Zıplanacak içerik

Önerilen İletiler

Dünya Miras Listesinde Türkiye

 

 

 

Dünya Miras Listesinde Türkiye...

 

 

 

Bütün insanlığın ortak mirası olarak kabul edilen evrensel değerlere sahip kültürel ve doğal sitleri dünyaya tanıtmak, toplumda sözkonusu evrensel mirasa sahip çıkacak bilinci oluşturmak ve çeşitli sebeplerle bozulan, yokolan kültürel ve doğal değerlerin yaşatılması için gerekli işbirliğini sağlamak amacıyla UNESCO’nun 17 Ekim – 21 Kasım 1972 tarihleri arasında Paris’te toplanan 16. Genel Konferansında sorunun uluslararası bir sözleşme konusu yapılmasına karar verilmiş ve 16 Kasım 1972’de “Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme” kabul edilmiştir. Türkiye, bu sözleşmeyi 23 Mayıs 1982 tarihinde onaylanmış ve 1983 yılında Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

 

 

 

2000 yılı sonu itibariyle Dünya genelinde Dünya Miras Listesine kayıtlı 690 kültürel ya da doğal varlık bulunmaktadır. Bunların 530 tanesi kültürel/arkeolojik sit, 137 tanesi doğal sittir. 23 tanesi ise karma (kültürel/doğal) sittir. Her yıl gerçekleşen Dünya Miras Komitesi toplantıları ile bu sayı artmaktadır.

 

Ülkemiz, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünün sorumluluğu altında yürüttüğü çalışmalar neticesinde bugüne kadar Dünya Miras Listesine 9 adet varlığımızın alınmasını sağlamıştır.

 

Bu varlıklardan; İstanbul, Safranbolu, Boğazköy, Nemrut Dağı, Xanthos-Letoon, Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, Truva Arkeolojik Kenti kültürel, Pamukkale ve Göreme-Kapadokya hem kültürel, hem doğal miras olarak listeye alınmıştır.

 

Dünya Miras Listesindeki Doğal ve Kültürel Varlıklarımız

 

Sıra : 356

Niteliği : Kültürel

Varlığın Adı : İstanbul’un Tarihi Alanları

Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 6.12.1985

 

Sıra : 357

Niteliği : Doğal / Kültürel

Varlığın Adı : Göreme ve Kapadokya Milli Parkı

Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 6.12.1985

 

Sıra : 358

Niteliği : Kültürel

Varlığın Adı : Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası

Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 6.12.1985

 

Sıra : 377

Niteliği : Kültürel

Varlığın Adı : Hattuşaş (Boğazköy)

Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 28.11.1986

 

Sıra : 448

Niteliği : Kültürel

Varlığın Adı : Nemrut Dağı

Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 11.12.1987

 

Sıra : 484

Niteliği : Kültürel

Varlığın Adı : Xanthos-Letoon

Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 9.12.1988

 

Sıra : 485

Niteliği : Doğal / Kültürel

Varlığın Adı : Pamukkale – Hierapolis

Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 9.12.1988

 

Sıra : 614

Niteliği : Kültürel

Varlığın Adı : Safranbolu Şehri

Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 17.12.1998

 

Sıra : 849

Niteliği : Kültürel

Varlığın Adı : Truva Arkeolojik Kenti

Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi : 2.12.1998

 

Uygarlıkların beşiği olarak çok zengin bir kültürel ve tarihi mirasa sahip olan Ülkemizin bu zenginlikleri eşsiz doğal güzelliklerle de desteklenmektedir.

 

Bir çok dünya ülkesi için 9 adet varlığın Dünya Miras Listesinde yer alması ülke ve dünya ölçeğinde sayısal olarak yeterli görülebilecekken, Türkiye’nin sahip olduğu zenginlikler dikkate alındığında bu sayının olması gerekenin çok altında olduğu açıktır. Tarihin her döneminde farklı uygarlıklara ev sahipliği yapmış olan Anadolu’daki bu uygarlıklara ait mimari ve yöresel çeşitlilikleri, farklı bölgeleri ve farklı kültürlerin tanıtımı ve yansıtılması açısından bu sayı yetersiz kalmaktadır.

