Trump, 1916'dan bu yana müttefik bir ülkeye yapılan ilk ABD kara harekatı emrini vererek orduyu Meksika'ya gönderiyor

Başkan Donald Trump'ın 8 Ocak 2026'da Fox News'te yaptığı "Artık kartellerle ilgili olarak karada da operasyonlara başlayacağız" açıklaması, Meksika'da şok etkisi yarattı ve 1916 Pancho Villa Seferi'nden bu yana müttefik Meksika topraklarında ilk ABD kara askeri operasyonlarına işaret eden dramatik bir tırmanmayı gösterdi. Bu tehdit, ABD Delta Force operatörlerinin Caracas'ta Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'yu yakalamasından sadece birkaç saat sonra geldi ve Washington'ın Latin Amerika'da derin operasyonlar yürütmeye istekli olduğunu gösterdi.

Denizden Karaya: Trump'ın Genişleyen Savaşı

Eylül 2025'te başlatılan Güney Mızrağı Operasyonu, ABD Güney Komutanlığı'na göre Karayipler ve doğu Pasifik'te 35'ten fazla deniz operasyonu gerçekleştirdi ve 115'ten fazla şüpheli uyuşturucu kaçakçısını etkisiz hale getirdi. Trump, bağımsız bir doğrulama olmaksızın, deniz yoluyla taşınan uyuşturucuların neredeyse %97'sinin ele geçirildiğini iddia etti, ancak doğrulama kuruluşları bu rakama itiraz ediyor. Şimdi, Trump'ın kamuoyu önünde kara operasyonları tehdidinde bulunmasıyla, odak noktası Sinaloa, Jalisco ve sınır eyaletlerindeki kartel kalelerine kayabilir; buralarda fentanil üretimi, ABD'de yılda 100.000'den fazla aşırı doz ölümüne neden oluyor.

Beyaz Saray, 20 Şubat 2025'te belirlenen altı Meksika karteli için (Sinaloa, Jalisco Yeni Nesil (CJNG), Kuzeydoğu, Körfez, Birleşik Karteller ve Michoacán Ailesi) Yabancı Terör Örgütü (FTO) tanımlamaları altında potansiyel askeri eylemi haklı çıkarıyor. Bu etiketler, kartelleri IŞİD gibi gruplarla eşdeğer tutuyor ve genellikle terör örgütlerine ayrılan askeri müdahalelere olanak tanıyor.

Venezuela Operasyonu Bir Örnek Teşkil Ediyor

Caracas'taki Mutlak Kararlılık Operasyonu potansiyel bir model sunuyor: 150 uçak, Delta Force ekipleri ve Venezuela hükümeti raporlarına göre yaklaşık 70-100 kayıp. Bu kentsel derin operasyon başarısı, Trump'ı 48 saat içinde Meksika operasyonlarını tehdit etmeye sevk etti. Askeri analistler, liderlik bileşikleri, Sinaloa ve Jalisco'daki fentanil laboratuvarları, Manzanillo ve Lázaro Cárdenas gibi Çin öncü madde ithalat limanları, sınır kaçakçılık merkezleri ve silah depoları da dahil olmak üzere düzinelerce potansiyel hedefi belirliyor. Hızlı konuşlandırma için hazır durumda bulunan varlıklar arasında F-35 ve F-22 savaş uçakları, MQ-9 Reaper insansız hava araçları, EA-18G Growler elektronik harp uçakları, USS Gerald R. Ford uçak gemisi grubu ve Teksas, Arizona, New Mexico veya Kaliforniya'dan saatler içinde harekete geçebilecek ABD merkezli özel harekat kuvvetleri yer alıyor.

