İçeriğe atla
View in the app

A better way to browse. Learn more.

Tartışma ve Paylaşımların Merkezi - Türkçe Forum - Turkish Forum / Board / Blog

Ana ekranınızda anlık bildirimler, rozetler ve daha fazlasıyla tam ekran uygulama.

To install this app on iOS and iPadOS
  1. Tap the Share icon in Safari
  2. Scroll the menu and tap Add to Home Screen.
  3. Tap Add in the top-right corner.
To install this app on Android
  1. Tap the 3-dot menu (⋮) in the top-right corner of the browser.
  2. Tap Add to Home screen or Install app.
  3. Confirm by tapping Install.

Cehennemden Çıkış Var Mı Konusuna, Kur'an Merkezli Farklı Açıdan Bakalım.

Featured Replies

Gönderi tarihi:

Bu makalemde sizlerin üzerinde düşünmenize vesile olmak istediğim konu, cehennemden çıkış var mı konusunu üzerinde olacak. Ben kendi düşüncemi yansıttığım bu konuda çok detaylı bir makalem var ama bu makalemde kendi düşüncemi değil, yaptığım farklı araştırmalarımdan alıntılar yaparak, sizlerin bu konuda düşünmenize vesile olmak istiyorum, ama önce sizlere Kur’an’ın adalet ölçüsünü mantığını hatırlatmak isterim. Kur'an’ın adalet anlayışına ve ayetlerin bütününe bakıldığında, sadece iki kutuplu cennet cehennem gibi, herkes için ebedi bir ayrım yerine, ADALETİN GEREĞİ OLARAK AMELLERİN DERECELENDİRİLDİĞİ VE SÜRELİ/SÜRESİZ CEZALARIN AYRIŞTIRILDIĞI BİR SİSTEM GÖRÜLÜR.

Kur’an’daki Adalet ilkesine bakalım. Zerre Kadar İyilik ve Kötülükten bahsedilir. Zilzal Suresi 7 ve 8. ayetlerde, "KİM ZERRE AĞIRLIĞINCA BİR HAYIR İŞLERSE ONUN KARŞILIĞINI GÖRECEKTİR. KİM DE ZERRE AĞIRLIĞINCA BİR ŞER İŞLERSE ONUN KARŞILIĞINI GÖRECEKTİR" buyrulur. Akıl ve mantık açısından da hem iyiliği hem kötülüğü bulunan bir insanın, hiç iyiliği olmayan biriyle aynı kefeye konulması adalete aykırıdır. Kur’an Kötülüğe Misliyle, İyiliğe Katlarıyla Karşılık verileceği örneğini verir. Enam Suresi 160. ayette, iyilik getirene on katı verileceği, kötülük getirene ise sadece yaptığının dengi kadar ceza verileceği ve kimseye haksızlık edilmeyeceği belirtilir. BU İLKE, CEZANIN SUÇU AŞMAYACAĞINI GARANTİ ALTINA ALIR.

Kur'an ayetleri, ahiretteki akıbeti tek tip bir "EBEDİ KALIŞ" olarak sunmaz. Kişinin inanç ve amel durumuna göre farklı sonuçlar öngörür. Süreli Ceza ve Arınma konusuna gelince. İslam düşünürlerinin büyük çoğunluğuna göre, kalbinde iman taşıyan ancak günahları sevaplarından ağır basan kimseler, cehennemde GÜNAHLARININ KARŞILIĞI KADAR ceza çektikten sonra, cennete alınırlar düşüncesine katılırlar. Nitekim Hud Suresi 107. ayette cehennemde kalış için, "RABBİNİN DİLEDİĞİ SÜRE HARİÇ" ifadesi kullanılarak mutlak ve değişmez bir ebediyet yerine, Allah'ın iradesine ve adaletine bağlı bir sınır işaret edilir. Ebedi Cehennemliklere gelince. Kur'an'da "ebedi" (hâlidîne fîhâ) olarak nitelenen azap, genellikle gerçeği bile bile inkâr eden, zulmü ve bozgunculuğu karakter haline getiren ve sonsuza dek yaşasa bile aynı kötülüğü yapmaya devam edecek (Enam Suresi, 28) bir ruh yapısına sahip olanlar için kullanılır. Araf Suresi 46-49. ayetlerde, sevapları ve günahları eşit gelen ve cennet ile cehennem arasında "Araf" adı verilen bir bölgede bekletilen insanlardan bahsedilir. BU DA AHİRETİN SALT İKİ KESKİN KUTUPTAN YANİ CENNET, CEHENNEMDEN İBARET OLMADIĞINI, ARA DURAKLARIN VE DERECELERİN BULUNDUĞUNU GÖSTERİR.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz. Akıl ve mantık, sınırlı bir ömürde işlenen basit hatalar ile ömür boyu süren ağır zulümlerin, aynı sonsuz cezaya tabi tutulmasını adaletsiz bulur. KUR'AN’DA BU MANTIĞI DESTEKLEYEREK SUÇ İLE CEZA ARASINDA TAM BİR ORANTI KURAR. Bu dünyada da böyle değil midir? Dolayısıyla hesap günü insanlar tek tip bir ayrıma tabi tutulması Kur’an’ın adaletine göre mümkün değildir. Herkes kendi amel defterindeki iyilik ve kötülüklerin ağırlığına, niyetine ve kalbi durumuna göre adil bir karşılık bulur.

