Admin

Maç günü! @basketsuperligi 26. Hafta Anadolu Efes 19.00 Turkcell Basketbol Gelişim Merkezi beIN Sports 5

EKONOMİNİN YENİ YÜZÜ: 'Ev Erkeği' Bir Trend Değil, Artık Yeni Gerçeklik! Evde kalan erkek arkadaş artık bir ekonomik trend: İşe giden kadınların sayısı erkekleri geride bırakıyor Muhtemelen işsiz bir erkeğin geçimini sağlayan bir kadın tanıyorsunuzdur. Belki de o kadın bizzat sizsinizdir. Eskiden utanç verici bir sır olarak görülen bu durum, sessiz sedasız makroekonomik bir veri noktasına dönüştü; artık Federal Rezerv'in elinde bu durumu doğrulayan somut veriler mevcut. 2026 yılının başı itibarıyla, Amerika Birleşik Devletleri'nde ücretli çalışan kadınların sayısı erkeklerin sayısını geride bıraktı. Bu durum daha önce iki kez yaşanmıştı —birincisi Büyük Durgunluk döneminde kısa süreliğine, ikincisi ise Covid salgınından hemen önce— ancak her iki seferde de gidişat tersine dönmüştü. Indeed'in Hiring Lab birimi aracılığıyla yeni bir analiz kaleme alan ve daha önce Richmond Federal Rezerv Bankası'nda bölge ekonomisti olarak görev yapmış olan Laura Ullrich, bu seferki durumun yapısal açıdan farklı olduğunu belirtiyor. Ullrich, Fortune dergisine verdiği demeçte, "Bana kalırsa bu değişimin arkasında kesinlikle, genellikle bu tür değişimleri tetikleyen o durgunluk dönemleri yatmıyor," dedi. "Bu durum, geleceğe yönelik daha kalıcı —veya en azından yarı kalıcı— bir değişime yol açan, daha ziyade uzun vadeli bir gerileme süreci gibi görünüyor." Sayılarla cinsiyet uçurumu 1990'ların başında, erkeklerin elinde kadınlara kıyasla yaklaşık 7 milyon daha fazla iş pozisyonu bulunuyordu. Son otuz yıl boyunca bu uçurum kademeli olarak daraldı ve günümüzde tamamen kapandı. Federal Rezerv'in iş gücüne katılım oranlarına ilişkin verilerine işaret eden Ullrich, bu eğilimin geçtiğimiz yıl boyunca da devam ettiğini ifade etti. Son 12 aylık dönemde, erkeklerin elindeki iş pozisyonlarının sayısı net 142.000 azalırken, kadınların istihdamında 298.000'lik bir artış kaydedildi. Şubat 2024 ile Şubat 2026 tarihleri arasında yaratılan toplam 1,2 milyon yeni iş pozisyonunun üçte ikisi kadınlara gitti. İş gücüne katılım oranları arasındaki cinsiyet uçurumu da daraldı. 1948 yılında verilerin tutulmaya başlandığı tarihten bu yana, erkeklerin iş gücüne katılım oranı yaklaşık 20 puanlık bir düşüşle %86,7'den bugünkü %67,2 seviyesine geriledi. Aynı zaman diliminde ise kadınların katılım oranı %32'den %57,2'ye sıçrama gösterdi. Mesele kadınların iş gücüne girmesi değil, erkeklerin iş gücünden ayrılması İşte hikâyenin karmaşıklaştığı —ve bir o kadar da ilginçleştiği— nokta tam da burası. Hem erkeklerin hem de kadınların katılım oranları, 2000 yılındaki seviyelerin altındadır. Ancak erkeklerdeki düşüş hızı, kadınlardaki gerilemeyi gölgede bırakacak ölçüde büyüktür. Covid salgınından hemen önce, erkeklerin iş gücüne katılım oranı %69,2 idi. Bu oran şu anda %67,2 seviyesinde; yani iki puanlık bir düşüş söz konusu. Kadınlardaki oran ise aynı dönemde yalnızca 0,6 puan geriledi. Ullrich, "İş gücüne katılan erkeklerin sayısı azaldı," dedi. "Günümüzdeki genç erkeklerin çalışma olasılığı, aynı yaşta olan babalarınınkine kıyasla daha düşük." Peki, onları kim geçindiriyor? Ullrich, "Ebeveynlerin yetişkin çocuklarını daha uzun süreler boyunca desteklediği yönünde belirgin bir geçiş süreci yaşanıyor," dedi. "Veriler, genç yetişkin erkeklerin, kadınlara kıyasla ebeveynleriyle birlikte yaşama oranının daha yüksek olduğunu gösteriyor. Yaşlı kuşaklardan genç kuşaklara gerçekleşen servet transferi de bu tablonun bir parçası." Bir de partnerler meselesi var. Ullrich, işsiz