Trump'ın askıya almasının ardından Zelenskyy, Rusya'ya yönelik yeni ABD yaptırımlarına destek çağrısında bulundu

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskyy, Başkan Donald Trump'ın Rusya ekonomisini hedef alan kapsamlı bir kısıtlama paketini durduran bir başkanlık kararnamesini imzalamasından saatler sonra, destekçilerine Rusya'ya yönelik yeni ABD yaptırımlarını savunmaları çağrısında bulundu.

Beyaz Saray'ın bu kararı, kış yaklaşırken Ukrayna'nın Moskova'nın giderek artan saldırıları karşısında savunmasız kalabileceğine dair endişeleri daha da artırdı.

Zelenskyy, Trump'ın yaptırımları askıya alma hamlesini "talihsiz" olarak nitelendirdi; ancak son günlerde Ukrayna ile Washington arasında derinleşen gerilime rağmen ABD liderini doğrudan eleştirmedi.

Zelenskyy, "Amerika'da maalesef, bu savaşı sona erdirmek amacıyla Rusya üzerinde gerçekten etkili bir baskı oluşturması beklenen Lindsey Graham Yasası'nı tamamen göz ardı eden bir karar alındı," diye yazdı.

Ayrıca yeni yaptırımların yeniden hayata geçirilebileceğine dair umudunu dile getirdi. "Bu Yasa muazzam bir katkı sağlayabilirdi; hâlâ da sağlayabilir! Ancak gerçekten işe yaraması gerekiyor ve onu destekleyen her ses önem taşıyor," dedi.

Kiev, Moskova'nın enerji altyapısına 'büyük çaplı' bir saldırı düzenlediğini açıkladı

Zelenskyy ayrıca Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Moskova'nın ülke genelinde 15'ten fazla noktayı hedef alarak Ukrayna'nın enerji altyapısına büyük çaplı bir saldırı düzenlediğini belirtti.

"Rusya'nın özellikle enerji sektörümüze yönelik saldırılarının boyutu ve dur durak bilmeyen hızı, maalesef ağır sonuçlar doğuruyor," dedi.

Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rus güçlerinin gece boyunca dört seyir füzesi ve 332 saldırı dronu fırlattığını açıkladı. Açıklamada, füzelerin tamamının ve dronların 289'unun etkisiz hale getirildiği veya imha edildiği belirtildi.

Rusya'nın kış öncesinde elektrik şebekesine yönelik yoğun bombardımanı, sivilleri ısınma ve akan sudan mahrum bırakarak Ukrayna'nın mücadele azmini kırmayı amaçlayan, savaşın her yıl tekrarlanan bir özelliği haline geldi. Ukraynalı yetkililer, Rusya'nın önümüzdeki aylarda daha fazla saldırı düzenlemek amacıyla balistik füze stokladığı konusunda uyarılarda bulundu.

Kaynak: CNBC

Rus uydusu, ABD uydusuna yaklaştı; niyetine dair endişeleri artırdı

Cuma günü, Ukrayna ordusuna destek sağlayan uzay tabanlı bir ağın parçası olan, ABD mülkiyetindeki ticari bir uydunun, bir Rus uydusu tarafından yakından takip edildiği tespit edildi.

Neden önemli: Havacılık ve uzay analistleri ile uzay istihbarat şirketi LeoLabs, Axios'a verdikleri demeçte, bunun Rusya'nın ABD'ye ait uzay ekipmanlarına müdahale etme olasılığını gündeme getiren nadir bir manevra olduğunu belirttiler.

Şirket, Cuma günü yaptığı açıklamada, takip verilerine dayanarak, Rus uydusunun hareketinin ABD mülkiyetindeki ICEYE-X36 görüntüleme uydusuna yönelik "kasıtlı bir yaklaşım gibi göründüğünü" ifade etti.

