|
Püf Noktaları:
Terbiye Yöntemleri
Türk mutfağında etlerin geniş bir kullanım alanı vardır. Bu nedenle, hangi
yöntemle pişirilirse pişirilsin etin lezzetli olması büyük önem taşır. Etin
lezzetini arttırmak için yapılan işlemlerden biri de, marine (terbiye) etmektir.
Marine etme, etin taze ot ve baharatlı bir sıvı (marinat) içinde bekletilerek
yumuşatılması ve tatlandırılmasıdır.
İşte size kolayca hazırlayabileceğiniz bir marinat: Bir miktar soğanı (ör.1 kg.
et için 3 orta boy soğan) çok küçük parçalar halinde kestikten sonra bir
tülbentin içine koyun ve suyunu bir kabın içine çıkartın.
Aynı kabın içine bir miktar zeytinyağıyla birlikte kekik ve defne yaprağı koyun.
Eti bu karışımın içine yatırın ve 24 saat bekletin. Etinizin yumuşak ve lezzetli
olacağını göreceksiniz.
Etler ızgara yaptıktan sonra bekleyecekse, saklama kabını önceden ısıtıp, ağzını
sıkıca kapatmak, yiyeceklerinizin daha geç soğumasını sağlayacaktır.
Et Pişirirken
Benmari usulü pişirme, yemeğin tencerenin altında yanan ateşle temasının
önlenmesi amacıyla, içinde su olan bir tencerenin içine oturtularak yavaş yavaş
pişirilmesi yöntemidir.Bu yöntem tercih edildiğinde, alttaki tenceredeki suyun,
üstteki tenceredeki yemeğin en az yarısına kadar gelmesine dikkat edilmelidir.
Fırında tavuk pişirirken tavuğu, içinin pişmesi, dışının yanmaması için, göğsü
altta, sırtı üstte olacak şekilde tepsiye koyun ve fırınınızı 160 °C'de
kullanın.
Fırında pişirdiğiniz tavuğu hemen yemeyecekseniz ve kurumasını da
istemiyorsanız, fırından çıktığında üzerine Sana ve limon suyu sürün ayrıcada
alüminyum folyoya sarın. Tavuğunuz yumuşacık kalacaktır.
Et, tavuğa göre daha uzun sürede pişer. Eti fırında yapacağınız zaman,
fırınınızı 180 °C'ye ayarlarsanız, daha iyi sonuç alırsınız. Eğer eti fırına
vermeden önce yağlayacaksanız, yağlı tarafının gelmesine dikkat edin. Tariften
yemek yaparken ölçülerin uygulanması büyük önem taşır. Şeker, un gibi malzemeyi
kap içinde ölçeceğiniz zaman, yerleştirmek için bastırmaktan kaçının Aksine,
hafifçe bir biçimde karıştırın. Tariflerdeki ölçüler buna göre verilmiştir.
Birçok çorbaya, sosa ve pilava lezzet veren et sularının iyi sonuç vermesi için,
günlük tüketilmesi gerekir. Et suyunun defalarca kaynatılması, lezzetini
bozulmasına neden olur.
Rostoyu pişirdikten sonra 15 dakika bekletip servis yaparsanız, hem lezzeti daha
iyi olur, hemde daha rahat kesilir.
Izgara etlerini servis yaparken üzerlerine aromalı bir parça Sana koyarsanız
değişik bir lezzet elde edersiniz.
Sote etmek, sebze balık veya etlerin, yağda karıştırılarak veya iri parçalar
halindeyseler alt üst edilerek, rengi koyulaşıncaya kadar pişirilmesidir. Sote
ederken, pişirilecek malzemenin eşit büyüklükte olmasına dikkat edilmelidir.
Küçük parçalar halinde doğranmış sebze, balık veya etler sote edilirken, tava
veya tencerenin kapağı kapatılmaz. Ama parçalar büyük ise, gereçler renk
aldıktan sonra, kapak örtülerek pişirmeye devam edilmelidir.
Et kavururken tencerenin etrafında biriken (yapışkan) maddeleri sıyırarak
tencerenin içine alın. Çünkü bu maddeler bol miktarda aroma içermektedir.
Kızartma Yaparken
Gratine etmek, temel anlamıyla bir yemeğin üstünü kızartmaktır. Bunun için
yemeğin üstüne, beşamel sos, rendelenmiş peynir veya yumurtayla karıştırılmış
ekmek içi sürülür ve fırına verilir. Gratine tadını mümkün olduğunca fazla
alabilmek için ise, yemeğin konulduğu kabın fazla derin olmaması gerekir.