bir erkeği geçindirme konusunda "konuştuğunuz hemen hemen herkesin anlatacak bir hikâyesi vardır" diyerek; değişen şeyin bu ilişkinin dinamiği değil, durumun artık eskisi gibi bir toplumsal damga (stigma) taşımıyor olması olduğunu ekledi. Bir zamanlar sadece bir şaka konusu olan "evde oturan erkek arkadaş" figürü, artık istatistiksel açıdan önemli bir iş gücü piyasası olgusuna dönüşmüş durumda. Journal of Political Economy dergisinde yayımlanan ve ilk olarak Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu (NBER) aracılığıyla paylaşılan çığır açıcı bir makale; genç erkeklerin çalışmayarak geçirdikleri saatlerin yaklaşık %70'inin video oyunlarına ve eğlence amaçlı bilgisayar kullanımına ayrıldığını ortaya koydu. Ekonomistler, 2004 yılından bu yana oyun teknolojisinde yaşanan gelişmelerin tek başına, genç erkeklerin boş zamanlarında görülen artışın neredeyse yarısını açıklayabileceğini hesapladılar. Ullrich, genç erkeklerin ebeveynlerinin evinin bodrum katında video oyunları oynadığına dair yaygın klişeye atıfta bulunarak, "Sanırım bu da hikâyenin bir parçası; o 'bodrum katı hikâyesi'nin bir parçası," dedi. Opioid salgını bu durumu daha da ağırlaştırdı ve özellikle üniversite eğitimi almamış erkekleri derinden etkiledi. Daha da önemlisi; erkekler —kadınların aksine— herhangi bir engellilik durumları yoksa, SNAP veya TANF gibi devlet destek programlarından yararlanma koşullarını genellikle karşılayamıyorlar; bu da iş gücünden ayrıldıklarında, maddi yükün en yakınlarındaki kişilerin omuzlarına yüklendiği anlamına geliyor. Büyüme gösteren iş kolları ile gerileyen iş kolları arasındaki farklar, size bu tablonun neredeyse tamamını anlatıyor. Çalışanlarının %78,9'unu kadınların oluşturduğu sağlık ve sosyal yardım sektörü, Temmuz 2023 ile Temmuz 2025 arasında 1,8 milyon yeni istihdam yaratarak, bu dönemdeki toplam ABD istihdam artışının yarısından fazlasını tek başına karşıladı. Buna karşılık; imalat, teknoloji, finansal faaliyetler ve medya gibi erkeklerin ağırlıkta olduğu sektörler ya durgunluk yaşadı ya da daralma gösterdi. Bu durumun arkasındaki etkenlerden biri, kadınların, mevcut işler için gerekli olan eğitime halihazırda sahip olmalarıdır. 2023 yılı itibarıyla, hemşirelik lisans öğrencilerinin %87'si kadındı. Altı haneli gelir düzeyine sahip bir meslek olan dil ve konuşma patolojisi alanında ise yüksek lisans öğrencilerinin %96,4'ünü kadınlar oluşturmaktadır. Tıp fakültelerinde de 2019 yılından bu yana kadın öğrenciler çoğunluğu teşkil etmektedir. Ullrich, "Bu işler için gerekli eğitime sahip olanlar kadınlardır," dedi. "Ekonomide istihdam açısından yaşanan büyüme, kadınların ağırlıkta olduğu sektörlerde gerçekleşmektedir." İş gücü havuzu kadınlardan oluşuyor, büyüme sektörleri kadınlara ait ve yapay zekânın yer değiştirmesinden en çok korunan işler (bakım, sağlık hizmetleri, yüz yüze hizmetler) kadınlara ait. Yapay zekâya en çok maruz kalan işler ise orantısız bir şekilde erkekler tarafından yapılıyor. Daha da çarpıcı olanı, Ullrich'in belirttiği gibi, kadınlar işgücüne katıldıkça ve kurumsal merdivende yükseldikçe, kreş, evcil hayvan bakımı ve evde bakım hizmetleri de dahil olmak üzere kadınlar için işler yaratıyorlar. Bu ne anlama geliyor? Erkek yalnızlığı salgınının ardındaki ekonomik verileri inceleyen Brookings akademisyeni ekonomist Richard Reeves, "Of Boys and Men" adlı kitabında, kadınları STEM alanına yönlendiren aynı kültürel çabaların tersine uygulanması gerektiğini, erkekleri sağlık hizmetleri, eğitim ve psikolojiye yönlendirmesi gerektiğini savundu. Şimdiye kadar bunun gerçekleştiğine dair çok az