Asya’nın Yeni Ejderhası Uyanıyor: Vietnam Dünyayı Sarsan Ekonomik Mucizesiyle Süper Güçlerin Ligine Sıçrayabilecek mi?

Asya’nın Yeni Ejderhası Uyanıyor: Vietnam Dünyayı Sarsan Ekonomik Mucizesiyle Süper Güçlerin Ligine Sıçrayabilecek mi?

Vietnam'ın en hareketli metropolü Ho Chi Minh sokaklarında yürürken, her köşede bir ekonomik patlamanın ayak seslerini duyabilirsiniz. Bir dönem motosiklet ordularının istila ettiği bu sokaklarda artık turkuaz renkli, ultra modern yerli elektrikli taksiler fırtına estiriyor. Ülkenin yerli otomotiv devi VinFast tarafından üretilen bu araçlar, Vietnam’ın sadece fason üretim yapan bir yer olmaktan çıkıp küresel bir sanayi devine dönüşme hırsının en somut kanıtı.

Peki, %8'lik devasa büyüme oranıyla Güneydoğu Asya'yı sallayan Vietnam, "orta gelir tuzağını" aşarak dünyanın en zengin ülkeleri ligine yükselebilecek mi? Yoksa bu göz kamaştırıcı yükseliş büyük bir duvara mı çarpacak?

Rakamlar Çıldırmış Durumda: Güneydoğu Asya’nın Yeni Kralı

Vietnam ekonomisi, bölgedeki rakiplerine adeta nal toplatıyor. İşte ülkenin ulaştığı dudak uçuklatan ekonomik başarılar:

• Büyüme Rekoru: Geçen yıl %8 büyüyen Vietnam, en yakın rakibi Malezya’yı (%5) ikiye katladı.

• Devleri Geride Bıraktı: 527 milyar dolarlık Gsyih ile Malezya ve Filipinler’i sollayan ülke, gözünü bölgenin lideri Tayland’a dikti.

• Borsa Şahlandı: Vietnam’ın ana borsa endeksi VN-Index, son bir yılda %35’in üzerinde değer kazandı.

• Küresel Fon Akışı Yolda: Finans devi FTSE Russell’ın Vietnam’ı "gelişmekte olan piyasa" seviyesine yükseltmesiyle birlikte ülkeye milyarlarca dolarlık yeni yabancı sermaye akması bekleniyor.

Büyük Hedef: Çin’in İzinden Gitmek

Vietnam hükümetinin gözü çok yükseklerde. Hedef; 2030’a kadar her yıl %10 büyümek ve 2045 yılına kadar yüksek gelirli ülkeler statüsüne ulaşmak. Bu, kişi başına düşen milli geliri 4.500 dolardan 14.000 dolara, yani neredeyse 3 katına çıkarmak anlamına geliyor.

Tarihte komünist planlı bir ekonomiden küresel bir üretim devine dönüşerek bunu başaran tek bir ülke var: Çin. Vietnam da "68 Numaralı Karar" adını verdiği yeni reform paketiyle, Güney Kore’nin dünyayı sarsan "Chaebol" (Samsung, Hyundai gibi) devlerine benzer 20 küresel dev şirket yaratmayı amaçlıyor.

"Bambu Diplomasisi" ile Devler Arasında Dans

Vietnam, jeopolitik krizleri fırsata çevirmeyi çok iyi başardı. "Bambu Diplomasisi" adını verdikleri esnek ama güçlü stratejiyle; ABD, Çin ve Rusya gibi birbiriyle çatışan süper güçlerin hepsiyle aynı anda dost kalmayı başarıyorlar. Özellikle ABD’ye yapılan yıllık 190 milyar dolarlık ihracat, ekonominin en büyük motoru konumunda.

Dikkat: Yolun Sonu Uçurum mu?

Madalyonun diğer yüzünde ise Vietnamlı liderleri uykusuz bırakan çok ciddi yapısal krizler var. Uzmanlar uyarıyor: Vietnam'ın önünde aşması gereken 4 devasa engel bulunuyor:

1. Korkunç Finansman Açığı ($200 Milyar) Ülkenin 2030'a kadar havalimanları, otoyollar ve 67 milyar dolarlık yüksek hızlı tren projesi için devasa bir altyapı yatırımına ihtiyacı var. Ancak yerel bankaların gücü buna yetmiyor. Ülkedeki katı sermaye kontrolleri (parayı içeri sokmanın kolay, dışarı çıkarmanın zor olması) yabancı yatırımcıyı korkutuyor.

2. "Zengin Olmadan Önce Yaşlanmak" Vietnam halkı hızla yaşlanıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre 2050 yılına kadar ülke nüfusunun dörtte birinden fazlası 60 yaşın üzerinde olacak. Bu durum, Vietnam'ın en büyük gücü olan "ucuz ve dinamik iş gücü" avantajını yok edebilir.

3. Ücretler Artıyor, Fabrikalar Kaçıyor Ülkedeki üretim patlaması işçi bulma krizine ve maaşların yükselmesine neden oldu. Tekstil ve ucuz imalat sanayisi şimdiden Kamboçya ve Bangladeş gibi daha ucuz ülkelere kaymaya başladı. Vietnam, yüksek teknolojiye geçemezse ortada kalabilir.

4. Enerji ve Verimlilik Krizi Ülkenin elektrik şebekesi halihazırda alarm veriyor. Küresel çip üreticileri ve teknoloji devleri kesintisiz enerji isterken, Vietnam hala fosil yakıtlara bağımlı. Ayrıca ortalama bir Vietnamlı işçinin verimliliği, Çin veya Güney Kore'nin hala çok gerisinde.

Sonuç: Gerçek Bir Başarı Açlığı

Tüm bu risklere rağmen, Ho Chi Minh sokaklarındaki enerji ve girişimcilik ruhu göz ardı edilemeyecek kadar büyük. Küresel analistler, Çin yüzyılının gölgesinde Vietnam’ın kendine has, saldırgan ve başarıya aç bir ekosistem yarattığını söylüyor.

Vietnam’ın önündeki zaman daralıyor; ancak ülkenin bu muazzam dönüşüm hırsı, onları çok yakında dünyanın en yeni ekonomik süper gücü yapabilir.

Kaynak: G