(adalete hakim olan) onun hukmu(onun verdigi karar) ve bu hukmun (kararin) hak ve hukuku (adaletin saglanis sekli) vardir. 4H

 

Burada mulkun adaletinin adilligini hakimin hakimiyeti (hukmu hak ve hukuku) saglar.

 

Iste bu 4H bir seyin ustundedir.

 

Iyi de ya o birey; bencil cikarci guc otorite temelinde herseyi/herkesi hakimiyeti altina alan ise; yani BIREYCI AKILCI ise (Emperyalist zihniyetin temeli)

 

Konu uc turlu;

 

Birincisi adaleti kim/ne saglayacaksa onun adilligi

 

Ikincisi adaletin kimin/neyin uzerinde saglanacagi.

 

Ucuncusu adaletin yonu yontemi, yani adilligin ne oldugu.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Halife Ali'ye ait diyenler de var.

Aciklamasi soyle;

 

HZ. ÖMER’İN ADALETİ

 

Sadece İslam tarihinde değil, dünya tarihinde de Hz. Ömer çapında âdaletiyle temayüz etmiş bir devlet başkanı bulmak kolay değildir. O, insanlık tarihinin adalet tahtının tacidarlarından biridir. Hayatından pek çok örnek verilebilir ama şu çarpıcı sözü yeterlidir adalet anlayışının hangi noktalara ulaştığını göstermek için:

“Devlet malını yetim malı konumuna koydum. İhtiyacı olmayan yetim malına tenezzül etmesin. Muhtaç olansa meşru surette, ihtiyaç ve emeğine uygun olarak yararlansın.”

Hicretin 20. yılında devletin geliri artmış, Hz. Ömer de Mekke’nin ileri gelenlerini maaşa bağlamıştı. Ölçüsü, Peygamber Efendimiz’e (sas) yakınlıktı. Kim O’na yakınsa daha yüksek maaşa bağlanacaktı. Oğlu itiraz etti. “Peygamber’in kölesi Zeyd’in oğlu Üsame 4 bin, bense senin oğlunum, 3 bin dirhem alıyorum. Adalet mi bu?” Hz. Ömer mutlak ölçüsünün Efendimiz olduğunu beyan eden şu şoke edici cevabı verdi:

“Ona daha fazla verdim, Çünkü Allah Resulü onu senden, onun babasını da senin babandan daha çok seviyordu.”

Gördüğünüz gibi insanın duygu ve düşünce sınırlarını zorlayan bu erişilmez adalet anlayışını bütün hayatına yaymış olan Hz. Ömer’in ağzına yakışırdı “Adalet mülkün temelidir” sözü.

 

 

“EL-ADLÜ ESASÜ’L-MÜLK”

 

637 yılındayız. Hz. Ömer’in İran hükümdarı Yezdicerd’in üzerine gönderdiği Sa’d b. Ebi Vakkas komutasındaki kuvvetler Medayin’e, sonra da Nehrevan’a girmişler, Sasanilerin paha biçilmez hazinelerini ganimet olarak Hz. Ömer’e göndermişlerdi. “Kisra’nın baharı” denilen muhteşem bir halı, mücevherli kılıçlar, kemerler, süslü elbiseler üst üste yığılmıştı. Bir de Kisra’nın altın bilezikleri vardı dizi dizi.

Halife Ömer, Süraka b. Malik’in kollarına taktırdı bilezikleri. Kisra’nın elbiselerini giydirdi. Sonra “çıkart” dedi ona. Şöyle dedi: “Allah’ım, benden daha fazla sevdiğin Resulüne ve Ebubekir’e vermediğin süslü eşyaları bana verdin. Bunları vermenden sana sığınırım.” Zengin olmanın bir düşüklük gibi görüldüğü bu aydınlık tablonun ardından Hz. Ömer’e bu defa Kisra’nın kılıcını getirdiler. Şöyle dediği duyuldu:

“Şüphesiz Kisra kendisine verilen dünyalıkla ahiretinden oldu. Dünya ile meşgul oldu. Kendisi veya damadı için mal topladı ama şahsı için ahirette yararlı olacak bir şey yapmadı.”