işaret var. Büyüme sektörlerini besleyen eğitim programları, aksine, zamanla daha çok kadın odaklı hale geliyor. Ullrich'in belirttiği gibi, işgücüne katılım açığındaki eğilim, durgunluk sonrası bir sıçrama, döngüsel bir düzeltme veya önceki tersine dönüşlerle tarihsel bir paralellik göstermiyor. Bu daha çok tek yönlü bir kapı gibi. "Genel olarak aşağı yönlü trende bakarsanız," dedi, "sürekli aşağı doğru bir gidişat söz konusu." Evde oturan erkek arkadaş artık sadece bir TikTok trendi değil. Federal Rezerv'in veri noktası haline geldi. Ve onun kirasını ödeyen kadın, giderek artan bir şekilde, Amerikan ekonomisi oluyor. Kaynak: Fortune

İran görüşmeleri Trump'ı zor kararlarla baş başa bıraktı Başkan Yardımcısı'nın, İran ile düşmanlıklara son verecek bir anlaşma olmaksızın Pakistan'dan ayrılmasının ardından; iki taraf arasındaki ateşkesin bitmesine 10 gün kala, Başkan Trump'ın atacağı bir sonraki adımlar belirsizliğini koruyor. Pazar günü Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gazetecilere konuşan Başkan Yardımcısı Vance, İranlı yetkililerle yapılan görüşmelerin "özlü" geçtiğini, ancak iki tarafın bir anlaşmaya varamadığını belirtti. Başkan Yardımcısı, "Bunun, Amerika Birleşik Devletleri için olduğundan çok daha fazla, İran için kötü bir haber olduğunu düşünüyorum," yorumunu yaptı. Vance daha sonra, özel temsilci Steve Witkoff ve Başkan'ın damadı Jared Kushner'in de aralarında bulunduğu ABD heyetinin; İranlı muhataplarına karşı, "kırmızı çizgilerinin neler olduğu, hangi konularda kendilerine kolaylık sağlamaya istekli oldukları ve hangi konularda istekli olmadıkları" hususlarında "son derece net" davrandığını ifade etti. Başkan Yardımcısı, "Bunu mümkün olan en net şekilde ortaya koyduk; ancak onlar, şartlarımızı kabul etmemeyi tercih ettiler," diye ekledi. Vance ve (Pazar günü Fox News sunucusu Maria Bartiromo ile konuşan) Trump, özellikle tek bir pürüzü gündeme getirdiler: Tahran'ın nükleer programı. Başkan Yardımcısı, ABD'nin, İslam Cumhuriyeti'nin nükleer silah geliştirmeye çalışmayacağına ve bunu "hızla başarmalarını sağlayacak araçların peşine düşmeyeceğine" dair "kesin bir taahhüde" ihtiyaç duyduğunu söyledi. Vance, "Basit soru şu: İranlıların nükleer silah geliştirmeme yönünde —sadece şimdi değil, sadece iki yıl sonra değil, uzun vadede— temel bir irade taahhüdü sergilediklerini görüyor muyuz? Henüz bunu görmedik. Görmeyi umuyoruz," ifadelerini kullandı. Öte yandan Trump, Fox News'un "Sunday Morning Futures" programında Bartiromo'ya verdiği demeçte, iki tarafın İran'ın nükleer programı gibi "önemli bir konuda" anlaşmaya varamadığını söyledi. Başkan, "Çok yoğun müzakereler yürüttük; sonlara doğru ortam oldukça dostane bir hal aldı ve nükleer emellerinden vazgeçmeyi reddetmeleri haricinde, ihtiyaç duyduğumuz hemen hemen her noktada mutabık kaldık," dedi. "Ve açıkçası, benim gözümde, en önemli nokta —açık ara farkla en önemli nokta— da işte tam olarak buydu." Ancak Trump'ın ilk döneminde ulusal güvenlik danışmanlığı yapan John Bolton, Pazar günü yaptığı açıklamada, İran hükümetinin kendi nükleer kapasitelerine getirilecek kısıtlamalar üzerinde müzakere etmeye istekli olmadığını belirtti. Bolton, "The Hill Sunday" programında sunucu Chris Stirewalt'a, "İranlılar, o nükleer programdan müzakere yoluyla asla vazgeçmeyeceklerdir," dedi. Daha sonra sözlerine, "Bence ateşkes bir hataydı," diye ekledi. "Sanırım altı haftalık yoğun bombardımanın ardından, İranlılara toparlanmaları, yeniden organize olmaları ve iletişim ağlarını yeniden kurmaları için en az birkaç günlük bir süre tanımış olduk." Yine Pazar günü, ismi