Veriler ve yetkililere göre Rus uyduları, İran'ın müttefiklerinin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarına destek sağlıyor

İran destekli milisler geçen ay, Suudi Arabistan'ın en önemli petrol boru hattına ait pompa istasyonlarını hedef alan hassas bir saldırı gerçekleştirdi. Birkaç gün sonra düzenlenen başka bir saldırı ise Suudi askeri hava üssünü hedef aldı ve hangardaki bir İtalyan savaş uçağının hasar görmesine yol açtı.

Saldırıların başarısında, gökyüzünde yaşanan bir gelişme kilit rol oynadı: Saldırılardan günler önce, bir grup Rus casus uydusu, istihbarat toplamak amacıyla boru hattı ve hava üssünün üzerinde bir araya geldi.

Özel bir coğrafi istihbarat firması, 1 Temmuz ile 19 Ekim tarihleri arasında, Yemen'deki İran destekli Husiler ve Irak'taki milisler tarafından Suudi Arabistan'a yönelik gerçekleştirilen 40 füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırısını inceledi. Firma, her bir vakada, saldırı öncesinde ve sonrasında günlerce bölge üzerinde Rus devletine ve ordusuna ait uyduların bulunduğunu tespit etti.

Cenevre merkezli AURORAH Geosignal Intelligence şirketinin kurucusu Nawaf Obaid, uydu faaliyetleri ile saldırılar arasında "yüzde 100 bir örtüşme" olduğunu belirtti.

Bu bulgular, Rusya'nın İran'a ve bölgedeki müttefiklerine, Suudi Arabistan'ın petrol ve askeri altyapısını hedef almaları konusunda nasıl destek verdiğine dair önemli ipuçları sunuyor. Söz konusu saldırılar, küresel enerji fiyatlarının yükselmesine de katkıda bulundu.

Biri Suudi Arabistan'dan, diğeri ise Husilerin üst düzey kademesinden olan üç yetkili ve özel bir istihbarat analisti, Associated Press'e (AP) verdikleri demeçte, Husilerin ve İran'ın diğer müttefiklerinin Rus istihbaratının yanı sıra Çin'in sağladığı imkânlardan da yararlandıklarını ifade etti. AP'nin haberine göre, sahadaki İranlı danışmanlar, elde edilen istihbaratı analiz ederek müttefiklerine aktardı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı Kamu Diplomasisinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Rayed Krimly, geçen hafta gazetecilere yaptığı açıklamada, İran ve Husilerin "Rusya ve Çin'deki unsurlardan, hatta bazen ticari unsurlardan" istihbarat aldıklarını söyledi.

Krimly, "Bu konuları Çin ve Rusya ile düzenli olarak görüşüyoruz ve görüşmeye de devam edeceğiz" dedi.

Rus yetkililer, AURORAH'ın bulguları da dâhil olmak üzere söz konusu iddialara ilişkin yöneltilen sorulara henüz bir yanıt vermedi.

Rusya ve İran arasında, insansız hava aracı teknolojisi transferini de kapsayan uzun süreli bir askeri iş birliği anlaşması bulunuyor. Rusya, bölgedeki savaşlara doğrudan dahil olmamış olsa da, ABD'li ve Avrupalı yetkililer Rusya'nın İran ile istihbarat paylaştığını belirtiyor.

İran destekli gruplar, nokta atışı saldırılar gerçekleştirmeyi başardı.

10 Eylül sabahı, Irak'tan havalanan insansız hava araçlarıyla (İHA) gerçekleştirilen saldırılar, Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı Boru Hattı üzerindeki üç kritik pompa istasyonunu hedef aldı ve petrol akışının derhal kesilmesine yol açtı. Krallık genelinde uzanan 1.200 kilometrelik (746 mil) bu boru hattı, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığına yönelik saldırıları karşısında, ham petrolün pazara ulaştırılması için hayati bir alternatif güzergâh oluşturuyor.

King's College Savaş Çalışmaları Bölümü'nde araştırmacı olan ve 2004-2016 yılları arasında çeşitli Suudi yetkililere danışmanlık yapmış olan Obaid, pompa istasyonlarının petrolün boru hattı üzerinden taşınmasında kritik bir rol oynadığını belirtti. Söz konusu hat, Suudi Arabistan'ın doğusundan başlayıp Necd Platosu üzerinden geçerek 1.100 metreden (3.608 fit) fazla bir irtifaya ulaşıyor ve ardından tekrar alçalarak ülkenin batı kıyısındaki Kızıldeniz kıyısına iniyor.

Obaid, "Irak merkezli milislerin saldırmayı seçtiği yer tam da burasıydı" dedi.

Obaid'in firması, Temmuz ayından itibaren Rusya'ya ait 11 adet Cosmos 2600 serisi uydunun, boru hattının bu üç bölümü üzerinde yoğunlaştığını gözlemledi. Saldırılardan önceki haftalarda ve saldırıların gerçekleştiği saatlerde uydu geçişlerinin arttığını belirten Obaid, bunun saldırı öncesi ve sonrasında keşif faaliyetleri yürütüldüğünü gösterdiğini ifade etti.