Gelelim geleneksel İslam ve mezheplerin farklı görüşleri bu konuya nasıl bakıyor ve nasıl açıklama yapıyorlar ona bakalım. Geleneksel İslam inancının (Ehl-i Sünnet ve diğer ana ekollerin) genel kabulüne göre mümin günahkârlar cezalarını çektikten sonra cehennemden çıkarken, kâfir ve müşriklerin cehennemde ebedi kalacağı düşünülür. Bir kısmı da iman edenlerin cehennem azabı hiç çekmeyeceği ve direk cennete gideceğine inanılır. Hatta Hz. Muhammed'in şefaati ile günahlarının bağışlanacağına inananların sayısı az değildir diyebilirim.

Konumuzun temelini oluşturmak için Kur'an'da "EBEDİLİK" anlamında çevrilen kelimelerin Arapça dilbilimindeki karşılıklarını incelememiz gerekir. Hulûd (خُلُود) Kavramı: Kur'an'da cehennemde kalış için sıkça kullanılan "HÂLİDÎNE FÎHÂ" ifadesi geleneksel meallerde "orada ebedi kalacaklardır" şeklinde çevrilir. Oysa Arapçada "HULÛD" kelimesi mutlak sonsuzluktan ziyade, çok uzun bir süre kalmak, çağlar boyu sürmek anlamına gelir. Ebed (أَبَدًا) Kavramı: "EBEDEN" kelimesi cennet ehli için pek çok ayette geçerken, cehennem ehli için Kur'an'da yalnızca üç ayette (Nisâ 169, Ahzâb 65, Cin 23) kullanılır. Dilbilimciler bu kelimenin de bağlama göre "KESİNTİSİZ UZUN BİR ZAMAN DİLİMİ" anlamı taşıyabileceğini belirtir. Ahkâb (أَحْقَابًا) Kavramı: Nebe Suresi 23. ayette cehennemde kalacaklar için "ORADA ÇAĞLAR (AHKÂB) BOYU KALACAKLARDIR" DENİR. "Hukub" kelimesinin çoğulu olan bu ifade, başı ve sonu olan belirli zaman dilimlerini ifade eder ve sonsuzluğa işaret etmez.

Cehennemden Çıkışa İşaret Eden Ayetlere gelince. Kur'an'da cehennemde kalış süresinin Allah'ın dilemesine ve göklerin/yerin varlığına bağlandığı ayetler, cehennemin sonlu olabileceği tezinin en güçlü dayanaklarıdır. Hûd Suresi 107. Ayete bakalım. "RABBİNİN DİLEDİĞİ HARİÇ, GÖKLER VE YER DURDUKÇA ONLAR ORADA EBEDİ KALACAKLARDIR. ŞÜPHESİZ RABBİN, DİLEDİĞİNİ YAPANDIR." Bu ayette cehennemde kalış iki şarta bağlanmıştır: Göklerin ve yerin durması ve Allah'ın dilemesi.

Enam Suresi 128. Ayette aynı konuya işaret eder. "Allah, 'Ey cin topluluğu! İnsanların çoğunu yoldan çıkardınız' der... 'Ateş sizin durağınızdır. ALLAH'IN DİLEDİĞİ HARİÇ, ORADA EBEDİ KALACAKSINIZ' BUYURUR." Burada da ebedilik ifadesi Allah'ın iradesiyle sınırlandırılmıştır. Nebe Suresi 23. Ayette; "ORADA ÇAĞLAR BOYU KALACAKLARDIR." Bu ayet, cezanın süreli ve ölçülü olduğuna dair en net ifadelerden biri olarak yorumlanır.