açıklanmayan bir ABD'li yetkili, NewsNation muhabiri Kellie Meyer'a verdiği demeçte, yönetimin İran'a yönelik "kırmızı çizgilerini" açıkladı: Buna göre rejim; tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerine son vermeli, tüm büyük nükleer zenginleştirme tesislerini söküp tasfiye etmeli, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını iade etmeli, bölgesel müttefiklerle daha kapsamlı bir barış, güvenlik ve gerilimi azaltma çerçevesini kabul etmeli, Hamas, Hizbullah ve Husilere sağladığı finansal desteği kesmeli ve Hürmüz Boğazı'nı geçiş ücreti talep etmeksizin tamamen trafiğe açmalıdır. Hürmüz Boğazı'na ilişkin bu son madde, Başkan için bir başka kilitlenme noktası teşkil ediyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin verilerine göre, ABD ve İsrail'in Şubat ayı sonunda İran'a yönelik hava saldırılarını başlatmasından bu yana, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), 2024 yılında dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin taşındığı bu su yolundan geçmeye çalışan gemileri tehdit etti. IRGC'nin bu hamlesi, boğazdaki gemi trafiğini ciddi ölçüde sekteye uğratarak, hem ham petrol fiyatlarında hem de ABD'deki akaryakıt istasyonlarında pompa fiyatlarında artışa yol açtı. AAA'nın verilerine göre, benzin fiyatları Cumartesi ve Pazar günleri arasında hafif bir düşüş gösterse de, hâlâ bir yıl öncesine kıyasla yaklaşık 0,93 dolar daha yüksek seviyede seyrediyor. Pazar günü Başkan, İran'ın boğazı kapalı tutmaya devam etmesi üzerine harekete geçerek, ABD Donanması'na gemilerin boğazdan geçişini engellemesi ve uluslararası sularda, geçiş karşılığında IRGC'ye ücret ödemiş olan gemilere el koyması talimatını verdi. ABD Merkez Komutanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, USS Frank E. Petersen Jr. ve USS Michael Murphy adlı iki güdümlü füze destroyeri de Cumartesi günü, IRGC tarafından döşenen "deniz mayınlarından boğazın tamamen arındırıldığından emin olmak" amacıyla söz konusu su yolundan geçiş yaptı. Savaşın ekonomik etkileri ve belirsiz sonu, Başkanın onay oranlarının düşmesine yol açtı. CBS News/YouGov tarafından 8-10 Nisan tarihleri arasında yapılan bir anket; katılımcıların yüzde 68'inin İran çatışması konusunda "endişeli" olduğunu, buna karşılık sadece yüzde 38'inin Trump'ın savaşa dair net bir plana sahip olduğuna inandığını ortaya koydu. Bu oranlar; Demokratların yalnızca yüzde 9'unu, bağımsızların yüzde 28'ini ve Cumhuriyetçilerin yüzde 81'ini kapsamaktadır. Bu durum; ara seçimlere yedi aydan az bir süre kala Trump'ı, 22 Nisan'da ateşkesin sona ermesinin ardından binlerce İranlı sivilin ölümüne neden olan savaşı sürdürmek ya da Tahran'dan herhangi bir taviz koparmadan savaşı sonlandırmak gibi, önündeki çok sayıda seçenekle yüz yüze bırakıyor. Bu belirsizliğe rağmen Başkan, Pazar günü yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a kıyasla güçlü bir konumdan hareket ettiğini belirtti. Bartiromo'ya, "Kartlar onların elinde değil," dedi. "Orduları, tüm askeri güçleri darmadağın olmuş durumda. Oradaki her şey yerle bir olmuş durumda. Ve bildiğiniz gibi, üst düzey lider kadroları yok oldu; kelimenin tam anlamıyla ortadan kalktılar." Kaynak: The Hill

Barrack Obama Macaristan seçimleriyle ilgili bir tweet attı: 'Muhalefetin dün Macaristan’da kazandığı zafer —tıpkı 2023’teki Polonya seçimleri gibi— yalnızca Avrupa’da değil, tüm dünyada demokrasinin bir zaferidir. Her şeyden önemlisi bu, Macar halkının direncinin ve kararlılığının bir kanıtı; hepimize de adalet, eşitlik ve hukukun üstünlüğü uğruna çabalamayı sürdürmemiz gerektiğine dair bir hatırlatmadır.'