Bir hafta sonra ise Suudi Arabistan'ın Taif kentindeki Kral Fahd Hava Üssü, İran destekli Husiler tarafından fırlatılan çok sayıda mühimmatla hedef alındı. İtalya Savunma Bakanlığı'na göre, saldırıda üs içindeki hangarların yanı sıra İtalyan Hava Kuvvetleri'ne ait bir Eurofighter Typhoon savaş uçağı da hasar gördü. İtalyan ordusu, ABD öncülüğündeki koalisyonun Irak ve Suriye'deki harekâtlarının bir parçası olarak yıllardır Suudi Arabistan'da çeşitli unsurlar bulunduruyor.

Her iki olayda da Obaid'in firması, saldırı öncesi ve sonrasındaki 72 saatlik süre zarfında, hedeflerin üzerinde yörüngede bulunan Rus uydularının sayısında, Temmuz ayına kıyasla %50'lik bir artış tespit etti. Özellikle dikkat çekici olan husus, Taif’teki saldırının, aynı üste konuşlu Suudi savaş uçakları yerine doğrudan İtalyan savaş uçağını hedef almış olmasıdır; bu durum, “Husilerin ve İranlıların sahip olmadıkları, oldukça uzmanlaşmış bir istihbarat desteğine” işaret ediyor, diyor Obaid.

Husiler, yabancı güçleri Suudi Arabistan’a yardım etmemeleri konusunda uyardı.

Belirgin bir uydu kullanım düzeni göze çarpıyor.

Obaid, AURORAH'ın açık kaynaklı bilgilerin yanı sıra diğer istihbarat kaynaklarını da kullanarak, Dünya yörüngesinde bulunan 11.000'den fazla uzay aracı arasından 72 Rus keşif uydusunu tespit ettiğini söyledi. Ardından, bu uyduların yörüngelerini ve manevralarını, yerdeki askeri faaliyetlerle karşılaştırarak izledi.

Obaid, firmanın İran'a veya müttefiklerine gerçek istihbarat iletimini engellemediğini belirtti. Bunun yerine, firmanın, saldırılardan önce stratejik hedefler etrafındaki Rus uydularının konumları ve keşif faaliyetlerine dair kesin bir model oluşturduğunu ve bunun da istihbaratın toplanıp Husi ve Irak milislerini hedef almak için aktarıldığını gösterdiğini söyledi.

Obaid, aynı uydu modellerinin, Şubat ayında başlayan ABD-İran savaşı sırasında İran'ın Orta Doğu'daki ABD üslerine yönelik saldırılarıyla bağlantılı olarak da ortaya çıktığını söyledi.

"Bölgesel askeri dengedeki temel dönüşüm budur: Silahın arkasındaki istihbarat sistemi, silahın kendisi kadar önemli hale geliyor," dedi.

Kaliforniya merkezli yörünge istihbarat firması Leolabs'ın teknolojik çözümlerden sorumlu başkan yardımcısı Adam Marsh, uyduların yoğunlaştırılmasının istihbarat toplama amacıyla beklenen bir durum olduğunu söyledi. Rusların bunu yaptıklarını inkar edebileceklerini belirten Marsh, sadece genel bir politika olduğunu ve düzenleyici bir kurumun bulunmadığını kaydetti: "Kimseyi nasıl durdurabilirsiniz ki?"

Uydu istihbaratı, Yemen'deki savaşlarında Husilere de yardımcı oldu.

Suudi Arabistan'daki son saldırılarla ilgili soruşturmalar hakkında bilgi sahibi bir yetkili, istihbaratın Rus uydularının Husilere ve Irak milislerine Doğu-Batı Boru Hattı üzerindeki pompa istasyonları da dahil olmak üzere hassas hedeflere saldırmada yardımcı olduğunu gösterdiğini söyledi. Yetkili, gazetecilerle konuşma yetkisi olmadığı için isminin açıklanmaması şartıyla konuştu.

Yetkili ayrıca, uyduların Mart ayında İran'ın Suudi Arabistan'ın Prens Sultan Hava Üssü'ne düzenlediği ve bir ABD gözetleme uçağının ağır hasar gördüğü saldırılara ve Riyad'daki ABD Büyükelçiliği kompleksindeki bir CIA birimine yapılan saldırılara da yardımcı olduğunu söyledi.

Yetkilinin açıklamasına göre, soruşturmalar Husi milislerinin saldırılarında kullandığı füzelerin ve insansız hava araçlarının Rus ve Çin yapımı parçalara sahip olduğunu ortaya koydu.

Obaid ve bir Husi liderine göre, Rus uydu istihbaratı, Yemen iç savaşında Suudi destekli muhaliflere karşı Husilerin kaydettiği önemli ilerlemelerde de yardımcı oldu.