Meksika'nın Meydan Okuyan Tepkisi

Başkan Claudia Sheinbaum, Trump'ın Meksika topraklarında ABD askeri müdahalesi için yaptığı teklifleri kamuoyu önünde reddetti. Trump, asker konuşlandırmak için izin istediğini doğruladı, ancak Sheinbaum bunu reddetti. Venezuela baskını ve Trump'ın tehditlerine yanıt olarak Meksika, sınıra 10.000 Ulusal Muhafız askeri konuşlandırdı, uyuşturucu kaçakçılarının iadesini hızlandırdı ve Şubat 2025'te 1,6 ton kokain ele geçirilmesi de dahil olmak üzere ABD yetkilileriyle koordineli olarak üst düzey operasyonlar gerçekleştirdi.

Sheinbaum, yabancı askeri operasyonları Meksika topraklarında açıkça yasaklayan anayasa değişikliklerini ilerletirken, aynı zamanda ekonomik olarak Amerika Birleşik Devletleri ile uyum sağlamaya çalışıyor. Yönetimi, Temmuz 2026'daki USMCA incelemesinden önce Çin mallarına %5-50 oranında gümrük vergisi uygulayarak, egemenliği savunurken iş birliğini göstermeye çalıştı. Bir Meksikalı yetkili, ABD medyasına özel olarak, Venezuela baskınının ülkelerini doğrudan Trump'ın hedef listesine yerleştirdiğini söyledi.

Hukuki ve Diplomatik Mayın Tarlası

Müttefik bir ülke içinde kara operasyonları, deniz operasyonlarından keskin bir şekilde farklılık gösterecek, sivil kayıp riskini katlanarak artıracak ve potansiyel olarak uluslararası hukuku ihlal edecektir. Senato, 8 Ocak 2026'da, Venezuela operasyonunun ardından tek taraflı askeri eylemi kısıtlamayı amaçlayan bir Savaş Yetkileri Kararını 52-47 oyla kabul etti. Yönetim, yabancı terör örgütü tanımlamalarını ve 15 Aralık 2025 tarihli, fentanili kitle imha silahı olarak tanımlayan başkanlık kararnamesini yasal gerekçe olarak gösteriyor, ancak uzmanlar bu yetkilerin, rıza olmadan egemen müttefik topraklarındaki saldırıları kapsayıp kapsamadığını sorguluyor.

Temmuz 2024'te lideri Ismael "El Mayo" Zambada'nın ABD'de tutuklanmasından bu yana parçalanmış olan Sinaloa Karteli ve Meksika'nın 32 eyaletinin 27'sinde dronlar ve ağır silahlarla faaliyet gösteren CJNG, fentanil üretimini ve yılda 30.000'den fazla Meksikalının hayatına mal olan şiddeti körüklüyor. Ancak birden fazla eyalette askeri operasyonlar, Meksika güvenlik güçleriyle çatışma riskini ve ABD müdahalesine karşı çıkan %78'lik kamuoyunu daha da alevlendirme riskini taşıyan sürekli kampanyalar gerektirecektir.

Ekonomik Riskler

İki ülke arasındaki ticaret yıllık 780 milyar dolara yaklaşıyor ve bu durumun bozulması potansiyel olarak felaket olabilir. Kara operasyonları USMCA'yı bozabilir, misilleme gümrük vergilerini tetikleyebilir, üretim tesislerinin ülkeden ayrılmasına yol açabilir ve Kuzey Amerika tedarik zincirlerini istikrarsızlaştırabilir. Beyaz Saray, askeri eylemin otuz yıldır inşa edilen ekonomik entegrasyonu mahvedebileceği konusunda uyarıda bulunan iş gruplarından baskı görüyor. Bundan Sonra Ne Olacak?

13 Ocak 2026 tarihi itibariyle, herhangi bir kara saldırısı gerçekleşmedi ve resmi bir konuşlandırma emri verilmedi. Trump'ın tehditleri hâlâ sadece tehdit olarak kalıyor; bunlar Meksika'yı daha agresif kartel karşıtı eylemlere zorlamak için tasarlanmış tehditler. Meksika, tutuklamalar, iadeler ve sınır güvenliği önlemleri yoluyla görünür kolluk kuvvetleri başarıları sergilemek için yarışıyor; yeterli iş birliğinin, yüzyılın en cesur ve en tehlikeli ABD kartel karşıtı müdahalesini önleyebileceğini hesaplıyor.