 

Dünya Miras Listesinde yer alan 9 varlığın yanısıra UNESCO Dünya Miras Endikatif (Geçici) Listesinde yer alan Efes ve Karain örenyerlerine ait adaylık dosyaları UNESCO Dünya Miras Merkezine gönderilmiştir.

 

Diğer yandan Dünya Miras Listesinde daha fazla kültürel ve doğal varlıkla temsil edilebilmemiz için gerekli olan geçici liste (endikatif liste) UNESCO Genel Müdürü Mr. Koichiro Matsuura’ya bizzat sunulmuştur. Bu listede 2 doğal külterel alan, 2 kültürel peyzaj alanı, 12 kültürel varlık olmak üzere toplam 16 adet varlık bulunmaktadır.

 

UNESCO Dünya Miras Merkezi’nce onaylanan bu listede yer alan varlıklara ilişkin dosyalar kapsamlı olarak hazırlanacak ve Dünya Miras Komitesinin onayına sunulacaktır. Bu aşama oldukça uzun bir süreç olup, Dünya Miras Merkezinin uygun görüşü ve ICOMOS (Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi) ve/veya IUCN (Uluslararası Dünya Doğayı Koruma Birliği) uzmanların yerlerinde inceleme yapmalarını takiben büro ve komitenin onayı ile Dünya Miras Listesine alınmaları mümkün olabilecektir.

 

Liste hazırlanırken önerilen varlıkların, mimari, tarihi, estetik ve kültürel değerlerinin yanısıra ekonomik, sosyal, sembolik ve felsefi özellikleri de dikkate alınmıştır. Ülkemizde Dünya Miras Listesinde olması gerektiğini düşündüğümüz onlarca varlık bulunmakla birlikte UNESCO’ya taraf ülkelerin Dünya Miras Listesinde dengeli olarak yer almalarına önem verildiğinden, arzu edilenden daha az sayıda varlık bu aşamada geçici listede yer almaktadır.

 

Amacımız; bu evrensel kültür değerlerimizin özellik ve güzelliklerin Dünyaya tanıtılması ve uluslararası katkılarla korunarak gelecek kuşaklara en iyi ve korunmuş şekilde aktarılmasıdır.

 

Dünya Miras Merkezince 2000 yılı içinde onaylanan Geçici (Endikatif) Listede aşağıdaki varlıklarımız yer almaktadır.

 

1) Selimiye Cami ve Külliyesi (16. yy)

 

2) Bursa ve Cumalıkız Osmanlı Kentsel ve Kırsal Yerleşimleri (13. yy. 15. yy)

 

3) Konya Selçuklu Başkenti

 

4) Alanya Kalesi ve Tersanesi

 

5) Selçuk Kervansarayları Denizli – Doğubeyazıt Güzergahı (13. yy)

 

6) Ishakpaşa Sarayı (17. yy)

 

7) Harran ve Şanlıurfa Yerleşimleri (17. yy – 19. yy)

 

8) Diyarbakır Kalesi ve Surları (12. yy)

 

9) Mardin Kültürel Peyzaj Alanı (13. yy)

 

10) Ahlat Eski Yerleşimi ve Mezar Taşları (12. yy – 13. yy)

 

11) Sümela Manastırı (5. yy – 19. yy)

 

12) Alahan Manastırı (7. yy)

 

13) St. Nicholas Kilisesi (7. yy – 8. yy)

 

14) St. Paul Kilisesi, St. Paul’s Kuyusu ve Çevresi

 

15) Kekova

 

16) Güllük Dağı – Termessos Milli Parkı

 

1- Selimiye Camii ve Külliyesi

 

Yeri : Marmara Bölgesi

Boylam : 260 34’ Doğu

Enlem : 410 41’ Kuzey

Kriter : a) i, ii, iii, iv, Kültürel

 

Mimar Sinan’ın Ustalık Dönemi eseri ve mimarlık sanatının en görkemli örneklerinden biri olan Selimiye Camii ve Külliyesi 16. yy.’da Sultan III. Selim adına yaptırılmıştır. Ustalık, işçilik ve malzemesi ile Türk mermer işlemeciliğinin seçkin bir örneği olarak adaylık için önerilmektedir.