Detaylar: LeoLabs'e göre, Cuma öğleden sonra Rusya'ya ait Cosmos 2612 uydusu, ICEYE-X36'dan yaklaşık üç mil (yaklaşık 4,8 km) uzaklıktaydı. Bir gün önce ise aralarındaki mesafe 200 milden (yaklaşık 322 km) fazlaydı.

Şirket, varlıkların saatte yaklaşık 17.000 mil (yaklaşık 27.350 km) hızla hareket edebildiği alçak Dünya yörüngesinde bu tür bir davranışın "nispeten alışılmadık" olduğunu belirtti.

Ne diyorlar: LeoLabs, "Niyet belirsizliğini korusa da, bu davranış yakından izlenmeyi gerektiriyor" açıklamasında bulundu.

ABD Savunma Bakanlığı, Cuma ve Cumartesi günleri konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçındı.

Finlandiya merkezli ICEYE şirketinin sözcüleri de yorum yapmayı reddetti. Çeşitli uzay takip web sitelerine göre söz konusu uydu, ICEYE'ın ABD kolu olan ICEYE US ile bağlantılı.

Tehdit seviyesi: Bir Ukraynalı yetkili, Axios'a verdiği demeçte, ordunun Finlandiyalı uydu şirketiyle çalıştığını ve sunduğu imkânlardan yararlandığını belirtti; ancak ICEYE-X36 uydusunun bizzat Ukrayna'ya destek verip vermediğinin net olmadığını ifade etti.

ICEYE, Ocak ayında, Ukrayna Savunma Bakanlığı bünyesindeki bir müşteriyle, uydu takımlarını kullanarak "uzay tabanlı istihbarat alanındaki iş birliğini genişletmek" üzere bir anlaşma imzaladığını duyurmuştu.

Yetkili, Ukrayna ordusunun son günlerdeki uydu hareketlerinden haberdar olmadığını ekledi. Ancak ordu, geçtiğimiz ilkbahar ve yaz aylarında benzer manevralar konusunda bilgilendirilmişti.

Ticari uzay takip verilerine göre, Mayıs ayında da birkaç Rus uydusu, ICEYE-X36'nın çevresinde manevralar yapmaya başlamıştı. Uzay Kuvvetleri, Cosmos uydularının, "Ukrayna tarafından görüntü istihbaratı amacıyla kullanılan Batılı bir ticari radar uydusuna" yakın bir konuma yerleştirildiğini belirtti.

ABD ordusu, Rusya'nın uydu karşıtı silahlar geliştirme çabaları konusunda defalarca endişelerini dile getirdi.

Satır araları: Havacılık ve uzay analistleri ile hukuk uzmanları, Rusya'nın ICEYE-X36 adlı uyduya yaklaşmak için kendi uydusunun yakıtını harcamaya, irtifasını, yörünge düzlemini ve hızını değiştirmeye istekli olmasının endişe verici olduğunu ifade ediyor.

CSIS'te kıdemli uzay uzmanı olan Clayton Swope, Cuma günü yaptığı açıklamada, aradaki mesafenin adeta "tampon tampona" denecek kadar yakın olduğunu belirtti.

Integrity ISR bünyesinde uzay analisti olan Greg Gillinger, Axios'a verdiği demeçte, "Tüm bunlar sıra dışı durumlar; Rusya ile Ukrayna'ya destek veren Batı menşeli bir uydu arasında bilinçli bir etkileşim olduğuna işaret ediyor," dedi.

Bağlam: Mississippi Üniversitesi'nde uzay hukuku profesörü olan Aaron Brynildson, uyduların birbirlerine ne kadar yaklaşabileceğine dair katı bir yasal sınır bulunmadığını, ancak ülkelerin genellikle altı milden (yaklaşık 10 kilometre) daha fazla yaklaşmamaya özen gösterdiklerini belirtti.

Brynildson, bu mesafeden daha yakın durumlarda, "hedef uydu ile onu takip eden uydunun aynı anda hareket etmesi halinde, birbirlerine çarpma olasılıklarının önemli ölçüde arttığını" ifade etti.