Soru artık Trump'ın Meksika topraklarına saldırma yeteneğine sahip olup olmadığı değil – Venezuela operasyonu bunu kesin olarak kanıtladı. Soru, Sheinbaum'un diplomatik stratejisinin, Trump tehditlerini gerçekleştirmeden önce Washington'ın taleplerini karşılayıp karşılayamayacağı ve potansiyel olarak Kuzey Amerika'nın güvenliğini ve egemenliğini nesiller boyu yeniden şekillendirecek bir sınır krizini tetikleyip tetiklemeyeceğidir.

Kaynak: Veuer

Trump'ın son gümrük vergisi politikasındaki U dönüşü küresel piyasalarda bir yükselişe yol açıyor ve 'TACO ticareti' hakkındaki tartışmaları yeniden canlandırıyor.

Trump'ın birçok Avrupa ülkesine ek gümrük vergileri uygulama tehditlerinden geri adım atmasının ardından küresel piyasalar rahatladı.

Bu haber ve piyasa tepkisi, yatırımcılar arasında "TACO" veya "Trump Her Zaman Geri Adım Atar" (Trump Always Chickens Out) söylemini yeniden canlandırdı.

Bir piyasa gözlemcisi Perşembe günü, "Donald Trump'ın TACO zili bir kez daha çaldı, bu da finans piyasalarını oldukça sevindirdi" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ticaret savaşından son geri adımı, uluslararası varlık piyasalarında bir yükselişe neden oldu ve yatırımcıların "TACO" ("Trump Her Zaman Geri Adım Atar") söylemini yeniden gündeme getirdi.

Çarşamba akşamı İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda CNBC'den Joe Kernen'e konuşan Trump, haftalarca ABD için ilhak etmeyi talep ettiği Grönland konusunda "bir anlaşma konseptine" sahip olduğu için Avrupalı müttefiklerine uygulayacağı gümrük vergilerinden geri adım attığını söyledi.

Arktik adayı "satın alma" girişimine karşı çıkan sekiz Avrupa ülkesine %10'luk gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulunmuştu. Bu vergiler 1 Haziran'dan itibaren %25'e yükselecekti.

Avrupa, yeni gümrük vergilerine karşı "sarsılmaz" bir yanıt vereceğini taahhüt etmişti ve Salı günü hisse senetleri, tahviller ve ABD doları, yatırımcıların yeni bir ticaret savaşı olasılığı konusunda panik yapmasıyla keskin bir düşüş yaşamıştı.

Ancak Wall Street'in ana endeksleri, Trump'ın Çarşamba günü geri adım atmasının ardından yükseldi ve hisse senedi vadeli işlemleri Perşembe sabahı bu kazançların devam edeceğine işaret etti. Bu toparlanma küresel çapta yayıldı ve Avrupa ve Asya'da işlem gören hisse senetleri de bölgesel piyasalar Perşembe günü yeniden açıldığında yükseldi.

TACO ticaretinin geri dönüşü mü?

Küresel yükselişin ortasında, 2025'te yatırımın temel unsurlarından biri olan "TACO" ticareti yeni yıla girdi.

Bu ifade, başkanın yoğun vergiler uygulama tehdidinde bulunma, ancak daha sonra bunları hafifletme, erteleme veya iptal etme geçmişine atıfta bulunuyor. Bu ifade, geçen yıl Nisan ayında Trump'ın gümrük vergileriyle ilgili "kurtuluş günü" duyurusunun piyasaları şok etmesinin ardından ortaya atılmıştı, ancak yatırımcılar sonunda geri adım attığında onun sözlerini yerine getirme konusunda şüpheci oldular. Daha sonraki ABD ticaret politikası duyurularına piyasa tepkileri daha az şiddetli oldu veya daha hızlı toparlanmalar görüldü.