 

2- Bursa ve Cumalıkızık Osmanlı Kentsel ve Kırsal Yerleşimleri

 

Yeri : Marmara Bölgesi

Boylam : 290 04’ Doğu

Enlem : 400 12’ Kuzey

Kriter : a) i, iii, iv, Kültürel

 

İlk kez M.Ö. 200 yılında yerleşim görmüş olan Bursa, Roma ve Bizans dönemlerinden sonra Osmanlıların ilk başkenti olarak en görkemli yıllarını yaşamıştır. Osmanlıların ilk altı padişahı döneminde yapılmış olan 127 cami, 45 türbe, 34 medrese, 25 han, 37 hamam ve 14 imarethane ile Bursa Merkezi ve Osmanlıların Bursa’yı fethi sırasında lojistik destek görevi gören gelenekleri, geleneksel mimarisi ve yaşam biçimi ile Osmanlı köyü olarak yaşayan Cumalıkızık Köyü adaylık listesinde yer almaktadır. Özellikle Bursa İl merkezinin listede yer alması Türk-İslam mimarlığının dünyaya tanıtımı açısından da yararlı olacaktır.

 

3- Konya Selçuklu Başkenti

 

Yeri : Orta Anadolu Bölgesi

Boylam : 320 30’ Doğu

Enlem : 370 52’ Kuzey

Kriter : a) i, ii, iv, Kültürel

 

12. ve 13. yy’da Selçuklu Türklerinin başkenti olan Konya, Selçukluların Asya’dan getirdiği sanatsal öğelerin ve taş işçiliğinin en görkemli eserlerini barındırır.

 

Konya Kalesi, Alaaddin Camii, Sırçalı Medrese ve birçok irili ufaklı camii ve mezar Konya’daki Selçuklu anıtlarının örnekleridir. Halen yaşayan bir kent olarak Selçuklu mimarisi, uygarlığı ve kültürel geleneklerinin tek örneğidir.

 

4- Alanya Kalesi ve Tersanesi

 

Yeri : Akdeniz Bölgesi

Boylam : 310 59’ Doğu

Enlem : 360 32’ Kuzey

Kriter : a) iii, iv, Kültürel

 

Alanya’nın Helenistik dönemlere dek tarihlenen kalesi Roma, Bizans ve son olarak da Selçuklulara ev sahipliği yapmıştır. Kalede bulunan Selçuklu sarnıcı, Bizans Kilisesi, Sultan Sarayı ve Selçuklu hamamı kalıntıları geleneksel kent dokusuyla bütünleşmiştir. Tarihi Alanya Tersanesi ise Selçuklular tarafından yapılmış ve bugüne dek korunabilmiş tek tersane olma özelliğini taşımaktadır.

 

5- Selçuklu Kervansarayları (Denizli-Doğubeyazıt Güzergahı)

 

Yeri : Güzergah Anadolu’da Batı-Doğu yönünde uzanmaktadır.

Kriter : a) ii, iii, iv, Kültürel

 

Orta Asya’daki göçebe Türk boylarının geleneksel yaşam biçiminden esinlenerek Selçuklu Dönemi kültür ve mimarisinde önemli bir yer tutmuş olan kervansaraylar ve hanlar en çok bu dönemde çeşitlenmiş ve Anadolu mimarisini de etkilemiştir. Ülkemizin sınırla dışında Asya’ya da uzanan bu güzergah üzerinde yer alan kervansaray ve hanlar Denizli-Doğubeyazıt kervan yolu örneklenerek Dünya Miras Listesine “Kültürel Peyzaj” olarak önerilmektedir.