Bu konuya Kur’an’ın adalet, eşitlik ve merhamet penceresinden bakalım. Suç ve ceza orantısı adalet ilkesi: Kur'an'da iyiliklere on katından yedi yüz katına kadar karşılık verileceği belirtilirken, kötülüklerin yalnızca misliyle (denkliğiyle) cezalandırılacağı vurgulanır (Enam 160, Kasas 84). SINIRLI BİR DÜNYA HAYATINDA İŞLENEN SINIRLI SUÇLARA KARŞILIK, SONSUZ VE HİÇ BİTMEYECEK BİR AZAP VERİLMESİNİN KUR'AN'IN "MİSLİYLE CEZA" VE "MUTLAK ADALET" İLKESİYLE ÇELİŞTİĞİ ÇOK AÇIKTIR. Allah’ın merhametinin, affının ve lütuf iradesinin öfkesinden, cezasından ve azabından daha geniş yüce öncelikli ve üstün olduğunu unutmamalıyız. Kur'an'da Allah'ın rahmetinin her şeyi kuşattığı (Araf 156) ve kendisine rahmet etmeyi ilke edindiği (Enâm 12) belirtilir. GAZABIN VE CEZANIN SONSUZ OLMASI DURUMUNDA, GAZABIN RAHMETLE EŞİTLENECEĞİ HATTA ONU AŞACAĞI, BUNUN DA ALLAH’IN İLAHİ SIFATLARIYLA UYUŞMAYACAĞI ÇOK AÇIKTIR.

Bazı düşünürlere göre cehennem intikam alınan bir işkence mekânı değil, ruhların kötülüklerden arındırıldığı, böylece adaletin sağlandığı manevi geçici bir hastanedir. Arınma tamamlandığında cezanın da işlevi bitecektir. Kur'an cennet nimetleri için "KESİNTİSİZ BİR LÜTUF" (Hûd 108) ifadesini kullanırken, cehennem azabı için böyle bir kesintisizlik vurgusu yapmaz. Bu durum, ödülün sonsuz ama cezanın sonlu olduğu yönündeki eşitlikçi değil, merhamet merkezli ilahi adaleti gösterir. Yani ilahi adaletin katı "BİRE BİR KARŞILIK" (eşitlik) ilkesine göre değil, Allah’ın sınırsız merhametine göre işlediğini anlatır.

Sonuç olarak Kur’an, insanlığa evrensel bir adalet ilkesini hatırlatır. Herkes, yalnızca kendi ektiğini biçecek ve yaptıklarının karşılığını eksiksiz alacaktır. Kur’an’ın temel mesajı nettir; insanın bu dünyadaki her tercihi, ahirette kendi elleriyle inşa ettiği kaderin bir parçasıdır. Kısacası Kur’an, bizlere hiçbir çabanın ve hiçbir hatanın karşılıksız kalmayacağı mutlak adalet bilincini kazandırır. Dilerim bu can bedenden ayrılmadan, gerçeklerin farkında olan, Allah’ın halis kulları arasında oluruz.

Saygılarımla

Haluk GÜMÜŞTABAK

Katılın Görüşlerinizi Paylaşın

Şu anda misafir olarak gönderiyorsunuz. Hesabınız varsa, hesabınızla gönderi paylaşmak için ŞİMDİ OTURUM AÇIN.
Eğer üye değilseniz hemen KAYIT OLUN.
Not: İletiniz gönderilmeden önce bir Moderatör kontrolünden geçirilecektir.

Misafir
Maalesef göndermek istediğiniz içerik izin vermediğimiz terimler içeriyor. Aşağıda belirginleştirdiğimiz terimleri lütfen tekrar düzenleyerek gönderiniz.
Bu başlığa cevap yaz

Account

Navigation

Tarayıcı push bildirimlerini yapılandırın

Chrome (Android)
  1. Adres çubuğunun yanındaki kilit simgesine dokunun.
  2. İzinler → Bildirimler seçeneğine dokunun.
  3. Tercihinizi ayarlayın.
Chrome (Desktop)
  1. Adres çubuğundaki kilit simgesine tıklayın.
  2. Site ayarları seçeneğini seçin.
  3. Bildirimler seçeneğini bulun ve tercihinizi ayarlayın.