AJ Bell yatırım direktörü Russ Mould, bugünkü piyasa hareketlerini geçen yıl görülenlere benzetti. "Donald Trump'ın 'TACO' (Tehdit Et ve Geri Adım At) taktiği bir kez daha işe yaradı, bu da finans piyasalarının sevinmesine neden oldu," dedi Perşembe sabahı yayınladığı bir notta. "Trump'ın tehditlerinden geri adım atma konusunda bir geçmişi var... Nisan 2025'teki kurtuluş günü piyasa dalgalanması ile şimdiki durum arasında birçok benzerlik var.

"Her iki durumda da Trump agresif bir tavır aldı ve ardından finans piyasaları dalgalanınca geri adım attı."

Ancak Mould, piyasaların "en yüksek vitese geçmek" yerine dengeyi yeniden kazanıyor gibi görünmesiyle, bazı kalıcı ihtiyat işaretlerinin hala mevcut olduğunu da ekledi.

"Altın rallisi nefes aldı, ancak metalde büyük bir satış dalgası olmaması dikkat çekiciydi," dedi. "Bu, yatırımcıların portföylerinde bazı güvenlik unsurlarını korumaya istekli olduklarını gösteriyor. Sağlık ve tütün hisseleri de revaçtaydı; bu normalde piyasaların toparlandığı bir günde değil, endişe duyulan bir günde bekleyeceğiniz bir durum."

Varlık yönetimi devi Ninety One'ın gelişmekte olan piyasa kurumsal borçlarından sorumlu eş başkanı Alan Siow, Perşembe günü CNBC'ye verdiği demeçte, "TACO" zihniyetinin kurtuluş gününden sonra görülen riskli varlık rallisinin itici gücü olduğunu ve bunun piyasaları hala etkiliyor gibi göründüğünü söyledi.

"Bunun değiştiğine dair henüz bir kanıtımız yok, ancak Davos'taki son iki günde, küresel liderlerin söylemlerinden, politika düzeyinde bir şeylerin sertleştiğini ve belki de kalıcı olarak değiştiğini gördük; bu da iş ve yatırım planlarındaki değişiklikler yoluyla daha geniş ekonomiye yansıyacak," dedi.

"Gerçeklik kısa vadede TACO olarak kalsa bile, belki de artık temel davranışlarda kalıcı bir değişiklik göreceğiz - ancak dürüst olmak gerekirse, son gelişmelerin ne kadar hızlı ilerlediği göz önüne alındığında, bunu söylemek için henüz çok erken."

Londra merkezli varlık yönetimi firması Kingswood Group'un genel müdürü ve yatırım yönetimi ve tekliflerinden sorumlu başkanı Paul Surguy, piyasaların Beyaz Saray'ın bazı politikalarına olumsuz tepki verdiğini, ancak bu tepkilerin kurtuluş gününden bu yana genellikle daha az belirgin hale geldiğini söyledi.

"İlk pozisyon - daha sonra daha kabul edilebilir bir anlaşma yapılacağı görüşüyle en kötü senaryonun açıklanması - Grönland hakkındaki yorumlarda tam olarak gördüğümüz şey," dedi CNBC'ye gönderdiği bir e-postada. "Şu ana kadar 'çerçeve' anlaşmasıyla ilgili çok az ayrıntı açıklandı." Bununla birlikte, daha uzlaşmacı bir tonla, piyasalar olumlu tepki verdi."

BRI Wealth Management'ın yatırım bölümü başkanı Toni Meadows, TACO ticareti konusunda daha şüpheci bir tavır sergileyerek, yatırımcıları Grönland "anlaşması" hakkındaki ayrıntıları ve Avrupa'nın tepkisini beklemeye çağırdı.

Meadows, Trump'ın potansiyel bir Grönland anlaşmasını duyurmasından önce piyasaların başlangıçta "kayıpların bir kısmını veya tamamını telafi edeceğini" söyledi.