Bilim İnsanları Güneş Hücresi Verimliliğinde Yeni Bir Rekor Kırdı Güneş enerjisinde sevilmeyecek ne olabilir ki? Işığı doğrudan elektriğe dönüştüren minik yarı iletkenler olan fotovoltaik hücreleri kullanarak, Güneş'in gücünden yararlanabiliyor ve bu gücü, evlerimize enerji sağlamak üzere elektrik enerjisine (watt gücüne) dönüştürebiliyoruz. Teoride kulağa harika gelse de, işin içinde büyük bir püf noktası var. Yıldızımızın bize cömertçe gönderdiği tüm o güçten, yalnızca yaklaşık yüzde 33'lük bir kısmı kullanılabilir elektriğe dönüştürülebiliyor; üstelik çoğu ticari güneş paneli bu orana yaklaşmaya bile muvaffak olamıyor. Bu üst sınır, adını, kavramı ilk kez 1961 yılında teorize eden iki fizikçiden alan Shockley-Queisser sınırı olarak bilinir. Bunun ardındaki neden termodinamik bilimine dayanır: Güneş ışığı bize, ışık enerjisinden oluşan devasa bir gökkuşağı şeklinde ulaşır; ancak biz bu spektrumun yalnızca dar bir dilimini kullanılabilir elektriğe dönüştürebiliriz. Geri kalan kısım ya ışın olarak geçip gider ya da fazladan ısı enerjisi şeklinde kaybolur. Ancak artık, yepyeni bir sürecin Shockley-Queisser sınırını kökünden aşması mümkün görünüyor. Journal of the American Chemical Society dergisinde yayımlanan yeni bir makalede, Japonya ve Almanya'dan bir grup bilim insanı, ışık spektrumunun aksi takdirde atık ısı olarak heba olacak kısımlarını yakalayabildiğini iddia ettikleri bir yöntemi detaylandırıyor. Temel olarak araştırmacılar; belirli bir bileşiği, normal şartlarda elektriğe dönüştüremediğimiz bir ışık bandı parçası olan yüksek enerjili mavi ışıkla bombardımana tuttuklarında, gelen enerjiyi iki kullanılabilir parçaya ayırabildiklerini keşfettiler. Geliştirdikleri bu yöntemi kullanarak, ekip yaklaşık yüzde 130'luk bir enerji dönüşüm verimliliğine ulaşmayı başardı; bu da, sisteme giren her 100 foton karşılığında 130 adet kullanılabilir enerji taşıyıcısı elde edebildikleri anlamına geliyor. Bu çığır açıcı başarıya imza atabilmek için ekip, organik bir molekül olan tetraseni, metalik bir element olan molibden ile karıştırdı. Bilim insanları daha önce de bu tür yüksek enerjili mavi ışıktan yararlanmak amacıyla tetrasen kullanmışlardı; ancak o dönemde, sürekli enerji dönüşümünü engelleyen bazı pratik sorunlar mevcuttu. Araştırmacılar, molibden ilavesinin tam da bu sorunları çözdüğünü belirtiyorlar. Kyushu Üniversitesi'nden kimyager ve çalışmanın ortak yazarlarından biri olan Yoichi Sasaki, bir basın bülteninde yaptığı açıklamada, "Bu [Shockley-Queisser] sınırını aşmak için elimizde iki temel strateji bulunuyor," dedi. Bunlardan ilki, daha düşük enerjili kızılötesi fotonları, daha yüksek enerjili görünür ışık fotonlarına dönüştürmektir. Diğeri —ki burada incelediğimiz yöntem de budur— tek bir eksiton fotonundan iki eksiton üretmek amacıyla singlet fisyonunu kullanmaktır. Şu ana kadar gerçekleştirilenlerin, kontrollü laboratuvar deneylerinden ibaret olduğunu vurgulamak önemlidir. Ticari olarak temin edilebilen en verimli güneş panelleri hâlâ yaklaşık yüzde 25'lik bir verimlilik oranı sunmaktadır ve bu durumun yakın zamanda değişmesi pek olası görünmemektedir. Yine de bu gelişme, 60 yılı aşkın bir süredir varlığını koruyan teorik tavan üzerinde, bugüne dek açılmış en büyük çatlaktır. Kaynak: Futurism

Son Dakika: Trump, ABD'nin "derhal geçerli olmak üzere" Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemileri ablukaya alacağını açıkladı. Truth Social üzerinden yaptığı yeni bir paylaşımda Başkan Trump, Hürmüz Boğazı'nı kapatması nedeniyle İran'ı "küresel şantaj" yapmakla suçladı ve ABD Donanması'nın Boğaz'a yönelik kendi ablukasının "yakında başlayacağını" belirtti. Hatta Donanma'nın, söz konusu su yolunu kullanmak için İranlılara geçiş ücreti ödemiş olan gemileri durdurmaya başlayacağını ifade etti. Bu gelişme; ABD ile İran arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleştirilen ve başarısızlıkla sonuçlanan uzun soluklu barış görüşmelerinin ardından yaşandı. MS NOW kıdemli ulusal güvenlik muhabiri David Rohde ve Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Temsilci Gregory Meeks, gelişmelere anlık tepkilerini aktarmak üzere "The Weekend" programına katılıyor. Kaynak: MS NOW

Bu ne gol....!