Genel tablo: Bu gelişme, Ukrayna'nın halihazırda bir uydu kesintisi sorunuyla uğraştığı bir dönemde yaşanıyor.

Kaynak: Axios

Marco Rubio, Starshield skandalına ilişkin verdiği tuhaf yanıtın ardından "insan müsveddesi" olarak nitelendirildi.

Marco Rubio, Ukrayna'daki Starshield skandalına ilişkin verdiği yanıt nedeniyle "insan müsveddesi" (human garbage) olarak yaftalandı.

Starshield, SpaceX tarafından devlet, savunma ve istihbarat kurumları için geliştirilmiş, askeri standartlarda özel bir uydu ağıdır. Ukrayna güçleri; cephe hattındaki iletişim, istihbarat paylaşımı ve birlik koordinasyonu için bu teknolojiye güveniyor.

Cumartesi günü Rubio, Ukrayna'daki hizmet yavaşlamasının arkasında Beyaz Saray'ın olduğu iddiasını reddetti. Böylece, Kiev'in askeri operasyonlarını etkileyen kısıtlamaların kasıtlı olduğuna dair Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin öne sürdüğü iddialara karşı çıkmış oldu. Rubio, "Şu an için Ukrayna'nın kullanımına açık değil ve bu konu üzerinde görüşmeler sürüyor" dedi.

Rubio, "Bunu nasıl kullanmak istedikleri şu an tartışılıyor" diyerek, ABD'nin Starshield hizmetindeki yavaşlamanın sorumlusu olmadığını savundu ve ekledi: "Kimse Starlink hızının düşürülmesi yönünde bir talimat vermedi; öylece kendiliğinden oldu."

Starlink de SpaceX tarafından geliştirilen bir uydu internet hizmeti olsa da Rubio, bunun ABD ordusuyla sözleşmesi bulunan Starshield'dan farklı olduğunu vurguladı.

Rubio'nun yorumları internette sert tepkilerle karşılandı. Bir kullanıcı, Rubio'yu Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e yaranmaya çalışmakla suçlayarak, "Marco bir insan müsveddesidir" ifadesini kullandı.

Bir başka kişi, "Sen bir hainsin ve üzerindeki bu pislik asla çıkmayacak. Rusların Ukraynalıları öldürmesine yardım ediyorsun. Nefret ettiğini söylediğin her şeye dönüştün" diye yazdı.

Üçüncü bir kişi ise, "Trump yönetimi nihayet çöktüğünde Rubio'nun da tamamen batışını izlemek için sabırsızlanıyorum. Kendi siyasi hırsları uğruna Amerika'yı ve demokrasiyi sattı; sahip olduğu tüm güvenilirliği de yerle bir etti" yorumunda bulundu. Bir başka kullanıcı ise Rubio'yu ya yalan söylemekle ya da bilgisiz olmakla suçlayarak, Ukrayna'nın her zaman Starshield'a erişimi olduğunu iddia etti.

Rubio'nun bu açıklamaları, Zelenski'nin Ukrayna'daki uydu sistemine yönelik kısıtlamaların bulunduğuna dair ellerinde kanıtlar olduğunu ve bunun "planlı bir operasyonun" parçası olduğunu söylemesinin ardından geldi. Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi danışmanı Serhii Beskrestnov, bu hafta yaptığı açıklamada, Ukrayna tarafından kullanılan terminallere bir "hız sınırı" getirildiğini belirtti.

Ülke, savaş alanındaki iletişimi sürdürmek ve insansız hava aracı filolarını yönetmek için büyük ölçüde uydu bağlantısına güveniyor. Ukraynalı yetkililer, söz konusu sınırlamanın Salı günü geç saatlerde getirildiğini ve bunun askeri operasyonları aksattığını ifade etti.