"Bir rahatlama var, ancak bu, ABD başkanının kaynak emperyalizmi gündemine dayanarak Amerika için neler elde edebileceğini görmek amacıyla birçok alanda durumu sarsmaya çalıştığı alanlardan sadece biri," diye ekledi.

Meadows, piyasaların ayrıca kredi kartı faiz oranlarına getirilecek tavan sınırlaması gibi Beyaz Saray'ın iç politikalarını da yakından izlediğini belirtti.

"Yatırımcılar [şimdi] muhtemelen ABD'deki şirketlerin kazanç sezonunun etkilerini değerlendirmeye geri dönecekler," dedi. "Ancak bu durum, Trump'ın bir sonraki açıklamasına kadar sürecek."

Kaynak: CNBC

New York Post Türk Parlamentosunu dünyaya tanıtıyor

Türk parlamentosunda kavga çıktı.

Pakistan Savunma Bakanı, Taliban ile yaşanan son çatışmaların 'açık savaş' anlamına geldiğini söylüyor. Neler oluyor?

Afganistan ve Pakistan, engebeli sınırlarında ölümcül topçu ve havan topu atışlarıyla tekrar çatışıyor. İslamabad Savunma Bakanı, ülkesinin sabrının "tükendiğini" söyleyerek Taliban yönetimindeki komşusuna "açık savaş" ilan etti.

Bu, Pakistan'ın iyi finanse edilmiş, güçlü ve nükleer silahlı ordusunu, onlarca yıllık savaş deneyimine sahip, sertleşmiş Afgan Taliban savaşçılarıyla karşı karşıya getiren, inişli çıkışlı bir çatışmanın son alevlenmesi. Taliban, yıllarca süren isyanın ardından 2021'de ABD ve NATO güçlerine karşı zafer kazanmıştı.

Bölgedeki istikrarsızlığı daha da kötüleştirmekle tehdit eden son şiddet olayları hakkında bildiklerimiz şunlar:

Nasıl başladı?

Perşembe gecesi geç saatlerde Taliban ordusu, engebeli dağlar ve çöllerden geçen 1600 mil uzunluğundaki geçirgen ve tartışmalı sınırın bazı bölümlerindeki Pakistan mevzilerine saldırılar düzenledi.

Kabil, bu saldırıların Pakistan'ın hafta sonu Afganistan'daki militan kamplarına yönelik bombalı saldırılarına misilleme olduğunu ve en az 18 kişinin öldüğünü söyledi.

Buna karşılık Pakistan, Cuma günü erken saatlerde Ghazab Lil Haqq – veya “Haklı Öfke Operasyonu”nu başlattı.

Pakistan hava saldırıları Kabil'i, güneydoğudaki Paktia eyaletini ve Taliban'ın manevi doğum yeri olarak kabul edilen ve grubun gizli lideri Hibatullah Akhundzada'nın bulunduğu düşünülen Kandahar'ı vurdu.

Pakistan, Cuma günü erken saatlerdeki saldırılarının Afgan Taliban savunma tesislerini hedef aldığını ve bunun ülkenin misilleme stratejisinde önemli bir tırmanış olduğunu söyledi.

Kabil'de yaşayan bir kadın, Cuma günü ailesinin yüksek bir patlama sesiyle uyandığı anı anlattı.

CNN'in güvenlik nedenleriyle adını açıklamadığı kadın, "Çok korkmuştum," dedi.

“Sonra silah sesleri duyduk. Dairemizin penceresinden dışarı baktığımızda, gökyüzüne doğru yükselen mermi benzeri alevler gördük,” dedi ve uyuyamadığını, sabah saat 5'te hala uyanık olduğunu, neler olabileceğinden korktuğunu ekledi.

“İlk patlamadan beri, çevremizdeki evlerin ve dairelerin çoğunun ışıkları yanıyor,” dedi kadın. “Eminim ki her Kabil sakini bir bombanın isabet etmesinden korkuyor.”