En iyi poşe yumurtayı hangi ülke yapar? En iyi poşe yumurta denildiğinde akla gelen ilk ülkeler genellikle Fransa ve Türkiye'dir. Gastronomi dünyasında bu iki ülke, poşe yumurta teknikleri ve ikonik tarifleriyle başı çeker. Öne Çıkan Ülkeler ve Lezzetler Fransa: Poşe tekniğinin anavatanı olarak kabul edilir. Özellikle Burgundy bölgesine özgü Oeufs en Meurette, yumurtaların kırmızı şarap sosunda poşe edildiği, mantar ve pastırmayla servis edilen dünyaca ünlü bir yemektir. Ayrıca klasik Fransız mutfağında poşe yumurtanın sunulduğu Croque Madame da oldukça popülerdir. Türkiye: Geleneksel saray mutfağından gelen Çılbır, dünya çapında "en iyi kahvaltı" listelerinde sıkça yer alır. Sarımsaklı yoğurt yatağında servis edilen poşe yumurtalar, üzerine gezdirilen acı pul biberli tereyağı ile modern gastronomi rehberlerinde (örneğin Taste Atlas) üst sıralarda değerlendirilir. Amerika Birleşik Devletleri: Poşe yumurta, İngiliz muffini ve hollandez sosun birleşimiyle oluşan ikonik Eggs Benedict sayesinde ABD mutfağının vazgeçilmez bir parçasıdır. Kolombiya: Bogota bölgesinde sabahları içilen Changua, sütün içinde poşe edilen yumurtalarla hazırlanan özgün bir çorbadır. İsrail / Orta Doğu: Domates ve biber sosunun içinde pişirilen poşe yumurtalarla yapılan Şakşuka, bölgenin en karakteristik yumurta yemeğidir. Kaynak: Gemine

ABD’nin kilit müttefikleri, Vance’in son aşağılanmasının yarasına tuz bastı Dünya liderleri, Başkan Yardımcısı JD Vance’in Avrupa siyasetine müdahale etme girişiminin utanç verici bir fiyaskoyla sonuçlanmasının ardından, durumu daha da kötüleştiren tepkiler veriyor. Vance’in (41) geçen hafta, Rus diktatörü Vladimir Putin’in müttefiki olan Orbán (62) için kampanya yürütmek üzere Macaristan’a gitmesinden sadece birkaç gün sonra, seçmenler Pazar günü Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’a karşı çarpıcı bir yenilgi yaşattı. MAGA hareketinin Avrupa’daki gözbebeğinin bu yenilgisi; diğer AB liderleri ile Başkan Donald Trump arasında, Trump’ın İran’a karşı savaşı, NATO ve Putin ile olan samimiyeti üzerine artan gerilimin tam ortasında gerçekleşti. Geçen hafta Budapeşte’de Orbán’ı parlatmak amacıyla düzenlenen, MAGA tarzı bir miting sırasında Vance; hem Macaristan’a hem de ABD’ye düşman olarak resmettiği "Avrupalı siyasi liderlere" sert sözlerle yüklendi. Pazar günü ise, işte o aynı Avrupalı liderler, Orbán’ın kaybını; onun başarılı rakibi ve AB yanlısı siyasetçi Péter Magyar’a gönderdikleri coşkulu tebrik mesajlarıyla kutlamakta hiç gecikmediler. Trump ile sürtüşme yaşayan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Fransa; demokratik katılımın, Macar halkının Avrupa Birliği değerlerine olan bağlılığının ve Avrupa içindeki Macaristan’ın zaferini selamlıyor," ifadelerine yer verdi. Macron sözlerine şöyle devam etti: "Gelin, kıtamızın güvenliği, rekabet gücümüz ve demokrasimiz adına, daha egemen bir Avrupa’yı hep birlikte inşa edelim." Geçen yıl Oval Ofis’te gerçekleşen ve tam bir fiyaskoyla sonuçlanan görüşme sırasında Vance tarafından acımasızca azarlanan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de Magyar’ı tebrik ederek, "Yapıcı bir yaklaşımın galip gelmesi büyük önem taşıyor," açıklamasını yaptı. Savaş dönemi lideri Zelenski, X üzerinden yaptığı paylaşımda, "Ukrayna, Avrupa’daki tüm ülkelerle her zaman iyi komşuluk ilişkileri kurmayı hedeflemiştir; Macaristan ile olan işbirliğimizi daha da ileriye taşımaya hazırız," diye yazdı. Öte yandan İngiltere Başbakanı Keir Starmer; otoriter liderin Macaristan’ın demokratik kurumlarını aşındırdığı 16 yıllık iktidar dönemine son veren Orbán yenilgisini, "Avrupa demokrasisi" adına "tarihi bir an" olarak nitelendirdi. Trump’ın İran’a karşı yürütülen savaşa katılmayı reddetmesi nedeniyle kendisiyle giderek daha sık karşı karşıya gelen Starmer, mesajında, "Her iki ülkemizin de güvenliği ve refahı adına sizinle birlikte çalışmayı sabırsızlıkla bekliyorum," ifadelerine yer verdi. Trump’ın hedef tahtasındaki bir diğer Avrupalı lider olan Almanya Şansölyesi Friedrich Mertz, Magyar’a tebriklerini ileterek şöyle yazdı: “Sizinle çalışmayı dört gözle bekliyorum. Güçlü, güvenli ve her şeyden önemlisi birleşik bir Avrupa için güçlerimizi birleştirelim.” Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, X platformunda yaptığı bir paylaşımla şiirsel bir değerlendirmede bulundu: “Macaristan Avrupa’yı seçti. Avrupa her zaman Macaristan’ı seçmiştir. Bir ülke Avrupa yolunu yeniden benimsiyor. Birlik daha da güçleniyor.” Macarlar Pazar günü sandık başına rekor sayıda giderek katılım oranını yüzde 78’e taşıdı; bu oran, Macaristan’ın Komünizm sonrası tarihindeki herhangi bir seçimde ulaşılan en yüksek seviye oldu. The Guardian’ın haberine göre; oyların yüzde 96’sı sayılmışken, Orbán’ın partisi Fidesz’in yalnızca 55 sandalye kazanma yolunda olduğu, buna karşılık Magyar’ın partisi Tisza’nın 199 sandalyeli parlamentoda 138 sandalye kazanmaya hazırlandığı görülüyor. Politico’nun aktardığına göre; eğer Tisza partisi, şu anki öngörüler doğrultusunda kazanması beklenen süper çoğunluğu elde ederse, bu durum Magyar’ın, Orbán’ın “illiberal demokrasisinin” kilit unsurlarını tasfiye etmesine olanak tanıyacak. Orbán’ın yenilgisi aynı zamanda, AB’nin 27 üyeli bloğundaki başlıca iç huzur bozucu figürün de görevden uzaklaşması anlamına geliyor. Vance’in geçen haftaki mitingde “Avrupa’daki yegâne gerçek devlet adamlarından biri” olarak nitelendirdiği Orbán; yolsuzluk iddiaları, Macaristan’ın kan kaybeden ekonomisi ve Moskova ile kurduğu yakın ilişkiler nedeniyle oluşan öfke ortamında, seçim yoluyla görevden uzaklaştırıldı. Vance’in geçen haftaki seyahatinin gerçekleştiği sabah Bloomberg, Orbán’ın Ekim 2025’te Putin’i arayarak, Rusya’nın Ukrayna savaşını kazanmasına “her türlü yolla” yardım etmeyi teklif ettiğini bildirdi. The Guardian’ın haberine göre Orbán, yaptığı bir konuşmada seçim sonucunun “bizim için acı verici ancak net” olduğunu ifade etti. Orbán, “Yönetme sorumluluğu ve fırsatı bize verilmedi,” dedi. Kaynak: TDB

MAGA’ya darbe: Avrupa’nın "Trump’tan önceki Trump’ı" Macaristan’da kaybetti. Macaristan’ın uzun süreli lideri Viktor Orbán, Pazar günü yapılan ve yakından takip edilen parlamento seçimlerini kaybetti; bu sonuç, oylama öncesinde üst düzey ABD yetkililerinden gelen açık desteğe rağmen, Başkan Donald Trump’ın sadık bir müttefikine ağır bir darbe indirdi. Orbán, yenilgiyi, kendi liderliğindeki aşırı sağcı ve popülist Fidesz partisinin eski bir üyesi olan Péter Magyar karşısında kabul etti. Orbán’ın başlıca siyasi rakibi ve Fidesz’e karşı muhafazakâr ancak Avrupa yanlısı bir alternatif olan Tisza partisinin lideri Magyar; Trump’ın ve dünyanın dört bir yanındaki aşırı sağcı liderlerin Orbán’a verdiği güçlü desteğe rağmen anketlerde öne geçmeyi başarmıştı. Bahis platformları da Orbán’ın zaferini pek olası görmüyordu. Başkan Yardımcısı JD Vance, bu hafta Budapeşte’ye yaptığı bir ziyaret sırasında Orbán’ın kazanmasına "yardım etme" sözü verirken; Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Şubat ayında Macaristan’ın başkentine yaptığı ziyarette Orbán’a hitaben, "Trump, sizin başarınıza derinden bağlı," açıklamasında bulunmuştu. Cuma günü ise bizzat Başkan Trump, Orbán’ın yeniden iktidara gelmesi durumunda Macaristan’a ekonomik destek sağlama taahhüdünde bulundu. Magyar, Orbán’ın beşinci seçim zaferini engellemek amacıyla, ekonomi gibi iç meselelere odaklanan ve yolsuzlukla mücadeleyi temel alan bir seçim kampanyası yürütmüştü. Orbán’ın kendi tabiriyle "illiberal demokrasisi" —ki bu terim, bağımsız medya ve yargı