 

Öneri Güzergahta Yer Alan Önemli Han ve Kervansaraylar

 

Akhan

Pınarbaşı Han

Eğridir Han

Pınarpazarı Hanı

Kantarcı Han

Obruk Han

Oklu Han

Sultan Han (2)

Akhan

Ağzıkarahan

Sünnetli Han

Sikre Han

Ertokuş Han

Kireli Han

Elikesik Han

Kavak Han

Kuruçeşme Han

Altınapa Han

Sadettin Han

Zincirli Han

Akbaş Han

Öresin Han

Han Camisi

Sultan Han

Şahruk Köprüsü Han

Lala Kervansarayı

Gedik Han

Latif Han

Mugar Han

Cibci Han

Pervane Han

Kargı Han

Köprüköyü Hanı

Mamahatun Kervansarayı

Hacı Bekir Han

 

6- İshak Paşa Sarayı

 

Yeri : Doğu Anadolu Bölgesi

Boylam : 440 08’ Doğu

Enlem : 390 31’ Kuzey

Kriter : a) i, iii, iv, Kültürel

 

18. yy’da inşa edilen ve Topkapı Sarayı’nın küçük bir örneği olan İshak Paşa Sarayı taş oymacılığı ve bezemelerinde hanlar ve kervansaraylar güzergahı üzerinde yer alması nedeniyle İran’dan Anadolu Selçuklu devletine, Gürcistan’dan Kafkasya’ya kadar çok değişik kültürlerin izlerini taşımaktadır ve özellikleri ile Dünya Miras Listesine önerilmektedir.

 

7- Harran ve Şanlıurfa Yerleşimleri

 

Yeri : Güney Doğu Anadolu Bölgesi

Kriter : a) i, ii, iii, iv, Kültürel

 

Peygamberler Şehri olarak bilinen Şanlıurfa, Yukarı Mezopotamya’nın bereketli ovalarında kurulmuş tarihi bir yerleşimdir ve yöresel mimari ve geleneksel taş işçiliğinin en güzel örnekleri olan çok sayıda tarihi, dini, resmi ve sivil mimari örnekleriyle bezenmiştir.

 

Kentin güneyinde yer alan Harran ise tarihi şehir surları, geleneksel konik çatılı kerpiç evleri ve birçok İslam alimini yetiştiren Harran İslam Üniversitesi ile benzersizdir.

 

8- Diyarbakır Kalesi ve Surları

 

Yeri : Güney Doğu Anadolu Bölgesi

Boylam : 400 14’ Doğu

Enlem : 370 55’ Kuzey

Kriter : a) i, iii, v, Kültürel

 

Diyarbakır Kalesi 5.500 metre uzunluğundaki surları ile Dünyada Çin Seddi’nden sonraki en uzun ve en korunmuş şehir surları ve hala yaşattığı ortaçağ havası ile Dünya Miras Listesine önerilmektedir.

 

9- Mardin

 

Yeri : Güney Doğu Anadolu Bölgesi

Boylam : 400 44’ Doğu

Enlem : 370 19’ Kuzey

Kriter : a) ii, iii, iv, Kültürel (Kültürel Peyzaj Alanı)

 

Doğal yapı ile insan etkileşimi sonucu ortaya çıkan taş mimarisinin benzersiz dini ve geleneksel yapılarını barındıran Mardin, bir ortaçağ kenti görünümüyle “kültürel peyzaj alanı” olarak Dünya Miras Listesine önerilmektedir.

 

http://www.nuvis.com.tr/mardin

 

10- Ahlat Eski Yerleşimi ve Mezar Taşları

 

Yeri : Doğu Anadolu Bölgesi

Boylam : 420 30’ Doğu

Enlem : 380 45’ Kuzey

Kriter : a) i, iii, Kültürel

 

Van gölü kıyısında yer alan ve tarihi Urartulara kadar inen Ahlat yerleşimi ve Selçuklu dönemi taş işçiliği, inanışları ve yaşam biçimini en güzel şekilde yansıtan mezar taşları ve anıt eserleri ile Dünya Miras Listesine önerilmektedir.

 

11- Sümela Manastırı

 

Yeri : Karadeniz Bölgesi

Boylam : 390 02’ Doğu

Enlem : 400 48’ Kuzey

Kriter : a) i, iii, iv, Kültürel

 

Altındere vadisi’nin dik yamaçlarında doğal yapı ile bütünleşen manastır kompleksi tasarım, malzeme, mimarlık ve işçilik açısından eşsiz bir yapı olarak adaylar arasında yer almaktadır.