Zelensky, Cumartesi günü gazetecilere verdiği demeçte, getirilen kısıtlamalar nedeniyle Ukrayna'nın halihazırda "Starlink veya Starshield teknolojisini" kullanamadığını söyledi.

Hafta başında Elon Musk, Ukrayna'nın savaş alanındaki iletişimini sekteye uğratan kısıtlamalardan SpaceX'in değil, ABD hükümetinin sorumlu olduğunu belirtti.

SpaceX CEO'su, askeri kullanıma yönelik Starshield sistemiyle ilgili kararların nihayetinde Başkan Donald Trump'a bağlı olduğunu ifade etti.

Musk, bir tweetinde, "Starshield sistemleri ABD hükümetine aittir ve onun kontrolündedir. Hız veya kullanıma ilişkin her türlü sınırlama, ABD ordusu ve nihayetinde ABD Başkanı tarafından belirlenir" dedi.

Kaynak: TDE

Ukrayna, ABD başkanının talebine karşı gelerek Rusya’ya büyük bir saldırı düzenleyince Trump, Zelenskiy’i sert bir dille eleştirdi

ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’nın Rusya’ya bu yıl düzenlediği en büyük insansız hava aracı (İHA) saldırılarından birini gerçekleştirerek kritik bir petrol terminalini vurmasının ardından, Ukrayna liderine sert tepki gösterdi. Bu saldırı, Trump’ın Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırıların durdurulması yönündeki talebine açık bir meydan okuma niteliğindeydi.

Son günlerde Ukrayna ile ABD arasındaki gerilimin tırmanması, Kiev’de, Rusya’nın aralıksız saldırıları altında bir kışa daha girerken hayati önem taşıyan desteklerin kaybedilebileceği endişesini doğurdu.

Trump, Cuma günü, ABD Kongresi tarafından öngörülen kapsamlı ekonomik yaptırımlardan Rusya’yı muaf tutan bir kararname imzaladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise daha sonra NBC News’in “Meet the Press” programında, ABD’nin Rusya’nın safında yer almasının “tarihi bir hata” olacağını ifade etti.

Ukrayna’nın Pazar gününe bağlayan gece gerçekleştirdiği İHA saldırısının ardından Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, Rusya’yı Ukrayna’daki savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerden uzaklaştıracak herhangi bir adım atmak istemediğini belirtti ve “büyük bir ilerleme kaydedildiğine” inandığını ekledi.

Aynı zamanda Zelenskiy’i hedef alan Trump, onun “bu savaşı bitirmek istemediğini, muhtemelen hiçbir zaman da istemediğini” öne sürdü; Zelenskiy ise bu iddiayı kesin bir dille reddetti.

Trump, Pazar günkü paylaşımında, “Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta barışı sağlamak için müzakere sürecindeyim ve Rusya’yı aptalca bir şekilde müzakere masasından uzaklaştıracak hiçbir şey yapmak istemiyorum” ifadelerini kullandı.

Buna rağmen Ukrayna Devlet Başkanı, uzun vadeli bir barış sağlamayı amaçlayan “kesintisiz iletişim” sürecinin bir parçası olarak, Pazar günü ABD temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner ile görüştüğünü açıkladı.

Zelenskiy, X platformunda yaptığı paylaşımda, “Bunun gerçekleşmesi ve Amerika’nın konumunun güçlü kalarak barışın yakınlaşmasına yardımcı olması için üzerimize düşen her şeyi yapıyoruz” dedi.

Öte yandan, Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin lideri Şi Cinping arasında, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını sona erdirmeye yönelik olası bir üçlü görüşmeye dair haberler, gerilimi daha da tırmandırma riski taşıyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun olası görüşmelerden bahsetmesinin ardından, Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha Pazartesi günü yaptığı açıklamada, bu üç lider arasında gerçekleşebilecek herhangi bir görüşmenin “Putin’i bu savaşı sürdürmeye teşvik edeceğini” belirtti. Hâlihazırda Özbekistan’da bulunan Rubio’ya, bir gazeteci tarafından, Wall Street Journal gazetesinde yer alan ve Putin’in bu ayın başlarında Trump ile yaptığı bir telefon görüşmesinde böyle bir zirve önerdiğini iddia eden haber soruldu. Rubio buna karşılık olarak, “Bilmiyorum. Yani, bir görüşme yapılacağına dair konuşmalar olduğunu sanıyorum. Ancak kesinleşmiş bir şey olup olmadığını bilmiyorum” dedi.