organlarının zayıflatılması gibi kırılgan liberal ilkelere sahip demokratik devletleri tanımlayan kısa bir ifadeye dönüşmüştür— uzun süredir Trump’ın "Amerika’yı Yeniden Harika Yap" (MAGA) programı için bir model teşkil etmektedir. MAGA hareketinin ilk mimarlarından Steve Bannon, daha önce Macar lideri "Trump’tan önceki Trump" olarak nitelendirmişti. Orbán; LGBTQ+ haklarına, Avrupa Birliği’ne ve Ukrayna’ya karşı çıkarak, kendisini ilerici değerlere ve "uyanış kültürü"ne (wokeness) karşı duran Hristiyan bir kale gibi konumlandırmış; öte yandan Kremlin ile de açık bir iletişim kanalı tutmayı sürdürmüştür. Avrupa’nın diğer önde gelen aşırı sağcı figürleri gibi o da, Beyaz Saray’da da yankı uyandıran, göçmen karşıtı son derece sert bir duruş benimsemiştir. Budapeşte, Trump yönetiminin Avrupa’ya yönelttiği ve ABD ile kıtadaki pek çok müttefiki arasına nifak tohumları eken o sert eleştirilerin büyük ölçüde dışında kalmış gibi görünmektedir. Beyaz Saray, NATO'nun Avrupalı üyelerini, on yıllar boyunca ordularına çok az harcama yaptıkları ve bunun yerine—olası bir Rus saldırısı da dahil olmak üzere—kendilerini savunma konusunda ABD'ye aşırı derecede bel bağladıkları gerekçesiyle defalarca sert bir dille eleştirdi. Birçok Avrupalı yetkili, kıtadaki ülkelerin çoğunun, ABD kuvvetlerinin üzerindeki yükü hafifletmek adına savunmaya daha fazla harcama yapması gerektiği konusunda hemfikir olsa da; ABD'den gelen, Avrupa'nın ifade özgürlüğünü sansürlediği ve "ulusal kimliklerini" kaybetmenin eşiğinde olduğu yönündeki suçlamalar, Avrupa'da hiç de hoş karşılanmadı. Hükümetin dış politika konusundaki duruşunu ana hatlarıyla belirleyen kilit bir belge niteliğindeki 2025 Ulusal Güvenlik Stratejisi, Avrupa'nın "medeniyet düzeyinde bir yok oluş" riskiyle karşı karşıya olduğunu iddia etti ve iktidar mücadelesi veren sağcı adayları ve partileri açıkça destekledi. Kasım ayı sonlarında yayımlanan bu belgeye, aralarında politika metninin bazı kısımlarını "kabul edilemez" olarak nitelendiren Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'in de bulunduğu birçok Avrupalı lider tepki gösterdi. ABD'nin, bir diğer NATO üyesi olan Danimarka'ya ait Grönland'ın kontrolünü ele geçirme arzusu, Amerika'nın en yakın dostlarından bazılarıyla olan ilişkileri daha da gerdi. NATO'nun, ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü ve şu anda yedinci haftasına giren savaşa katılma konusundaki isteksizliği, gerilimi daha da tırmandırdı. Macaristan'da seçmenler sandık başına giderken, Beyaz Saray'dan Orbán'a yönelik destek akışı devam etti. Başkanın en büyük oğlu Donald Trump Jr., Pazar gününe bağlayan gece sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, "Umarız babamın dostu ve müttefiki için oy kullanırsınız," ifadelerini kullandı. ABD ile başlıca Avrupa güçleri arasında giderek bozulan ilişkilere yapılan üstü kapalı bir atıfla, sözlerine şunları ekledi: "Avrupa'da, Beyaz Saray ile doğrudan iletişim hattına sahip tek bir lider var." Bu seçim sonucu, Trump yönetiminin Avrupa'da güçlendirmeyi umduğu sağcı siyaset anlayışı için ağır bir darbe niteliği taşıyor. Oylama başlamadan önce, Bulgaristan'ın Sofya kentindeki Liberal Stratejiler Merkezi'nin başkanı Ivan Krastev, CNN'e verdiği demeçte, Orbán'ın seçimleri kaybetmesinin "inanılmaz bir psikolojik etki" yaratacağını ve aşırı sağın algılanan gücünü sarsacağını belirtti. Kayıtlı seçmenlerin üçte ikisinden fazlası, saat 15.00 itibarıyla oylarını kullanmış durumdaydı. yerel saatiyle; 2022 seçimlerindeki önceki katılım oranına kıyasla dramatik bir artış. Sonuçların açıklanmasından önce Magyar, katılım rakamlarının “başından beri bildiğimiz şeyi açıkça gösterdiğini” belirterek, Pazar günkü oylamanın “Macaristan’ın tarih kitaplarına geçeceğini” sözlerine ekledi. Kaynak: NW