En çok tercih ettiğimiz pişirme yöntemlerinden biri de kızartmadır. Eğer derin
yağda kızartma yapıyorsanız iyi sonuç alabilmek için yiyeceğin hacminin dört
katı yağda kızartmalısınız.
Kızartma yağının ideal sıcaklığa geldiğini anlamak için kızartılacak malzemeden
küçük bir parçayı yağa atın. 20 Saniyede yüzeye çıkıyorsa yağ istenilen
ısıdadır.
Kızartma süresince yağın ısısı sabit kalmalıdır. Bunun için kızartma kabına bir
seferde fazla yiyecek koymamaya dikkat edin.
Unutmayın! İyi bir kızartma yağı, sadece ilk anda köpürür ve fritözde yapışkan
artık bırakmaz.
Bozulan yağda kızartılan yiyeceklerin dışı fazla kızarır, içi çiğ kalır.
Yiyecekler aşırı yağlı olur. Ömrünü tamamlamış yağ sürekli köpürme ve duman
yapar. Kızartmada kullandığınız yağın mısır özü ve ayçiçek olmasına dikkat edin,
zeytinyağı kızartma için uygun bir yağ değildir.
Kızartılacak olan yiyecekleri önceden baharatlamayın. Çünkü baharat yiyeceğin
yüzeyinede hoş görünmeyen noktacıklar meydana getirir.
Kızartma yağının ömrünü uzatmak elinizde. Yağın sağlıklı bir şekilde defalarca
kullanabilmek için, her kızartmadan sonra süzün ve ağzı kapalı, ışık geçirmeyen
bir kabın içinde saklayın. Yağın bozulmaması için, yiyecekleri ıslak veya nemli
olarak fritöze atmayın.
Kızgın yağa bakırlı ve kalaylı gereçlerin sokulması, yağın bozulmasına neden
olur. Bu tür gereçlerin paslanmaz çelik olması gerekir.
Kızartılacak yiyeceklerin eşit büyüklükte kesilmesi, eşit oranda kızarmalarını
sağlayacaktır.
Kızarmada ideal ısı, 175-195 °C'dir. Yağın ısısının düşük olması yiyeceğin yağ
çekmesine, yüksek olması ise, yanmasına neden olur. Yağın sıcaklık derecesini
anlayabilmek için, içine küçük bir ekmek parçası atın. Eğer ekmek altın sarısı
rengi bir dakikada alırsa yağ 175 °C, 40 saniyede alırsa 190 °C, 20 saniyede
alırsa 195 °C'dir.
Yumuşak dokulu yiyecekler kızartılırken, yüzeyinin zarar görmemesi için yiyecek
bir bulamaça (un, yumurta veya galeta unu) batırdıktan sonra kızartılır. Bu tür
yiyecekler kızartılırken yağın bozulmaması için, kaplama maddesinin fazlasının
atılması gerekir.
Dondurulmuş gıdalar kızartılırken, kızartılacak parçalar küçük ise,
çözdürülmeden kızgın yağa atılabilir. Ama büyükse Mutlaka çözdürülüp sonra
kızartılmalıdır.
Patatesleri kızartmadan önce süt dolu bir kabın içinde biraz bekletin,
kuruladıktan sonra tavaya atın. Böylece daha az yağ çekeceklerdir.
Kızartma yaptığınız besinlerin fazla yağ çekmesini istemiyorsanız
yiyeceklerinizi yumurtalı una (galeta unu da olabilir) batırıp 15 dakika kadar
buzdolabında beklettikten sonra kızartırsanız, hem daha lezzetli hem de daha az
yağ çekmiş olacaktır.
Salata ve Garnitür İpuçları
Salata yaparken öncelikle salata Gereçlerinin ıslak olmamasına dikkat
edilmelidir. Çünkü malzemenin ıslak olması, sosun malzemeye nüfus etmesini
engeller. İyi bir salata için ayrıca, Gereçlerin birbirini bütünler nitelikte
olması gerekir. Örneğin kabakla dereotu, domatesle fesleğen, cevizle peynir
birlikte kullanıldığında iyi sonuç verirler.
Garnitür olarak hazırlanan sebzeler kaynayan pişirme suyuna atılıp 4-5 dakika
pişirildikten sonra margarinle hafifçe çevirilmeli.
Çılbır yaparken, su yumurtanın üzerini kapatacak miktarda olmalı, pişirmeyi
kolaylaştırmak için de suyunu biraz tuz ve sirke eklenmelidir.
Sebze Pişirirken
Karnabahar, lahana, soğan gibi keskin kokulu yiyecekler pişirilirken tencere
kapağı aralık tutulursa, kokunun yemeğe sinmesi önlenmiş olur.
Sebze yemeği pişirilirken yemeğe ekleyeceğiniz su sıcak olmalıdır. Yemeğiniz
daha lezzetli olacaktır.
