İçeriğe atla
View in the app

A better way to browse. Learn more.

Tartışma ve Paylaşımların Merkezi - Türkçe Forum - Turkish Forum / Board / Blog

Ana ekranınızda anlık bildirimler, rozetler ve daha fazlasıyla tam ekran uygulama.

To install this app on iOS and iPadOS
  1. Tap the Share icon in Safari
  2. Scroll the menu and tap Add to Home Screen.
  3. Tap Add in the top-right corner.
To install this app on Android
  1. Tap the 3-dot menu (⋮) in the top-right corner of the browser.
  2. Tap Add to Home screen or Install app.
  3. Confirm by tapping Install.

halukgta

Φ Üyeler
  • Katılım

  • Son Ziyaret

  1. Bu makalemde sizlerin üzerinde düşünmenize vesile olmak istediğim ayet, Bakara suresi 151. Ayet olacak. Bu ayeti eğer bizler Kur’an bütünlüğünde anlamaya çalışmazsak, bizlere anlatılan onca batıl ve hurafenin de etkisinde kalarak, Allah’ın bizlerden izlememiz gereken yolun takipçisi olamayacağımız gibi, Allah ile aldatanların tuzağına rahatlıkla düşeriz. Önce ayeti yazalım, daha sonra Kur’an merkezli birlikte düşünelim. Bir arkadaşım bu ayet konusunda bakın bana nasıl bir soru sormuş. “BAKARA 151. BİLMEDİĞİMİZ ŞEYLERİ KİMDEN ÖĞRENECEĞİZ?” KUR’AN’DA OLMAYAN ŞEYLERİ.” Bakara 151: NİTEKİM SİZE KENDİ İÇİNİZDEN, AYETLERİMİZİ [TİLAVET] EDEN (OKUYUP AKTARAN), SİZİ (KÖTÜLÜKLERDEN) ARINDIRAN, SİZE KİTABI VE [HİKMET]İ (DOĞRU HÜKÜM VERME YETENEĞİNİ) BİLDİREN, BİLMEDİKLERİNİZİ SİZE ÖĞRETEN BİR ELÇİ GÖNDERDİK. (Mehmet Okuyan) Konumuza geçmeden önce, arkadaşımızın sorusuna kısaca cevap vermek isterim. Bizler eğer Kur’an ile gerçek bir bağ kurup onun ipine sarılmayıp, rivayetlerin etkisiyle İslam’ı yaşarsak bu ve benzeri soruları çok fazla sorup, kendi inançlarımız doğrultusunda cevap alamadığımızda, KUR’AN’A DEĞİL RİVAYET KAYNAKLARA BAKAR, ONLARI DİNİN ASLİ UNSURU YAPARIZ. Çünkü bizlere öğretilenleri Kur’an’da bulamadığımızda, Kur’an’ı yetersiz kaynak olarak görürüz. Böyle yaptığımız içinde sonuç ortada. Bu kardeşimize vereceğimiz tekbir cevap var. Allah sizleri Kur’an’dan sorumlu tutuyorum, yalnız Kur’an’ın ipine sarılın, biz kitapta hiç bir eksik bırakmadık, yemin olsun ki kolaylaştırdık nice örneklerle açıkladık diyorsa, KUR’AN’DA OLMAYAN BAHSEDİLMEYEN AÇIKLANMAYAN HİÇ BİR BİLGİDEN, DETAYDAN SORUMLU DEĞİLİZ DEMEKTİR. Tersini söylemek ve inanmak Kur’an adaletine, öğretisine tamamen ters düşer. Bakara suresi 151. Ayete gelince. Bu ayete Kur’an’ın diğer ayetlerinden faydalanarak baktığımızda, vahyin insan hayatındaki dönüştürücü gücünü ve Elçilik kurumunun temel işlevleri konusunda bilgi verdiğini açıkça görürüz. Bu ayet, Hz. İbrahim’in Bakara 129’daki duasının kabul edilişinin bir ilanıdır VE İSLAM’IN EĞİTİM, AHLAK VE BİLGİ FELSEFESİNİN TEMEL TAŞLARINI BİZLERE SUNAR. Bakara 151. Ayetin “KENDİ İÇİNİZDEN” vurgusu, gönderilen elçinin melek veya insanüstü bir varlık değil, toplumun dilini konuşan ve o toplumun sorunlarını bilen bir insan olduğunu gösterir. Kur’an, bu durumu Ahzab 21’de “EN GÜZEL ÖRNEK” olarak tanımlar. Vahiy, gökten inen soyut yani akıl, duygu yoluyla kavranabilen bir metin olmanın ötesinde, insanın yaşadığı gerçekliğin tam ortasına, yaşanabilen bir rehber olarak indirilmiştir. ELÇİNİN TOPLUMUN İÇİNDEN SEÇİLMESİ, İLAHİ MESAJIN EKSİKSİZ VE İLAVESİZ YAŞANABİLİR VE UYGULANABİLİR OLDUĞUNUN EN BÜYÜK KANITIDIR. Kur’an’da “OKUMAK”, sadece kelimeleri seslendirmek değil, bir metni anlamıyla birlikte okumak aktarmak ve onun izinden gitmek anlamında kullanılmıştır. Anlaşılmayan bir kitabı okumamızı Allah, sizce bizlerden ister mi? Resul yani Elçinin asıl görevi, ALLAH’IN AYETLERİNİ HİÇBİR EKLEME VEYA ÇIKARMA YAPMADAN İNSANLARA ULAŞTIRMAKTIR. Bu durum, dinin kaynağının yalnızca vahiy olduğunu ve her türlü dini bilginin Kur’an’a arz edilmesi gerektiğini açıkça ortaya koyar. Bizlere düşen bu ayetlerin hükmüne ters düşen hiçbir söze/hadise inanmamak olmalıdır. Kur’an’ın zihinsel ve ahlaki arınma konusu çok önemlidir. “Tezkiye”, İNSANIN HEM İNANÇ DÜNYASINDAKİ ŞİRK VE HURAFELERDEN HEM DE DAVRANIŞLARINDAKİ KÖTÜLÜKLERDEN TEMİZLENİP ARINARAK OLGUNLAŞMASIDIR. Şems Suresi 9. ayette kurtuluşun, NEFSİNİ ARINDIRANLARA ait olduğu özellikle belirtilir. Kur’an’a göre salt bilgi tek başına yeterli değildir. Ayetlerin okunmasının hemen ardından “ARINMA” gelmesi, vahyin insan karakterini ve toplumsal ahlakı dönüştürme yani HAYATA GEÇİRME amacını vurgular. Kitabı yani Kur’an’ı öğrenme konusuna gelince. Kitap ilahi yasaların, ilkelerin ve dünya görüşünün yazılı kaynağı olan Kur’an’dır. Elçi, ayetlerin sadece lafzını değil, bütüncül sistematiğini ve hayatla kurduğu bağı ayetler ışığında gösterir. Allah özellikle Elçisini bizlere örnek göstermiştir. Öğreğin Allah, neden kitap ehlinden değil de onlara tabi olmayan, ÜMMİ toplumdan bir Elçi göndermiştir, işte bunun nedenini çok iyi anlamalıyız. Kur’an bütünlüğünde baktığımızda HİKMET, ayetlerin arka planındaki temel amaçları kavrama, olaylar arasında doğru neden-sonuç ilişkisi kurma ve isabetli hüküm verme yeteneğidir, bunu da Kur’an verir. Bakara 269’da hikmetin “ÇOK BÜYÜK BİR HAYIR” olduğu ifade edilir. Allah bunu kullarından, hak edene hikmetini vereceğini söyler. Buradan da anlıyoruz ki, bizler bizzat kendi çabamızla ve Allah’ın bizlere verdiği hikmet ile Kur’an’ı yine Kur’an’dan istifade ederek düşünüp, aklımızı kullanarak anlamamız gerekir. Bu çaba bizlerin imtihanı gereğidir. Ayette, bilmediklerinizi öğretmesi konusuna gelince. Bu ifade, VAHİY OLMADAN insan aklının tek başına ulaşamayacağı gaybi gerçekleri, varoluşun amacını ve evrensel ahlak ilkelerini Kur’an’dan öğrenmemiz gerektiği vurgusunu yapar. VAHİY, ÖZELLİKLE İNSAN AKLINI DEVRE DIŞI BIRAKMAZ, AKSİNE ONA BİLMEDİĞİ UFUKLARI AÇARAK REHBERLİK EDER. Cemaat ve tarikatların, AKILLA İSLAM YAŞANMAZ DEMELERİNİN NEDENİ, ANLATTIKLARININ AKLA KUR’AN’A HİÇ UYMADIKLARINDADIR. Bakın bu ayet özellikle bizlerin bilmediklerimizi öğretenin, Resulü aracılığıyla bizzat Kur’an olduğunu açıkça bildiriyor. Bakara suresi 129. Ayette bu konuya örnek verir. Hz. İbrahim ve Hz. İsmail’in Kâbe’yi inşa ederken, yaptıkları duada aynı dört görevin tilavet yani vahyi okumak ve tabi olmak, kitap, hikmet, tezkiye yani arınıp temizlenme talep edilmesi örneği verilir. “SOYUMUZDAN, ONLARA SENİN ÂYETLERİNİ OKUYACAK, KİTABI VE HİKMETİ ÖĞRETECEK, ONLARI ARINDIRACAK BİR ELÇİ ÇIKAR RABBİMİZ! ÇÜNKÜ YALNIZ SENSİN KUDRET VE HİKMET SAHİBİ.” Bu ayetten de anlıyoruz ki, bizlere bilmediklerimizi öğretecek, bizleri aydınlatıp temizleyecek, RESULÜNÜN BİZLERE TEBLİĞ ETTİĞİ YALNIZ KUR’AN’MIŞ. Onun adına bizlere rivayet yolla ulaşan ve doğruluğundan asla emin olamayacağımız hadisler değil. Çünkü Allah’ın Resulü ümmiydi daha önce kitap ehline tabi olmadığı için, ne öğrendiyse Kur’an’dan öğrendi ve ümmetine Kur’an bilgilerini tebliğ ederek, bilmediklerimizi öğrenmemizi sağladı. Hidayeti ve arınmayı beşeri kaynaklarda arayanlar, Allah’ın asla doğru yolunu bulamazlar, lütfen bu gerçeğin artık farkında olalım. Ali İmran 164 ve Cuma suresi 2. Ayetlerde bu uyarıları görebiliyoruz. Kur’an’da kelimelerin dizilişi tesadüfi değildir. Bakara 151’deki dört aşamalı süreç yani DOĞRU BİLGİYE ERİŞİM OKUMA, ARINMAK, HİKMET, BİLMEDİKLERİNİ KUR’AN’DAN ÖĞRENME UFKUMUZU AÇMA. İnsanın inşası için kusursuz bir eğitim ve izlenecek yolunu bizlere apaçık sunar ve bizlerin YALNIZ KUR’AN’IN İPİNE SARILMAMIZI EMREDER. Eğer bizler bu kaynaklara erişmeden, kendimize farklı kaynaklar arıyorsak, Allah’ın dini İslam’ı doğru yaşamamız ve anlamamız asla mümkün olamayacağı gibi, hatalı yanlış yolda gittiğimizin de, hiçbir zaman farkında olamayız. Kendimizi Kur’an ile arındıramadıysak, doğru bilgiye asla erişemeyiz. Beşeri bilgileri okuduğumuzda kendimizi asla arındıramayız. Bu yolu izlediğimiz içinde Allah’ın katındaki gerçekleri yani bilmemiz imkânsız olan bilgilere de ulaşamayız. Sanırım biz Müslümanların, Allah’ın sakın dinde bölünenler gibi olmayın hükmüne kukalarımızı tıkadığımız için, HAK OLAN GERÇEKLERLE BULUŞAMADIĞIMIZIN NEDENLERİNİ ANLAMIŞSINIZDIR. Dilerim batıldan ve hurafeden uzak, Allah’ın ipine sarılan ve Kur’an gerçekleri ile buluşup ARINAN, Allah’ın halis kulları arasında oluruz. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  2. Bu makalemde sizleri, günümüzde adeta dinin ikinci kaynağı yapılan ve Allah’ın Resulüne ait olduğu iddia edilen rivayet hadislere karşı, nasıl bir tavır içinde olmalıyız konusu üzerine olacak. Kur’an bu konuda ne diyor bizlere nasıl bir yol gösteriyor, Kur’an ışığında bu konuyu inceleyelim ki mahşer günü, O örnek insan Hz. Muhammed’e iftira atanların safında olmayalım. Kur’an merkezli kısaca söylemek gerekirse, Bir Müslümanın rivayetlere /hadislere karşı temel tavrı, KUR’AN’I TEK MUTLAK OTORİTE VE TEMEL ÖLÇÜT (FURKAN) KABUL EDEREK, HER TÜRLÜ RİVAYETİ KUR’AN SÜZGECİNDEN GEÇİRMELİYİZ. Bizlerin öncelikle yapması gereken, Resulü Kur’an’dan tanımak ve öğrenmek olmalıdır. Rivayet kaynaklardan tanırsak, asla Kur’an gerçekleri ile buluşamayız. Hz. Muhammed’in en büyük görevi kendisine vahyedilen Kur’an’ı eksiksiz tebliğ etmek ve yaşayarak örnek olmaktır. Ona atfedilen bir sözün gerçekten ona ait olup olmadığını anlamanın en güvenli yolu, O SÖZÜN KUR’AN AYETLERİYLE OLAN UYUMUNA BAKMAKTIR. Allah’ın Resulüne ait olduğu iddia edilen rivayetlere ve hadislere yaklaşım, İslam düşünce tarihinde ve günümüz ilahiyat tartışmalarında çok önemli bir yer tutar. Eğer bu konuyu önyargılarımızdan kurtulmadan anlamaya çalışırsak, HAK olan gerçeklerle asla buluşamayız önce bunu hatırlatmak isterim. ÖNYARGI, GERÇEĞİN IŞIĞINI İÇERİ SIZDIRMAYAN KALIN BİR PERDEDİR. O PERDEYİ ARALAMADAN DIŞARIDAKİ GÜNEŞİ ASLA GÖREMEYİZ. Kur’an’ın bilgi ve doğrulama İlkesi vardır, buna uymak Allah’ın emridir. Kur’an, insanı zanna yani kesin bilgiye dayanmayan bilgiden sakındırır ve kesin bilgiye ilme, gerçek doğruya uymayı emreder. Önce Kur’an’ın zandan kaçınma ilkesine bakalım. İsra Suresi 36. ayette geçen “HAKKINDA KESİN BİLGİN OLMAYAN ŞEYİN ARDINA DÜŞME…” ve Necm Suresi 28. ayetteki “OYSA ZAN, HAKİKATTEN HİÇBİR ŞEYİN YERİNİ TUTMAZ” ifadeleri, dini alanda kesinlik taşımayan doğruluğu kanıtlanmamış her türlü rivayete karşı, ihtiyatlı dikkatli olmak KUR’AN’IN temelini oluşturur. Ne dersiniz bizler, İslam’ın bu temel emrini yerine getirerek mi Allah’ın dini İslam’ı yaşıyoruz? Allah Kur’an’da sözü/hadisi süzgeçten yani kontrolden geçirmemizi özellikle emreder. Peki, süzgecimiz yani hakemiz bu durumda ne olacak? Onun da Allah elbette birçok ayetinde yolunu gösteriyor. Örneğin Zuhruf 44. Ayetinde, BİZLERİN KUR’AN’DAN SORUMLU OLDUĞUMUZU BİLDİRİYOR. Demek ki Kur’an’ın onayını almayan hiçbir söz/hadis, Allah’ın dini İslam’ı yaşamamızda bizleri yönlendiremez etkisi altına almaz. Zümer Suresi 18. ayetteki “SÖZÜ DİNLEYİP DE, EN GÜZELİNE UYANLAR…” vurgusu, Müslümanın duyduğu her dini bilgiyi akıl ve Kur’an süzgecinden geçirmesi gerektiğini gösterir. Allah’ın Resulüne ait olduğu iddia edilen, rivayet hadislerin geçmiş tarihsel konumuna gelince. Hz. Muhammed hayattayken Kur’an ayetlerini vahiy kâtiplerine yazdırmış, ancak kendi sözlerinin yazımını özellikle yasakladığı rivayet edilir, çünkü onun zamanından günümüze ulaşmış hiçbir hadis kitabı yoktur. Hepsi Onun vefatından yüzlerce yıl sonra, toplumun aklında kaldığı kadarıyla, insanlardan toplanıp kayda alınmıştır. Onun içinde aynı konuda bile Resule atfen, çok farklı rivayet hadisleri görebilirsiniz. Bu yasak bizzat hadis kaynaklarında da geçer. Gerçi rivayetleri dinin asli unsuru yapanlar, Resul önce yasaklamış daha sonra izin vermiştir diyerek, kendilerine kanıt yaratmışlardır. Tabi buna Kur’an azla izin vermez. Bu yolla bizlere ulaşan bilgilerin değişmeden, doğru ulaşması ne akla nede mantığa uymadığı gibi, BÖYLE BİLGİLERLE İNANCIMIZI YAŞAMAMIZI ALLAH KUR’AN’DA YASAKLAMIŞTIR. Rivayetlerin sistematik olarak toplanıp kitaplaştırılması (tedvin) Resulün vefatından yaklaşık 150-200 yıl sonra gerçekleşmiştir. Sahabe ve sonraki nesiller, Hz. Muhammed’in sözlerini kelimesi kelimesine değil “ANLADIKLARI, AKILLARINDA KALDIĞI ŞEKLİYLE” aktarmışlardır. Bu durum, rivayetlerin içine ravilerin aktaranların ya da kötü niyetli insanların kendi yorumlarının, kültürel algılarının ve dönemin siyasi çekişmelerinin karışmasına zemin hazırlamıştır. Klasik İslam usulünde (Hadis ve Fıkıh Usulü) dahi, çok az sayıdaki “MÜTEVATİR” haber dışındaki binlerce hadisin “KESİN BİLGİ” değil, “ZANNİ BİLGİ” ifade ettiği kabul edilir. Dolayısıyla bu rivayetlerin, Allah’ın Resulüne ait olduğu mutlak kesin kabul edilmez. Kur’an ışığında baktığımızda, Resule ait olduğu iddia edilen hadislere karşı nasıl bir tavır içinde olmalıyız, işte burası çok önemli. KUR’AN’I HAKEM KILARSAK, BU SORUNU RAHATLIKLA ÇÖZERİZ. Kur’an, kendisini doğru ile yanlışı ayıran ölçü yani FURKAN ve her şeyi açıklayan TIBYAN olarak tanımlar. Bir rivayetin Hz. Muhammed’e ait olup olmadığını anlamanın en temel yolu, onu Kur’an’a arz etmek onun onayını almaktır. KUR’AN’IN RUHUNA, ADALETİNE VE EVRENSEL İLKELERİNE AYKIRI OLAN HİÇBİR SÖZ HZ. MUHAMMED’E AİT OLAMAZ, BU GERÇEĞİ UNUTMAYALIM. Gerçi her bilgi söz Kur’an’da yoktur, Allah Resulünü postacı diye mi gönderdi diyenlere inandığımız andan itibaren, bizler Kur’an’ı terk etmiş şeytanın bataklığına batmaya devam ediyoruz demektir. Kurtuluş yalnız Kur’an’dadır bunu Allah ayetlerinde, bizlere onlarca kez söylüyor ve yalnız Kur’an’ın ipine sarılmamızı emrediyor. Çok üzgünüm ama Rabbimizi duyan işiten ne yazık ki çok az. Kur’an, dinin tek ve mutlak kaynağıdır helal ve haram koyma yetkisi yalnızca Allah’a aittir ve Allah hükmüme hiç kimseyi ortak etmem diyor. (Araf 3, Yunus 59). Rivayetler ise dini hüküm koyucu bir kaynak olarak değil, Hz. Muhammed’in Kur’an’ı kendi döneminin şartlarında nasıl anladığını ve uyguladığını gösteren kesin bilgi olmayan, rivayet kaynaklardan bizlere ulaşan tarihi bilgiler olarak değerlendirilebilir. Böyle bilgilerde Kur’an’a göre, dinin asli unsuru kaynağı asla olamaz. Resule atfen nakledilen hadislerin kesin doğruluğundan emin olamadığımız için, RESUL BÖYLE SÖYLEDİ demek yerine, RESULE BÖYLE BİR SÖZ NİSPET EDİLMİŞ şeklinde aktarıp, Kur’an’ın onayını almak en akıllı ve araştırmacı Allah’ın bizlere önerdiği yol yöntemdir demeliyiz. Özellikle tekrar etmek istiyorum, Allah bu konuda ne diyordu? “SÖZLERİ DİNLEYİP EN GÜZELİNE UYANLARI MÜJDELE. İŞTE ALLAH’IN DOĞRU YOLA ULAŞTIRDIĞI BUNLARDIR. GERÇEK AKIL SAHİPLERİ DE BUNLARDIR.” (Zümer 18) Ayette geçen “sözü dinleyip en güzeline uymak” ifadesi, farklı görüş ve sözlere kulak kapatmadan hepsini dinlemeyi, ama aralarından akla, vicdana ve hakikate yani KUR’AN’A en uygun olanı seçip uygulamayı ifade eder. İslam düşüncesinde dini bilginin kaynağı ve güvenilirliği meselesi, tarih boyunca en temel tartışma alanlarından biri olmuştur. KUR’AN, MUHATAPLARINI HER TÜRLÜ HURAFEDEN, TAHMİNDEN VE KESİNLİK TAŞIMAYAN BİLGİDEN UZAK DURMAYA DAVET EDER. Bu davete uyan ancak Allah’ın doğru yolunu bulur. Nitekim İsra Suresi 36. ayette yer alan “Hakkında kesin bilgin bulunmayan şeyin ardına düşme. Çünkü kulak, göz ve gönül, bunların hepsi ondan sorumludur“ emri, Müslümanın bilgi edinme sürecindeki temel ahlaki kuralının İLKESİNİ AÇIKÇA VE ÇOK NET ORTAYA KOYAR. Onun için Allah bizlere doğru yolu gösterirken, bizlerin Kur’an’ın ipine sarılarak bu doğru yolu bulacağımızın yolunu gösterir. Bu ilke doğrultusunda, Hz. Muhammed’e atfedilerek günümüze ulaşan binlerce rivayet hadisin, dini açıdan nasıl konumlandırılması gerektiği sorusu, Kur’an merkezli onun ışığında mutlaka değerlendirmemiz gerekir. BUNU YAPMADIĞIMIZDA, DİNE NİFAK SOKAN ÖZELLİKLE YAHUDİLERİN, İSLAM DİNİNE KENDİ BATIL İNANÇLARINI SOKMASINI ENGELEYEMEYİZ. Özetle şunu söyleyebiliriz. İmanımızdan emin olmak istiyorsak, zanna değil en emin en doğru bilgi Kur’an’a dayanarak inancımızı yaşamalıyız. Kur’an’ın “ZAN, HAKİKATTEN HİÇBİR ŞEYİN YERİNİ TUTMAZ” (Necm, 28) uyarısı dikkate alındığında, kaynağı kesin olmayan rivayetlere karşı takınılması gereken en sağlıklı tavır, onları Kur’an’ın hakemliğine arz yöntemine tabi tutmaktır. Kur’an, kendisini doğru ile yanlışı birbirinden ayıran bir ölçü, FURKAN olduğunu unutmamalıyız. Dolayısıyla, Kur’an’ın temel ilkelerine, adalet anlayışına ve akla mantığa açıkça aykırı düşen hiçbir rivayet, senedi aktarım zinciri ne kadar sağlam görünürse görünsün, Hz. Muhammed’e nispet edilemez. Tabi Hz. Muhammed’e ve Allah’a iftira atmak istemeyen bu titizliği özellikle gösterir. Dinde helal ve haram belirleme yetkisi yalnızca Allah’a aittir (Yunus, 59). RİVAYETLER, DİNİN KURUCU VE HÜKÜM KOYUCU BİR KAYNAĞI OLARAK ASLA KABUL EDİLEMEZ. Çünkü Allah ben hükmüme hiç kimseyi ortak etmem diyor ve resulünün görev tanımını nasıl yapıyordu Rabbimiz bizlere hatırlayalım. “BEN SADECE BANA VAHYEDİLENE UYARIM. BEN SADECE APAÇIK BİR UYARICIYIM.” (Ahkaf 9 ) “RESULE DÜŞEN APAÇIK TEBLİĞDEN BAŞKA BİR ŞEY DEĞİLDİR.” (Ankebut 18) “BİZ RESULLERİ, SADECE MÜJDELEYİCİLER VE UYARICILAR OLARAK GÖNDERİRİZ.” (Kehf 56) “SENİN GÖREVİN SADECE TEBLİĞ ETMEKTİR.” (Rad 40) Bu yetkiyi, görevi alan Allah’ın Resulü, sizce Allah’ın dinine tek bir kelime ilave etmiş olabilir mi? Karar sizin imtihan sizin imtihanınız, kime neye inanacağınız size kalmış. Lütfen bizlere öğretilen önyargılarımızdan kurtulup Kur’an’ın ipine sarılalım, çünkü önyargılarımız bizlerin önünde gerçekleri görebilmemiz için en büyük engeldir. “GÖZLERİN GÖRDÜĞÜNÜ ZİHİN REDDEDİYORSA, ARAYA ÖNYARGIDAN ÖRÜLMÜŞ AŞILMASI ZOR BİR DUVAR GİRMİŞ DEMEKTİR.” “İNSAN NEYE İNANMAK İSTERSE ONU GÖRÜR; ÖNYARGILAR İSE HAKİKATİN ÖNÜNE ÇEKİLMİŞ EN YÜKSEK BARİKATTIR.” “KENDİ ZİHNİNDE ÖNYARGILARDAN DUVARLAR ÖREN BİR İNSAN, BAŞKALARINI DEĞİL YALNIZCA KENDİ GERÇEĞİNİ HAPSEDER.” Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  3. Bizler Kur’an’ı bizzat kendi açıklamalarından anlama çabasını göstermediğimiz için, yanlış anladığımız gibi, ayetlerle çelişiyor hatta bu yanlışımız bizlerin Kur’an’a ŞİRK koşmamızı yol açıyor. Allah Kur’an’ı açıklamak bize düşer dedikten sonra, başka bir ayetinde de anlayalım ve hiç kimseye muhtaç olmayalım diye NİCE ÖRNEKLERLE BİZZAT KUR’AN’DA AÇIKLADIĞINI SÖYLER. Bu gerçeklerle buluşamayan İslam toplumunu aldatmak çok daha kolay olduğu için, içimize girmiş Yahudi fitnesi, bu yöntemle İslam dinine kendi inançlarını rahatlıkla sokmuşlardır. Bizlerin Hz. Muhammed’e karşı coşkun sevgimizi kullanıp, onun adına öyle sözler/hadisler uydurmuşlardır ki Kur’an ile taban tabana zıt bir inanç yarattığımızın, farkında bile olamıyoruz. Önce şunu hatırlatmak isterim. Kur’an kendisini bir çok ayette “APAÇIK BİR KİTAP” (Kitab-ı Mübin) ve “ÖĞÜT ALMAK İÇİN KOLAYLAŞTIRILMIŞ“ (Kamer Suresi, 54/17) olarak tanımlar. Onun içinde Kur’an’dan hesaba çekileceğimizi bildirir. İnsanların sorumlu tutulacağı temel iman ve ahlak ilkeleri herkesin anlayabileceği açıklıktadır. Açık ve anlaşılır olmayan, açıklanmaya muhtaç bir kitaptan, sizce Allah bizleri sorumlu tutar ve yalnız onun ipine sarılmamızı emreder mi? Bakara Suresi’nin 286. ayetinde “ALLAH HİÇBİR KİMSEYE GÜCÜNÜN YETECEĞİNDEN FAZLASINI YÜKLEMEZ” denilir. İSLAM HUKUKUNDA DA BİR HÜKMÜN BAĞLAYICI OLMASI İÇİN, O HÜKMÜN AÇIKÇA BİLDİRİLMİŞ VE ANLAŞILIR OLMASI ŞARTTIR. LÜTFEN KONUMUZU BU BİLGİLER IŞIĞINDA ANLAMAYA ÇALIŞALIM. Bu makalemde sizlerin üzerinde düşünmenize vesile olmak istediğim, KUR’AN’I KİM AÇIKLAMIŞTIR konusu üzerine olacaktır. Lütfen bu dünyada yaptıklarımızdan mahşer günü pişman olmak istemiyorsak, rivayetlerin sanı bilgilerin değil, ALLAH’IN İPİ KUR’AN’A SARILALIM. Bu emri veren yüce Rabbimizdir hatırlatırım. Gelin bu konuyu Kur’an’dan anlamaya çalışalım. Kur’an’ı bizzat Allah mı Kur’an’da açıklamış, yoksa Resulümü? Kur’an’da hem Allah’ın kitabı bizzat açıkladığını, yani beyan ettiğini ifade eden ayetler, hem de Resulünün insanlara açıklama yaptığı şekliyle tercüme edilen ayetler yer almaktadır. Lütfen bu konuyu, Kur’an merkezli anlamaya çalışalım. Bu durum İslam düşüncesinde ve Kur’an çevirilerinde farklı kelimelerin aynı Türkçe karşılıkla (“AÇIKLAMAK”) diyerek tercüme edilmesinden kaynaklanan, bir kavram tartışması, karmaşası doğurmuştur. Kur’an’da “AÇIKLAMAK” fiili hem Allah hem de Hz. RESULÜ için kullanılır. Bu durum İslam düşüncesinde iki temel yaklaşımın doğmasına yol açmıştır. Bu konuya Kur’an merkezli baktığımızda, yani Kur’an’ı yine Kur’an ayetleri ışığında anlamaya çalışmadığımızda, doğru anlamamız asla mümkün olmayacak, bu konuyu adeta havanda su döver gibi tartışıp duracağız. Allah Kur’an’da, sakın emin olmadığınız bilgilerin ardına düşmeyin, hesabını sorarım diye uyarıp Kur’an’ın ipine sarılmamızı emrettiyse, Kur’an’ı bizlerin anlayıp hayatımıza geçireceğimiz şekilde detaylı açıklamamış ve Allah’ın Resulüde bunları kayda aldırmayıp onun vefatından yüzlerce yıl sonra, kayda alınan Resule ait olduğu iddia edilen hadislere Allah bizleri muhtaç bırakır mı? Yalnız bunu düşünen, bu sorunu çözecektir. Düşünemeyene de izah etmeye devam edelim. Kur’an’da hem Allah’ın kitabı bizzat açıkladığını (“beyan ettiğini”) ifade eden ayetler, hem de Resulün insanlara açıklama yapmasından bahseden ayetler yer almaktadır. Bu durum İslam düşüncesinde ve Kur’an çevirilerinde (meallerde) farklı kelimelerin aynı Türkçe karşılıkla “AÇIKLAMAK” olarak tercüme edilmesinden kaynaklanan bir kavram tartışması doğurmuştur. Bu ayetlerin asıl bağlamı, kullanılan Arapça kavramların kökenleri ve bu durumun nasıl anlaşılması gerektiği konusuna bakalım. Ayetlerde Geçen İki Farklı “AÇIKLAMA” Kavramı Türkçe meallerde, hem Allah’ın fiili hem de Resulün görevi “AÇIKLAMAK” kelimesiyle karşılandığında ortaya bir yetki veya görev karmaşası varmış gibi görünür. Oysa Arapça metinde kullanılan kelimeler ve bağlamları farklıdır. Önce Allah’ın Açıklaması Beyan ve Tafsil konusuna bakalım. Kıyamet Suresi 19. ayette (“SONRA ONU AÇIKLAMAK DA BİZE AİTTİR”) geçen BEYAN kelimesi, Kur’an’ın kendi iç bütünlüğü içinde ayetlerin birbirini açıklaması, hükümlerin detaylandırılması TAFSİL ve mesajın anlaşılır kılınması anlamına gelir. Allah, kitabı eksiksiz ve anlaşılır indirdiğini özellikle birçok ayetinde belirtir. Resulün açıklaması yani TEBYİN konusuna gelince. Nahl Suresi 44. ayette “İNSANLARA, KENDİLERİNE İNDİRİLENİ AÇIKLAMAN İÇİN SANA DA BU ZİKRİ İNDİRDİK” geçen TEBYİN kelimesi, BEYAN ile aynı kökten gelse de, Resulün rolü yetkisi çerçevesinde ele alınır. “Tebyin” yani Resulün açıklaması ne anlama gelir? İslam âlimleri ve dilbilimciler, Nahl Suresi 44. ayetteki TEBYİN fiilinin, Kur’an’ın eksik kalmış yönlerini tamamlamak değil, mevcut mesajı insanlara ulaştırmak ve göstermek anlamına geldiğini özellikle vurgular. Bu kelimenin ayetteki temel karşılıklarına gelince. Kısaca tebliğ etmek ve açıkça ortaya koymak diyebiliriz. Arapçada TEBYİN, GİZLİ OLAN BİR ŞEYİ AÇIĞA ÇIKARMAK, İLAN ETMEK VE MUHATAPLARA NET BİR ŞEKİLDE SUNMAK DEMEKTİR. Peki, Allah Resulüne nasıl bir yetki vermişti? “RESULE DÜŞEN APAÇIK TEBLİĞDEN BAŞKA BİR ŞEY DEĞİLDİR.” (Ankebut 18) Sizce Allah’ın Resulü Allah’ın ona verdiği yetkiyi aşmış olabilir mi? Elbette mümkün değil. Buradan da anlaşılıyor ki, Kur’an’ı yine Kur’an ayetlerinden istifade ederek anlamanın yolunu seçmezsek, inanın Allah ile aldatanların tuzağından asla kurtulamayız. Resulün görevi, kendisine vahyedilen ayetleri hiçbir gizleme veya eksiltme yapmadan insanlara okumak ve duyurmak yani tebliğ etmektir. Ayetlerle geçen açıklamak, Resulün bir konuyu açıklarken, anlatıp izah ederken başvurduğu ilk kaynak yine Kur’an’ın diğer ayetleridir, çünkü ben yalnız Kur’an’a uyarım, onu sizlere tebliğ etme görevi aldım demiyor muydu? BURADANDA ANLAŞILIYOR Kİ RESULÜN AÇIKLAMASI KUR’AN’IN DİĞER AYETLERİNDEN İSTİFADE EDEREK, KONUYA AÇIKLIK GETİRMESİDİR. Bu konuda Kur’an tercümelerinde yapılan yanlışlara örnek vermek isterim. Nahl suresi 44. Ayet Klasik meallerde “İNSANLARA İNDİRİLENİ AÇIKLAMAN İÇİN…” şeklinde çevrilirken, kavramın kök anlamını korumak isteyen Kur’an merkezli düşünen çevirmenler bu ifadeyi “İNSANLARA KENDİLERİNE İNDİRİLENİ APAÇIK ORTAYA KOYMAN / TEBLİĞ ETMEN / DUYURMAN İÇİN…” şeklinde tercüme etmeyi daha doğru bulur. Kıyamet Suresi 19. Ayete bakalım. Bu ayet ise doğrudan vahyin okunması ve anlaşılması süreciyle ilgilidir. Ayetin öncesiyle (16-18. ayetler) birlikte okunduğunda, vahiy inerken, acele edip dilini oynatan Resule hitaben; “ONU (KALBİNDE) TOPLAMAK VE OKUTMAK BİZE AİTTİR. O HALDE BİZ ONU OKUDUĞUMUZ ZAMAN, ONUN OKUNUŞUNU TAKİP ET. SONRA ONU AÇIKLAMAK (ANLAŞILIR KILMAK) DA BİZE AİTTİR” denilmektedir. Buradan da anlaşılıyor ki Kur’an’ı açıklayan Allah’tır, Resulü de kendi görüşüne göre değil, Kur’an bütünlüğünde ayetlerden yardım alarak ümmetine açıklayan, apaçık izah eden tebliğ edendir diyebiliriz. Şunu da hatırlatmak isterim. Arapça kelime köküne (b-y-n) odaklanan dilbilimcilere göre “TEBYİN” kelimesinin temel anlamı “GİZLEMEMEK, AÇIĞA ÇIKARMAK, NET BİR ŞEKİLDE DUYURMAKTIR”. Bu bilgilerden sonra, şunu çok açık söyleyebiliriz. Kur’an, kendini açıklama TEBYÎN VE BEYAN görevini öncelikle Allah’a atfederken, Resul’e de bu vahyi insanlara ulaştırma ve tebliğ etme sorumluluğu verir. Kısaca özetlemek gerekirse, Beyân (البيان) ve Tebyîn (التبيين): “B-y-n” kökünden gelir. Bir şeyin gizliliğini ortadan kaldırıp onu apaçık hale getirmek, ayırt etmek ve anlaşılır kılmak demektir. Kur’an kendini “MÜBÎN” yani apaçık ve açıklayıcı olarak özellikle niteler. Tafsîl (التفصيل) “F-s-l” kökünden gelir. Bir şeyi bölümlere ayırmak, ayrıntılandırmak ve her detayı yerli yerine koymak anlamındadır. Allah, kitabını “MUFASSAL” yani ayrıntılı kılınmış olarak tanımlar. Tefsîr (التفسير): “F-s-r” kökünden gelir ve Kur’an’da sadece bir kez (Furkan Suresi, 33. ayet) geçer. Üzeri örtülü bir manayı açmak, en güzel ve en doğru açıklamayı getirmek demektir. Te’vîl (التأويل): “E-v-l” kökünden gelir. Bir sözün veya olayın varacağı nihai sonucu, arka planındaki hikmeti ve asıl maksadını ortaya çıkarmak anlamında kullanılır. Tüm bunlardan da anlıyoruz ki, Kur’an’ı açıklayan, beyan eden, tafsilatıyla açıklayanın Kur’an’ın bizzat kendisi olduğu anlaşılıyor. Tüm bu bilgilerden sonra çok açık şunu anlıyoruz. Kur’an ayetleri incelendiğinde, kitabı açıklama işinin doğrudan Allah’a ait bir sıfat ve eylem olduğu çok açık görülüyor. Hud Suresi 1. ayette “BU, AYETLERİ MUHKEM KILINMIŞ, SONRA DA HÜKÜM VE HİKMET SAHİBİ OLAN ALLAH TARAFINDAN AYRINTILI OLARAK AÇIKLANMIŞ (FUSSİLET) BİR KİTAPTIR” buyrulur. Bu durum, Kur’an’ın kendi iç bütünlüğü içinde kendini açıkladığını şüpheye düşmeyecek bir şekilde gösterir. Kıyamet Suresi 16-19. ayetlerde Resulün vahyi ezberlemek için acele etmemesi söylenir ve ardından “ŞÜPHESİZ ONU TOPLAMAK VE OKUTMAK BİZE AİTTİR. O HALDE BİZ ONU OKUDUĞUMUZ ZAMAN, ONUN OKUNUŞUNA UY. SONRA ONU AÇIKLAMAK (BEYAN) DA BİZE AİTTİR” denir. Kamer Suresi’nde dört kez tekrarlanan “ANDOLSUN BİZ KUR’AN’I ÖĞÜT ALINSIN DİYE KOLAYLAŞTIRDIK” ayeti, kitabın muhatapları tarafından doğrudan anlaşılabilecek bir açıklıkta indirildiğini vurgular. Resul’ün görevi, Allah’ın kitabına dışarıdan yeni hükümler eklemek değil, bizzat o kitabı insanlara ulaştırmak tebliğ etmek ve hayata geçirilmesini sağlamaktır. Buradan da şunu anlıyoruz. Resul, Kur’an’ı yine Kur’an ayetleriyle açıklamıştır. Bir konuda Resule soru sorulduğunda veya bir hüküm gerektiğinde Resul’ün cevabı o konuda Allah’ın hemen indirdiği yeni vahiy ayetleri olmuştur. Örneğin, “SANA… SORUYORLAR, DE Kİ…” kalıbıyla başlayan ayetler Kur’an’ı açıklayanın, bizzat Allah yani onun vahyi Kur’an olduğu anlaşılıyor. Hatırlatırım Allah’ın Resulü ÜMMİYDİ ve din hakkında hiçbir bilgisi yoktu, hatta Kitap ehline de tabi değildi. Bu konuya lütfen Kur’an merkezli bakalım ki, Allah’ın Resulünü Allah’ın dinde hüküm ortağı yaparak şirk bataklığına batmayalım. Bu yanlışımızın farkında olmadan yaşamaya devam edersek, inanın İslam toplumu olarak asla ne huzuru nede mutluluğu bulamayız. İçimize sızan din düşmanlarının, Allah’ın dinine soktuğu hurafe ve batıl inançları da fark edemeyiz. Dilerim Kur’an gerçekleri ile buluşan, Allah’ın azınlık halis kulları arasında oluruz. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  4. İslam toplumunda şöyle bir tartışma vardır. Kur’an’ı anlayabilmen için, senin ilmin ne ki anlayasın. Onu veli, âlim olanlar ancak anlar diyerek, Müslüman toplumun direk Kur’an’ı anlayarak ve düşünerek okumasının, YANİ KUR’AN İLE BULŞMASININ önüne büyük bir set çekilir. Bakın Kur’an’ı anladığını söyleyenlerin neredeyse hepsi, AYETLERİ FARKLI ANLIYOR. DOĞRU ANLAMIŞ OLSALARDI, HEPSİ AYNI ANLAMALARI GEREKİRDİ, diyerek topluma korku salıyor şüphe içinde bırakıyorlar. Gelin bu konuyu Kur’an’ın emrettiği gibi düşünerek ve yalnız Allah’ın ipi Kur’an’a sarılarak anlamaya çalışalım. Önce hayatımızdan bir örnek vermek istiyorum. Okulda öğrenciyken aynı kitabı okumamıza rağmen birçok öğrenci, çabaları nispetinde anlıyor farklı notlar alıyor. Özellikle dersini dikkatle çalışan ve gayret gösterip öğrenme çabasında olan öğrenci ÇOK İYİ ANLIYOR VE İYİ NOT ALIYOR. Bunu söylediğimde şunu söyleyebilirsiniz. “Tamam, bakın okulda bir öğretmen öğretiyor, demek ki bize de dini öğretecek birisi olmalı.” Ne yazık ki karşılaştırma aynı değerde şeyler işin yapılır. Sizce okuduğumuz beşeri kitaplarla, ALLAH’IN NURU KUR’AN EŞDEĞERDE Mİ? Elbette değil, bu eğitimi açık öğretim gibi düşünmeliyiz ve bu eğitimin öğretmeni kim biliyor usunuz, bakın kimmiş. “RAHMÂN, KUR’ÂN’I ÖĞRETTİ. İNSANI YARATTI, ONA KENDİNİ İFADE ETMEYİ ÖĞRETTİ.”(Rahman 1-2-3-4) Demek ki Kur’an’ın öğretmeni yüce Rabbimizmiş, Resulünün de öğretmeni, Allah değil miydi? Hatırlatırım İslam dininde ruhban sınıfı, yani dini öğreten ve yaşatan hiç kimse olmadığını, Allah Kur’an’da söylüyor. Demek ki Kur’an’ı okurken, onun öğretmenini doğru seçmiyor muşuz. Kur’an öğretisine göre ayetlerin farklı anlaşılmasının temel nedeni, OKUYANIN NİYETİ VE ÇABASI, ÖN YARGILARI AYETLERİ BAĞLAMINDAN KOPARILMASIDIR. Eğer Kur’an’da her bilgi yoktur, onu herkes anlayamaz diyenlere inandırıldıysak, inanın Kur’an kendisini bize açmaz ve anlamamız da mümkün olamaz. Kur’an kendisini tüm insanlığa gönderilmiş apaçık bir REHBER, MESAJ VE TEBLİĞ olarak tanımlar. Bu konuya Kur’an penceresinden baktığımızda, şu başlıklar altında değerlendirebiliriz. Kur’an’ın apaçık olma ilkesini asla göz ardı etmemeliyiz. Kur’an pek çok ayette yemin ederek kendisini “MÜBÎN” yani apaçık, anlaşılır ve kolaylaştırılmış bir kitap olarak tanımlar. Anlayamamızın bakın bir nedenide Allah’ın ayetlerine güvenmediğimiz ortaya çıkıyor. Allah mübin yani açık diyor, bizler hayır açık değildir diyoruz. Örneğin Kamer Suresi’nde öğüt almak için Kur’an’ın kolaylaştırıldığı özellikle vurgulanır. Kur’an tüm kullarını muhatap alır, burası gözden kaçırılmamalıdır. Kitap sadece belirli bir ruhban veya âlim sınıfına değil, aklını kullanan her insana hitap eder. Ayetlerde sıkça “AKLETMEZ MİSİNİZ” ve “DÜŞÜNMEZ MİSİNİZ” ifadelerinin geçmesi bunun en net kanıtıdır. Kur’an’a göre ayetlere farklı anlamaların sebepleri olarak Kur’an, insanların aynı metinden farklı sonuçlar çıkarmasını kendi anlaşılması güç yapısına değil, okurun zihinsel ve kalbi durumuna ve önyargılarına yani aileden ve çevresinden din adına öğrendiklerinin etkisine, baskısına bağlar. Ayrıca Kur’an okumaya başlamadan önce, bizlerin önyargıların baskısından kurtulmamız gerektiği uyarısını yaparak, kafamızdaki tüm batıl hurafelerden kurtulup KUR’AN OKUYACAĞIN ZAMAN, KOVULMUŞ ŞEYTANIN, ŞEYTANLAŞMIŞ İNSANLARIN BATIL HURAFE İNANÇLARINDAN UZAKLAŞIP, YALNIZ ALLAH’A ONUN KİTABINA SIĞINARAK OKUYUN EMRİNİ VERİR. Bu ayette ki uyarı, bizlere öğretilenlerin baskısından kurtulmadan Kur’an’ı okumaya başladıysak, asla ayetten doğru bilgi almamız mümkün olamaz uyarısını Rabbimiz bizlere yapıyor. Biz Müslümanların çoğu, bu uyarıyı yerine getirmeden Kur’an’ı okuduğumuz için, her okuyan farklı anlıyor. Kur’an’ı anlayabilmek için samimiyet çok önemlidir. Bakara Suresi 26. ayette Allah’ın verdiği örneklerle kimilerinin hidayetini artırdığı, kimilerini ise saptırdığı belirtilir. BURADA BELİRLEYİCİ OLAN KUR’AN’I OKUYANIN, GERÇEĞİ ARAMA SAMİMİYETİ VEYA KENDİ İNANCININ DOĞRULUĞUNU KANITLAYABİLMEK İÇİN, KONUYA KİBİRLE YAKLAŞMASIDIR. Ayetleri anlamaya çalışırken Kur’an’da belirtildiği gibi MUHKEM ve MÜTEŞABİH ayetlere dikkatle yaklaşmalıyız. Ali İmran Suresi 7. ayete göre Kur’an’da anlamı açık anlaşılan “MUHKEM” ayetler ve yoruma açık “MÜTEŞABİH” ayetler vardır. Kalplerinde eğrilik olanlar, fitne çıkarmak ve kendi görüşlerini haklı göstermek için anlamı kapalı olan, zamanla ilim adamları tarafından ortaya çıkartılacak ayetlerin peşine düşerek, kendi inançlarını o ayetlere söyletmeye çalışırlar. İşte farklılık bu hatamızdan da kaynaklanıyor. Bir başka yanlışta Kur’an ayetlerine parçacı yaklaşım ve bağlamından kopararak ayetlere farklı anlamlar yükleyip, kendi inançlarına kanıt yaratılıyor. KUR’AN, BEŞERİ HİÇ BİR BİLGİ KARIŞTIRMADAN, BÜTÜNLÜK İÇİNDE OKUNMASI GEREKEN BİR METİNDİR. Ayetleri önceki veya sonraki ayetlerin akışından koparmak, herkesin kendi düşüncesine uygun farklı anlamlar üretmesine yol açar. Böyle olunca da ayetten farklı anlamlar çıkarmak kaçınılmaz oluyor. Kur’an’a bakış açımızdaki en önemli yanlışımız ise Kur’an’ı okuyan metne, ayetlere ZİHNİMİZDEKİ MEZHEPLERİN BİZLERE ÖĞRETTİĞİ HAZIR KALIPLARLA BAKTIĞIMIZDA, KUR’AN’IN NE DEDİĞİNİ ANLAMAYA ÇALIŞMAK YERİNE, KENDİ BİLDİKLERİMİZİ KUR’AN’A ONAYLATMAYA SÖYLETMEYE ÇALIŞIRIZ. Böyle olunca da ne yazık ki ayetleri bu yöntemle okuyan herkes, farklı anlayacaktır. Elbette bu konuda yıllarını vermiş bir kişi ile yeni Kur’an’ı anlamaya çalışan bir değildir. Ancak bu durum, sıradan bir insanın KUR’AN’IN temel mesajını uyarı ve ikazlarını, İslam’ı nasıl yaşaması gerektiği konuların detayını, ahlaki ilkelerini anlamasına engel değildir. Engeldir anlayamayız dersek, Allah’ın yemin ederek kolaylaştırıp, yalnız onun ipine sarılmamız gerektiği emri ile tüm kullarını bu hükümlerden sorumlu tutacağı ayetler çelişir. Kur’an’da çelişki olmayacağına göre, Kur’an’ın muhkem ayetlerini, aklı başında düşünen Kur’an’ı bizzat Kur’an’ın diğer ayetlerinden anlamaya çalışan, mutlaka çabası neticesinde er geç anlayacaktır. Allah, anlayamayacağımız bir kitaptan bizleri asla sorumlu tutmaz. Hala aklınızı kullanmayacak mısınız uyarılarını, bu bağlamda lütfen anlayalım. KUR’AN’IN TEMEL AMACI İNSAN İLE YARATICI ARASINDAKİ ENGELLERİ KALDIRMAKTIR. ANLAMAYI SADECE BELİRLİ BİR ZÜMRENİN TEKELİNE VERMEK, BU TEMEL İLKEYLE ÇELİŞİR. Allah Resulünün görev tanımını bizlere yaparken, bakın bu amacın gerçeklerini bizlere nasıl anlatıyor. “RESULE DÜŞEN APAÇIK TEBLİĞDEN BAŞKA BİR ŞEY DEĞİLDİR.” (Ankebut 18) “BİZ RESULLERİ, SADECE MÜJDELEYİCİLER VE UYARICILAR OLARAK GÖNDERİRİZ.” (Kehf 56) “SENİN GÖREVİN SADECE TEBLİĞ ETMEKTİR.” (Rad 40) Buradan da şunu çok açık anlıyoruz. Allah’ın Resulü dine asla ilave etmeden ve çıkarman, Allah’ın vahyini tebliğ etmiş ve bizlere düşen de imtihanımız gereği, Kur’an’ı bizzat kendisinden anlayabilmek için çaba harcamamız gerekir. Kur’an’ı her okuyanın neden ayetlerden farklı anladığını, sanırım çok iyi anlaşılmıştır. Kur’an’a güvenip İslam’ı bizzat oradan öğrenme çabasında olanla, Kur’an’ı kendilerine Veli, evliya, âlimler edinip onların söylemleri ile ayetleri anlamaya çalışanların, elbette hepsi farklı anlayacaktır. Hepimiz bu dünyada KUR’AN’DAN imtihan oluyoruz. FARKLILIK ELBETTE BİZLERİN KUR’AN’A BAKIŞ AÇIMIZDAN KAYNAKLANIYOR. Kimin imtihanında başarılı olduğunu da, Allah’ın huzurunda hep birlikte göreceğiz. Kur’an’ın kendi ifadeleriyle kendisinin anlaşılırlığı ve aklı kullanmaya yönlendirmesinden, Kur’an’ın aklı başında her kulunun anlayacağına apaçık kanıttır. Kur’an’ı doğru anlamak istiyorsak, mutlaka KUR’AN’IN KENDİ PENCERSİNDEN BAKMALIYIZ. Kur’an’ı tarafsız ve ön yargılardan uzak okuyan, TEMEL MESAJININ HERKES İÇİN AÇIK OLDUĞUNU, FARKLILIKLARIN AYETLERDEN DEĞİL, OKURUN BAKIŞ AÇISINDAN, ÖNYARGILARINDAN KAYNAKLANDIĞINI APAÇIK GÖRECEKTİR. İnatla görmek istemeyene de, zaten kimse gösteremez. Elbette ayetleri farklı anlamalarının daha başka nedenleri olacaktır. Yazdıklarım yapılan yanlışın ana nedenlerini oluşturuyor. Örneğin bir insanın eğitim seviyesi, algılama kapasitesi bu farklı anlayışları etkiler. Önemli olan en az hata yapmak için bizler, önce Kur’an’ı anladığımız dilden mutlaka bolca okumalı ve ayetler üzerinde Kur’an’ın diğer ayetleri bağlamında üzerinde düşünmeliyiz. Çaba bizden, yardım yüce Rabbimizden. Allah cümlemizin yardımcısı olsun. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  5. Bu makalemde sizlerin üzerinde düşünmenize vesile olmak istediğim konu, cehennemden çıkış var mı konusunu üzerinde olacak. Ben kendi düşüncemi yansıttığım bu konuda çok detaylı bir makalem var ama bu makalemde kendi düşüncemi değil, yaptığım farklı araştırmalarımdan alıntılar yaparak, sizlerin bu konuda düşünmenize vesile olmak istiyorum, ama önce sizlere Kur’an’ın adalet ölçüsünü mantığını hatırlatmak isterim. Kur'an’ın adalet anlayışına ve ayetlerin bütününe bakıldığında, sadece iki kutuplu cennet cehennem gibi, herkes için ebedi bir ayrım yerine, ADALETİN GEREĞİ OLARAK AMELLERİN DERECELENDİRİLDİĞİ VE SÜRELİ/SÜRESİZ CEZALARIN AYRIŞTIRILDIĞI BİR SİSTEM GÖRÜLÜR. Kur’an’daki Adalet ilkesine bakalım. Zerre Kadar İyilik ve Kötülükten bahsedilir. Zilzal Suresi 7 ve 8. ayetlerde, "KİM ZERRE AĞIRLIĞINCA BİR HAYIR İŞLERSE ONUN KARŞILIĞINI GÖRECEKTİR. KİM DE ZERRE AĞIRLIĞINCA BİR ŞER İŞLERSE ONUN KARŞILIĞINI GÖRECEKTİR" buyrulur. Akıl ve mantık açısından da hem iyiliği hem kötülüğü bulunan bir insanın, hiç iyiliği olmayan biriyle aynı kefeye konulması adalete aykırıdır. Kur’an Kötülüğe Misliyle, İyiliğe Katlarıyla Karşılık verileceği örneğini verir. Enam Suresi 160. ayette, iyilik getirene on katı verileceği, kötülük getirene ise sadece yaptığının dengi kadar ceza verileceği ve kimseye haksızlık edilmeyeceği belirtilir. BU İLKE, CEZANIN SUÇU AŞMAYACAĞINI GARANTİ ALTINA ALIR. Kur'an ayetleri, ahiretteki akıbeti tek tip bir "EBEDİ KALIŞ" olarak sunmaz. Kişinin inanç ve amel durumuna göre farklı sonuçlar öngörür. Süreli Ceza ve Arınma konusuna gelince. İslam düşünürlerinin büyük çoğunluğuna göre, kalbinde iman taşıyan ancak günahları sevaplarından ağır basan kimseler, cehennemde GÜNAHLARININ KARŞILIĞI KADAR ceza çektikten sonra, cennete alınırlar düşüncesine katılırlar. Nitekim Hud Suresi 107. ayette cehennemde kalış için, "RABBİNİN DİLEDİĞİ SÜRE HARİÇ" ifadesi kullanılarak mutlak ve değişmez bir ebediyet yerine, Allah'ın iradesine ve adaletine bağlı bir sınır işaret edilir. Ebedi Cehennemliklere gelince. Kur'an'da "ebedi" (hâlidîne fîhâ) olarak nitelenen azap, genellikle gerçeği bile bile inkâr eden, zulmü ve bozgunculuğu karakter haline getiren ve sonsuza dek yaşasa bile aynı kötülüğü yapmaya devam edecek (Enam Suresi, 28) bir ruh yapısına sahip olanlar için kullanılır. Araf Suresi 46-49. ayetlerde, sevapları ve günahları eşit gelen ve cennet ile cehennem arasında "Araf" adı verilen bir bölgede bekletilen insanlardan bahsedilir. BU DA AHİRETİN SALT İKİ KESKİN KUTUPTAN YANİ CENNET, CEHENNEMDEN İBARET OLMADIĞINI, ARA DURAKLARIN VE DERECELERİN BULUNDUĞUNU GÖSTERİR. Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz. Akıl ve mantık, sınırlı bir ömürde işlenen basit hatalar ile ömür boyu süren ağır zulümlerin, aynı sonsuz cezaya tabi tutulmasını adaletsiz bulur. KUR'AN’DA BU MANTIĞI DESTEKLEYEREK SUÇ İLE CEZA ARASINDA TAM BİR ORANTI KURAR. Bu dünyada da böyle değil midir? Dolayısıyla hesap günü insanlar tek tip bir ayrıma tabi tutulması Kur’an’ın adaletine göre mümkün değildir. Herkes kendi amel defterindeki iyilik ve kötülüklerin ağırlığına, niyetine ve kalbi durumuna göre adil bir karşılık bulur. Gelelim geleneksel İslam ve mezheplerin farklı görüşleri bu konuya nasıl bakıyor ve nasıl açıklama yapıyorlar ona bakalım. Geleneksel İslam inancının (Ehl-i Sünnet ve diğer ana ekollerin) genel kabulüne göre mümin günahkârlar cezalarını çektikten sonra cehennemden çıkarken, kâfir ve müşriklerin cehennemde ebedi kalacağı düşünülür. Bir kısmı da iman edenlerin cehennem azabı hiç çekmeyeceği ve direk cennete gideceğine inanılır. Hatta Hz. Muhammed'in şefaati ile günahlarının bağışlanacağına inananların sayısı az değildir diyebilirim. Konumuzun temelini oluşturmak için Kur'an'da "EBEDİLİK" anlamında çevrilen kelimelerin Arapça dilbilimindeki karşılıklarını incelememiz gerekir. Hulûd (خُلُود) Kavramı: Kur'an'da cehennemde kalış için sıkça kullanılan "HÂLİDÎNE FÎHÂ" ifadesi geleneksel meallerde "orada ebedi kalacaklardır" şeklinde çevrilir. Oysa Arapçada "HULÛD" kelimesi mutlak sonsuzluktan ziyade, çok uzun bir süre kalmak, çağlar boyu sürmek anlamına gelir. Ebed (أَبَدًا) Kavramı: "EBEDEN" kelimesi cennet ehli için pek çok ayette geçerken, cehennem ehli için Kur'an'da yalnızca üç ayette (Nisâ 169, Ahzâb 65, Cin 23) kullanılır. Dilbilimciler bu kelimenin de bağlama göre "KESİNTİSİZ UZUN BİR ZAMAN DİLİMİ" anlamı taşıyabileceğini belirtir. Ahkâb (أَحْقَابًا) Kavramı: Nebe Suresi 23. ayette cehennemde kalacaklar için "ORADA ÇAĞLAR (AHKÂB) BOYU KALACAKLARDIR" DENİR. "Hukub" kelimesinin çoğulu olan bu ifade, başı ve sonu olan belirli zaman dilimlerini ifade eder ve sonsuzluğa işaret etmez. Cehennemden Çıkışa İşaret Eden Ayetlere gelince. Kur'an'da cehennemde kalış süresinin Allah'ın dilemesine ve göklerin/yerin varlığına bağlandığı ayetler, cehennemin sonlu olabileceği tezinin en güçlü dayanaklarıdır. Hûd Suresi 107. Ayete bakalım. "RABBİNİN DİLEDİĞİ HARİÇ, GÖKLER VE YER DURDUKÇA ONLAR ORADA EBEDİ KALACAKLARDIR. ŞÜPHESİZ RABBİN, DİLEDİĞİNİ YAPANDIR." Bu ayette cehennemde kalış iki şarta bağlanmıştır: Göklerin ve yerin durması ve Allah'ın dilemesi. Enam Suresi 128. Ayette aynı konuya işaret eder. "Allah, 'Ey cin topluluğu! İnsanların çoğunu yoldan çıkardınız' der... 'Ateş sizin durağınızdır. ALLAH'IN DİLEDİĞİ HARİÇ, ORADA EBEDİ KALACAKSINIZ' BUYURUR." Burada da ebedilik ifadesi Allah'ın iradesiyle sınırlandırılmıştır. Nebe Suresi 23. Ayette; "ORADA ÇAĞLAR BOYU KALACAKLARDIR." Bu ayet, cezanın süreli ve ölçülü olduğuna dair en net ifadelerden biri olarak yorumlanır. Bu konuya Kur’an’ın adalet, eşitlik ve merhamet penceresinden bakalım. Suç ve ceza orantısı adalet ilkesi: Kur'an'da iyiliklere on katından yedi yüz katına kadar karşılık verileceği belirtilirken, kötülüklerin yalnızca misliyle (denkliğiyle) cezalandırılacağı vurgulanır (Enam 160, Kasas 84). SINIRLI BİR DÜNYA HAYATINDA İŞLENEN SINIRLI SUÇLARA KARŞILIK, SONSUZ VE HİÇ BİTMEYECEK BİR AZAP VERİLMESİNİN KUR'AN'IN "MİSLİYLE CEZA" VE "MUTLAK ADALET" İLKESİYLE ÇELİŞTİĞİ ÇOK AÇIKTIR. Allah’ın merhametinin, affının ve lütuf iradesinin öfkesinden, cezasından ve azabından daha geniş yüce öncelikli ve üstün olduğunu unutmamalıyız. Kur'an'da Allah'ın rahmetinin her şeyi kuşattığı (Araf 156) ve kendisine rahmet etmeyi ilke edindiği (Enâm 12) belirtilir. GAZABIN VE CEZANIN SONSUZ OLMASI DURUMUNDA, GAZABIN RAHMETLE EŞİTLENECEĞİ HATTA ONU AŞACAĞI, BUNUN DA ALLAH’IN İLAHİ SIFATLARIYLA UYUŞMAYACAĞI ÇOK AÇIKTIR. Bazı düşünürlere göre cehennem intikam alınan bir işkence mekânı değil, ruhların kötülüklerden arındırıldığı, böylece adaletin sağlandığı manevi geçici bir hastanedir. Arınma tamamlandığında cezanın da işlevi bitecektir. Kur'an cennet nimetleri için "KESİNTİSİZ BİR LÜTUF" (Hûd 108) ifadesini kullanırken, cehennem azabı için böyle bir kesintisizlik vurgusu yapmaz. Bu durum, ödülün sonsuz ama cezanın sonlu olduğu yönündeki eşitlikçi değil, merhamet merkezli ilahi adaleti gösterir. Yani ilahi adaletin katı "BİRE BİR KARŞILIK" (eşitlik) ilkesine göre değil, Allah’ın sınırsız merhametine göre işlediğini anlatır. Sonuç olarak Kur’an, insanlığa evrensel bir adalet ilkesini hatırlatır. Herkes, yalnızca kendi ektiğini biçecek ve yaptıklarının karşılığını eksiksiz alacaktır. Kur’an’ın temel mesajı nettir; insanın bu dünyadaki her tercihi, ahirette kendi elleriyle inşa ettiği kaderin bir parçasıdır. Kısacası Kur’an, bizlere hiçbir çabanın ve hiçbir hatanın karşılıksız kalmayacağı mutlak adalet bilincini kazandırır. Dilerim bu can bedenden ayrılmadan, gerçeklerin farkında olan, Allah’ın halis kulları arasında oluruz. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  6. Bu makalemde sizleri düşünmeye davet etmek istediğim konu, Allah Kur’an’ın sınırlarını aşmayın, emin olmadığınız sözlerin/hadislerin ardı sıra gitmeyin, çünkü Kur’an’dan sorumlusunuz uyarıları ışığında düşündüğümüzde, bizlerin Kur’an dışı rivayetlere karşı nasıl bir tavır takınmalıyız konusu üzerinde olacak. Çünkü iman etiğini söyleyen bir Müslüman, asla Kur’an’ın tek bir ayetini bile görmezden gelip, onun tam tersi hiçbir söze/hadise inanmaz. İslam düşünce tarihinde ve günümüzde, oldukça kritik bir tartışma alanı olan “KUR’AN’IN İSLAM’I ANLAMA VE YAŞARKEN YETERLİLİĞİ” ve “HADİSLERİN/RİVAYETLERİN DİNDEKİ YERİ” meselesidir. Bu konu üzerinde Kur’an merkezli gelin birlikte düşünelim ve Kur’an’ın onaylamadığı hiçbir söze/hadise inanmayalım. İslam’ın ana kaynağının Kur’an olduğu gerçeği ve tarihsel süreçte Hz. Muhammed’e atfedilen ve sorgusuz inanılan rivayetlerin (hadislerin) din anlayışını nasıl yanlış şekillendirdiği konusu, İslam toplumunu bölmüş parçalamış, hatta birbirine düşman yapmış bir konudur. İslam toplumunun büyük problemi, “ALLAH’IN SINIRLARINI AŞMAK” kavramı üzerinden, Kur’an’ın açık hükümlerinin önüne geçen veya onlarla çelişen rivayetleri, dinin aslına verdiği zararları göz ardı edemeyiz. KUR’AN’A İMAN ETTİĞİNİ SÖYLEYEN BİR MÜSLÜMANIN KUR’AN AYETLERİ IŞIĞINDA, RİVAYET KÜLTÜRÜNÜN DİNDEKİ SINIRLARINI VE MEŞRUİYETİNİ NASIL AŞTIĞINI, HATTA İSLAM’A NASIL ZARARLAR VERDİĞİNİ İYİ ARAŞTIRMALI VE İNANCINA BATIL HURAFE KARIŞTIRMAMALIDIR. KUR’AN İSLAM’I YAŞARKEN, KENDİ KENDİNE YETECEĞİNİ VE SINIRLARININ ASLA İHLAL EDİLMEZ OLDUĞUNU ÖZELLİKLE VURGULAR. Kur’an’ın din adına her şeyi açıkladığına ve Allah’ın koyduğu sınırların ihlal edilmemesi gerektiğine dair ayetleri hatırlayalım. Kur’an’ın Apaçık olduğuna dair. Kur’an’ın her şeyi açıklayan, hidayet ve rehber bir kitap olduğu vurgulanır (Nahl Suresi, 89) “SANA BU KİTABI HER ŞEYİ AÇIKLAYAN, BİR REHBER OLARAK İNDİRDİK.” Özellikle Kur’an sınırları aşmama uyarısını yapar. Allah’ın helal ve haram kılma yetkisinin sadece Kendisinde olduğunu belirten ayetler (Araf Suresi, 32. Ayet veya Tahrim Suresi, 1. Ayet). Allah’ın sınırlarını aşanların zalimler olacağı uyarısını, (Bakara Suresi, 229) Kur’an Zanna yani rivayetlere, emin olamayacağımız bilgilere uymayın uyarısını yapar. Rivayetlerin kesinlik taşımayabileceği, Kur’an’ın ise kesin bilgi sunduğunu açıkça belirtir. Yunus Suresi, 36. Ayet: “ZAN, HAKİKAT ADINA HİÇBİR ŞEY İFADE ETMEZ.”. Hakikat adına ifade eden tek hüküm Kur’an’ın olduğunu, çünkü ondan sorumlu olup onun ipine sarılmamızı, onun sınırlarını aşmadan İslam’ı yaşamamızı Allah emreder. Allah’ın dini İslam’ı yaşarken, Onun emrettiği sınırları aştığımızda, çok büyük sorunlarla karşılaşırız. Uydurma (Mevzu) Hadis İslam toplumunda büyük Problemdir. Özellikle neyin uydurma olup olmadığı konusu sürekli tartışılır. Dinin tartışıldığı ortamda batıl adeta kol geziyor demektir ki, bu konuda başvuracağımız kaynak yalnız Kur’an olmalıdır. DİN TARTIŞMAK İÇİN DEĞİL, YAŞANMAK İÇİN İNDİRİLMİŞTİR. Siyasi, mezhebi veya kültürel çıkarlar doğrultusunda Allah’ın Resulüne isnat edilen sahte, uydurma sözlerin/hadislerin varlığı, İslam toplumunu bölen ve birbirine düşman yapan bir konudur. Resule atfen söylenen bazı rivayetlerin, KUR’AN’IN ÖZÜNE, EVRENSEL ADALET, MERHAMET VE AKIL İLKELERİYLE TABAN TABANA ZIT OLMASI, TOPLUMU ŞÜPHEYE DÜŞÜRÜP TEDİRGİN ETMESİ, ADETA İSLAM’IN KUR’AN DIŞI YAŞANMASINA NEDEN OLMAKTADIR. Bunun da tek çaresi, çözümü dinde referans ve hakem olarak, yalnız Kur’an’ın alınmasıyla çözümlenecek bir konudur. Sorgusuzca inanılan ve dinin ikinci kaynağı adeta yapılan rivayet hadislerin, Allah’ın yemin ederek KOLAYLAŞTIRDIK dediği İslam’ı, ellerimizle zorlaştırılmasına neden olmuştur. Kur’an’da olmayan birçok yasağın ve yükümlülüğün rivayetler yoluyla dine eklenerek, Allah’ın kolaylaştırdığı İslam zorlaştırılarak, toplumla arasında ÇATIŞMA VE KARGAŞA YARATILMIŞTIR. Bu kargaşayı, aynı kitaba iman ettiğini söyleyen aynı ülke toplumunda bile, ne yazık ki görüyoruz. Tüm bu bilgilerden sonra, Allah’ın Kur’an’ın ipine sarılın, bizleri Kur’an’dan sorumlu tutacağı hükmünden yola çıkarak, geleneksel İslam’ın söyleminde olduğu gibi, Allah namazı emrediyor ama Kur’an’da açıklamıyor hükmünün tam tersi Kur’an’da ilavesiz, katıksız salatın/namazın özünü nasıl basit bir şekilde açıkladığının örneklerine bakalım. Şunu asla unutmayalım, Allah açıklamadığı detay vermediği hiçbir şeyden bizleri sorumlu tutmaz. Lütfen Kur’an’ı adeta yetersiz görüp bakın şunlar ya da bunlar yazmıyor diyerek, şirk batağına batmayalım ve yalnız ALLAH’A GÜVENELİM VE KULAK VERELİM. Kur’an ayetleri ışığında, geleneksel mezhep fıkıh inancının eklediği kültürel ve mezhepsel detaylardan arındırılmış, Kur’an’ın emrettiği salatın şekilsel boyutu olan namazı, nasıl yerine getireceğimize Kur’an’dan bakalım. Kur’an, namaza başlamadan önce yapılması gereken temizliği tek bir ayette, hiçbir yoruma yer bırakmayacak kadar net açıklar. Böyle olduğu halde mezheplerde çok farklı abdest tariflerini duymuşsunuzdur. Maide Suresi 6 : “EY İMAN EDENLER! SALATA KALKACAĞINIZ ZAMAN YÜZLERİNİZİ, DİRSEKLERE KADAR ELLERİNİZİ YIKAYIN; BAŞLARINIZI MESHEDİP TOPUKLARA KADAR AYAKLARINIZI DA (MESHEDİN)...” Kur’an’a göre abdest 4 temel farzdan ibarettir. Ağza, buruna su vermek veya kulakların arkasını silmek gibi detaylar fıkhî, beşeri yorumlardır, dinin aslından asla yoktur. Buna benzer ilaveler ne yazık ki namaza çok fazla yapılmıştır. Bunlar Kur’an’da yok diyerek adeta Kur’an’ı detay sız görmek, Allah’ın nuruna yapılacak en büyük saygısızlıktır. İlginçtir ellerimizle ilave ediyoruz, daha sonrada Kur’an’da arıyor bulamayınca da Kur’an’ı detaysız, eksik görüyoruz. Kur’an Salatın/namazın, günün belli vakitlerinde yerine getirilmesi gereken, bir görev ibadet olduğunu birçok ayetinde açıklar. Bu ayetleri lütfen Kur’an’dan önyargılardan kurtulup, doğru anlamaya çalışalım. Çok ilginçtir Allah Kur’an ayetleri için MUHKEM YANİ APAÇIK, NİCE ÖRNEKLERLE İZAH EDİLMİŞ dediği halde, bu ayetleri bile kendi mezhep inançlarımıza uydurmanın yollarını seçip, kelimelere ayetlerde geçen anlamların dışında, kendi inançlarımızı ayetlere söyletmenin yolunu seçmişiz. Allah apaçık dediği halde, bazı mezhepler namaz beş vakit, bazıları üç vakit bazıları iki vakit olarak ayetleri anlamış. Çok ilginçtir Kur’an’da beş vakit geçmez diyerek, beş vaktin Kur’an’da asla bahsedilmeyen miraç ile emredildiğini duymuşsunuzdur. Hani Allah bizlerin, Kur’an’ın ipine sarılmamızı emrediyordu? Bazı hükümlerin Kur’an dışı farklı kaynaktan asla gelmediğine kanıt, Allah’ın bizlerin yalnız Kur’an’a sarılmamızı emretmesinden anlaşılıyor. Elbette Allah’ın huzuruna bolca durmak, ondan yardım dilemek, onun şanını yüceltmek en güzelidir. Ama amacımız en güzeli en doğrusu, bizlerin hiçbir etki altında kalmadan ilavesiz özünü öğrenmek olmalıdır. HEPSİNDEN ÖNEMLİSİ SALAT/NAMAZ GİBİ ÖNEMLİ BİR İBADETİ İLAVELERLE ZORLAŞTIRMADAN ÖĞRENMEMİZ, EN DOĞRUSU OLACAKTIR. Salatın/Namazın fiziksel hareketlerine gelince. Kur’an’da salatın/namazın içindeki bedensel duruşlar hareketler net olarak zikredilir. Kıyam (Ayakta Durmak): “Allah için saygıyla ayağa kalkın.” (Bakara, 238) Rükû (Eğilmek): “Ey iman edenler, rükû edin...” (Hac, 77) Secde (Yere Kapanmak): “…ve secde edin, Rabbinize kulluk edin.”