 

12- Alahan Manastırı

 

Yeri : Akdeniz Bölgesi

Boylam : 320 31’ Doğu

Enlem : 370 52’ Kuzey

Kriter : a) i, iii, iv, Kültürel

 

M.Ö. 5. yy başlarında yapıldığı bilinen ve doğal yapı ile bütünleşmiş olan Alahan Manastırı, bir manastır ve ona bağlı kilise ile müştemilat yapılarından oluşmakta ve malzeme, tasarım ve yapıdaki süslemeleri ile Bizans Dönemi dini mimarisinin ender örneklerinden biri olarak Dünya Miras Listesine önerilecek adaylar arasındadır.

 

13- St. Nicholas Kilisesi

 

Yeri : Akdeniz Bölgesi

Boylam : 360 7.5’ Doğu

Enlem : 290 58’ Kuzey

Kriter : a) iii, iv, Kültürel

 

Milattan önce 5. yy’a ait bir Likya yerleşimi olan Myra antik kenti ve kentte yer alan St. Nicholas Kilise kompleksi ve farklı dönemlere ait yapılar barındıran Bizans dini mimarisinin önemli bir örneğidir.

 

14- St. Paul Kilisesi, St. Paul Kuyusu ve Çevresi

 

Yeri : Akdeniz Bölgesi

Kriter : a) ii, iii, iv, Kültürel

 

St. Paul’un doğum yeri olarak bilinen Tarsus St. Paul Kilisesi ve kuyusu ruhani bir merkez olarak mevcut geleneksel kent dokusu ile bütünleşmiş biçimiyle, Dünya Mirası endikatif listesindedir.

 

15- Kekova

 

Yeri : Akdeniz Bölgesi

Boylam : 290 53’ Doğu

Enlem : 360 13’ Kuzey

Kriter : a) i, iii, Doğal a) ii, iii, Kültürel

 

Akdeniz Bölgesinde yer alan Kekova Adası, arkeolojik Üçağız ve Kaleköy yerleşmeleri ve adayı çevreleyen batık kentin yanısıra, gerek görsel, gerekse doğal özellikleriyle Dünya Miras Listesine aday olarak gösterilmektedir.

 

16- Güllük Dağı – Termessos Milli Parkı

 

Yeri : Akdeniz Bölgesi

Boylam : 300 30’ Doğu

Enlem : 370 00’ Kuzey

Kriter : a) ii, iii, v, Kültürel a) ii, iii, iv, Doğal

 

Denizden yaklaşık 1050 m. yükseklikte Antalya’nın kuzeyinde dağlar arasında gizli Termessos (Güllük Dağı Milli Parkı) antik kenti, yerleşim biçimi, savunma sistemleri ile doğanın sunduğu olanakları en iyi şekilde kullanan kentlerden biridir.

 

Güllük Dağı’nın dik yamaçları ise Güver Uçurumu ve tipik Akdeniz bitki örtüsünün yanısıra soyu tükenmekte olan hayvanları da barındıran özel bir bölgedir.

 

 

 

 

 

Efes

Karain Mağarası

İstanbul ve Tarihi Alanları

Göreme - Kapadokya

Divriği Ulu Camisi ve Darüşşifası

Boğazköy - Hattuşaş

Nemrut Dağı

Xanthos - Letoon

Pamukkale

Safranbolu

Truva

İstanbul ve Göremeyi Korumak için Uluslararası Kampanya

Bu iletiyi paylaş


İletiye ulaşan sekme (kopyala)
Diğer sitelerde paylaş

İletiniz moderatör kontrolünden geçtikten sonra sitede gösterilmeye başlanacaktır. Eğer buna maruz kalmak istemiyorsanız lütfen hemen bir ÜYE OLUNUZ.

Misafir
İletinizi misafir olarak gönderiyorsunuz. Eğer üye iseniz lütfen GİRİP YAPARAK gönderiniz.
Bu başlığa cevap yaz

×   Zengin metin olarak yapıştırıldı..   Onun yerine sade metin olarak yapıştır

  Only 75 emoticons maximum are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Önceki içeriğiniz geri getirildi..   Editörü temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.


×

Önemli Bilgiler

Bu siteyi kullanmaya başladığınız anda kuralları kabul ediyorsunuz Kullanım Koşulu.