Türkiye, Aya erişim sağlayan ilk müslüman ülke oluyor!

Türkiye'nin ilk derin uzay görevini gerçekleştirmek amacıyla geliştirilen Ay Uzay Aracı'nın üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlandı.

Yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirilen ve 2027'nin ilk aylarında fırlatılması hedeflenen 3,5 tonluk Ay Uzay Aracı'nın çevresel testleri TUSAŞ'ta sürüyor.

Artemis Anlaşmaları'na hoş geldin, Hırvatistan.

Hırvatistan bugün, uzayın barışçıl ve refah dolu bir şekilde keşfedilmesini taahhüt eden 74. ülke oldu.

Eski NASA mühendisi, girişimci ve Blue Origin astronotu @AishaBowe, yenilikçilik ve azim hikâyesini Bursa ve İstanbul’a taşıdı. GUHEM Uzay Merkezi, Coşkunöz ve İstanbul Teknik Üniversitesi’ni ziyaret eden Aisha, ABD’nin uzay araştırmalarındaki rolü, insanlığın uzaydaki erişimini genişletme ve ABD’nin uzaydaki varlığını güçlendirme konularındaki konuşmalarıyla öğrencilerle ilham verici buluşmalar gerçekleştirdi.

STEMBoard’un kurucusu ve dünyanın dört bir yanındaki öğrencilerin gerçek hayatta kullanabilecekleri STEM becerileri geliştirmelerine yardımcı olan eğitim teknolojisi platformu LINGO’nun yaratıcısı olan Aisha’nın misyonu net: Gelecek nesle hiçbir hayalin erişilemez olmadığını göstermek.

Bilim ve inovasyon yoluyla ABD-Türkiye bağlarını güçlendirdiğin için teşekkürler Aisha! Uzay politikaları, insanlığın keşif alanını genişletirken ekonomik ve güvenlik çıkarlarımızı koruyacak, ticari gelişimin önünü açacak ve uzay yolculuğunda yeni bir altın çağın temellerini atacak.

//

Former NASA engineer, entrepreneur, and Blue Origin astronaut @AishaBowe brought her story of innovation and perseverance to Bursa and Istanbul. She visited the GUHEM Space Center, Coşkunöz, and Istanbul Technical University, inspiring students through talks on her role in American space exploration and expanding human reach and American presence in space.

Aisha is the founder of STEMBoard and creator of LINGO, an edtech platform helping students worldwide build real-world STEM skills. Her mission: showing the next generation that no dream is out of reach.

Thank you, Aisha, for strengthening U.S.-Türkiye ties through science and innovation! Space policy will extend the reach of human discovery, secure our vital economic and security interests, unleash commercial development, and lay the foundation for a new golden age of space travel.

NASA, derin uzayın sesini başarıyla kaydetti; duyulanlar ise gerçekten akıllara durgunluk verici.

Bugünkü SpaceX fırlatışında "uzay denizanası" nasıl görülebilir?

SpaceX, Florida'nın Atlantik kıyısındaki Brevard County'de, Cape Canaveral'da ve Kennedy Uzay Merkezi'nin hemen güneydoğusunda yer alan Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu'ndan "Bandwagon-5" görevini fırlatmaya hazırlanırken, Florida sakinleri Salı günü şafak öncesi gökyüzünde sıra dışı bir manzaraya tanık olabilirler.

Görevin, 20 Ekim Salı günü, gün doğumundan kısa bir süre önce, sabah 06.30'da (ET - Doğu Zaman Dilimi) başlayan bir saatlik zaman dilimi içinde fırlatılması planlanıyor.

Bu zamanlama, uçuşun halk arasında "uzay denizanası" olarak adlandırılan çarpıcı bir fenomene yol açabileceği anlamına geliyor; ancak böyle bir görüntünün oluşup oluşmayacağı, tam fırlatma anına ve atmosferik koşullara bağlı olacak.

Newsweek, konuyla ilgili görüş almak için SpaceX ve NASA ile iletişime geçti.

SpaceX ne fırlatıyor?

SpaceX, uydu operatörlerinin roketlerinde yer paylaşımı yapmalarına olanak tanıyan bir "ortak fırlatma" (rideshare) programı yürütüyor. "Bandwagon-5" adlı bu özel görevde, şirketin Falcon 9 roketi kullanılarak tek bir fırlatışla birden fazla uydu yörüngeye taşınacak.

Resmi SpaceX fırlatma programına göre görev; ICEYE, Tomorrow.io ve PlanetiQ gibi kuruluşlara ait uyduların da aralarında bulunduğu 32 farklı yükü taşıyacak.