Pakistan'ın kuzeybatısındaki Baizai bölgesinde yaşayan Muhammed Ullah, Perşembe gecesi “bir dizi patlama” duyduğunu ve seslerin sabaha kadar devam ettiğini anlattı.

İki taraf da Cuma günkü saldırı için farklı kayıp rakamları bildirdi. Pakistan, ordusunun 133 Afgan Taliban savaşçısını öldürdüğünü iddia ederken, Afganistan sekiz askerinin öldürüldüğünü söyledi. CNN, çatışmaların yaşandığı uzak bölgeden gelen raporları doğrulayamıyor.

Pakistan'ın kuzeybatısındaki Bajaur bölgesinde, Afgan Talibanı tarafından ateşlenen bir havan topu bir eve isabet etti ve polis memuru Fazal Akbar'a göre, aralarında iki çocuk ve bir kadının da bulunduğu beş kişi yaralandı.

Pakistan Enformasyon Bakanı Cuma günü ayrıca, Pakistan Talibanı militanlarının ülke içinden kuzeybatıya insansız hava aracı saldırıları düzenlemeye çalıştığını, ancak Pakistan'ın insansız hava aracı karşıtı sistemlerinin bunu engellediğini söyledi.

Pakistan Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar, "Bu olaylar, Afgan Talibanı rejimi ile Pakistan'daki terörizm arasındaki doğrudan bağlantıları bir kez daha ortaya koydu" dedi.

Daha önce de benzer durumlarla karşılaşmadık mı?

Evet. Yakın ekonomik ve kültürel bağlara sahip olmalarına rağmen, iki ülke karmaşık bir tarihe sahip.

Geçen Ekim ayında, yıllardır yaşadıkları en ölümcül çatışmayı yaşadılar ve o zamandan beri kırılgan bir ateşkes yürürlükte.

Afgan Talibanı, 11 Eylül saldırılarının faillerine sığınak sağladığı gerekçesiyle 2001 yılında NATO güçleri tarafından iktidardan uzaklaştırıldıktan sonra, Pakistan başlıca destekçilerinden biri oldu.

Taliban savaşçıları Pakistan sınırında sığınak buldu ve ABD destekli Afgan hükümetine karşı başlattıkları isyan için destek gördüler; bu da ABD'nin tarihindeki en uzun savaş oldu.

Ancak ABD'nin kaotik bir şekilde çekilmesinin ardından Taliban'ın bu savaşta nihai zaferinden ve Kabil'de yeniden iktidara gelmesinden bu yana, Pakistan İslamcı şiddette bir artışla karşı karşıya kaldı.

İslamabad, bu şiddetin büyük bir kısmından Pakistanlı Taliban militanlarını sorumlu tutuyor ve Kabil'i kendi topraklarında onlara sığınak sağlamakla suçluyor.

CNN'in haberine göre, bu saldırıların çoğu, kaotik geri çekilme sırasında geride bırakılan ABD silahlarıyla gerçekleştiriliyor. Afgan Talibanı, Pakistan'daki adaşına ev sahipliği yaptığını reddediyor.

Pakistan ordusunun CNN ile paylaştığı verilere göre, 2025 yılında ülke genelinde militan saldırılarında askeri ve siviller de dahil olmak üzere 1200'den fazla kişi öldürüldü. Bu sayı, ABD'nin Kabil'den çekildiği ve Afgan Talibanı'nın iktidara döndüğü 2021 yılında kaydedilen sayının iki katı.

Afganistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, Kasım ayında CNN'e verdiği demeçte, birçok Afgan Talibanı üyesinin hala Pakistan'da mülkü ve ailesi olduğunu söyledi. CNN'in mevcut şiddet artışının bir geri tepme olup olmadığı sorusuna "Evet, bence öyle" yanıtını verdi.