Yeşil renkli sebzelerin rengini korumak için tencerenin kapagı aralık tutularak
buharın çıkması sağlanmalı veya yemek tencerenin kapağı sık sık açılarak
pişirilmelidir.
Sebzeler haşlanarak kullanılacaksa, haşlama suyuna eklenecek bir miktar sirke,
sebzelerin renginin korunmasını sağlayacaktır.
Haşlama Yaparken
Makarnanın haşlama suyuna bir, iki baş soğan, havuç v.b.sebzeler koyarsanız daha
lezzetli olacağını göreceksiniz.
Et suyu yaparken mutlaka soğuk su ile haşlayınız. Böylelikle aromalar eşit
oranda yayılır.
Hamur İşleri
Eğer evde ekmek yapıyorsanız, içine koyacağınız bir miktar haşlanmış ve ezilmiş
patates ekmeğinizin daha geç bayatlamasını sağlayacaktır.
Kekinizin kabarmasını istiyorsanız margarin ve şekerini iyi çırpın. Güzel kek
yapmanın bir koşulu da margarin ve yumurtanın oda sıcaklığında olmasıdır.
Börek veya kek yaparken Sana kullanırsanız hamurunuzun daha iyi kabardığını ve
lezzetli olacağını göreceksiniz.
Erimiş Sana yağının içine süt katıp yufkanın her katmanına sürerseniz
böreğinizin daha lezzetli olacağını göreceksiniz.
Bayatlamış ekmeklerinizi dilim dilim yapıp aralarına sarımsaklı Sana sürüp
folyoya sarın. Yüksek ısıda fırında pişirin. Lezzetine doyamıyacaksınız.
Ürünleri Saklarken
Balığı derin dondurucuya kaldırmadan önce içine limon sıkılırsa çözüldüğünde
kokusu daha az olur.
Pişirme Gereçleri
Düdüklü tencereye konacak malzeme ve su miktarı, tencereyi hiçbir zaman tam
olarak doldurmamalı, tencerenin en az 1/3 'ü boş kalmalıdır.
Pişirme Hatalarını Düzeltme
Çorbanızın tuzu fazla kaçtıysa, bir patatesi kabuklarını soyup ikiye kestikten
sonra, çorba tenceresinin içine atın.
Çorbanız çok sulu olduysa, hazırlayacağınız bir meyaneyle kıvamını
ayarlayabilirsiniz. Bunun için iki kaşık eritilmiş Sana'yı bir kaşık unla
karıştırıp ve bu karışımı pişmekte olan çorbanıza yavaş yavaş ekleyin.
Pilavı tutturmak ustalık ister. Eğer pilav suyunu çektiği halde pirinçler hala
sertse, ¼ ölçü sıcak su ilave edin ve pirinçler suyu çekinceye kadar pişirmeye
devam edin.
Bayatlamış ekmeklerinizi dilim dilim yapıp aralarına sarımsaklı Sana sürüp
folyoya sarın. Yüksek ısıda fırında pişirin. Lezzetine doyamıyacaksınız.
Hamur İşine Soyunurken
Hamur işi yaparken hamuru mutlak surette en az 30 dakika dinlendiriniz. Üzerini
nemli bir bez ile kapatıp buzdolabına koyunuz. Böylece hamur daha iyi açılacak
ve daha iyi performans verecektir.
Un ve nişasta türü malzemeyi nereden kullanırsanız kullanın mutlaka elekten
geçiriniz ki topak topak kalmasın.
Kek - Pasta Yaparken
Kek yaparken karıştırmak için kullandığınız kaşığa hamur yapışmasını
istemiyorsanız, kaşığı kullanmadan önce süte batırın. Hamurun yapışmadığını
göreceksiniz.
Pişen keki kalıbından çıkartmakta zorluk çekiyorsanız, keki dökmeden önce
kalıbın içine yağlı kağıt döşeyin. Fırından çıkardığınız zaman, kağıdın
uçlarından tutup keki kalıptan çıkarabilirsiniz.
Genellikle pasta ve börek yaparken yumurtanın sarısını ayrı kullanmanız gerekir.
Yumurtayı altında kap olan ve dar ağızlı bir huninin içine kırarsanız, akı hemen
akar, sarısı hununin içinde kalır.
Pastalara kattığınız fındık, ceviz, v.s.'nin dibe çökmemesi için una buladıktan
sonra karışımın içine katın. Böylece piştiğinde pastanın içine eşit bir şekilde
dağılmış olurlar.
Pastaların üstüne koyduğunuz muz, elma, armut gibi meyvelerin kararmaması için,
meyveleri limonlu suya batırıp kullanın.