İşte “Adalet mülkün temelidir” sözünü bu bağlamda söylemişti Halife Ömer. Bunu İbn Kesir “El-Bidâye ve’n-Nihâye” adlı eserinde (cilt 7, s. 68) şu şekilde dile getirir:

“Adalet mülkün temelidir (esasıdır) ve baki kalmasının ve devam etmesinin sırrıdır… Beyhâkî ve İmam Şafi şunu dediler: Ömer b. Hattab, Kisra’nın bileziklerini Süraka b. Malik’e verdikten sonra şöyle dedi: “Kisra b. Hürmüz’ün bileziklerini kollarından çıkarıp Beni Müdlic kabilesinden Arab olan Süraka b. Malik’in kollarına takan Allah’a hamd olsun.”

Daha sonra Hz. Ömer, Müslümanlara bir hutbe verdi. Onlara Kisra’nın mülkünün (devletinin) zulüm ve eziyetlerle yok olduğunu, halbuki mülkün (devletin) temelinin ve ayakta kalıp devam etmesinin sırrının adalet olduğunu beyan edip açıkladı. Daha sonra bütün ganimetleri paylaştırdı. Ve bu ahlakla Müslümanlar İran şehirlerini (ülkesini) fethettiler. Kisra’nın mallarına mirasçı oldular. Güneş İslam illerinde batmaz oldu.”

Bundan 640 yıl önce, Atatürk’ün ölümünden de 565 yıl önce vefat eden bir tarihçinin kitabında aynen böyle yazıyor. Yani “Adalet mülkün esasıdır” sözü, Hz. Ömer’indir ve bir devletin zulümle ayakta kalamayacağı, ‘ilelebet payidar olması’nın sırrının adalet esası üzerine kurulması olduğu fikrinin patenti ona aittir.

Başkalarınca söylenmiş sözleri Atatürk’e mal etme gayretkeşliğinin başka örneklerini de biliyoruz.

Mesela Romalı şair Juvenalis’in neredeyse 2 bin yıllık “Orandium est ut sit mons sana in corpore sano” (Sağlam bir bedende sağlıklı bir kafa vermesi için Tanrı’ya dua etmelisin) sözü Atatürk’e mal edilerek “Sağlam kafa sağlıklı vücutta bulunur” şekline sokulmuştur.

Keza “Köylü milletin efendisidir” sözü de Kanuni’ye aittir ve aslı “Reaya milletin efendisidir” şeklindedir. Reaya, sadece köylü demek değildir. Üreten ve vergi veren anlamındadır ve Kanuni bir devletin devletten geçinenler sayesinde değil, üretici kitle sayesinde ayakta durduğunu anlatmak istemiştir.

Sözün özü: Mahkemeleri bırakın, diğer yerlerdeki sözler de asıl sahiplerine iade edilmelidir diyoruz. Zaten adalet bir şeyi ait olduğu yere koymak demek değil midir? O zaman tarihte de adalet istiyoruz. Hem de Hz. Ömer adaleti…

 

zaman.com./mustafa-arma...r_2051795.html

Share this post


Link to post
Share on other sites

Iyi de ya o birey; bencil cikarci guc otorite temelinde herseyi/herkesi hakimiyeti altina alan ise; yani BIREYCI AKILCI ise (Emperyalist zihniyetin temeli)

 

Söz konusu insanlık, insanlaşma ise zaten insanlık bu günün anlayışının adaleti temelli olmaz. "İnsan hakları" emperyalizmin hakimiyetindeki süreçte geçerlidir. Bu nedenle "Adalet insan haklarının temelidir."

 

Bilimsel, bilişsel bilinçteki bireye ve oluşturduğu topluma adalet gereksizdir. Bir başka deyişle insanın, insanlaşmanın temeli, bilimsel, bilişsel, birey bilinci kazanmaktır.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Söz konusu insanlık, insanlaşma ise zaten insanlık bu günün anlayışının adaleti temelli olmaz. "İnsan hakları" emperyalizmin hakimiyetindeki süreçte geçerlidir. Bu nedenle "Adalet insan haklarının temelidir."

 

Bilimsel, bilişsel bilinçteki bireye ve oluşturduğu topluma adalet gereksizdir. Bir başka deyişle insanın, insanlaşmanın temeli, bilimsel, bilişsel, birey bilinci kazanmaktır.

Onlara belki gereksiz ama; onlarin baskalarini egitmesi ogretmesi yetistirmesi icin gerekli.

 

Iste en azindan ADALETI BU DUZEYDEKI KISILERIN ADIL ELLERINE VE ADILLIGINE BIRAKMAK GEREKIR.

 

Sence bir toplumda kac tane bu duzeyde beyinler yeseriyor?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You are posting as a guest. If you have an account, sign in now to post with your account.
Note: Your post will require moderator approval before it will be visible.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...

Important Information

By using this site, you agree to our Terms of Use.