Kremlin Pazartesi günü yaptığı açıklamada, “her üç devlet başkanının da Çin’deki zirveye katılma ihtimali göz önüne alındığında, böyle varsayımsal bir toplantı konusunun gerçekten gündeme geldiğini” belirtti.

Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov gazetecilere verdiği demeçte, “Bununla birlikte, ne toplantının kendisi ne de olası gündemi ve içeriği hakkında somut bir öneri veya anlaşma hiç kimse tarafından tartışılmadı ya da ortaya konmadı” ifadesini kullandı. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise, “Şu an için paylaşabileceğim bir bilgi yok” dedi.

Ukrayna petrol tesislerini hedef alıyor

Ukrayna, Rusya topraklarının derinliklerine yönelik uzun menzilli saldırılarını sürdürüyor. Rusya Savunma Bakanlığı, Pazar gününe bağlayan gece boyunca ülkenin çeşitli bölgelerinde 1.015 Ukrayna insansız hava aracının (İHA) düşürüldüğünü açıkladı.

Rus yetkililere göre, hedeflerden biri St. Petersburg Petrol Terminali’ydi. Söz konusu terminal, yıllık 12,5 milyon tona kadar kapasiteye sahip. Saldırıda kullanılan insansız hava araçlarını (İHA) üreten Ukraynalı Fire Point şirketi, saldırının ardından terminal sahasında bir yangın çıktığını belirtti.

Rus dağıtım şirketi Ozon’un açıklamasına göre, St. Petersburg’daki bir lojistik merkezi ile Rus sosyal medya platformu VKontakte’ye ait bir veri merkezi de saldırıya uğradı.

Yerel yetkililere göre saldırılarda bir kişi hayatını kaybetti, beş kişi yaralandı; ayrıca bazı konutlarda da hasar meydana geldi.

St. Petersburg’da yaşayan 41 yaşındaki bir bölge sakini, CNN’e verdiği demeçte, “Tam üzerimizde bir tanesini düşürdüler; parlak bir ışık çaktı ve bizi oldukça şiddetli sarstı,” ifadelerini kullandı.

Bir başka bölge sakini ise, “Gürültüyü duyunca herkesi yataklarından kaldırdım, kedimizi de alıp banyoya saklandık,” dedi.

Derinleşen bir anlaşmazlık

Ukrayna’nın gerçekleştirdiği bu saldırılar, Zelenski ile Trump arasındaki ilişkilerin kötüleştiği bir döneme denk geldi. Trump, geçtiğimiz hafta Kiev’in Rusya’daki petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını “rezalet” olarak nitelendirmişti.

Trump bir hafta önce, Rusya ve Ukrayna’nın birbirlerinin enerji altyapılarına saldırmayı durdurma konusunda anlaştıklarını öne sürmüştü. Beyaz Saray, kritik ara seçimler öncesinde petrol ve dizel yakıt fiyatları üzerindeki baskıyı hafifletmeye çalışıyor.

Ne Kiev ne de Moskova böyle bir anlaşmanın varlığını kabul etti. Ukrayna bu tür saldırılara kısa bir süreliğine ara verse de, Rusya Ukrayna’nın enerji tesislerini ve şehirlerini bombalamaya hiç ara vermedi.