Pandispanya veya kek kalıplarına boşaltmadan önce kalıpların içine yağlı kağıt
koyarsanız kekleriniz yapışmaz.
Kir - Leke - Neme Karşı
Çelik tencerenizdeki lekeleri çıkartmakta zorluk çekiyorsanız; temizlerken
tencerenin içine bir tatlı kaşığı karbonat ve bir fincan sirke koyup kaynatın.
Hem üzerine işleyen kara lekeler çıkacak, hemde pırıl pırıl olacaktır.
Çatal - bıçaklarınız kararıyorsa, bulaşık makinenizin deterjan gözüne ayda bir
kere çamaşır suyu koyun.
Şeker kavanozunun altına kurutma kağıdı koyarsanız, şekerin nemlenmesini önlemiş
olursunuz.
Yağ şişelerini yıkarken, şişenin içine birkaç parça kaya tuzu koyun
(baharatçılarda bulabilirsiniz) ve suyla çalkalayın. Bu işlemi yaptıktan sonra
yıkadığınızda pırıl pırıl olduğunu göreceksiniz.
Yazın kuruttuğunuz sebzeleri, içine gazete kağıdı koyduğunuz teneke kutularda
saklayın. Bu şekilde rutubet almalarını önlemiş olursunuz.
Yemek yaparken tencerenin dibi tutuyorsa, bir miktar karbonatı suyla karıştırıp
hamur haline getirin ve bu hamurla tencerenin dibini örtün, birkaç dakika
bekletin. Kolayca temizlenecektir.
Şişelerin dibini temizlemek için, içine gazete parçaları atıp su doldurun.
Birkaç saat bekledikten sonra, deterjanlı sıcak suyla yıkayın.
Tazeliği Koruma Yolları
Bir iki gün öncesinden kalan ekmek, börek ve benzeri hamur işlerini atmayın.
Alüminyum folyoya sararak ısıtın. Yeni pişmiş gibi taptaze olacaktır. (Eğer
ısıtmak için fırın kullanacaksanız, folyo yerine fırın torbasına da
koyabilirsiniz.) Fakat üzerine az miktarda su serpin.
Donmuş veya kristallenmiş balı eski haline getirmek için kavanozu içi sıcak su
dolu bir kapta bekletiniz.
Hazırladığınız sosun servise kadar soğumadan kalmasını istiyorsanız, sos kabını
sıcak su dolu bir kabın içinde bekletin. Bu şekilde ısısını ve lezzetini
koruyacaktır. Üzerinin kabuk bağlamasını önlemek için üzerine bir parça margarin
bırakın ve yağlı kağıt ile örtün.
Kahvenizi ağzı iyi kapanan bir kutuya koyduktan sonra buzlukta bekletin. Uzun
süre bayatlamadan kalacaktır.
Kesik limonların beklerken kurumaması için, limonu kesik yüzeyi alta gelecek
şekilde bir tabağa koyun ve üstüne bir bardak kapatın. Limonun kesik yüzeyine
dökeceğiniz bir miktar tuz da kurumasını geciktirecektir.
Peynirlerinizin tazeliğini koruması için, hava almayacak şekilde şeffaf folyoya
sarın.
Şeker kavanozunun altına kurutma kağıdı koyarsanız, şekerin nemlenmesini önlemiş
olursunuz.
Yazın kuruttuğunuz sebzeleri, içine gazete kağıdı koyduğunuz teneke kutularda
saklayın. Bu şekilde rutubet almalarını önlemiş olursunuz..
Tuzu naylon poşetinden çıkartıp, koyu renkli cam kavanozda serin bir ortamda
saklayın.
Tuz alırken iyotlu olmasına dikkat edin. İyot, ısı ve ışıktan hemen etkilendiği
için, tuzu
yemek piştikten sonra ilave edin.
Teneke içinde olan konserveleri açtıktan sonra mutlaka başka kap içine alınız.
Çünkü bir
kere açılan tenekenin özellikle ağız kısmı bakteri üremesi için elverişli bir
ortamdır.
Yumurtanın Sırları
Genellikle pasta ve börek yaparken yumurtanın sarısını ayrı kullanmanız gerekir.
Yumurtayı altında kap olan ve dar ağızlı bir huninin içine kırarsanız, akı hemen
akar, sarısı hununin içinde kalır.
Yumurta akını çırptığınız zaman çırpılan kap yağdan arınmış olmalı ve az
miktarda tuz eklenmeli ki yumurta beyazı iyi kabarsın.
Yumurta haşlarken suyun ve yumurtanın üstüne serptiğiniz bir tutam tuz,
yumurtaların çatlamamasını sağlayacaktır.
|