Asif, Cuma günü erken saatlerde sosyal medyada Afganistan'ı "dünyanın tüm teröristlerini toplamakla" ve "terörizmi ihraç etmekle" suçlarken, kendi halkını insan haklarından mahrum bıraktığını iddia etti.

Asif, X'te şöyle yazdı: "Sabrımız tükendi. Artık aramızda açık savaş var."

Peki, orduları nasıl karşılaştırılıyor?

Uluslararası Stratejik Çalışmalar Enstitüsü'nün (IISS) "Askeri Denge 2025" raporuna göre, Pakistan ve Afgan orduları arasındaki fark rakamlara bakıldığında oldukça belirgin.

Ordu, darbeler ve anayasa değişiklikleriyle ülke tarihi boyunca hakimiyetini pekiştirmiş, Pakistan'ın en güçlü kurumu olmaya devam ediyor.

Nükleer bir güç olarak Pakistan, ordu, donanma, hava kuvvetleri ve deniz piyadelerinden oluşan gelişmiş bir savunma aygıtına sahip. IISS'ye göre, bu kollar toplamda yaklaşık 660.000 aktif görevli askerden oluşuyor ve bunlara yaklaşık 300.000 kişilik paramiliter ve askeri polis birimleri de ekleniyor.

Konvansiyonel güçleri, ABD yapımı F-16 savaş uçakları, Fransız Mirage jetleri ve İslamabad'ın başlıca savunma ortağı Çin ile ortaklaşa üretilen JF-17'ler de dahil olmak üzere modern bir cephanelikle destekleniyor.

Buna karşılık, Afganistan tek ve birleşik bir güce sahip: Taliban.

Tahmini 200.000'den az personeli olan Taliban'ın askeri yapısı, işlevsel bir hava kuvvetine sahip değil; bunun yerine, ABD çekilmesi sırasında terk edilen bir avuç eski Sovyet dönemi saldırı helikopteri ve nakliye uçağının yanı sıra dört pervaneli insansız hava araçlarına güveniyor.

Komşularının ağır silahlarına sahip olmasalar da, gerilla taktikleri, ideolojik katılıkları, dini coşkuları ve on yıllarca süren asimetrik savaşla sertleşmiş askeri kimliklerinin belirleyici bir özelliğidir.

Ne kadar kötüye gidebilir?

Önceki çatışmalar, günler süren çatışmaların ve Suudi Arabistan ve Türkiye de dahil olmak üzere yabancı hükümetlerin arabuluculuğunun ardından yatışmıştı.

Analistler, daha fazla tırmanmanın istikrarsızlığı daha da artırabileceğinden endişe ediyor.

S. Rajaratnam Uluslararası Çalışmalar Okulu'ndan kıdemli araştırmacı Abdul Basit, "önümüzde tehlikeli zamanlar var" dedi.

"Afganların herhangi bir misillemesi Pakistan'ın şehir merkezlerinde olacak... Bu, kaos için bir reçete ve terör ağlarının gelişmek için aradığı şey de kaostur."

"İHA'lar fakir adamın hava kuvvetleridir, Afgan Talibanı'nın İHA'ları var, intihar bombacıları var, yenilikçiler," dedi.

CNN'in haberine göre, bu saldırıların çoğu, kaotik geri çekilme sırasında geride bırakılan ABD silahlarıyla gerçekleştiriliyor. Afgan Talibanı, Pakistan'daki adaşına ev sahipliği yaptığını reddediyor.

Pakistan ordusunun CNN ile paylaştığı verilere göre, 2025 yılında ülke genelinde militan saldırılarında askeri ve siviller de dahil olmak üzere 1200'den fazla kişi öldürüldü. Bu sayı, ABD'nin Kabil'den çekildiği ve Afgan Talibanı'nın iktidara döndüğü 2021 yılında kaydedilen sayının iki katı.

Afganistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, Kasım ayında CNN'e verdiği demeçte, birçok Afgan Talibanı üyesinin hala Pakistan'da mülkü ve ailesi olduğunu söyledi. CNN'in mevcut şiddet artışının bir geri tepme olup olmadığı sorusuna "Evet, bence öyle" yanıtını verdi.

Asif, Cuma günü erken saatlerde sosyal medyada Afganistan'ı "dünyanın tüm teröristlerini toplamakla" ve "terörizmi ihraç etmekle" suçlarken, kendi halkını insan haklarından mahrum bıraktığını iddia etti.

Asif, X'te şöyle yazdı: "Sabrımız tükendi. Artık aramızda açık savaş var."

Peki, orduları nasıl karşılaştırılıyor?

Uluslararası Stratejik Çalışmalar Enstitüsü'nün (IISS) "Askeri Denge 2025" raporuna göre, Pakistan ve Afgan orduları arasındaki fark rakamlara bakıldığında oldukça belirgin.

Ordu, darbeler ve anayasa değişiklikleriyle ülke tarihi boyunca hakimiyetini pekiştirmiş, Pakistan'ın en güçlü kurumu olmaya devam ediyor.

Nükleer bir güç olarak Pakistan, ordu, donanma, hava kuvvetleri ve deniz piyadelerinden oluşan gelişmiş bir savunma aygıtına sahip. IISS'ye göre, bu kollar toplamda yaklaşık 660.000 aktif görevli askerden oluşuyor ve bunlara yaklaşık 300.000 kişilik paramiliter ve askeri polis birimleri de ekleniyor.

Konvansiyonel güçleri, ABD yapımı F-16 savaş uçakları, Fransız Mirage jetleri ve İslamabad'ın başlıca savunma ortağı Çin ile ortaklaşa üretilen JF-17'ler de dahil olmak üzere modern bir cephanelikle destekleniyor.

Buna karşılık, Afganistan tek ve birleşik bir güce sahip: Taliban.

Tahmini 200.000'den az personeli olan Taliban'ın askeri yapısı, işlevsel bir hava kuvvetine sahip değil; bunun yerine, ABD çekilmesi sırasında terk edilen bir avuç eski Sovyet dönemi saldırı helikopteri ve nakliye uçağının yanı sıra dört pervaneli insansız hava araçlarına güveniyor.

Komşularının ağır silahlarına sahip olmasalar da, gerilla taktikleri, ideolojik katılıkları, dini coşkuları ve on yıllarca süren asimetrik savaşla sertleşmiş askeri kimliklerinin belirleyici bir özelliğidir.

Ne kadar kötüye gidebilir?

Önceki çatışmalar, günler süren çatışmaların ve Suudi Arabistan ve Türkiye de dahil olmak üzere yabancı hükümetlerin arabuluculuğunun ardından yatışmıştı.

Analistler, daha fazla tırmanmanın istikrarsızlığı daha da artırabileceğinden endişe ediyor.

S. Rajaratnam Uluslararası Çalışmalar Okulu'ndan kıdemli araştırmacı Abdul Basit, "önümüzde tehlikeli zamanlar var" dedi.

"Afganların herhangi bir misillemesi Pakistan'ın şehir merkezlerinde olacak... Bu, kaos için bir reçete ve terör ağlarının gelişmek için aradığı şey de kaostur."

"İHA'lar fakir adamın hava kuvvetleridir, Afgan Talibanı'nın İHA'ları var, intihar bombacıları var, yenilikçiler," dedi.

Kriz Grubu'nun Güney Asya kıdemli proje direktörü ve kıdemli Asya danışmanı Samina Ahmed, "Pakistan, Afgan Talibanı'nın Afgan topraklarında TTP liderlerine ve savaşçılarına karşı harekete geçmemesi durumunda tekrar harekete geçeceğini açıkça belirtti" dedi.

"İslamabad ve Kabil, Türkiye, Katar ve Suudi Arabistan gibi güvenilir ortakların kolaylaştırıcılığıyla acilen müzakerelere yeniden başlamalıdır."

Kaynak: NNC