(Hac, 77) Ayetler bu hareketlerin sayısını, kesin bir kurala bağlamaz. Çünkü Allah’ın huzurunda amaç çok uzun kalmak değil, HUŞU İÇİNDE BİLİNÇLİ KALABİLECEĞİMİZ ZAMAN ÖNEMLİDİR. Bir başka önemli olan bu saygı, eğilme ve teslimiyet duruşlarının ibadet esnasında gerçekleştirilmesidir. Örneğin rekât sayısı konusunda Allah bir sınırlama yapmamış, kulunun Allah’ın huzurunda ne kadar durmak istediği konusunu, kendisine bırakmıştır. Ne yazık ki bunu anlayamayan mezhepler, haşa bunu bir eksiklik gibi görüp, bakın kaç rekât namaz kılacağımız bile Kur’an’da yazmıyor diyerek, eksik bulma yarışına girmişlerdir. Allah’ın huzuruna salat ile durduğumuzda ne okuyacağımız bile Kur’an’da yok diyerek, bunu da adeta eksiklik gibi gören mezhepler, cemaat ve tarikatlar namazın amacını özünü anlayamadıkları için, adeta eksik bulma yarışını hızlandırmışlardır. Geleneksel İslam anlayışında namazda Sübhaneke, Ettehiyyatü, Salli-Barik gibi hadis kaynaklı dualar okunur ve fıkha göre bunlar zorunludur. Kur’an ise ne okunacağını Kur’an’da örnekleri ile açıklayıp bilgi verip kulunu, kendi seçimine bırakmıştır. Örnek verelim. Allah’ı Anmak (Zikir): Salatın/Namazın asıl amacı Allah’ı anmak, zikretmek onun şanını yüceltmektir. “Bana kulluk et ve beni anmak için salat et.” (Taha, 14) Kur’an Okumak: “Kitaptan sana vah yedileni oku ve salatı ikame et…” (Ankebut, 45) ve “… Kur’an’dan kolayınıza geleni okuyun.” (Müzzemmil, 20) Ses Tonu: “Namazında sesini çok yükseltme, çok da gizleme; bu ikisinin arasında bir yol tut.” (İsra, 110) İlginçtir Allah namazlarımızda sesini fazla yükseltme dediği halde, cemaatle kılınan öğle ve ikindi namazları sessiz diğerleri yüksek sesle okur. Bu ayete ters dediğimizde, her zamanki cevap verilir. Allah’ın Resulü zamanında böyle okunurmuş diyerek kendilerine kanıt, delil yaratırlar. Namazda okunacak kesin bir hüküm veya “DUA LİSTESİ” yoktur. Kul, ayaktayken, rükûdayken veya secdedeyken bilerek, anlayarak Kur’an ayetlerini okuyabilir, Allah’ı yüceltir (tesbih eder) ve O’na dua edip Allah’tan yardım diler. İşte Allah’ın Kur’an’da emrettiği Salat/namaz budur ve bu kadarda kolaydır. Kur’an’da emredilen Salatın/namazın özüne gelince. Kur’an’ın çizdiği tabloda namaz; temizlenerek (abdest), belirlenen vakitlerde, saygıyla ayağa kalkarak (kıyam), eğilerek (rükû) ve yere kapanarak (secde), Allah’ın ayetlerini anlayarak ve bilerek yani bilinçli bir şekilde ALLAH’IN HUZURUNDA DURUP ONDAN YARDIM DİLEMEK, O’nu yüceltmek ve saygıyla anmaktan ibarettir. Rekât sayıları, ellerin nerede bağlanacağı, parmak kaldırıp indirme gibi detaylar Kur’an’da yoktur; çünkü bunlar ibadetin özü değil, kültüreldir geleneklerin, mezheplerin beşeri ilaveleridir. ALLAH İNSANLARI BU ŞEKİLSEL DETAYLARDAN DEĞİL, YÖNELİŞLERİNDEN VE KALPLERİNDEKİ SAYGIDAN (TAKVADAN) HESABA ÇEKECEĞİNİ BİLDİRİR. Kur’an’da ki bu sade, öz namaz tanımı ile geleneksel namaz arasındaki en büyük fark “ANLAYARAK OKUMA” VE “KATI KURALLARIN OLMAMASIDIR”. Bu doğrultuda, namazın rekât sayıları gibi Kur’an’da yer almayan detayların aslında dinin aslı değil, geleneksel olarak birer uygulama biçimi olduğunu unutmamalıyız. Kur’an bize her konuda olduğu gibi, sade kolaylaştırılmış namazında ÖZÜNÜ VE AMACINI anlatır, nasıl yerine getirmemizi istediği tarifini yapar. Allah’ı anmak (zikir), kötülüklerden uzaklaşmak ve huşu içinde O’na yönelmek. Rekât sayıları veya elin nerede bağlanacağı gibi detaylar ise kültür ve geleneklere göre değişebilir, namazın özüne aykırı olmadığı sürece serbest bırakılmıştır. Örneğin kıyamda yani saygı ile Allah’ın huzurunda dururken, bazı toplumlar bizim tabirimizle, bunu esas duruş yani hazır ol duruşu olarak algılamış. Bizler ise bu duruşu eller göbeğimize bağlı şeklini seçmişiz, geleneklerimiz gereği. Örneğin namazımızı nasıl bitireceğiz diye düşündüklerinde, Allah’ın Resulü böyle yapıyormuş diyerek kimisi sağına ve soluna selam verip bitirmiş, kimisi yalnız sağına selam verip bitirmiş. Yine bir başka rivayetten öğreniyoruz, namazı önüne selam verip bitirdiklerini, Kütüb-i sitte de ki rivayet hadislerden öğreniyoruz. Eğer kesin bir hükmü olsaydı bu saydıklarımın birisi doğru, diğerleri yanlış dememiz gerekirdi. Bakın hepsi kültür ve gelenek ilaveleri, farklı anlayış şekilleri. Yani Allah’ın Salata/namaza koyduğu kesin bir hüküm değil. ÖNEMLİ OLAN ELBİSENİN RENGİ BİÇİMİ DEĞİL, İÇİNDEKİ İNSANIN SAMİMİYETİDİR. Allah biçimlere değil, kalplere ve niyetlere bakar. Kur’an kendisini açıklanmış ve eksiksiz bir kitap olarak tanımlar (Enam, 38). Eğer rekât sayıları dinin imana dayalı bir ASLI VEYA DEĞİŞMEZ BİR İNANÇ ŞARTI OLSAYDI, Allah bunu kitabında açıkça belirtirdi. Belirtilmemiş olması, bu detayların dinin özü değil, PRATİK HAYATI KOLAYLAŞTIRAN GELENEKLERE, ZAMANA VE UYGULAMAYA BIRAKILMIŞ, PRATİK YÖNTEMLER OLDUĞUNU GÖSTERİR. Hz. Muhammed’in, Kur’an’daki ‘namazı ikame edin’ emrini kendi dönemindeki topluma görsel ve pratik bir form kazandırarak mutlaka öğretmiştir, ama bunun nasıl olduğu konusunda bizlerin bugün kesin bir bilgimiz yoktur. Onun içinde kesin bilgiyi bizler ancak Kur’an’dan alabiliriz, emin olamayacağımız rivayet kaynaklardan değil. Çünkü Allah bu yolla inancımızı yaşamamızı yasaklamış, emin olmadığınız bilginin ardına düşmeyin, hesabını sorarım demiştir. Her mezhep Resul böyle namaz kılardı diyerek farklı kılabiliyor. Günümüzdeki rekât sayıları gibi uygulamalar, Müslümanların toplu ibadetlerinde bir düzen ve birlik içinde hareket etmesini sağlayan birer ortak disiplindir diyebiliriz. AMACA ULAŞMAK İÇİN ÖZÜNE TERS DÜŞMEDİĞİ SÜRECE, FARKLILIKLARDA SAKINCA YOKTUR. Yalnız evindeyken kılınan namazın, rekât sayısının sabit olduğunu, değiştirilemeyeceğini söylemek, Kur’an’a eksiklik yetersizlik nispet etmekten farksızdır. Günümüzde namaz kılarken Hanefi elini göbeğin altında bağlar, Şafi göğsünde bağlar, Maliki ise ellerini yana bırakır. EĞER BU ŞEKİLLER DİNİN ‘ASLI’ OLSAYDI, BİRİ DOĞRU DİĞERİ MUTLAKA YANLIŞ OLURDU. Demek ki şekiller esnektir ve dinin aslına zarar vermez. Rekât sayıları ve şekillerin farklı olması Salatın/namazın özünden uzaklaşmamıza neden olmaz. Eğer namazın özünden uzaklaşırsak, işte o namaz olmaz. Örneğin Allah’ın huzuruna salata/namaza dururken, Allah’ın huzurunda ne söylediğini bilmeden Arapça ayetler okuyor ve kıyam rükû yapıyorsak, işte o namaz ALLAH’IN EMRETTİĞİ SALAT/NAMAZ OLAMAZ. Çünkü Allah namazlarımızda, ne söylediğimizin bilincinde olmamızı ister bizlerden. Bizler ne yazık ki İslam’ı yaşarken, KUR’AN’IN ÖZÜNDEN, AMACINDAN UZAKLAŞIP ŞEKİLCİLİĞE ÖNEM VERDİK. Böyle olunca namazlarımızda yaptığımız dualar, ne yazık ki karşılık bulmuyor. Makaleme son vermeden önce, konumuzla ilgili namazın ÖZÜ, AMACI konusunda şunları söyleyebilirim. Trafik kurallarının asıl amacı nedir? İnsanların kazasız, güvenli bir şekilde gitmek istedikleri yere ulaşması bu konunun ÖZÜDÜR. Kırmızı ışık, tabelalar ve şeritler ise bu amaca hizmet eden araçlardır, buna da şekli biçimi diyebiliriz. NAMAZDA DA AMAÇ ALLAH İLE DOĞRU BİR BAĞ KURMAKTIR. Rekât sayıları ve hareketler, bizi o bağa götüren güvenli yollardır ama YOLUN KENDİSİ HEDEFİN ÖNÜNE GEÇMEMELİDİR. Sanırım bizlerin en büyük yanlışı, AMACI BİR KENARA KOYDUK, DETAYLARI DİNİN AMACI, ÖZÜ HALİNE GETİDİK, BÖYLE OLUNCA HEDEFİMİZİ ŞAŞIRDIK. Dilerim Kur’an gerçeklerinin farkında olan, Hak ile batılı karıştırmadan Allah’ın doğru yolunda giden halis kulları arasında oluruz. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  7. Başörtüsünün Allah’ın emri olduğuna kanıt, dolaylı olarak Nur suresi 31. Ayet örnek gösterilir. Bu konuda birkaç makale yazdım ama bu makalemde de aynı konuya farklı bir açıdan değinmek istiyorum. Bu konuyu her zaman olduğu gibi Kur’an’ın diğer ayetleri üzerinde, dikkatle önyargısız düşünerek anlamaya çalışalım. Doğruluğundan emin olamadığımız kaynaklardan değil. Lütfen unutmayalım, Allah bizlerin Kur’an’dan sorumlu olduğumuza hükmetmiş. Onun için dersimize, sorumlu olduğumuz kaynaktan çalışalım. İslam toplumunda başörtüsü ve tesettür tartışmalarının, odak noktasını genellikle Nur Suresi 31. ayet oluşturur. Geleneksel yorumlar bu ayeti başın ve saçların örtülmesine kesin bir delil olarak sunar ama muhkem değil, dolaylı bir emir olduğu söylenir. Bu düşünce elbette bizlerin sorumlu olduğu, dinin anası temeli olan ayetlerin MUHKEM oluşuna ters düşer. Çünkü Allah hiçbir hükmünü dolaylı değil, açık/muhkem hatta nice örneklerle açıkladığını bildirir. Kur’an merkezli bu konuya baktığımızda, ayette geçen kelimelerin tarihsel kökenlerine ve Kur’an’ın kendi iç bütünlüğüne bakarak, farklı bir sonuca çok rahat ulaşabiliriz. Önce ayette geçen “HIMAR” ve “CUYUB” Kavramları üzerinde duralım. Ayette geçen ve tartışmanın merkezinde yer alan ifade Arapça “VEL YADRİBNE Bİ HUMURİHİNNE ALA CUYUBİHİNNE” cümlesidir. Bu cümledeki iki anahtar kelimenin doğru anlaşılması, ayetin mesajını doğru anlamamızı sağlayacaktır. HIMAR Çoğulu HUMUR Kelime kökeni itibarıyla “ÖRTMEK, GİZLEMEK” anlamına gelir Örneğin aklı örttüğü için içkiye de HAMR denir. Kelime tek başına “SAÇ ÖRTÜSÜ” yani başörtüsü demek değildir. Herhangi bir şeyi örten nesne, masa örtüsü, başörtüsü, perde ve benzeri anlamındadır. Ancak cahiliye dönemi Arap kültüründe kadınların güneşten ve tozdan korunmak için başlarına attıkları ve uçlarını sırtlarına doğru saldıkları örtüye de HIMAR denildiği söylenir, bizde bunu doğru kabul edelim. CUYUB tekili CEYB. Bu kelime gömlek veya elbisenin yaka açıklığı, göğüs dekoltesi anlamına gelir. Kur’an’ın başka ayetlerinde de örneğin, Neml 12 ve Kasas 32’de Hz. Musa’nın elini koynuna/yakasına sokması anlatılırken CEYB kelimesi göğüs/koyun bölgesi için kullanılır. Ayet, kadınlara “BAŞINIZA BİR ÖRTÜ ALIN” demiyor. O DÖNEMKİ KADINLARIN İKLİM VE GELENEKLERİNDEN DOLAYI ZATEN KULLANDIKLARI ÖRTÜLERİN UÇLARINI SIRTLARINA ATMAK YERİNE, ÖNE ÇEKEREK GÖĞÜS DEKOLTELERİNİ (CUYUB) BÖLGESİNİ KAPATMALARINI EMREDİYOR. Buradaki temel emir asla saçı kapatmak değil, göğüs bölgesini örtmektir. Bu ayetten dolaylı bir hüküm çıkarmak, ancak kendi inancımızı ayete ilave etmeye çalışmaktan başka bir şey olamaz. Ayette geçen “ZİNET” konusuna gelince. Ayette geçen “KENDİLİĞİNDEN GÖRÜNENLER HARİÇ ZİNETLERİNİ AÇMASINLAR” ifadesi, neyin örtülmesi gerektiğini belirleyen bir diğer kritik noktadır. Kur’an’da genelde ZİNET; takı, süs eşyası, güzel kıyafetler ve çekicilik unsurları için kullanılır. (Araf 31-32, Kehf 46) Kur’an bakın kadın erkek ayrımı yapmadan nasıl bir emir verir. “Ey Âdemoğulları! Her mescitte ZİYNETİNİZİ takının güzel ve temiz giyinin. Yiyin, için fakat israf etmez. Çünkü O, israf edenleri sevmez.” (Araf Suresi, 7/31) Demek ki ziynet süs eşyası ya da güzel giysi saklanmıyor, tam tersine görünür durumda. İNSANIN YARATILIŞTAN SAHİP OLDUĞU SAÇ, EL VEYA YÜZ GİBİ DOĞAL UZUVLARI KUR’AN’DA HİÇBİR YERDE “ZİNET” OLARAK TANIMLANMAZ. Fakat Nur suresi 31. ayette geçen “ZİYNET” kavramının kadının göğüslerini ve göğüs bölgesini de kapsadığını özellikle bu ayet için söyleyebiliriz. Hatta bu kavram, ayetin kendi içindeki cümle dizilimi incelendiğinde doğrudan göğüs ve gerdan bölgesinden bahsettiği anlaşılır. Bu konuda farklı düşüncelere de bakalım. Klasik ve çağdaş müfessirlerin önemli bir kısmına göre “ZİYNET“, kadının yaratılıştan sahip olduğu bedensel güzelliklerini ifade eder. Ayette geçen cümleye bakalım. Ayette “ZİYNETLERİNİ GÖSTERMESİNLER” uyarısının hemen ardından (HIMARLARINI) yakalarının (CÜYÛB) üzerine örtsünler” emri gelir. Bu iki cümle arasındaki mantık bağı, kapatılması istenen ilk ve öncelikli ziynetin boyun, gerdan ve göğüs bölgesi olduğunu gösterir. Cahiliye döneminde kadınlar başörtülerini arkaya saldıkları için, göğüs dekolteleri açıkta kalıyordu. AYET AÇIKÇA BU BÖLGEYİ KAPATMAYI EMRETMİŞTİR. Kısaca söylemek gerekirse kelimeye, ister dikkat çeken göğüs bölgesi anlamı verilsin ister “takı takılan yer” anlamı verilsin, ayetin AMACI ÖZÜ göğüs bölgesi her iki yorumun da ortak noktasındadır. YANİ AMAÇ GÖĞÜS BÖLGESİNİN ÖRTÜLMESİDİR, araçlar elbette değişebilir ve bu bölge ayetin doğrudan örtmeyi yani korumayı hedeflediği mahremiyet alanlarının başında gelir. Nur suresi 31. Ayet, çok önemli bir başka konuya da açıklık getirip MAHREMİYET SINIRLARINI ÇİZER. Ayet, bir kadının ev içi ve aile ortamında rahat davranabileceği kişileri tek tek sayar. Eşler, birinci derece kan bağları, evlilik yoluyla oluşan yakın akrabalar ve cinsel dürtüleri bulunmayan kimseler bu sınırın içindedir. Bu listeleme, AİLE İÇİ İLİŞKİLERİ KOLAYLAŞTIRMAK VE GEREKSİZ KISITLAMALARI ÖNLEMEK amacı taşır. Nur Suresi 31. ayetteki “ziynetlerini açmasınlar / göstermesinler” ifadesi, bu kişilerin yanında tamamen örtüsüz veya açık saçık gezmek değil, GÜNLÜK EV HALİYLE RAHATÇA BULUNABİLME ÇOCUKLARI İLE İLGİLENME GÖREVLERİNİ YAPABİLME İZNİ ANLAMINA GELİR. Ayetin bu kısmındaki istisna, kadınların aile içinde sürekli dışarı çıkıyormuş gibi ağır ve kat kat örtünme zorunluluğunu kaldırmak için getirilmiştir. Bu ayetin hemen öncesinde (Nur 30) erkeklere, bu ayetin başında da kadınlara gözlerini haramdan sakınmaları ve iffetlerini korumaları emredilir. Örtünme emri, tek başına bir kumaş parçası olarak değil, bakışların ve niyetlerin temiz tutulmasıyla birlikte bir anlam ifade edeceği uyarısı yapılır. Ayetin sonundaki “GİZLEMEKTE OLDUKLARI ZİYNETLERİ ANLAŞILSIN DİYE, AYAKLARINI YERE VURMASINLAR” uyarısı, şekilsel bir örtünmenin tek başına yeterli olmadığını gösterir. O dönemde ev içinde dikkat çekmek için yere sert basmaları ya da kırıtarak yürümeleri örneğinden hareketle, BEDENSEL CAZİBEYİ SERGİLEMEYE YÖNELİK HER TÜRLÜ YAPAY DAVRANIŞ VE TEŞHİRCİLİĞİ bu ayet yasaklar. Kur’an, giyim kuşam konusunda tek tip bir üniforma veya renk dayatmaz. Ahzab Suresi 59. ayette de belirtildiği gibi örtünmenin temel gayesi, mümin kadınların İFFETLİ BİREYLER OLARAK TANINMALARI VE TOPLUM İÇİNDE TACİZE UĞRAMAMALARIDIR. Nur Suresi 31. ayet de bu amaca hizmet ederek, kadının toplumsal hayatta saygın bir birey olarak var olmasının sınırlarını çizer. Ayetin sonundaki tövbe ve kurtuluş çağrısı ise, bu kuralların bir baskı aracı değil, bireyi ve toplumu arındıran ilahi bir tavsiye olduğunu vurgular. Lütfen bu konuya önyargılarımızdan kurtulup Kur’an merkezli bakalım ki, HAK OLAN GERÇEKLERLE BULUŞABİLELİM. Kur’an’da giyimle ilgili en temel çerçeve Araf Suresi 26. ayette çizilir. Allah, insanlara avret yerlerini (ayıp/mahrem yerlerini) örtecek giysiler ve süslenecek elbiseler verdiğini belirttikten sonra, şu çarpıcı tespiti yapar: “TAKVA ELBİSESİ (bilinç ve sorumluluk örtüsü) ise daha hayırlıdır.” Fiziksel örtünme bedeni korurken, takva elbisesi ruhu ve ahlakı korur. Kişide hayâ, dürüstlük ve Allah bilinci (takva) yoksa üzerindeki en kalın giysiler bile, Kur’an’ın hedeflediği ahlaki korumayı sağlayamaz. Şunu lütfen unutmayalım. KUR’AN, ÖRTÜNMEYİ HAYATI ZORLAŞTIRAN, KADINI TOPLUMDAN SOYUTLAYAN BİR KAFES OLARAK DEĞİL FITRATA UYGUN, ÖLÇÜLÜ VE ESTETİK BİR SINIR OLARAK SUNAR. Kur’an belirli bir coğrafyanın, yerel kıyafetini dinin değişmez kuralı yapmaz. İffet ve mahremiyet sınırlarını koruyan her toplumun ve iklimin kendi meşru giyim kültürüne izin verir. GİYSİNİN AMACI DİKKATİ BEDENE ÇEKMEK DEĞİL, KİŞİLİĞİ ÖN PLANA ÇIKARMAKTIR. İster açık giyinerek ister çok gösterişli ve dikkat çekici ama kapalı kıyafetler giyerek olsun, teşhircilik gösteriş yapmak bu ayetin ruhuna aykırıdır. Kur’an toplumsal ahlakı sadece kadının kıyafetine yüklemez. Önce erkeklere ve kadınlara gözlerini haramdan sakınmalarını (Nur 30-31) emrederek, ZİHİNSEL AHLAKİ VE GÖRSEL DİSİPLİNİ, FİZİKSEL ÖRTÜNMENİN ÖNÜNE KOYAR. Sanırım bizler bu gerçeği hala fark edemediğimiz için tam tersini yaparak, fiziksel görünmeyi zihinsel ve ahlaki disiplinin önüne geçirdik. Böylece Kur’an gerçekleri ile bir türlü bulaşmadık. Kur’an’da bu kadar basit ve açık izah edilmiş bir konuda bile, hala birbirimizle sürekli tartışıyoruz anlaşamıyoruz. Dilerim İslam toplumları olarak, bu yanlışımızın farkında olur ve Allah’ın ipine sarılıp onu hayatımıza geçirebilmek için, çaba harcayan Allah’ın azınlık halis kulları arasında oluruz. “NAMUS VE HAYÂ, BİR BEZ PARÇASININ ALTINDA DEĞİL, İNSANIN İMANINDA VİCDANINDA VE BAKIŞLARINDA SAKLIDIR.” “İNANÇ İNSANIN GİYİMİNDE DEĞİL, EYLEMİNDE VE AHLAKINDA GÖRÜNÜR; AKSİ HÂL SADECE KENDİNİ KANDIRMAKTIR.” “KIYAFETİYLE TAKVA MESAJI VERİP, DAVRANIŞLARIYLA HAYAYI UNUTAN KİŞİ, EN ÇOK TEMSİL ETTİĞİ DEĞERE ZARAR VERİR.” “KİŞİNİN DEĞERİ GİYDİĞİ ÖRTÜNÜN KALİTESİYLE DEĞİL, TAKVA VE TAŞIDIĞI AHLAKIN AĞIRLIĞIYLA ÖLÇÜLÜR.” Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  8. Bu makalemde sizleri, Mülk suresi 29. ayet üzerinde, düşünmeye davet etmek istiyorum. Çünkü bu ayette, günümüzde bizlerin yaptığı çok büyük yanlışımıza uyarılar var. Tabi bu uyarıları anlayabilmemiz Nahl suresi 98. ayetin gereklerini yerine getirip, önce kafamızdaki batıldan, yanlış bilgilerden kurtulup, önce Kur’an ile gereken bağımızı kurmamız ve onu dikkatle düşünerek okumamız gerekir. Bunu yapmadan Kur’an’ı okumaya başlarsak, ayetleri batıl ve yanlış bilgiler ışığında anlarız. Buda bizi sürekli yanlış inanç içinde olmamıza neden olur. Önce ayeti yazalım. Mülk 29: De ki: “BİZİM RABBİMİZ RAHMÂN’DIR. O’NA İNANDIK VE YALNIZ O’NA GÜVENDİK. YAKINDA, KİMİN APAÇIK BİR SAPIKLIK İÇİNDE OLDUĞUNU BİLECEKSİNİZ.” (Bayraktar Bayraklı) Bakın Allah elçisine, özellikle Deki kullarıma diye, çok önemli bir uyarıda bulunuyor. Devamında BİZİM RABBİMİZ RAHMAN dır diyor. Bildiğiniz gibi RAB Allah anlamında. Peki devamında bahsedilen Rahman ne demek? Rahmeti ile her şeyi kuşatan, sonsuz rahmet sahibi, her canlının ihtiyaçlarını ayrım yapmadan karşılayan anlamındadır. Bu kelime yalnız Allah’a nispetle söylenebilir. Çünkü bu sıfatlara, özelliklere sahip hiçbir beşer yoktur. Peki, bu uyarıda Allah, neden deki kullarıma diye, bu sözü elçisinin söylemesini özellikle istiyor olabilir? Demek ki bu konuda kullarının yaptığı bir yanlış var. Çünkü cahiliye toplumunda, kendilerine Allah’ın yanında, yalnız Rabbimizin yetilerini edindikleri velilere, şeyhlere, efendilere de yükleyerek, şefaatçiler edinip onların ardı sıra giderek, onlardan yardım isteniyordu. YANİ ALLAH, YALNIZ BANA GÜVENİN DEDİĞİ HALDE, İNSANLAR ALLAH’IN YANINDA GÜVENECEK VELİLER EDİNMİŞLERDİ. Allah da bunu yapmayın, RAHMANINIZ BENİM, yani sizlere ayrım yapmadan yardım edecek, sonsuz rahmet sahibi, bağışlayan ve yol gösteren benden başka kimse yoktur diye uyarıyor. Hatta Allah veliler edinmeyin, güvenilecek veliniz yalnız benim, demiyor muydu ayetinde? Mülk Sûresi 29. ayeti, İslam’ın inanç esaslarını ve Müslümanın hayata karşı duruşunu en net şekilde özetleyen beyanlardan biridir. Kur’an bütünlüğü (özellikle tevhid, tevekkül ve ahiret inancı) çerçevesinde bu ayeti incelediğimizde, günümüz insanı ve Müslüman bilinci için hayati derecede önemli üç temel ders öne çıkmaktadır. Tevhid ve Rahmet Dengesi: “Rabbimiz Rahmân’dır” Ayete “Rahmân” sıfatıyla başlanması tesadüfi değildir. Kur’an bütünlüğünde Rahmân, merhameti her şeyi kuşatan, varlığı karşılıksız var eden demektir. Ayetten çıkaracağımız derse gelince. Müslüman, Yaratıcısını sadece cezalandıran bir güç olarak değil, sonsuz şefkat sahibi bir “Rahmân” olarak tanır. Ayet, en çetin saflaşmalarda ve inkârcılara karşı duruşta bile inancın merkezine “rahmeti” koymamız gerektiğini öğretir. YANİ BİZİM RABBİMİZ, ÜMİTSİZLİĞİN DEĞİL, MERHAMETİN KAYNAĞIDIR. “O’na inandık ve yalnız O’na güvendik” Kur’an’ın yapı taşlarından biri, kalpteki imanın mutlaka hayata yansıması (salih amel ve tevekkül) gerektiğidir. Ayetteki “inandık” ve “güvendik” (tevekkül ettik) kelimelerinin ardı ardına gelmesi bu bütünlüğü ilan eder ve bu konuda bizlerin dikkatini çeker. Çıkaracağımız derse gelince. İman etmek sadece zihinsel bir kabulden ibaret değildir; hayatın fırtınalarına karşı sarsılmaz bir teslimiyeti gerektirir. “Yalnız O’na güvendik” vurgusu Müslümanın gücü, parayı, makamı veya insanları mutlak otorite görmesini engeller. Gerçek özgürlük, yalnızca Allah’a dayanıp güvenmekle mümkündür mantığını bizlere öğretir aşılar. Yaşadığımız çağın/Zamanın Hakemliği ve Ahiret Bilincini Kur’an aşılar. “YAKINDA KİMİN SAPIKLIK İÇİNDE OLDUĞUNU BİLECEKSİNİZ” Bu ifade, Kur’an’ın diğer ayetlerinde sıkça gördüğümüz MEYDAN OKUMA ve “HAKİKATİN ER YA DA GEÇ ORTAYA ÇIKACAĞI” vurgusuyla tamamen örtüşür. Dünyadaki tartışmalar, hakaretler ve inananları küçümseme çabaları geçicidir. Şöyle bir ders çıkartabiliriz. Hak ile batılın mücadelesinde nihai hükmü zaman ve ahiret verecektir. Müslüman, kötülüklerin veya haksızlıkların galip göründüğü anlarda ümitsizliğe düşmez. “Yakında” (anlamca hem ölüm hem de kıyamet kast edilir) her şeyin apaçık ortaya çıkacağını bilmek, inanan insana sarsılmaz bir sabır, vakar ve psikolojik üstünlük kazandırır. İnancından ötürü kınanmaktan korkmamayı öğretir. Allah yapılan yanlışlarda ısrar edenleri, çok dikkat çekici bir şekilde uyarıyor ve bakın ne diyor tekrar hatırlayalım. “YAKINDA, KİMİN APAÇIK BİR SAPIKLIK İÇİNDE OLDUĞUNU BİLECEKSİNİZ.” Sizce Allah bu ikazı kime ve nasıl bir yanlışta ısrar edenlere yapıyor olabilir? Allah’tan başka şefaatçi edinip, Allah’ın kitabını yeterli görmeyip, kendilerine onun yanında başka rehberler edinip, ALLAH İLE BİRLİKTE GÜVENİLECEK VELİLER, ŞEYHLER, EFENDİLER EDİNENLERE söylüyor. Çünkü Cahiliye toplumunda kitap ehline Kur’an tebliğ edilirken, yalnız Kur’an’a iman etmeyi kabul edemeyiz, çünkü bizim atalarımızdan intikal eden törelerimizden gelen rivayet geleneksel inançlarımızda var. Onlara da inanmak zorundayız dediklerinde, Allah ne cevap vermişti hatırlayalım. “KARŞILARINDA OKUNUP DURAN BIR KİTABI, SANA İNDİRMİŞ OLMAMIZ ONLARA YETMİYOR MU?” (Ankebut 51) “ALLAH’TAN VE O’NUN AYETLERİNDEN SONRA HANGİ SÖZE İNANACAKLAR?” (Casiye 6) Allah Mülk suresi 29. ayetinde, Allah’tan başka yardımcılar/Rab lar edinip, onlara sonsuz güvenerek veliler edinenlere, ONLAR APAÇIK BİR SAPIKLIK İÇİNDELER DİYOR. Devamında ise çok yakında bu sapıklıklarının farkında olacaklarından bahsediyor. Sizce Allah çok yakında anlayacaklar dediği, ne kadar yakın bir zamandan bahsediyor olabilir. NEDEN ÇOK YAKIN DİYOR? Gelin şimdide onu düşünelim. Allah bizlerin yaşadığı dünyanın zaman akışı ile kendi katının zaman akışının çok farklı olduğunu ayetinde bizlere örnek verir. Hac suresi 47. ayetinde, Allah bakın bu konuya nasıl bir açıklama yapıyor. “RABBİN KATINDA BİR GÜN, SİZİN SAYDIKLARINIZDAN BİN YIL GİBİDİR.” Yani bizim yaşadığımız zaman akışı bizlere çok uzun geldiği halde, Allah’ın zaman akışına göre çok kısadır. ONUN İÇİN ALLAH YAKINDA HUZURUMA GELDİKLERİNDE, SAPIKLIKLARI ORTAYA ÇIKACAK DİYOR. Bizlerin ölümünden sonra, mahşer günü kalkarken, ne kadar çabuk geçmiş zaman, sanki dün gibiydi şeklinde sözlerin söyleneceği örneklerini verir Kur’an. Yani bizlerin ölümü ile mahşer günü arasında, çok kısa bir zaman var. Hatta bizler bu dünyada bile yaşlandığımızda, ne çabuk geçti zaman diye düşünür dert yanarız. Allah rüya konusunda açıklama yaparken, bunu ölüme benzetir. Bizlerin uyurken öldüğümüzü ve yaşadığımız dünya zamanımızdan, Allah’ın zaman dilimine geçtiğimiz örneğini verir. Gerçekten de bilim adamları, rüyamızda gördüğümüz çok uzun olayları, yaşadığımız onca şeyleri, çok kısa zamanda adeta 5–10 saniyede gördüğümüzü tespit etmişler. İŞTE KUR’AN’IN VERDİĞİ ÖRNEK, İŞTE İLİM. Nasıl bir birini onaylıyor şükürler olsun. Mülk suresinden bir ayet öncede, Allah’ın yanında veliler, efendiler, şefaatçiler edinenleri bakın nasıl uyarıyor ve onlara inkârcı diyor. Mülk 28: De ki: “HİÇ DÜŞÜNDÜNÜZ MÜ; ALLAH, BENİ VE BENİMLE BERABER OLANLARI HELÂK EDERSE YA DA BİZE MERHAMET EDERSE, İNKÂR EDENLERİ ACIKLI BİR AZAPTAN KİM KURTARABİLİR?” (Bayraktar Bayraklı meali) Yine Allah elçisine, deki kullarıma diye, çok dikkat çekici bu örneği vermesini istiyor. Yardım eden, merhamet eden, bağışlayan yalnız Allah’tır düşüncesini inancını, daha başka nasıl anlatılabilir. İnkâr edenlerden bahsediyor Allah. Peki, bu inkârcılar neyi inkâr ediyorlar? Herhalde Allah’ı değil. Çünkü bu ikazların uyarıların tamamı, ALLAH’A HATTA DAHA ÖNCE GÖNDERİLEN ELÇİLERE İMAN ETTİĞİNİ SÖYLEYEN KİTAP EHLİNE. Demek ki inkârları, Allah’ın gönderdiği kitaplardan uzaklaşarak, batılın ve hurafenin etkisiyle inançlarını yaşamalarından dolayı Allah, onlara inkârcı yani kâfir oldular diyor. Allah korusun, hangimiz böyle bir duruma düşmek isteriz hesap günü? Eğer böyle bir duruma düşmek istemiyorsak, Allah’ın uyardığı gibi batıl ve rivayetlerden uzak, YALNIZ ALLLAH’IN İPİ KUR’AN’A, ONUN HÜKÜMLERİNE SARILMALIYIZ VE YALNIZ ALLAH’A GÜVENMELİYİZ. Hatırlatırım bu uyarıyı yapan Allah’tır. Yalnız kime güveneceğiniz elbette size kalmış. Unutmayalım Allah’ın Elçisi, yalnız Allah’a güvenmişti. Allah sizleri yalnız Kur’an’dan hesaba çekeceğim diyorsa, lütfen edindiğimiz Rab’ların, Velilerin, şeyhlerin sözlerine değil, ALLAH’IN SÖZLERİNE, AYETLERİNE KULAK VERELİM. Bakara 171: ALLAH’IN İNDİRDİĞİNE TÂBİ OLMA ÇAĞRISINA ALDIRIŞ ETMEYEN KÂFİRLERİN DURUMU, SADECE ÇOBANIN BAĞIRIP ÇAĞIRMASINI İŞİTEN HAYVANLARIN DURUMUNA BENZER. Çünkü onlar manen sağır, dilsiz ve kördürler. Bu sebepten dolayı da DÜŞÜNMEZLER. (Bayraktar Bayraklı) Ne dersiniz, Allah’ın bu kadar açık ikaz ve uyarısını hala göz ardı edip, Rabbimiz yalnız Kur’an’ın ipine sarılın dediği halde, Allah’ın indirdiği Kur’an tek başına anlaşılamaz, zaten her bilgi detaylı Kur’an’da açıklanmamıştır. Resulünün hadisleri ve fıkıh bilgileri olmasaydı, Kur’an kapalı kalır anlaşılamazdı, demeye devam mı edeceğiz? Karar sizin, imtihan sizin imtihanınız. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  9. Bu makalemde sizleri Kur’an’ı referans alarak çok basit bir şeklide, KADININ BAŞÖRTÜSÜ TAKMASI ALLAH’IN YANİ KUR’AN’IN EMRİMİ YOKSA MEZHEPLERİN VE GELENEĞİN, HER ZAMAN YAPTIĞI GİBİ AYETLERE FARKLI ANLAMLAR VEREREK ÇIKARDIĞI BİR HÜKÜM MÜ, gelin ona bakalım. Bu konuya Allah’ın emrettiği gibi, tüm beşeri anlatılanları bir kenara koyup, sorumlu tutulduğumuz Kur’an merkezli düşündüğümüzde, kadının başını örtmesi meselesi, geleneksel fıkıh yorumlarından bağımsız olarak doğrudan ayetlerin dil bilgisi, kavramsal analizi ve tarihi bağlamı üzerinden ele alalım. Kur’an’da bu konu tartışılırken mezheplerin ötesinde, doğrudan metnin kendisine odaklanan iki farklı temel yaklaşım öne çıkmaktadır, gelin önce bu iki düşünceye bakalım ki doğru analiz yapabilelim. Başörtüsü konusu anlatılırken, Nur suresi 31. Ayet hemen örnek verilir. Bu konuda en çok tartışılan kelime, ayette geçen “HUMUR” (hımar’ın çoğulu) sözcüğüdür. Birinci Görüş Geleneksel Yaklaşım: “HIMAR” kelimesi, o dönem Arap toplumunda kadınların başlarına taktıkları, ancak uçlarını arkaya attıkları, boyun ve göğüs dekoltesini açıkta bırakan bir tür “BAŞÖRTÜSÜ” anlamına geldiği kabul edilir. Ayette geçen “HUMURİHİNNE ALÂ CUYÛBİHİNNE” ifadesi, “BAŞ ÖRTÜLERİNİ GÖĞÜS YIRTMAÇLARININ (DEKOLTELERİNİN) ÜZERİNE SALSINLAR” şeklinde ayeti çevirirler. Bu görüşü savunanlar, ayetin hâlihazırda başta bulunan bir örtünün işlevini (göğsü kapatacak şekilde örtülmesini) düzenlediğini, dolayısıyla başı örtmenin zaten var olan ve devam ettirilen bir zemin olduğunu söylerler. Yani Kur’an’da ayrıca, başın örtülme emrini tekrar etmesine gerek yok diyerek, bu ayet başörtüsüne delil gösterilir. Tam bu esnada hatırlatmak isterim, daha önceki kitaplarda Allah’ın emrettiği yüzlerce konu, Kur’an’da verilen bu örnekte olduğu gibi dolaylı değil, AÇIKÇA EMREDİLİR. Örneğin namaz, oruç, hac, zina ve benzeri konularda olduğu gibi. Yani geçmiş hükümler Kur’an’da apaçık, MUHKEM bir şekilde tekrar hatırlatılıp, birçok örneklerle izah edilir, çünkü hepsine batıl hurafe karıştırdıkları için, orjinalliğini kaybetmişti. ALLAH KUR’AN’DA, GEÇMİŞ KİTAPLARDA EMRETTİM, ORADA AÇIKÇA GEÇİYOR ASLA DEMEZ. Buradan da anlıyoruz ki bu düşünceye Kur’an, asla onay vermez. Kur’an merkezli İkinci Görüş: Bu görüşe göre, “HIMAR” kelimesi kök anlamı itibarıyla “GENEL ANLAMDA ÖRTEN ŞEY” (perde, örtü) demektir. AYETİN ASIL VURGUSU, MUHKEM BİR ŞEKİLDE EMRİ BAŞIN DEĞİL, GÖĞÜS BÖLGESİNİN (CEYB) KAPATILMASIDIR. Eğer Allah doğrudan başın veya saçın örtülmesini isteseydi, net bir şekilde “BAŞ” (ra’s) veya “SAÇ” (şa’r) kelimelerini kullanarak “BAŞINIZI ÖRTÜN” derdi. Dolayısıyla bu düşünceye göre, ayetteki amaç o dönem kadınlarının örtüsünü bir araç olarak kullanarak, dekolteyi kapatmaktır. SAÇIN KENDİSİ BAŞLI BAŞINA ZATEN BİR ÖRTÜDÜR VE SAÇIN KAPATILMASI YÖNÜNDE KUR’AN’IN MUHKEM YANİ AÇIK BİR EMRİ ASLA YOKTUR. Başın örtülmesi konusunda geleneksel İslam, Ahzab suresi 59. Ayeti de örnek gösterir. Bu ayet ise kadınların dışarı çıkarken üzerlerine “CİLBAB” yani dış elbise/tunik almalarını söyler. Ayette bu emrin gerekçesi olarak “TANINMALARI VE RAHATSIZ EDİLMEMELERİ” gösterilir. Bu ayete mezheplerin etkisiyle değil, Kur’an ışığında baktığımızda, bu ayetin hükmünün GÜVENLİK VE İFFETİN KORUNMASI ekseninde olduğu, dönemsel olarak cariyeler ile hür kadınların ayırt edilmesi ve hür kadınların tacizden korunması amacını taşıdığı açıkça izah edilir. Şimdide bu iki düşünce üzerinde düşünelim. Elbette referans ve hakemin Kur’an olması ve aklımızı da bir kenara koymamak şartıyla. Ayette doğrudan “BAŞINIZI VEYA SAÇINIZI ÖRTÜN” şeklinde yalın açık bir ifade açıkça yoktur. Metin, geleneksel olarak takılan “MEVCUT ÖRTÜLERİN GÖĞSE SALINMASI” şeklindedir. Geleneksel yapı, “BAŞÖRTÜSÜ” (HIMAR) kelimesinin o dönemdeki karşılığını referans alarak, bunun dolaylı bir emir olduğunu savunur, ama bizlerin sorumlu olduğu hiçbir ayet dolaylı değil, MUHKEM bir şekilde açık ve nice örneklerle verildiği Kur’an’da bildirilir. Ayete önyargılardan uzak, tamamen lafzi ve kavramsal bir hüküm olarak yaklaştığımızda ise Allah’ın açıkça “BAŞ” kelimesini zikretmemesini, asıl amacın vücut hatlarının (göğsün) örtülmesi ve iffetin korunması olduğunun apaçık kanıtıdır. SAÇIN DOĞAL BİR ÖRTÜ OLDUĞU VE ASIL ÖRTÜLMESİ GEREKEN YERLERİN NAMUS VE BEDENSEL MAHREMİYET OLDUĞU, BU AYETE GÖRE ÇOK AÇIK ANLAŞILACAKTIR. Kur’an merkezli bu konuya baktığımızda, kadınların giyimi ve örtünmesi konusu geleneksel mezhepsel fıkıh kitaplarında yüzlerce sayfaya yayılmış olsa da, Kur’an metninin kendisinde bu konu doğrudan ve dolaylı olarak sadece birkaç ayette ele alınır. Nur 31 ve Ahzab 59 dışındaki diğer ayetleri incelediğimizde, Kur’an’ın “ÖRTÜ” ve “GİYİM” kavramlarına yaklaşımının şekilsel bir başörtüsünden ziyade İFFET, EDEP, TAKVA VE TOPLUMSAL KONUM ekseninde şekillendiği görülür. Araf suresi 26. Ayet bu konuda bakın nasıl uyarır. “EY ÂDEMOĞULLARI! SİZE MAHREM YERLERİNİZİ ÖRTECEK GİYSİ VE SÜSLENECEĞİNİZ ELBİSE İNDİRDİK. TAKVA ELBİSESİ İSE İŞTE O, EN HAYIRLISIDIR.“ Bu ayeti rivayet ve sanı bilgiler ışığında değil, Kur’an merkezli düşündüğümüzde ayet, elbisenin iki temel işlevini belirtir. Avret yerlerini (mahremiyeti) örtmek ve güzel görünmek (süs). Ancak hemen ardından en üstün ve asıl örtünün “TAKVA” Allah’a karşı sorumluluk bilinci, edep ve ahlak olduğunu özellikle vurgular. BU YAKLAŞIM, KUMAŞLA ELBİSEYLE YAPILAN ÖRTÜNMENİN ANCAK İÇSEL BİR EDEP/TAKVA İLE ANLAM KAZANACAĞINI VE KUR’AN’IN ŞEKİLDEN ZİYADE, BİLİNCE ÖZE, AMACA ÖNEM VERDİĞİNİ ÖZELLİKLE BELİRTİR. Ne yazık ki bizler görünüşe önem verip, bu konunun amacını özünü göz ardı ettik. Konumuzla ilgili Nur suresi 30. Ayete gelince. Gelenek İslam inancında, örtünme tartışmaları genellikle kadınlar üzerinden yürütülse de, Kur’an konuya kadınlardan önce erkeklerle başlar, yani asıl ve ilk uyarı erkeklere yapılır. “MÜMİN ERKEKLERE SÖYLE, GÖZLERİNİ HARAMDAN SAKINSINLAR VE İFFETLERİNİ KORUSUNLAR. BU ONLAR İÇİN DAHA ARINDIRICIDIR…” Ayet, cinselliğin ve bakışların kontrolünü ilk olarak, erkeğin kendi iradesine yükler. KADININ ÖRTÜNMESİNİ ERKEĞİN NEFSİNİ KORUMA ARACI OLARAK GÖREN GELENEKSEL ANLAYIŞA KARŞILIK, KUR’AN MERKEZLİ DÜŞÜNCE ERKEĞİN ÖNCELİKLE, KENDİ GÖZÜNE “KENDİ İFFET ÖRTÜSÜNÜ” İNDİRMESİ GEREKTİĞİNİ SÖYLER. Sanırım erkeklere, kadınlara karşı nefislerine hâkim olmak zor gelmiş olmalı ki, kadınları tamamen kapatıp adeta görünmez yapmak, işlerine gelmiş. Ahzab suresi 32 ve 33. Ayetlere gelince. “EY NEBİ HANIMLARI! SİZ HERHANGİ BİR KADIN GİBİ DEĞİLSİNİZ. EĞER GÜNAHTAN SAKINMAK İSTİYORSANIZ SÖZÜ EDALI BİR TAVIRLA SÖYLEMEYİN Kİ, KALBİNDE ÇÜRÜKLÜK OLAN KİMSE ÜMİDE KAPILMASIN. AYRICA DÜZGÜN SÖZ SÖYLEYİN.” Bu ayeti batılın ve hurafenin etkisinde kalmadan, Kur’an merkezli düşündüğümüzde, çok açık şunlar anlaşılıyor. Bu ayetlerde geçen kuralların (evde oturma, ses tonunu ayarlama vb.) Bu ayetler özellikle Nebi eşlerine hitap etmektedir. Ayetin başında “SİZ HERHANGİ BİR KADIN GİBİ DEĞİLSİNİZ” denilerek, bu hükümlerin o dönemin siyasi ve toplumsal şartlarında Nebinin evini ve saygınlığını korumaya yönelik özel tarihsel kurallar olduğu, çok açık anlaşılmaktadır. Ahzab suresi 53. Ayete gelince. Bugün İslam dünyasında “BAŞÖRTÜSÜ” veya “tesettür” anlamında kullanılan “HİCAB” kelimesi, Kur’an’da kadın giysisi anlamında hiç kullanılmaz. Ayette şöyle geçer. “…NEBİ’NİN HANIMLARINDAN BİR ŞEY İSTEDİĞİNİZ ZAMAN, ONLARDAN BİR PERDE ARKASINDAN (MİN VERÂİ HİCÂB) İSTEYİN. BU, HEM SİZİN KALPLERİNİZ HEM DE ONLARIN KALPLERİ İÇİN DAHA TEMİZDİR.” Ayette geçen “HİCAB” kelime anlamıyla perde, yada engel anlamına geldiği gibi, maddi/fiziksel perdelerin ötesinde, manevi kalbi ve inançsal engelleri ifade eden güçlü mecazi anlamlar taşır. Nebinin evine girip çıkan insanların, onun eşleriyle aralarında fiziki ya da manevi bir perde varken konuşmalarını emreder. Kur’an’da giysi anlamına gelmeyen bir kelimenin (HİCAB), yüzyıllar sonra din terminolojisinde “BAŞÖRTÜSÜ” ile eşanlamlı hale getirilmesi, GELENEKSEL FIKIH DİLİNİN NASIL GELENEKLERE DÖNÜŞTÜRDÜĞÜNÜN, EN NET ÖRNEKLERİNDEN BİRİ OLARAK GÖSTEREBİLİRİZ. Bu konuyu daha iyi anlayabilmemiz için şu örneğe de bakalım. Bu kelimenin, mecazi kullanımın en net görüldüğü yer, inkarcıların kalplerinin ve algılarının hakikate karşı nasıl kapalı olduğunu anlatan ayetlerdir. İsrâ Suresi 45. Ayet: “SEN KUR’AN OKUDUĞUN ZAMAN, SENİNLE AHİRETE İNANMAYANLARIN ARASINA GİZLİ BİR PERDE (HİCÂBEN MESTÛRÂ) ÇEKERİZ.” Burada kastedilen fiziksel bir kumaş veya duvar değildir; inkârcıların önyargıları, inatları ve kötü niyetleri nedeniyle Resulün mesajını ve Kur’an’ın manasını kavrayamamaları durumudur. Fussilet Suresi 5. Ayet: İnkârcıların Hz. Muhammed’e hitaben şöyle dedikleri aktarılır: “BİZİ ÇAĞIRDIĞIN ŞEYE KARŞI KALPLERİMİZ KILIFLAR İÇİNDEDİR. KULAKLARIMIZDA BİR AĞIRLIK, SENİNLE BİZİM ARAMIZDA DA BİR PERDE (HİCÂB) VARDIR…” Ayetteki “perde”, iman ile inkâr arasındaki fikirsel kopukluğu ve tebliğe karşı bilerek örülen psikolojik duvarı simgeler. Buna benzer birçok ayet vardır. Allah bizlerin, hiçbir etki altında kalmadan, şeytanların vesvesesinden ve onların bizlere yön veren önyargılarından kurtulup, yalnız Allah’a onun ayetlerine güvenip dayanarak, Kur’an’ı öyle okumaya ve anlamaya başlamamızı emreder. (Nahl 98. Ayet) Bunu başaramadığımız sürece de, asla Kur’an gerçekleri ile buluşamayacağımız, batılın hurafenin etkisinde kalacağımız uyarısını yapar. Dilerim Kur’an gerçekleri ile buluşan, Allah’ın azınlık halis kulları arasında oluruz. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  10. Sizlere şöyle bir soru sorsam ve desem ki, Kur’an’ı dikkatle anlayarak okuduğunuzda, Allah’ın biz kullarından öncelikli olarak istediği özellik nedir desem, sizler nasıl cevap verirsiniz? Namaz kılmak mı, oruç tutmak mı, Hacca gitmek mi, zekât vermek mi? Bunları çoğaltabilirsiniz ama İnanın hiç birisi değil. YALAN SÖYLEMEMEK evet Allah’ın bizlerden çok önemle istediği özellik, en yakınımızın bile yanlışını açıkça söyleyip YALAN SÖYLEMEMEK, Allah’ın bizlerden öncelikle istediği bir davranış olduğu konusunu, gelin birlikte Kur’an’dan anlamaya çalışalım. Çünkü yalanı adeta dilinden düşürmeyen toplumlarda ne adalet, nede böyle bir toplumda huzur ve mutluluk asla sağlanamaz. İslam dininde yalan söyleyenlerin karşılaşacağı cezayı, uğrayacakları azabı ve ilahi laneti açıkça belirten birçok ayet bulunmaktadır. Kur’an’da yalancıların cezası genellikle “ACI BİR AZAP”, “ALLAH’IN LANETİ” ve “CEHENNEM” olarak tasvir edilir. Yani Allah yalancılara karşı çok büyük bir ceza vereceği uyarısını yapar. Bu konu ile ilgili bazı ayetleri hatırlayalım. “ONLARIN KALPLERİNDE BİR HASTALIK VARDIR. ALLAH DA ONLARIN HASTALIĞINI ARTTIRMIŞTIR. YALAN SÖYLEDİKLERİNDEN DOLAYI, ONLARA ACI VEREN BİR AZAP VARDIR.” (Bakara 10) “BÜTÜN YALANCI VE GÜNAHKÂRLARIN VAY HALİNE!” (Casiye 7) “…..SONRA CANDAN YÜREKTEN YALVARALIM VE ALLAH’IN LÂNETİNİN YALAN SÖYLEYENLER ÜZERİNE OLMASINI DİLEYELİM.” (Ali İmran 61) “ALLAH’A KARŞI YALAN UYDURAN YAHUT KENDİSİNE GELDİĞİNDE, GERÇEĞİ YALANLAYANDAN DAHA ZALİM KİMDİR? CEHENNEMDE KÂFİRLER İÇİN BİR YER Mİ YOK?” (Ankebut 68) “…HİÇ KUŞKU YOK Kİ ALLAH, AŞIRILIĞA SAPMIŞ, YALANCI KİMSEYİ DOĞRU YOLA ULAŞTIRMAZ.” (Mü’min 28) Özetle Kur’an, yalan söyleyenlerin dünyada hidayetten mahrum kalacağını, ahirette ise Allah’ın lanetine uğrayarak cehennemde acı verici bir azap çekeceğini hükme bağlamıştır. Kur’an yalan söyleme konusu üzerinde çok durmuş ve toplumun çok etkileneceğini bildiğinden, bu konuda bazı cezalarda belirlemiştir. Kur’an’dan bu örnekleri hatırlayalım. Yalan söyleyenlere İftira Cezası. İffetli bir kadına veya erkeğe zina iftirası atan kişilere uygulanır. Nur Suresi 4. Ayet uyarınca bu kişilere 80 değnek vurulur ve daha sonra yalan söyleyerek adaleti yanılttıkları için ŞAHİTLİKLERİ ÖMÜR BOYU KABUL EDİLMEZ. Şu cezaya bakar mısınız lütfen? ŞAHİTLİKLERİ ÖMÜR BOYU KABUL EDİLMEZ, NE DEMEK BİLİYORMUSUNUZ? Toplumsal düzenin ve adaletin sağlanabilmesi için, insanların dikkat etmesi ve uyması gereken YALAN SÖYLEMENİN, toplumda asla kabul edilemeyeceği çok açık belirtiliyor. BU CEZAYI ALAN BİR KİŞİ ADETA TOPLUMSAL VE HUKUKİ OLARAK YOK SAYILMIŞ, YAŞAYAN BİR ÖLÜYE DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ OLUR. Ayeti hatırlayalım. “İFFETLİ KADINLARA YALAN YERE İFTİRA ATAN, SONRA DA DÖRT ŞAHİT GETİREMEYEN KİMSELERE SEKSEN SOPA VURUN VE ARTIK ONLARIN ŞAHİTLİKLERİNİ HİÇBİR ZAMAN ASLA KABUL ETMEYİN. İŞTE ONLAR YOLDAN ÇIKANLARIN TA KENDİLERİDİR.” (Nur 4) Lütfen Allah’ın yalan yere şahitlik yapanlara, verdiği bu örnek ceza üzerinde öyle bir düşünelim ki, adeta RÜYALARIMIZA GİRSİN DE ASLA YALAN YERE NE KONUŞALIM NEDE ŞAHİTLİK YAPALIM. Bu kesin ve sert uyarılarla bizleri kendimize getirmeye çalışan Rabbimiz, boşuna bu ikazları yapmıyor. Eğer yaşadığımız toplumda, yalan söyleyen yalancı şahitler bolca varsa, O toplumda Allah’ın istediği bu adaletli düzeni kuramayız. BÖYLE BİR TOPLUMUN HUZUR BULAMAYACAĞINI, KENDİ ÇIKARLARI İÇİN BİRBİRİ ALEYHİNE YALAN YERE ŞAHİTLİKLER YAPARAK, ADETA HAYATI YAŞANMAZ HALE GETİRECEĞİMİZİ LÜTFEN UNUTMAYALIM. Ne dersiniz bizler toplumumuzda Allah’ın istediği adaletli düzeni kurabildik mi? Bu satırları okuduğunuzda, yüzünüzdeki acı tebessümü görür gibi oluyorum. İşte bu tebessüm, bizlerin Allah’ın istediği adaletli düzeni kuramadığımızı gösteriyor. Çevremizde ya da mahkemede yalan yere şahitlik yapmak, adaleti doğrudan sarstığı için İslam’da en büyük günahlardan sayılır. Bir toplumun ayakta kalmasını sağlayan en temel bağ GÜVENDİR, DOĞRULUKTUR. Mahkemede veya toplumsal bir meselede şahitlik yapmak, adaletin tecelli etmesi için en kritik araçtır. EĞER YALAN SÖYLEDİĞİ KESİNLEŞMİŞ BİRİNİN ŞAHİTLİĞİ KABUL EDİLMEYE DEVAM EDİLİRSE, O HUKUK SİSTEMİNE GÜVEN KALMAZ VE ÇÖKER. Allah, yalancının şahitliğini ömür boyu yasaklayarak toplumu ve adalet mekanizmasını bu zehirden korur. Ne dersiniz bizler Kur’an’a iman ettiğimizi söyleyen Müslümanlar olarak ALLAH’IN ÖNERDİĞİ VE UYARDIĞI BU ADALETLİ DÜZENİ KURABİLDİK Mİ? Yorumunu sizlere bırakıyorum. Son olarak, yalan yere şahitlik yapanın Allah’ın adaletinde, ÖMÜR BOYU ŞAHİTLİĞİNİN KABUL EDİLMEMESİ konusunu tekrar hatırlatmak istiyorum, çünkü çok ama çok önemli. Bir insanın şahitliğinin kabul edilmemesi, onun sosyal olarak dışlanması VE HUKUKİ BİR ÖZNE OLARAK SİLİNMESİ DEMEKTİR. Bu ceza fiziksel bir cezadan, örneğin hapisten veya maddi bir cezadan çok daha ağırdır. Bu ağır dışlama, toplumdaki diğer bireyler için muazzam bir caydırıcılık oluşturur. Kimse dilinin ucundaki bir yalan yüzünden ömür boyu “SÖZÜNE GÜVENİLMEYEN, YOK SAYILAN VE TOPLUMDAN DIŞLANAN” durumuna düşmek istemez. Bu satırları da okuduğunuzda kalbinizdeki üzüntüyü inanın hissediyorum. Çünkü günümüz toplumumuzda çevremize baktığımızda, bırakın yalan söylemeyenlerin değer gördüğünü, tam tersine yalancıların hatta yalan yere şahitlik yapanların, daha çok değer kazandıkları bir dönemden geçiyoruz. Buda bizlerin ne kadar, KUR’AN’DAN uzaklaştığımızı gösteriyor. BİZ MÜSLÜMANLAR ALLAH’A YANİ KUR’AN’A TESLİM OLMAMIZ GEREKİRKEN, ALLAH’IN DİNİNİ KENDİMİZE UYDURMAYA ÇALIŞIP, ADETA ALLAH’IN DİNİNİ TESLİM ALMAYA ÇALIŞTIĞIMIZIN, NE YAZIK Kİ FARKINDA BİLE DEĞİLİZ. Değerli din kardeşlerim, lütfen Allah aşkına gelin ruhumuzu ve kalbimizi batıl hurafe bilgilerle değil, KUR’AN’IN ARI DURU TERTEMİZ NURUYLA YIKAYALIM VE TEMİZLETELİM. İnanın bunu yapamıyorsak başımıza gelenlerden ya da geleceklerden hiç şikâyetçi olmayalım. Çünkü ne yapıyorsak bizler, ellerimizle yapıyoruz. Dilerim Kur’an gerçekleri ile buluşan ve böylece ADALETTEN ASLA ŞAŞMAYAN ALLAH’IN AZINLIK HALİS KULLARI ARASINDA OLURUZ. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  11. HİÇ BİR MEZHEP, İSLAMLA ÖZDEŞLEŞTİRİLEMEZ. İMAN, İSLAM’A GÖRE BİREYSELDİR. GELİN BU KONUYU HİÇ BİR ETKİ ALTINDA KALMADAN, SORUMLU OLDUĞUMUZ KUR’AN MERKEZLİ BİRLİKTE DÜŞÜNELİM. İslam dini, vahyedildiği andan itibaren, evrensel bir hitap ve sonsuz bir rehberlik iddiasıyla insanlığa sunulmuştur. BU EVRENSELLİĞİN EN TEMEL DAYANAĞI, DİNİN ÖZÜNÜN YALIN, ANLAŞILIR VE DOĞRUDAN BİREYİN KALBİNE HİTAP EDEN BİR YAPIYA SAHİP OLMASINDAN KAYNAKLANIR. Ancak tarihsel süreç, mezhepsel yapılar ve beşeri yorumlar, dinin aslı ile sonradan oluşan beşeri inançların birbirine karıştırılmasına yol açmıştır. Bugün gelinen noktada din ve mezhep kavramlarının sıklıkla birbiri yerine kullanıldığı, kurumsallaşmış yorumların dinin kendisiymiş gibi dayatıldığı görülmektedir. Oysa Kur’an ve mantıksal bir gerçeklik olarak hiçbir mezhep, İslam ile özdeşleştirilemez. İSLAM NİHAİ VE SORUMLU OLDUĞUMUZ MUTLAK OLAN VAHİYDİR. MEZHEPLER İSE O VAHYİ ANLAMA ÇABASINDAN İBARET OLAN BEŞERİ VE TARİHSEL OLUŞUMLARDIR, DİNİN ASLİ UNSURU ASLA OLAMAZ. Çünkü hiç bir beşer, Hakka batıl karıştıramaz. Mezhep kelimesi, sözlük anlamı itibarıyla “gidilecek yol, görüş, akım” demektir. İslam düşünce tarihinde ortaya çıkan fıkhı ve itikadi mezhepler, belirli bir dönemin, coğrafyanın, siyasi atmosferin ve en önemlisi kurucu din adamlarının inanç ve zihni çabalarının birer ürünüdür. İmam Ebu Hanife, İmam Şafi veya İmam Malik gibi kişilerin ortaya koyduğu görüşler, KENDİ DÖNEMLERİNİN SORUNLARINA ŞAHSİ GÖRÜŞLERİ, DÜŞÜNCELERİ VE KENDİLERİNCE VAHİY IŞIĞINDA GETİRDİKLERİ DOĞRU YADA YANLIŞ BEŞERİ ÇÖZÜMLERDİR. Hatırlayınız İslam tarihinde, bu kişiler bile birbirini dinsizlikle suçlayabilmişlerdir. Hiçbir beşeri yorum, ilahi vahyin kendisiyle eş değer tutulamaz, önce bu bilinci inancımıza yerleştirmeliyiz. Bir mezhebin görüşlerini İslam’ın yegane doğrusu olarak kabul etmek, hatadan münezzeh olmayan insan aklını kutsamak ve vahyin yerini almak anlamına gelir. İslam inancında mutlak doğru ve bağlayıcılık, yalnızca Allah’ın kelamı Kur’an aittir. Resulün bile Allah’ın dinine ilave etme yetkisi yoktur. Mezhepler ise bu ana kaynağa ulaşmaya çalışan araçlardır. Mezhepler dinin özündeki evrensel ve ahlaki mesajları göz ardı edip, bu mesaja ulaşmak için kullanılan şekilsel ve dönemsel araçları beşeri kanun ve kuralları, gelenekleri dinin asıl amacı haline getirmenin tehlikesini ifade eder, onun içinde bunlar dinin asli unsuru asla yapılamaz. Kur’an İmanın bireyselliğine dikkatimizi çeker ve özgürce kişinin imtihanı gereği kendisinin yaşamasını emreder. Kur’an’ı dikkatle incelediğimizde, hitabın doğrudan bireye yapıldığı ve sorumluluğun tamamen kişisel olduğu açıkça görülür. “HİÇBİR GÜNAHKÂR, BİR BAŞKASININ GÜNAHINI YÜKLENMEZ” (En’am, 164) ayeti, İslam’ın birey merkezli adalet ve sorumluluk anlayışının en somut ifadesidir. İman, taklit ile değil, tahkik ile yani bireyin kendi aklını, kalbini ve iradesini kullanarak ulaştığı, yaşadığı içsel bir tasdiktir. İMANIN BU BİREYSEL DOĞASI, ARAYA HERHANGİ BİR RUHBAN SINIFININ, KURUMSAL YAPININ VEYA MEZHEBİ OTORİTENİN GİRMESİNE İZİN VERMEZ. Birey, Allah karşısında yalnızdır ve kendi inanç dünyasından bizzat sorumludur. Mezheplerin birer inanç şablonu haline getirilerek bireyin önüne Allah’ın emri gibi “kabul edilmesi zorunlu dogmalar yani hükümler” olarak konulması, imanın özündeki hürriyeti ve samimiyeti zedeler. KİŞİ, BİR MEZHEBE MENSUP OLMADAN DA DOĞRUDAN KUR’AN’IN HİTABINA MUHATAP OLARAK MÜSLÜMAN OLMA VE İMAN ETME HAKKINA, HATTA SORUMLULUĞUNA SAHİPTİR. Daha doğrusu Allah bizlerden özellikle bunu istiyor. Allah ile kulu arasına hiç kimseyi istemiyor. Mezhepçiliğin dinde bölünmenin getirdiği riskler ve EVRENSEL İSLAM’A gelince. Mezheplerin dinle özdeşleştirilmesinin en tehlikeli sonucu, tarih boyunca İslam dünyasında yaşanan ayrışmalar ve çatışmalardır. Bir yapı kendisini “TEK DOĞRU İSLAM” olarak ilan ettiğinde, kaçınılmaz olarak dışındakileri “ÖTEKİ” veya “DAİRENİN DIŞINDAKİ” düşman ilan eder. Bu durum, İslam’ın TEVHİD (birlik) ilkesine aykırıdır. Din, insanları birleştirmeyi hedeflerken; dinleşen mezhepler İNSANLARI BÖLMEKTEDİR. İnancımızı böyle yaşamamızı Allah’ın önerdiğini söylemek ve inanmak, zerre kadar Kur’an’dan habersiz olmaktır. EVRENSEL BİR DİN, BÖYLE DAR KALIPLARA SIĞDIRILAMAZ. 7. yüzyılda ya da 9. yüzyılda üretilen fıkhı çözümlerin, 21. yüzyılın karmaşık dünyasındaki bir insanın iman ve ibadet hayatını tamamen bloke etmesi veya şekillendirmesi beklenemez. İSLAM, HER ÇAĞA UYUM SAĞLAYABİLECEK DİNAMİK BİR YAPIYA SAHİPTİR VE BU DİNAMİZM, MEZHEPLERİN SINIRLARINI AŞARAK DOĞRUDAN KAYNAĞA YÖNELMEKLE KORUNABİLİR. Şunu açıkça söyleyebiliriz. İslam ilahi ve değişmez olan bir bütündür; mezhepler ise bu bütünü anlamlandırmaya çalışan insan aklının tarihsel duraklarıdır. HİÇBİR DURAK, YOLUN KENDİSİYLE ÖZDEŞLEŞTİRİLEMEZ. İman, kurumsal aidiyetlerin ötesinde kul ile yaratıcı arasında kurulan tamamen bireysel, hür ve kalbi bir bağdır. İslam dünyasının entelektüel ve ahlaki bir uyanış yaşaması, mezhepleri dinin kendisi zannetme yanılgısından kurtulup, imanın bireysel özgürlüğünü ve vahyin evrensel yalınlığını yeniden keşfetmesiyle mümkün olacaktır. Mezhepleri İslam’ın emri gibi görmenin, inancımızdaki çelişkisine gelince. İslam düşünce geleneğinde sıklıkla düşülen en büyük yanılgı, usul (asıl/kök) ile füru (dal/ayrıntı) arasındaki çizginin belirsizleşmesidir. İSLAM’IN ASLI TEVHİD, VAHİY VE AHİRET İNANCI GİBİ EVRENSEL VE DEĞİŞMEZ İLKELERDEN OLUŞUR. Mezhepler ise bu ilkelerin hayata nasıl geçirileceği, ibadetlerin şekilsel detayları veya hukuki uyuşmazlıkların nasıl çözüleceği konusunda üretilen beşeri içtihatlar bütünüdür. İÇTİHAT, İNSAN TARAFINDAN YAPILDIĞI İÇİN DOĞASI GEREĞİ YANILMA PAYI BARINDIRAN, BİR AKIL YÜRÜTME FAALİYETİDİR VE İSLAM’IN OLMAZSA OLMAZI DEĞİLDİR. Dolayısıyla, beşeri bir yanılma payı taşıyan bir yorum mekanizmasını, hatadan münezzeh olan ilahi din ile eşitlemek teolojik bir çelişkidir. Bir Müslüman’ın imanı ve İslamiyet’i, herhangi bir mezhebin kurallarına tam itaatle değil, ALLAH’IN MUTLAK İRADESİNE YANİ KUR’AN’A TESLİMİYETİ İLE ÖLÇÜLÜR. Kur’an vahyin doğrudan muhatabı olarak bireyi işaret eder, cemaat, tarikat yada mezhep guruplarını değil. Kur’an ayetleri incelendiğinde hitapların “EY İMAN EDENLER!” veya “EY İNSANLAR!” şeklinde doğrudan kolektif ya da kurumsal yapıları değil, bireysel bilinçleri hedef aldığı görülür. Din, bireyi akıl ve irade sahibi bir varlık olarak kabul eder ve onu kendi seçimleriyle baş başa bırakır. “DİNDE ZORLAMA YOKTUR” (Bakara, 256) ilkesi, sadece gayrimüslimleri İslam’a davet ederken geçerli bir kural değil, aynı zamanda Müslüman olan bir bireyin inanç dünyasını özgürce inşa etmesinin de teminatıdır. Kişi, mezhebi bir bağlılık hissiyatıyla veya toplumsal mahalle baskısıyla bir inanç biçimini taklit ettiğinde, orada gerçek anlamda ahlaki ve kalbi bir imandan söz etmek güçleşir. Gerçek iman, bireyin kendi şüphelerinden, arayışlarından ve zihni süzgecinden geçerek ulaştığı ve imanından emin olduğu halidir. Tarihsel kurumsallaşmanın getirdiği baskılara gelince. Bugün geleneksel algıda din gibi kutsanan mezhepler, aslında doğdukları dönemin sosyo-politik ve coğrafi şartlarının birer aynasıdır. Örneğin, Kufe’de doğan fıkhi bir çözüm ile Medine’de ya da Bağdat’ta üretilen bir çözümün farklı olması, dinin kendisinin farklı olmasından değil, hayatın ve coğrafyanın ihtiyaçlarının farklı olmasından kaynaklanmıştır. Bu ekoller zamanla siyasi otoritelerin (Emeviler, Abbasiler, Osmanlılar vb.) hukuki yapıyı standartlaştırma ve toplumu yönetme arzusuyla kurumsallaşmış ve kanunlaştırılmıştır. Siyasi elitlerin desteğiyle dogmalaşan bu yapılar, sonraki yüzyıllarda dinin kendisi gibi algılanmaya başlanmıştır. ANCAK TARİHSEL OLANI KUTSALLAŞTIRMAK, İSLAM’IN ZAMANLAR VE MEKÂNLAR ÜSTÜ OLAN EVRENSEL KARAKTERİNE VURULMUŞ EN BÜYÜK PRANGADIR. Müslüman kimliği, tarihsel bir ekolün sınırlarına sığmayacak kadar geniştir. Bizler gerçek İslam’ı yaşamak istiyorsak, önce taklit duvarını aşmamız gerekir. Taklidi İmandan, Tahkiki İmana geçmeliyiz. İslam düşüncesinde imanın kalitesi ve sıhhati tartışılırken yapılan en temel ayrım, taklidi iman ile tahkiki iman arasındadır. TAKLİDİ İMAN; BİREYİN İÇİNDE DOĞDUĞU AİLENİN, ÇEVRENİN VEYA MENSUBU OLDUĞU MEZHEBİN DOĞRULARINI HİÇBİR SORGULAMA SÜZGECİNDEN GEÇİRMEDEN, KÖRÜ KÖRÜNE BENİMSEMESİDİR. Oysa Kur’an, insanı sürekli olarak düşünmeye, akıl etmeye ve evreni gözlemlemeye davet eder. “Hâlâ akıl etmeyecek misiniz?” sorusu, vahyin en sık tekrarlanan ikazlarından biridir. Bir mezhebin fıkhi ya da itikadi kalıplarını dinin yegâne hakikati olarak kabul edip sorgulamayı terk etmek, taklitçiliğin en uç noktasıdır. Tahkiki iman ise bireyin kendi aklını ve vicdanını özgürce kullanarak, Kur’an’dan delillere dayanarak ulaştığı bilinçli inançtır. MEZHEPLERİN DİN İLE ÖZDEŞLEŞTİRİLMESİ, TAKLİTÇİLİĞİ KURUMSALLAŞTIRARAK TAHKİKİ İMANIN ÖNÜNÜ KESER. İslam’ın bizlerden istediği dindarlık, ezberlenmiş şablonlara itaat eden kitleler değil; NEYE, NİÇİN VE NASIL inandığının bilincinde olan, özgür bireyler yetiştirmektir. Siyasi bir araç olarak mezhepçilik toplumları yönetmek, hatta çıkarları için kullanılmıştır. Mezheplerin zamanla, dinin kendisiymiş gibi algılanmasının arkasındaki en büyük itici güç, şüphesiz SİYASİ OTORİTELER OLMUŞTUR. İslam tarihinin erken dönemlerinde ortaya çıkan fikir ayrılıkları, salt dini inanç tartışmalar değil; hilafet, yönetim ve güç savaşlarının sosyolojik yansımalarıdır. Emeviler, Abbasiler ve sonraki pek çok İslam devleti, kendi meşruiyetlerini sağlamlaştırmak ve kitleleri kontrol altında tutmak adına belirli mezhebi yorumları devletin resmi ideolojisi haline getirmişlerdir. Bunu Hristiyan toplumlarında da görüyoruz. Bu durum, devlet gücünü arkasına alan mezhebin “RESMİ DİN“, diğer yorumların ise “SAPKINLIK” olarak ilan edilmesiyle sonuçlanmıştır. Siyaset, kendi bekası için dini yorumları dondurmuş ve dogmalaştırmıştır. Dolayısıyla bugün “din” diye sunulan pek çok mezhebi kural, aslında yüzyıllar öncesinin siyasi egemenlik mücadelelerinin günümüze ulaşan tortularıdır. MÜSLÜMAN BİREYİN BU TARİHSEL OYUNU FARK ETMESİ; DİNİ, SİYASETİN VE GÜCÜN TEKELİNDEN KURTARARAK AİT OLDUĞU TEMİZ VE DURU KAYNAĞA, YANİ ALLAH İLE KUL ARASINDAKİ BAĞA GERİ DÖNDÜRMESİ ŞARTTIR. Sonuç olarak biz Müslümanlar ne yapmalıyız? Mezheplerin ötesinde Kur’an’ın emrettiği Evrensel Müslümanlığı ortaya çıkarıp hayatımıza geçirmeli, bölünmüşlükten kendimizi kurtarmalıyız. Bunun içinde sorgulama mekanizmasını hayatımıza geçirmeliyiz. Yüzyıllardır süregelen mezhep merkezli din anlayışı, İslam dünyasını fikri bir durgunluğa, taassuba ve acımasız iç çatışmalara sürüklemiştir. Bu kördüğümden çıkışın yegâne yolu, YALNIZ KUR’AN’IN İPİNE SARILARAK DİNDE TEK KAYNAK KABUL EDİP, ONU HAYATIMIZA GEÇİRMEKTEN GEÇER. Hiçbir mezhep İslam ile özdeşleştirilemez ve iman tamamen bireyseldir, önce bu gerçeğin farkına olmalıyız. Mezhepler, o çağın her konuda ilerlememiş geri kalmış konumunu düşündüğümüzde, saygıyı hak eden birer tarihi miras, birer zenginlik olarak bir yere kadar kabul edilebilir. Ancak asla imanın şartı, İslam’ın sınır çizgisi veya onlar olmasaydı İslam’ı yaşayamazdık şeklinde bir düşünce, asla kabul edilemez. ÇÜNKÜ İSLAM, DAR MEZHEP KALIPLARINA SIĞMAYACAK KADAR BÜYÜK, EVRENSEL VE ÖZGÜRLEŞTİRİCİ BİR DİNDİR. Birey, mezhebi prangalarından sıyrılıp vahyin duru hitabıyla doğrudan yüzleştiğinde, kendi iradesi ve sorumluluğuyla baş başa kalacaktır. Gerçek dini uyanış; TAKLİDİN YERİNİ TAHKİKİN, CEMAAT/MEZHEP ASABİYETİNİN YERİNİ EVRENSEL AHLAKIN VE KURUMSAL DAYATMALARIN YERİNİ, BİREYSEL VİCDANIN ALMASIYLA BAŞLAYACAKTIR. Müslüman kimliği, tarihsel ekollerin dar sınırlarına feda edilemeyecek kadar değerlidir ve doğrudan yaratıcıya sunulan samimi bir imanın özgürlüğünde yaşanmalıdır. Dilerim bu gerçeklerin farkına varan ve emanetini bu gerçekler ışığında yaşayarak Allah’a teslim olan, Allah’ın azınlık halis kulları arasında oluruz. Çünkü iman arada hiç kimse olmadan kişisel yaşanır ve Allah’a kişisel hesap verilir. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  12. Bu makalemde, sizlerin üzerinde düşünmenize vesile olmak istediğim konu ZEKAT, SADAKA konusu üzerine olacak. Kur’an’da Allah ZEKÂT konusunda birçok ayet indirip, bizleri yardımlaşmaya davet etmiştir. Peki Allah zekatı, sadakayı yapacağımız hayırları malımızın kazancından mı vermemizi emrediyor, yoksa kazancın haricinde malımızın da mı sadakasını zekatını, ayrıca verin diyor konusu üzerine olacak. Önce malımızın da ayrıca sadaka, zekâtını vermemiz gerekir, diye örnek verdikleri ayeti yazalım ve üzerinde birlikte düşünelim. Şunu da özellikle hatırlatmak isterim. İslam iktisadı ve ahlak anlayışında, PAYLAŞIM VE YARDIMLAŞMANIN TEMELİNDE ÜRETİLEN DEĞERİN, YANİ KAZANÇ VE GETİRİNİN (NEMÂ) PAYLAŞILMASI PRENSİBİ YER ALIR. Bu yaklaşım, mülkiyetin korunması ve ekonomik sürekliliğin sağlanması açısından, çok önemli bir mantığa dayanır. İslam’da mali yardımlaşma, EKONOMİK ÇARKLARI DURDURARAK MALI TÜKETMEK DEĞİL; ÇARKLARI DÖNDÜREREK ELDE EDİLEN GELİRİ, PAYLAŞMAK ÜZERİNE KURULUDUR. Konumuzla ilgili ayete bakalım. Tevbe 103: ONLARIN MALLARINDAN SADAKA AL; BUNUNLA ONLARI GÜNAHLARDAN TEMİZLERSİN, ONLARI ARINDIRIP YÜCELTİRSİN. ONLAR İÇİN DUA ET! ÇÜNKÜ SENİN DUAN ONLAR İÇİN SÜKÛNETTİR, ONLARI YATIŞTIRIR. ALLAH HER ŞEYİ İŞİTENDİR; BİLENDİR. (Bayraktar Bayraklı) Dikkat ettiyseniz Allah Resulüne bir emir veriyor ve diyor ki, onların mallarından sen sadaka al. Siz bu ayeti Kur’an’ın bahsettiği diğer zekât, sadaka ayetleri ile karşılaştırdığınızda, çok önemli bir farkın olduğunu görmediniz mi? Bakın Allah Resulünün bizzat, mallarından sadaka al diyor. Sadaka kelimesi önce ne anlama geliyor onu hatırlayalım. “Kişinin imanında ki samimiyetini, doğruluğunu ve Allah’a olan bağlılığını göstermek amacıyla, Allah rızası için yaptığı her türlü maddi ve manevi karşılıksız iyiliği ifade eder.” Bu ayetin diğer sadaka ve zekât ayetlerinden en önemli farkı, BİZZAT RESULÜN EMRİYLE TOPLANMASIDIR. DİĞER AYETLERDE MÜSLÜMANLAR İMTİHANI GEREĞİ, KENDİ ÖZ İRADELERİ İLE İSTEDİĞİ KİŞİLERE, İHTİYAÇTAN FAZLASINI VERİYOR RESULÜNE DEĞİL. Ayette, onların mallarından sadaka al dediğinde siz ne anladınız? Mallarının kazancından değil de, ayrıca ne kadar mal mülk hayvan varsa, onların kazancının dışında da, malları ölçüsünce sadaka al demiş olabilir mi? Bu mümkün değil. Neden mümkün olamayacağını bence izaha gerek yok, çünkü bir insanın malı vardır ama getirisi kazancı olmayabilir. Bu ayette Allah’ın Resulünün bizzat topladığı, diğer ayetlerde verilmesi istenen zekâtın, sadakanın hayrın en önemli farkı, İNSANLARIN BİZZAT KENDİ ÖZGÜR İRADESİ İLE VERDİĞİ ZEKÂT, SADAKA HAYIR, BU AYETTE ÖZELLİKLE MALLARININ GETİRİSİ ÖLÇÜSÜNCE, BİZZAT RESULÜ TARAFINDAN ALINIYOR. Bakın buraya lütfen dikkat. Mallarından al derken, örneğin 5 dekar tarladan çıkan buğdayın ölçüsü ile 100 dekar buğdayın kazancı aynı değildir, onu dikkate alarak mallarından VERGİ al diyor. Sanırım bunun diğer zekât ve sadakalardan farklı olduğunu, GÜNÜMÜZ TABİRİYLE ÖZELLİKLE DEVLETİN BAŞI YÖNETİCİ OLARAK RESULÜN, MÜSLÜMANLARDAN MALLARININ GELİRLERİ ÖLÇÜSÜNCE ALMASINI İSTİYOR Kİ, DEVLETİN İHTİYAÇLARINDA KULLANILABİLSİN. Bu ayetten de anlıyoruz ki, Devlet başkanı olarak Hz. Muhammed’e halktan mali yükümlülükleri ölçüsünde vergi toplama yetkisi veren en doğrudan ayet, Tevbe Suresi 103. Ayettir. Bu ayet uyarınca Hz. Muhammed zekât memurları görevlendirmiş; nakit para (altın/gümüş), ticaret malları ve hayvancılık üzerinden belirli oranlarda devlet adına gelir toplamıştır. Ayrıca savaşlarda kazanılan ganimetlerde de yine, devletin yönetimine pay ayrılması hükmü vardır. Tevbe suresi 60. Ayetinde de bunun detayına girip, bakın ne diyor. “SADAKALAR/ZEKÂTLAR ALLAH’TAN BİR FARZ OLARAK ANCAK, YOKSULLARA, DÜŞKÜNLERE, ZEKÂT MEMURLARINA, GÖNÜLLERİ ISINDIRILMIŞ OLANLARA, KÖLELERE, BORÇLULARA, ALLAH YOLUNDA ÇALIŞIP CİHAD EDENLERE, YOLDA KALANA/TOPLUMUN BİTİRİLEMEYEN İŞLERİNE AİTTİR. ALLAH HAKKIYLA BİLEN, İŞİNİ YERLİ YERİNCE YAPANDIR.” (Tevbe 60) Demek ki Tevbe suresi 103. Ayette Allah, Resulünün özellikle devleti yönetirken ihtiyacı olan geliri sağlamak için MALLARININ ÖLÇÜSÜNÜ DİKKATE ALARAK, ONLARDAN VERGİ TOLAMASINI İSTİYOR. Bir örnek vermek isterim. “Eğer buğday ve hurma bahçeleri sadece yağmur, nehir veya akarsu sularıyla masrafsızca sulanıyorsa, çıkan mahsulün 1/10’u (%10) zekât olarak devlete verilir.” Hatırlatırım bu devlete verilen vergidir. Şimdide diğer zekât ve sadaka ayetlerine bakalım ki, konumuzu daha doğru anlayabilelim. Tekrar şunu hatırlatmak isterim. Allah zekâtı hayrı sadakayı, yoksula ihtiyacı olana bizzat bizlerin özgür irademizle vermemizi ister ve bu konuda ne verelim diyenlere de cevap olarak bakın nasıl bilgi veriyor, Bakara suresi 219. Ayetinde. Farklı tercümelerden yazmak istiyorum ki, konu daha iyi anlaşılabilsin. “SANA NEYİ İNFAK EDECEKLERİNİ SORUYORLAR. DE Kİ: “VAZGEÇİLEBİLENİ.” “YİNE SANA İYİLİK YOLUNDA NE HARCAYACAKLARINI SORUYORLAR. “İHTİYAÇ FAZLASINI.” ” YİNE SANA ALLAH YOLUNDA NE HARCAYACAKLARINI SORUYORLAR. DE Kİ: “İHTİYAÇTAN ARTA KALANI.” Sanırım bu konu çok iyi anlaşılmıştır. Allah asla bugün mezheplerin, rivayetlerin biçimlendirdiği gibi kırkta bir benzeri asla bir hüküm vermemiş, böylece bizleri sınıyor imtihan ediyor. Zekât ile ilgili birkaç ayet hatırlayalım. Enam 141: ÇARDAKLI VE ÇARDAKSIZ BAĞLARI, DEĞİŞİK ÜRÜNLERİYLE HURMALARI, EKİNLERİ, BİRBİRİNE BENZEYEN VE BENZEMEYEN BİÇİMLERDE ZEYTİN VE NARLARI MEYDANA GETİREN O’DUR. HER BİRİ ÜRÜN VERDİĞİNDE ÜRÜNÜNDEN YİYİN; HASAT GÜNÜ DE HAKKINI VERİN; FAKAT İSRAF ETMEYİN; ÇÜNKÜ ALLAH İSRAF EDENLERİ SEVMEZ. (Kur’an yolu Diyanet İşl.) Rum 38: ÖYLE İSE AKRABAYA, YOKSULA VE YOLCUYA HAKKINI VER. BU, ALLAH’IN HOŞNUTLUĞUNU KAZANMAK İSTEYENLER İÇİN DAHA HAYIRLIDIR. İŞTE ONLAR KURTULUŞA ERENLERDİR. (Diyanet İşl. Meali) Zariyat 19: YARDIM İSTEYENLERE VE YOKSULLARA MALLARINDAN BELLİ BİR PAY AYIRIRLARDI. (Kur’an yolu. Diyanet İşl.) Meariç 24-25: ONLAR MALLARINDA AÇIKTAN İSTEYEN VE AÇIKTAN İSTEYEMEYEN(LER) İÇİN BİLİNEN BİR HAK BULUNANLARDIR. (Mehmet okuyan) Tevbe 104 : BİLMİYORLAR MI Kİ, KULLARININ TÖVBESİNİ KABUL EDEN ALLAH’TIR, SADAKALARI KABUL EDEN DE O’DUR. ŞÜPHESİZ ALLAH TÖVBE KAPISINI ALABİLDİĞİNE AÇIK TUTMAKTADIR, RAHMETİYLE HER ŞEYİ KUŞATMAKTADIR. (Kur’an yolu. Diyanet İşl.): Bu ayetlerden de çok açık anlaşıldığı gibi, Allah bizlerin kazancımızdan mutlaka ihtiyacı olanlara da, BİR PAY AYIRMAMIZI yani zekâtımızı, hayrımızı, sadakamızı vermemizi özellikle emrediyor ama nasıl? İhtiyacımızdan arta kalanından fazla biriktirmeden, gönüllü özgür irademizle vermeliyiz ve böylece NEFSİMİZİN EN ZOR İMTİHANINDAN GEÇERLİ NOT ALMALIYIZ. Sanırım çoğumuz bu imtihandan geçer not alamıyoruz. Ayetin sonunda hasat ettiğinizin malın hakkını verin derken, kazancınızdan infak edin diyor. Diğer ayetlerde de mallarından bir pay var diyerek, malınızın kazancından olmayanlarında hakkı vardır, onları da unutmayın diye uyarıyor. Özellikle hatırlatmak isterim, pay malın kendisinden değil KAZANÇTAN OLUR. Kazanç getirmeyen bir mal paylaşılmaz, paylaşılırsa sürekli eksilir. Örneğin kıt kanat aldığınız bir evimiz var, eğer bu evin zekâtını vermek farz dersek, Allah’ın adalet anlayışını doğru anlamamışız demektir. PAYLAŞIM YARDIMLAŞMA KAZANÇTAN, YANİ GETİRİDEN OLUR. Lütfen Allah’ın adaletini doğru anlayalım. Dilerim bu can bu bedenden ayrılmadan, nefsimizin prangasını zincirini kıran ve böylece HAYIRDA YARDIMLAŞMADA YARIŞAN, ALLAH’IN AZINLIK SEVGİLİ KULLARI ARASINDA OLURUZ. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  13. Şeyhi olmayanın şeyhi şeytandır diyen arkadaşımıza verdiğim cevap yazısına, bakın onunda sanırım arkadaşı, aynı düşünceyi paylaştığı için ne demiş. «ZATEN MÜRŞİDİN YOKSA ŞEYTANIN ESARETİ ALTINDASIN AYETLERİ, KAFANA GÖRE YORUMLARSAN ŞEYTANIN OYUNCAĞI OLURSUN.» Çok ilginç değil mi, böyle tek bir ayet olması bile Kur’an’a göre mümkün değil. Çünkü Allah bunu yasaklamış ve sorgusuz din adına hiç kimsenin ardı sıra gidip, onların sözleriyle imanımızı yaşamamızı yasaklayarak nasıl uyarmıştı? “YOKSA O’NUN DIŞINDA BİRTAKIM VELİLER Mİ EDİNDİLER? İŞTE ALLAH; VELİ O’DUR, ÖLÜLERİ DİRİLTEN O’DUR. O, HER ŞEYE GÜÇ YETİRENDİR.” (Şura 9) Kur’an’da VELİ kelimesi ayetin bağlamına göre farklı anlamlarda kullanılmıştır. Örneğin bu ayette, Zor zamanlarda sığınılan, yardım, şefaat destek veren ve arkasında duran güç anlamında kullanılır. Bir başka örnek. “ALLAH, İMAN EDENLERİN VELİSİDİR (DOSTUDUR), ONLARI KARANLIKLARDAN AYDINLIĞA ÇIKARIR.” (Bakara- 257) Diğer birçok ayette VELİ kelimesi aile büyüğü, dost, arkadaş yani duygusal yakınlığı belirtmek için geçer. Bu konuyu daha detaylı birlikte, ayetler üzerinde düşünerek nefsimizden ayetlere farklı anlamlar vermeden, ayetleri BAĞLAMINDAN KOPARMADAN anlamaya çalışalım. Önce şunu çok açık belirtmek isterim, Mürşidin yoksa şeytanın esareti altındasın diye asla hiçbir ayet olmadığı gibi, Kur’an bunun tam tersini söyler ve kendinize Allah’ın dışında güvenilecek veliler, evliyalar, şeyhler, mürşitler edinmemizi yasaklar. Peki kendisine Veli, şeyh mürşit edineler, hangi ayetleri çarpıtarak, kendilerine delil, kanıt yaratmaya çalışıyorlar ona bakalım. “EY İMAN EDENLER! ALLAH’TAN KORKUN, O’NA YAKLAŞMAYA VESİLE ARAYIN VE O’NUN YOLUNDA ÇABA HARCAYIN Kİ KURTULUŞA ERESİNİZ.” (Maide 35) Bu ayetin anlamı çarpıtılarak, hatta Kur’an’ın tüm ayetleri ile çelişerek ne diyorlar biliyor musunuz? “Bakın, Allah ‘O’na ulaşmak için VESİLE ARAYIN’ diyor. İşte bu vesile, bizi Allah’a götürecek olan mürşidimiz/şeyhimizdir. Ona bağlanmadan Allah’a ulaşamazsınız.” Hâlbuki Allah’a ulaşmanın yolu birilerine tabi olmaktan değil, tam tersine aracısız Kur’an’a sarılmaktan geçtiğini, yüzlerce ayetinde Rabbimiz anlatıyor. Anlamını tahrif ettikleri, ayette geçen “VESİLE” kelimesi, insanı Allah’a yaklaştıracak olan SALİH AMELLER, İMAN, İBADETLER VE ALLAH’IN RIZASINI KAZANDIRACAK HER TÜRLÜ HAYIRLI İŞ demektir. İslam âlimlerinin ezici çoğunluğuna göre de bu görüşe karşı çıkarak “belli bir şahsa itaat etme zorunluluğu” olarak yorumlanması, ayetin sınırlarını zorlayarak ayeti çarpıtmak ve kendi batıl inançlarımıza kanıt yaratmaktan başka bir şey değildir demişlerdir. Şeyhe ya da mürşide tabi olmayı, Allah emrediyor Kur’an’da diyerek, ayetlerin anlamını tahrif ettikleri bir başka ayeti hatırlayalım. “EY İMAN EDENLER! ALLAH’A KARŞI GELMEKTEN SAKININ VE DOĞRULARLA/SADIKLARLA BERABER OLUN. (Tevbe 119) Bu ayetin gerçek anlamını anlamak yerine, kendi batıl inançlarına kanıt yaratmaya çalışanlar, bakın bu ayet için ne diyorlar. “Allah ‘Sadıklarla beraber olun’ buyuruyor. Sadıklar ise ancak zamanın MÜRŞİDLERİDİR. Dolayısıyla bir mürşide TABİ OLMAK FARZDIR.” Şeytanın oyuncağı olanlar, ayetlerin anlamı ile oynayıp yani tahrif edip, toplumu Allah ile aldatmaktan korkmuyorlar. Çok yakın zamanda, kendisini mürşit veli kişi diye kabul ettirmiş, Fetullah Gülen denen zalim kişinin kendisine güvenip inananlara neler yaptığını, hatta ülkesine ihanet ettirdiğini, çok üzgünüm unutmuş gibi görünüyoruz. Peki bu ayette Allah bizleri hangi konuda uyarıyor şimdi de ona bakalım. Ayet, özünde ve sözünde doğru olan, münafıklık yapmayan, İslam’ı batıla hurafe sapmadan, Kur’an’ın sınırlarında yaşayan tüm dürüst ve samimi müminlerle bir arada bulunmayı, onlarla saf tutmayı emrediyor. Buradaki “SADIKLAR” ifadesini tek bir makama veya kişiye indirgemek ayetin anlamını daraltıp çarpıtmaktır, hatta kendimizi aldatmaktır. Kur’an’da geçen ZİKİR EHLİNE SORUN ayetlerini de yine aynı yöntemle tahrif etmekten korkmuyorlar. “Nahl 43, Enbiya 7 “ Lütfen bu ayetleri sizler Kur’an’dan okuyunuz. Ayeti bakın nasıl çarpıyorlar. “EĞER BİLMİYORSANIZ ZİKİR EHLİNE SORUN DENİYOR. ZİKİR EHLİ, KALBİ SÜREKLİ ALLAH’I ZİKREDEN MÜRŞİDLERDİR. DİNİ SADECE ONLARDAN ÖĞRENEBİLİRSİNİZ.” Ne yazık ki bizler önyargılarımızdan kurtulmaya çalışmak yerine, önyargılarımızın esiri olmayı seçmişiz. Bunu yaparken eğer akıl devre dışı kaldıysa, yaşadıklarımızı da sorgulama imkânımız olmayacak, böylece asla Allah’ın istediği doğru yolda olamayacağız. Peki Allah ayetinde aslında bizlere ne diyor, şimdide ona bakalım. Ayetin indiriliş amacı, bağlamı incelendiğinde, Resullerin İNSANLARDAN SEÇİLMESİNİ YADIRGAYAN müşriklere karşı, önceki kutsal kitaplara inanmış olanlara sorun, onlarda size aynı şeyleri söyleyeceklerdir, şeklinde bir uyarıda bulunuyor. Yoksa bilmediklerinizi onlardan öğrenin demiyor. Buradaki vurgu, belirli bir otoriteye ya da kişiye sormak değil, geçmiş kitaplara inanmış kişilere sorun, sizlere aynı şeyleri söyleyecek anlamındadır. Yine çarpıtılan ve kendi çıkarlarına kullanılmaya çalıştıkları, bir başka ayeti bakın nasıl örnek gösteriyorlar. Araf suresi 16 ve 17. Ayetler, lütfen bu ayetleri de okuyunuz. Ayetler çarpıtıp kendi batıl çıkarlarına anlamlar verip, bu ayetler için bakın ne diyorlar. “ŞEYTAN ‘SENİN DOĞRU YOLUNUN ÜZERİNE OTURACAĞIM’ DİYOR. İŞTE BU DOĞRU YOL CEMAAT VE MÜRŞİD YOLUDUR. TEK BAŞINA KUR’AN OKURSAN ŞEYTAN SENİ SAPTIRIR.” Kur’an’ı önyargılardan arınmış dikkatle düşünerek okuyan bir Müslüman, asla bu söylenenlere inanmaz. Çünkü Allah sakın dinde bölünenler gibi olmayın, tek yumruk olun bölünmeyin dediği halde, cemaat ve tarikatlara bölünüp birde onun şeyhine liderine, mürşit dedikleri kişilere tabi olmayı, Allah’ın izin verdiğini hatta istediğini söylemek, ALLAH’A İFTİRA ATMAKTIR HATIRLATIRIM. Peki, örnek verdikleri ayette Allah bizlere ne anlatıyor ve uyarıyor ona bakalım. Şeytan, Allah’ın dosdoğru yolu (sırat-ı müstakim) olan İSLAM’IN, İMANIN VE AMELLERİN ÖNÜNE SET ÇEKMEK İSTER. Bireyin rehber olmadan doğrudan Kur’an okumasını “ŞEYTANIN OYUNCAĞI OLMAK” şeklinde sunmak, Kur’an’ın kendi kendisini “ANLAŞILIR, APAÇIK VE İNSANLARA BİR HİDAYET REHBERİ” olarak tanımlayan onlarca ayetiyle çelişir. Birilerine sorgusuz tabi olmak, işte bu kadar riskli ve tehlikelidir. Onun için lütfen kendinize ŞEYH, MÜRŞİT edinerek imanınızı tehlikeye atmayın, ALLAH’IN İPİ KUR’AN’A SARILIN HAK GERÇEK YOLU BULACAKSINIZ. Bunu ben söylemiyorum, Kur’an’da Rabbimiz söylüyor. Yine İsra suresi 71. Ayet örnek gösterilip anlamı tahrif edilip kendi cemaat ve tarikatlarının hüküm sürebilmesi için, bu ayetin anlamını da bakın nasıl saptırıyorlar. Şunu iddia ediyorlar; “KIYAMET GÜNÜ HER İNSANI İMAMIYLA (ÖNDERİYLE) ÇAĞIRACAĞIZ AYETİ, HERKESİN ŞEYHİYLE ÇAĞRILACAĞINI GÖSTERİR. ŞEYHİ OLMAYANIN REHBERİ OLMADIĞI İÇİN ORTADA KALIR.” Zikir ehli olmayan, işte böyle rivayet ehlinin aldatmacaları ile çok kolay aldatılacaktır. Hâlbuki Allah ayetinde, bakın bizlere ne anlatıyor ve uyarıyor. Ayette geçen “İMAM” kelimesi, öncelikle insanların dünyada tabi oldukları ardı sıra gittikleri ile birlikte çağrılacağını söylüyor. Önderi Allah’ın Resulünün getirdiği Kur’an ise amel defteri sağında verilecektir. Her kim bizlerin imamı önderi olan Allah’ın Resulünün getirdiğinin dışına çıkıp kendilerine VELİ, MÜRŞİT, ŞEYHLER edinip onların ardı sıra gittiyse, ONLARI İMAM ÖNDER EDİNDİYSE sonucuna katlanır uyarısı yapılıyor. Gelelim bahse konu ayette Allah imam sözüyle, bizleri hangi konuda uyarıyor kimlerden bahsediyor ona bakalım. Kıyamet günü Allah, imamıyla yani önderiyle çağıracağız sözünden Allah, her topluma gönderdiğimiz Resulleri ile birlikte çağıracağız ki onlara şahitlik yapsın diyor. Bu ayeti doğru anlamak istiyorsak, Bakara 124 ve Enbiya 73. Ayetler ışığında anlamalıyız. “HANİ, RABBİ İBRAHİM’İ BAZI SÖZLERLE İMTİHAN ETMİŞTİ DE O DA ONLARIN GEREĞİNİ TAM OLARAK YERİNE GETİRMİŞTİ. RABBİ ONA: “BEN SENİ İNSANLARA İMAM/ÖNDER KILACAĞIM” DEDİ.” (Bakara 124) Demek ki kıyamet günü Allah, görev verdiği Resulleri yani önderleri/imamları şahit olarak çağrıldığında, tüm gerçekler ortaya çıkacak ve RESULLERİN YOLUNDAN GİDENLER MÜKÂFATLANDIRILACAKLARDIR DİYOR. Özetle şunu söyleyebiliriz. Önce İslam’ı en doğru korunmuş kaynak, Kur’an’dan bizler imtihanımız gereği dersimizi çalışıp, anlayarak ve üzerinde düşünerek ayetlerle bağlantı kurarak, yani bağlamından ayırmadan anlamaya öğrenmeye çaba göstermeliyiz. Her insanın kapasitesi elbette aynı değildir, bunda şüphe yok. Güvendiğimiz kişilerden bilgi alabilir sorabiliriz, zaten bunu hepimiz yapıyoruz ama söylediğim gibi, ÖNCE BİZLER KUR’AN İLE BULUŞUP ARACISIZ, ALLAH’IN YEMİN EDEREK KOLAYLAŞTIRDIĞI MESAJINI İLK ELDEN ALMA ÇABASINI, BİZZAT BİZLER GÖSTERMELİYİZ Kİ, BİZLERE ANLATILANLARI KUR’AN SÜZGECİNDEN GEÇİREBİLELİM. Yani elimizde önce kıyaslayacağımız onayını alacağımız HAKEMİMİZ, elimizin altında olsun. Ancak bu çabayı göstermeyip, birilerine sorgusuz mutlak itaat gösterip imanımızı teslim etmek, onun sözleri yol ve yöntemi ile Allah’ın dini İslam’ı yaşamak, KUR’AN’IN ÖZÜNE İMAN TEVHİT ESASLARINA VE ARACILIĞI RUHBANLIĞI KABUL ETMEYEN, İSLAM’IN ÖZÜNE AYKIRIDIR. Kur’an, kendisini okuyan ve anlamak isteyen her bireye hitap eder. Değerli din kardeşlerim, lütfen bu geçici dünyada sorgusuz birilerine tabi olarak, kendimizi aldatmayalım, daha doğrusu ellerimizle kendimizi ebedi ateşe atmayalım. Bunu Allah onlarca ayetinde yasaklamış ve uyarmıştır. Sorgusuzca tabi olunacak mutlak güç yalnız Allah’tır, Onun kitabı Kur’an’dır bunu unutmayalım. Dilerim bu gerçeklerin Kur’an ile farkında olan ve kendisine Veli, şeyh, mürşitler edinmeden, yalnız Allah’a yönlendiren, teslim eden ALLAH’IN AZINLIK HALİS KULLARINDAN OLURUZ. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  14. Bizlerin Kur’an ile hiçbir bağlantımızın kalmadığına, adeta Kur’an ile savaşırcasına nasıl tam tersi hükümleri Allah’ın emriymiş gibi yaşadığımıza, bir örnek vermek istiyorum. Benim bir yazıma cevap veren bir kardeşimiz, bakın yazıma nasıl bir cevap vermiş. Şunu da söylemek isterim. Aslında bu kardeşimiz, eğer Kur’an ile buluşabilseydi, inanın bu söylediğinin Kur’an’a tamamen ters, hatta ŞİRK olduğunun farkında olacaktı. Bir Müslümana düşen, din kardeşini güzel bir üslupla, yalnız KUR’AN İLE UYARMAKTIR, gerisi imtihanı gereği kendisine kalmıştır. Bakın bana nasıl bir cevap vermiş. “HADİSİ ŞERİF VAR, İSTER İNAN İSTER İNANMA ” ŞEYHİ OLMAYANIN ŞEYHİ ŞEYTANDIR” VESSELAM.” Arkadaşımız ne diyor, bakın Kur’an’da Allah ne diyor: “RABBİNİZDEN SİZE İNDİRİLENE (KUR’AN’A) UYUN! O’NUN PEŞİ SIRA BAŞKA VELİYE, EVLİYALARA UYMAYIN! NE KADAR DA AZINIZ GERÇEĞİ HATIRLIYOR!” (Araf 3) “YOKSA ONLAR, ALLAH’IN PEŞİ SIRA BAŞKA VELİLER/EVLİYALAR MI EDİNDİLER! (OYSA) ALLAH -İŞTE O- GERÇEK VELİDİR. O ÖLÜLERİ DİRİLTECEKTİR; O HER ŞEYE GÜCÜ YETENDİR.” (Şura 9) Ne yazık cemaatler, tarikatlar ve edindiğimiz şeyhler, ulema dediğimiz insanlar bizleri nasıl kendilerine yönlendiriyorlar ama Allah Kur’an’da bakın nasıl tam tersini emrediyor. Elbette Allah’ın Resulünün günümüze ulaşan ve ona ait olduğu iddia edilen rivayet hadisleri var, bu bir gerçek. Ama o hadislerin yani sözlerin, hangilerinin bizzat Allah’ın Resulüne ait olup olmadığı konusu, işte bizlerin en önemli imtihanımızın konusu olduğunu hatırlatmak isterim. Rivayet hadisleri adeta vahiy gibi gören kardeşlerime, onların anlayacağı yöntemle önce cevap vermek isterim. Bakın Allah’ın Resulü ne diyor. “Benden Kur’an dışında bir şey yazmayın. Kim, benden Kur’an dışında bir şey yazmışsa, onu imha etsin.” “Allah’ın elçisinden sözlerini yazmak için izin istedik, bize izin vermedi.” “Biz hadis yazarken Hz. Peygamber yanımıza geldi ve “Yazdığınız şey nedir?” dedi. “Senden işittiğimiz hadisler” dedik. Hz. Peygamber: “Allah’ın kitabından başka kitap mı istiyorsunuz? Sizden evvelki milletler, Allah’ın kitabı yanında başka kitaplar yazdıkları için yoldan çıktılar.” Bu örnekleri okuyan bazı kardeşlerimiz, bana kızacaklar hadisler din değildir diyecekler, elbette değildir ama toplumda bir yanlış var ki, o yanlışı en doğru yolla düzeltmemiz gerekir. Peki nasıl, Allah’ın emrettiği gibi Kur’an’dan onay alarak düzelteceğiz, yani Onu hakem göstererek. Bu yazdığım hadisleri Kur’an’a arz ettiğimizde, şunu rahatlıkla görebiliyoruz. Bu sözleri/hadisleri Allah’ın Resulü söylemiş olabilir, çünkü Kur’an’da böyle emrediyor. Bana cevap yazan kardeşimiz bu makalemi okuduğunda, hemen şu savunmayı yapacaktır eminim. “İşine geldiğin hadisleri al, işine gelmediklerini inkâr et.” Çok doğru ama işime geleni değil, SORUMLU OLDUĞUM KUR’AN’A UYANLARI ALIRIM, KUR’AN’IN ASLA ONAYLAMADIKLARINI İSE REDDER VE DERİM Kİ, ALLAH’IN RESULÜ BUNU ASLA SÖYLEMEZ, ÇÜNKÜ KUR’AN BU SÖZLERE ONAY VERMİYOR. Çok daha önemlisi Kur’an’a iman eden bir Müslüman, şunu çok iyi bilir. Allah doğruluğundan emin olmadığın sözün/hadisin sakın ardına düşmeyin, bunun hesabını sorarım diyor ve bizlerin yalnız Kur’an’ın ipine sarılmamızı, çünkü KUR’AN’DAN SORUMLU OLDUĞUMUZU Zuhruf 44. Ayetinde bildiriyor. Daha da önemlisi Allah, Kur’an’da koyduğu sınırları asla aşmamızı yasaklıyor. Şimdide arkadaşımızın, “ŞEYHİ OLMAYANIN ŞEYHİ ŞEYTANDIR” sözünün Kur’an’a taban tabana nasıl ters düştüğü konusunda, kısaca örnekler vermek isterim. “Şeyhi olmayanın şeyhi şeytandır” sözü Kur’an’ın temel TEVHİD İLKESİNE, BİREYSEL SORUMLULUK ve hidayet anlayışına aykırıdır. KUR’AN, KUL İLE ALLAH ARASINA HİÇBİR ARACININ GİREMEYECEĞİNİ VE HER İNSANIN KENDİ AMELLERİNDEN SORUMLU OLDUĞUNU, NET BİR ŞEKİLDE ORTAYA KOYAR. Kur’an’da bu ve benzeri yanlış inançları aracılık, körü körüne taklit, sorgusuz itaati çürüten ve uyarılarda bulunan bazı ayetleri hatırlayalım. Kul ile Allah Arasında Aracı Olmadığına Dair Ayetler. İslam inancına göre hidayeti veren yalnızca Allah’tır ve kul doğrudan O’na yönelmelidir. Bakara 186. : “Kullarım sana beni sorduklarında bilsinler ki şüphesiz ben onlara çok yakınım. Bana dua ettiği vakit, dua edenin dileğine karşılık veririm…” Kaf Suresi, 16: “…Biz ona şah damarından daha yakınız.” Körü körüne liderlere ve din adamlarına itaat etmenin tehlikesi konusunda Kur’an uyarır. Kur’an, din adına insanları kendilerine bağlayan veya sorgulanmaz otoriteler ilan eden kişilere karşı sert uyarılar yapar. Tevbe 31. Ayet: “Onlar, Allah’ı bırakıp hahamlarını, rahiplerini ve Meryem oğlu Mesih’i rab edindiler. Oysa onlara tek bir ilaha kulluk etmeleri emredilmişti…” Ayet, din büyüklerini hatasız görüp Allah’ın helal/haram sınırlarının önüne koymayı “RAB EDİNMEK“ olarak niteler. Ahzab Suresi, 67. Ayet: “(Ahirette) Şöyle derler: “RABBİMİZ! BİZ LİDERLERİMİZE VE BÜYÜKLERİMİZE İTAAT ETTİK DE, ONLAR BİZİ YOLDAN SAPTIRDILAR.” Kur’an imtihanımız gereği bireysel sorumluluk ilkesi konusunda bizleri uyarır. İslam dininde hiç kimse bir başkasının günahını yüklenemez veya bir başkasının rehberliği olmadan kurtuluşa eremez diye bir kural yoktur. Her birey akıl ve iradesiyle Kur’an’dan sorumludur. Kendisine VELİ, ŞEYH edinip sorgusuz asla ardı sıra gidemez. İsra Suresi, 15 : “Kim doğru yolu bulursa ancak kendisi için bulmuş olur; kim de saparsa kendi aleyhine sapmış olur. Hiçbir günahkâr, başka bir günahkârın günah yükünü yüklenmez…”Necm Suresi, 39 : “İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır.” Kur’an’ın dikkatimizi çektiği en önemli konuya gelince. ŞEYTANIN YA DA ŞEYTANLAŞMIŞ İNSANLARIN, ASIL UŞAKLARI KİMLERDİR? Kur’an’da şeytanın, bir “ŞEYHE” BAĞLANMAYANLARI DEĞİL; tam aksine Allah’ın indirdiği ayetleri yeterli ve anlaşılır görmeyip bir kenara bırakıp, insanları kendi heva ve heveslerine, uydurma dini kurallara ve KÖRÜ KÖRÜNE TAKLİTÇİLİĞE ÇAĞIRANLARI KANDIRDIĞI ANLATILIR. Daha açıkçası Allah şeyhler, veliler, evliyalar edinmemizi yasaklar. Bakara Suresi, 170. Ayet: “Onlara, “Allah’ın indirdiğine uyun” denildiği vakit, “Hayır, biz atalarımızı üzerinde bulduğumuz şeye uyarız” derler. Ya ataları fıtrat icabı bir şey anlamamış ve doğruyu bulamamışlarsa?” Özetle söylemek gerekirse, Kur’an’a göre bir insanın rehberi Kur’an ve Hz. Muhammed’in örnek hayatıdır, çünkü Allah Resulünü bizlere Kur’an’da örnek göstermiştir. Hatırlatırım Resulü Allah’ın hüküm ortağı değil, VAHYİ TEBLİĞ EDENDİR. “SENİN GÖREVİN, SADECE TEBLİĞ ETMEKTİR.” (Rad 40)” Akıl sağlığı yerinde olan ve Kur’an’a yönelen hiçbir müminin, bir şahsa bağlanmadı diye şeytanın maskarası olacağını iddia etmek ayetlerin ruhuyla taban tabana zıt bir inancı yaşadığı gibi, ALLAH’IN YOLUNDAN ŞEYTANIN YOLUNA SAPMIŞ DEMEKTİR. Değerli din kardeşlerim, yüzlerce yıldır aramıza girmiş Yahudiler bizden gibi görünüp, inancımızı kendi batıl inançlarına dönüştürmüşler, gelin bu gerçeği Kur’an’a sarılarak ortaya el birliğiyle çıkartalım. Bunun dışında inancımızı kullanan cemaat ve tarikatların liderleri olduğunu söyleyen ŞEYH, VELİ adı altında toplumu Allah ile aldatanların oyunlarını KUR’AN İLE BOZALIM VE ŞEYTANIN OYUNCAĞI OLMAKTAN KURTULALIM. Bir Müslümana düşen, din kardeşini yalnız Kur’an ile uyarmaktır. Dilerim bu acı gerçeği ortaya çıkarıp HAKKA YÜRÜYEN, ALLAH’IN AZINLIK HALİS KULLARI ARASINDA OLURUZ. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK
  15. Bizler Allah’ın indirdiği Kur’an ile hala hiç bulup tanışamadığımız, yaşadığımız İslam’dan çok açık anlaşılıyor. Çünkü adeta Allah ne emrediyorsa Kur’an’da, tam tersini Allah’ın dini diye yaşıyoruz da ondan. Siz böyle bir inanç üzerinde yaşayıp, Allah’ın huzuruna bu şekilde çıkmak ister misiniz? Elbette istemeyiz diyeceksiniz ama bu sözle olmaz, ALLAH’IN SORUMLU TUTACAĞINA HÜKMETTİĞİ KUR’AN İLE BULUŞUP, ONU HAYATA GEÇİRMEKLE OLUR. Bu makalemin konusu, Enbiya suresi 10. Ayet. Sizler Allah’ın bu ayetini, İslam’ı yaşarken dikkate alarak mı yaşıyorsunuz, yoksa HİÇ DUYMAMIŞ GİBİ Mİ YAŞIYORSUNU? Ayeti önce yazalım, daha sonra birlikte düşünelim. “ANDOLSUN, SİZE ÖYLE BİR KİTAP İNDİRDİK Kİ SİZİN BÜTÜN ZİKRİNİZ, ŞEREF VE ŞANINIZ ONDADIR. HÂLÂ AKLINIZI KULLANMAYACAK MISINIZ?” (Enbiya 10) Bakın Rabbimiz çok açık bir şekilde bizleri uyarıyor ve diyor ki, size öyle bir kitap yani Kur’an gönderdim ki, sizin için Kur’an ZİKİRDİR yani imanınızın ana kaynağıdır, ŞEREFİNİZ VE ŞANINIZDIR diyor. Şeref ve şan, bireyin ALLAH’IN HUZURUNDA ve toplum içindeki yüksek değerini, saygınlığını ve büyüklüğünü ifade eden iki çok güçlü kavramdır önce bunu unutmayalım. Peki, bizler Allah’ın dini İslam’ı yaşarken, Kur’an’ın değerini bilerek mi inancımızı yaşıyoruz, yoksa hala atalarımızın mezhep inancını yaşayabilmek için, duymazdan mı geliyoruz? Çünkü Rabbimiz yalnız bu ayetinde değil, birçok ayetinde de aynı uyarıyı yaparak BİZLERİ DİREK KUR’AN’A YÖNLENDİRMŞTİR. Bu ayet, insanın hem dünyadaki itibarını, hem de ahiretteki kurtuluşunu doğrudan Kur'an ile kurduğu bağa endeksleyen ve muhataplarını sarsıcı bir üslupla düşünmeye davet eden bir ayettir. Ayette geçen "zikir" ifadesi; öğüt, hatırlatma, şan ve şeref gibi geniş anlamlara gelmektedir. Alacağımız çok önemli derse gelince; GERÇEK ŞEREF VE İTİBARIN KAYNAĞI KUR'AN'DIR. Ayet, bireylerin ve toplumların asıl değerinin, makam veya zenginlikte değil, KUR'AN'IN GETİRDİĞİ İLAHİ İLKELERE UYMAKTA OLDUĞUNU ÖĞRETİR. Kur'an'ı hayatın merkezine alan toplumlar yükselir, şan ve şeref kazanır; ondan uzaklaşıp BATILA HURAFEYE ATALARININ İNANCINA SAPANLAR ise kimliklerini ve itibarını kaybeder. Yani dinin temeli İLAHİ VAHİYDİR. İman ve amel bütünlüğü şarttır. Akıl batıl hurafe bir İnanç İçin değil, Hakikati Kavramak İçindir: Ayetin sonundaki "Hâlâ aklınızı kullanmayacak mısınız?" sorusu, çok ciddi bir azarlama ve uyarı içerir. Allah, insana verdiği en büyük nimetlerden biri olan aklı, vahiyle buluşturarak hayatı anlamlandırmak için kullanmamızı emreder. Körü körüne yaşamak birilerine tabi olmak ve düşünmemek ilahi bir uyarı sebebidir. Örneğin Zuhruf 44. Ayetinde, bizleri Kur’an’dan sorumlu olduğumuzu, Ali İmran 103. Ayetinde, Hep birlikte Allah’ın ipine/Kur’an’a sımsıkı sarılın. Parçalanıp bölünmeyin diyerek uyarmıştır. Biz kitapta hiçbir eksik bırakmadık, nice örneklerle Kur’an’ı anlayasınız diye biz açıkladık diye de belirtir. Maide 77. Ayetinde "De ki: 'Ey Kitap ehli! HAKKIN SINIRLARINI AŞARAK DİNİNİZDE AŞIRILIĞA GİTMEYİN.” 87. Ayetinde, HADDİ DE AŞMAYIN; çünkü Allah haddi aşanları sevmez. Bakara 229. Ayetinde, İşte bunlar ALLAH'IN SINIRLARIDIR. Sakın bunları aşmayın. Kim Allah'ın sınırlarını aşarsa, işte onlar zalimlerin ta kendileridir diyerek birçok ayetinde, ALLAH’IN HÜKÜMLERİNİN ÇİZDİĞİ SINIRLARIN DIŞINA, ASLA ÇIKAMAYACAĞIMIZI KUR’AN’DA BİLDİRMİŞTİR. Peki, bizler iman ettik dediğimiz halde, bu ve benzeri yüzlerce ayetin hükmünü hayatımıza geçirip, Kur’an’dan sorumlu olduğumuz bilinciyle ALLAH’IN KUR’AN’DA KOYDUĞU SINIRLARI AŞMADAN MI İMANIMIZI YAŞIYORUZ, YOKSA HALA SAĞIR VE DİLSİZ TAKLİDİ YAPARAK, DUYMAZDAN MI GELİYORUZ? Atalarımızdan büyüklerimizden öğrendiğimiz dini yaşayabilmek için, Allah’ın yüzlerce ayetini görmezden ve duymazdan gelerek, yalnız Kur’an ile İslam yaşanmaz deyip, ALLAH’IN KUR’AN’DA KOYDUĞU SINIRLARI TANIMAYAN, BEŞERİ KANUNLARI İLAVE EDİP ADETA KUR’AN İLE ÇELİŞEN NE YAZIK Kİ BİR İNANÇ YAŞIYORUZ. AMA BU YANLIŞIMIZIN HALA FARKINDA DEĞİLİZ. Enbiya suresi 10. Ayet, Kur'an’ın insan hayatındaki yerini, bireye ve topluma kazandırdığı değeri ve aklın doğru kullanılmasının önemini çok net bir şekilde ortaya koymaktadır. Hakiki gerçek ve hak olan Şeref ve İtibar Kaynağı Kur'an'dır. Ayette geçen ve "şeref, şan" olarak çevrilen zikir kelimesi; öğüt, hatırlatma, uyanış ve asalet anlamına gelir. Allah, insanın dünyada ve ahirette saygın bir yer edinmesinin, ahlaken ve ruhen yücelmesinin ancak bu kitaba yani yalnız KUR’AN’A uymakla mümkün olacağını bildirmektedir. Kur'an, insanı karanlıklardan aydınlığa çıkaran bir rehberdir. Evrensel ve İnsani Değerlerin İnşası ancak Allah’ın hükümleri Kur’an ile olur. Toplumların adaletle yönetilmesi, insan haklarının korunması, ahlaki bir nizamın kurulması için gerekli olan tüm temel esasları içerir. Ayet sorumluluk ve yüzleşme konusuna dikkat çeker. "SİZE İNDİRDİK" ifadesi, bu kitabın muhatabının doğrudan biz tüm insanlar olduğumuzu söyler. Kitap bize sadece bir okuma metni olarak değil, HAYATI TANZİM EDEN BİR REHBER, HAK VE SORUMLULUKLARIMIZI HATIRLATAN BİR MANİFESTO OLARAK GÖNDERİLMİŞTİR. Özellikle tekrar hatırlatmak istiyorum. Ayetin sonundaki "Hâlâ aklınızı kullanmayacak mısınız?" uyarısı, ilahi bir uyarıdır. Allah, insanın önüne hem kâinattaki delilleri hem de BU MUAZZAM KİTABI KOYMUŞKEN, bunları görmezden gelmenin akıl kârı olmadığını vurgular ve aklımızı kullanmamızın özellikle uyarısını yapar. Ayetten alınacak en önemli ders, Kur’an’ı hayatımızın merkezine almalıyız. Şeref ve izzeti yaşam kaynaklarını yanlış yerlerde aramamalıyız. TÜM BU GERÇEKLERDEN SONRA, ASLA YALNIZ KUR’AN İLE İSLAM YAŞANMAZ DİYEMEYİZ. Çünkü Allah, ben hükmüme hiç kimseyi ortak etmem diye bizleri uyarıyor. Gerçek asalet ve huzur, Kur'an'ın ahlakıyla ahlaklanmaktan geçer. İslam dini, körü körüne bir taklidi değil; DÜŞÜNMEYİ, TEFEKKÜRÜ VE SORGULAMAYI EMREDER. Ayetleri sadece dilimizle okumak yetmez; ne anlama geldiğini, hayatımıza ne kattığını akıl süzgecinden geçirerek kavramalı ve yaşamalıyız. Kur'an'ın içindeki emir ve yasakların, bizim iyiliğimiz ve itibarımız için olduğunu bilmeliyiz. KİTABIN GETİRDİĞİ SINIRLARA UYMAK, İNSANI ALÇALTMAZ; TAM AKSİNE ONU YARATILIŞ GAYESİNE UYGUN ŞEKİLDE YÜCELİR. Tarih boyunca Kur'an'a sımsıkı sarılan toplumlar medeniyette, bilimde ve ahlakta zirveye ulaşmış (şan ve şeref bulmuş); ondan uzaklaşanlar ise kimliklerini ve güçlerini kaybetmişlerdir. Kısaca özetlersek bu ayet, bizleri inancımızı sorgulamaya yani Kur'an ile bağımızı yeniden gözden geçirmeye ve bize bahşedilen akıl nimetini rehberimiz Kur’an doğrultusunda en verimli şekilde kullanmaya davet etmektedir. Ne dersiniz bizler Allah’ın bu davetine uyup inancımızı Kur’an sınırlarında sorguluyor ve onun onayını almayan inançlarımızdan vaz geçiyor muyuz? Yoksa hala yalnız Kur’an ile İslam yaşanmaz diyerek, atalarımızın batıl hurafe inançlarını yaşamaya mı devam ediyoruz? Karar sizin bu dünyadaki imtihan sizin imtihanınız. Bizler ancak birbirimizi Kur’an’a davet eder ve Kur’an ile uyarabiliriz, bunun dışında yapabileceğimiz hiçbir şey yok. Dilerim önyargı ve bilinçaltımızdaki yanlış inançlarımızdan sıyrılıp, Kur’an gerçekleri ile buluşuruz. Saygılarımla Haluk GÜMÜŞTABAK

Account

Navigation

Tarayıcı push bildirimlerini yapılandırın

Chrome (Android)
  1. Adres çubuğunun yanındaki kilit simgesine dokunun.
  2. İzinler → Bildirimler seçeneğine dokunun.
  3. Tercihinizi ayarlayın.
Chrome (Desktop)
  1. Adres çubuğundaki kilit simgesine tıklayın.
  2. Site ayarları seçeneğini seçin.
  3. Bildirimler seçeneğini bulun ve tercihinizi ayarlayın.