Falcon 9 roketinin alt kısmı olan "ilk aşama" (yeniden kullanılabilir itici roket), daha önce 18 kez fırlatılıp başarıyla geri kazanılmıştı; Salı günkü Bandwagon-5 görevi ise bu roketin 19. uçuşu olacak. SpaceX'e göre bu roket daha önce Crew-9, Firefly Blue Ghost Mission 1, Fram2 ve 10 adet Starlink fırlatışında görev aldı. Roketin geri kalanından ayrıldıktan sonra, bu yeniden kullanılabilir kısmın, SpaceX'in Atlantik Okyanusu'ndaki yüzen iniş platformlarından biri olan "A Shortfall of Gravitas" adlı insansız platforma (droneship) inmesi bekleniyor.

Fırlatma neden ertelendi?

SpaceX başlangıçta fırlatma için 19 Ekim Pazartesi gününü hedeflemiş, Salı gününü ise yedek tarih olarak belirlemişti. Ancak "kurtarma operasyonu için elverişsiz hava koşulları" nedeniyle fırlatmayı ertelemek zorunda kaldı. Ulusal Hava Durumu Servisi'ne (NWS) göre, Pazartesi günü Cape Canaveral bölgesinde kuzeydoğu yönünden esen şiddetli rüzgarlar etkili oldu; sabahın erken saatlerinde rüzgarın hızı saatte 28 mile (yaklaşık 45 km) kadar ulaştı. SpaceX, erteleme kararında rüzgarın bir rolü olup olmadığını doğrulamamış olsa da, şiddetli rüzgarlar güvenlik sınırlarını aştığı takdirde roket fırlatılmasını engelleyebilir ve roketin atmosferdeki uçuşunu olumsuz etkileyebilir.

Bununla birlikte, rüzgarlı hava koşullarının Salı günü hafiflemesi bekleniyor. NWS'nin Cape Canaveral bölgesi için hazırladığı tahminlere göre, kuzey ve kuzey-kuzeydoğu yönlerinden saatte 10 ila 15 mil (yaklaşık 16-24 km) hızla esen hafif rüzgarlar öngörülüyor; kurum, kuzeydoğu rüzgarlarının Florida'nın orta kesimlerinde "biraz olsun etkisini yitireceğini" tahmin ediyor.

'Uzay Denizanası' Nedir?

İsmine rağmen, "uzay denizanası"nın uzaydaki bir canlıyla hiçbir ilgisi yoktur.

NASA bu olguyu; gün doğumu veya gün batımı sırasında güneş ışığının, roketin egzoz dumanını aydınlatması ve bunun sonucunda denizanasına benzeyen, parlak ve genişleyen özgün bir şeklin ortaya çıkması olarak tanımlıyor.

Bu etki, yerdeki gözlemciler henüz karanlıkta veya alacakaranlıkta bulunurken, roketin egzoz dumanının güneş ışığıyla aydınlanabileceği kadar yüksek bir irtifaya ulaşmasıyla meydana gelir.

Florida sakinleri yakın zamanda buna oldukça çarpıcı bir örnekle tanık oldular. NASA, 13 Ekim'de gerçekleştirilen CRS-35 Falcon 9 görevinin, sabah saat 06:33'te (EDT) kalkış yaptıktan sonra bir "denizanası" görüntüsü oluşturduğunu ve aydınlanan egzoz dumanının ABD'nin doğusundaki birçok noktadan görülebildiğini belirtti.

'Uzay Denizanası' Nerede ve Ne Zaman Görülebilir?

Salı günkü fırlatma için gözlemcilerin, sabah 06:30 ile 07:30 (ET) arasındaki fırlatma aralığında gökyüzünü takip etmeleri öneriliyor. Özellikle Cape Canaveral'a ve roketin uçuş rotasına doğru engelsiz bir görüş açısına sahip bölgelerden gözlem yapmak daha iyi sonuç verecektir.

SpaceX'in canlı yayını, geri sayımın planlandığı gibi ilerleyip ilerlemediğine dair en güncel bilgileri sunacaktır. Yayını buradan izleyebilirsiniz.

Bu görsel şölenin gerçekleşme ihtimali, büyük ölçüde zamanlamaya bağlıdır. Salı günü Cape Canaveral'da güneş saat 07:26 (ET) civarında doğacak; bu da SpaceX'in fırlatma aralığının başlangıcının, gün doğumundan yaklaşık bir saat öncesine denk geldiği anlamına geliyor. Şafak öncesi zamanlama, yükselen güneşin ışınlarının roketin egzozunu Dünya'nın çok yukarısında aydınlatabileceği ve aşağıdaki izleyiciler için gökyüzünün daha karanlık kalabileceği için, uzay denizanası görünme olasılığını artırabilir.

Ancak fırlatma gün doğumuna yaklaştıkça, yer seviyesindeki gökyüzünün daha parlak olması kontrastı daha az dramatik hale getirebilir. Bu nedenle, uzay denizanası mümkün olsa da, garantili değildir ve görünümü tam kalkış zamanına, bulut örtüsüne, atmosferik koşullara ve güneş ışığının genişleyen egzoz dumanını nasıl yakalayacağına bağlı olacaktır.

Kaynak: NW