Ukraynalı yetkililere göre, pazar sabahına kadar geçen 24 saat içinde Rusya’nın düzenlediği füze ve İHA saldırılarında Ukrayna genelinde 11 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 50 kişi yaralandı. Yetkililer, bu saldırılar arasında Odessa bölgesindeki enerji tesislerine yönelik kapsamlı bir saldırının da bulunduğunu belirtti.

Zelenski, pazar günü X platformunda yaptığı paylaşımda, “Amerikan Başkanı’nın bir hafta önce enerji alanında ateşkes ilan etmesinden bu yana Rusya, Ukrayna’nın enerji, petrol ve gaz sektörlerine kasten 76 kez saldırı düzenledi,” ifadelerini kullandı.

Trump, Rusya’dan yapılan dizel ithalatına yönelik yaptırımları kaldırdı; ayrıca cuma günü, ABD Kongresi tarafından öngörülen kapsamlı ekonomik yaptırımlardan Rusya’yı muaf tutan bir kararnameyi yürürlüğe koydu. Bu hamle, Cumhuriyetçiler cephesinden dahi eleştirilere yol açtı. Zelenski, Pazar günü “Meet the Press” programına verdiği röportajda, söz konusu kısıtlamanın kaldırılmasının, Moskova’nın savaş meydanında başarısız olduğu bir dönemde Putin’in Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı güçlendirdiğini belirtti. Ayrıca, Ukrayna ordusunun kısa menzilli ve cephe hattındaki insansız hava araçlarını (İHA) yönlendirmek için kullandığı Starlink sistemine erişiminin hâlâ kısıtlı olduğunu yineledi.

Zelenski, Ukrayna’ya ait İHA’ların uçuş hızının sınırlandırılmasının “Amerikan hükümetinden gelen bir mesaj” olduğunu ifade etti.

Trump yönetimi ise hizmetin kısıtlanması yönünde bir talimat verdiği iddiasını reddetti.

Erken uyarı yok

Zelenski, balistik füze saldırıları sırasında ABD tarafının üç gün boyunca istihbarat paylaşımını durdurduğunu, ancak daha sonra bu paylaşımın yeniden başladığını söyledi. Buna yanıt olarak Rubio, “(Zelenski’nin) bunları nereden çıkardığını ya da neden basına böyle şeyler söylediğini bilmiyorum. Gidip kendisine sormalısınız. Herhangi bir kesinti olmadı” dedi.

ABD uydu ağları, Ukrayna ordusuna yaklaşan füzeler konusunda uyarı sağlanmasında kritik bir rol oynuyor.

Zelenski’ye göre Ukrayna, geçtiğimiz hafta içinde gerçekleşen balistik füze saldırılarından önce birkaç kez hiçbir erken uyarı almadı. Pazartesi günü X platformunda yaptığı paylaşımda, “Gece boyunca Rusya’dan yeni bir balistik füze saldırısı daha gerçekleşti ve ortaklarımızdan yine hiçbir erken uyarı gelmedi” ifadelerini kullandı.

Ayrıca Kiev’in uzun vadeli bir barış anlaşmasına olan bağlılığını da yineleyen Zelenski, “Ukrayna bu savaşı hiçbir zaman istemedi; ortaklarımızın bu savaşı onurlu bir şekilde sona erdirmeye yönelik attığı HER türlü adımı memnuniyetle karşıladık” dedi.

Zelenski’ye Pazar günkü röportajında, Trump’ın kendisiyle anlaşmanın Putin’le anlaşmaktan daha zor olduğuna dair yorumları da soruldu. Zelenski buna karşılık, “Yüzlerinde gülümseme olsa bile katil olan kişiler yerine, çok açık ve net ortaklara sahip olmak daha iyidir” yanıtını verdi.

Trump’a güvenmek istediğini belirten Zelenski, onun Putin’e karşı tutumunu değiştirmesini umduğunu ifade etti.

Trump’ın Ukrayna’nın bir müttefiki olup olmadığı sorulduğunda ise Zelenski, “Öyle olmasını umuyorum” dedi.

Kaynak: CNN