Obaid, AURORAH'ın, 15 Ekim'de Yemen'in güneyindeki liman kenti Aden'deki başkanlık sarayına ve Suudi liderliğindeki koalisyon tarafından kullanılan yakındaki bir komuta merkezine düzenlenen Husi saldırısıyla bağlantılı hedeflerin üzerindeki uydu konfigürasyonlarını tespit ettiğini, ayrıca Şabva vilayetindeki bir hükümet askere alma merkezine düzenlenen ve 75 yeni askerin öldürüldüğü saldırıyı da tespit ettiğini söyledi.

Üst düzey bir Husi lideri AP'ye verdiği demeçte, Yemen'deki İranlı danışmanların, Rus uydu istihbaratına dayalı verileri hedef belirlemede isyancılara sağladığını söyledi. Lider, danışmanların gizli rolünü görüşmek üzere isminin açıklanmaması şartıyla konuştu.

Yaklaşık on yıldır İran destekli grupları takip eden ve şu anda özel bir istihbarat firması işleten güvenlik analisti Mzahem Alsaloum, danışmanların Rus casus uydu bilgilerini kullanarak İranlılara hedef listeleri ve operasyonel bilgiler sağladığını söyledi.

Husi lideri ayrıca İranlıların isyancılara insansız hava araçlarını kontrol etme ve füzelerin hava savunmasını atlatmasına yardımcı olma sistemleri de dahil olmak üzere daha gelişmiş ekipman sağladığını söyledi.

Ekipmanın İranlılar tarafından geliştirildiğini, ticari olarak satın alındığını veya Rusya ve Çin tarafından sağlandığını belirten lider, bu ülkelerin ekipmanın Yemen savaşında kullanıldığının farkında olup olmadıklarını bilmediğini de sözlerine ekledi.

Magdy Kahire'den bildirdi. Londra'dan Rania Khadr bu rapora katkıda bulunmuştur.

The Independent, bağımsız düşünenlere küresel haberler, yorumlar ve analizler sunan, dünyanın en özgür düşünen haber markasıdır. Güvenilir sesimize ve olumlu değişime olan bağlılığımıza değer veren, bağımsız fikirli bireylerden oluşan devasa, küresel bir okuyucu kitlesi oluşturduk. Değişimi gerçekleştirme misyonumuz hiçbir zaman bugünkü kadar önemli olmamıştı.

Kaynak: TI

Associated Press’in (AP) ulaştığı ve ABD Merkez Komutanlığı’na (CENTCOM) ait 16 Ekim tarihli güncel verilere göre, ABD ve İsrail’in Şubat ayında İran’a karşı başlattığı askeri harekatın Amerikan vergi mükelleflerine toplam maliyeti 47,1 milyar dolara yükseldi.

Bu rakam, Eylül ayı başındaki 43,6 milyar dolarlık tahmine kıyasla yaklaşık 3,5 milyar dolarlık bir artışa işaret ediyor.

Maliyet Nereye Harcandı?

47,1 milyar dolarlık toplam faturanın öne çıkan detayları şu şekilde:

• Mühimmat Yenileme (~29 Milyar $): Maliyetin en büyük kalemini tükenen füze stoklarını yenilemek oluşturuyor. Özellikle tanesi milyonlarca doları bulan Patriot ve THAAD savunma sistem füzeleri bu harcamada başı çekiyor.

• Operasyonel Maliyetler (~11,9 Milyar $): Birliklerin bölgedeki sürdürülebilirliği ve operasyonel giderleri.

• Ekipman Kayıpları (~6 Milyar $): Çatışmalar sırasında kaybedilen veya zarar gören askeri ekipmanlar.

• Kuvvetlere Göre Dağılım: Hava Kuvvetleri 7,6 milyar $, Kara Kuvvetleri 2 milyar $+, Donanma ise 1,45 milyar $ harcama bildirdi.

Not: Açıklanan bu maliyetlere; Kuveyt, Katar, Bahreyn, BAE, Suudi Arabistan, Irak, Umman ve Ürdün’deki ABD üslerinin İran saldırılarında aldığı fiziki hasarlar henüz dahil edilmemiştir.

Siyasi Etkiler ve Ara Seçimler

Savaşın 8. ayına girilirken artan maliyetler ve yükselen enerji fiyatları, önümüzdeki hafta yapılacak ara seçimler öncesinde Başkan Donald Trump ve Cumhuriyetçi Parti üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor.

• Sözler vs. Gerçekler: Başlangıçta Amerikan halkına yalnızca birkaç hafta sürecek bir harekat sözü verilmiş olmasına rağmen, Trump bölgeye yeni birlikler ve üçüncü bir uçak gemisi sevk etmeye başladı.

• Kongre Bütçe Tartışmaları: Trump yönetimi Kongre’den 1,5 trilyon dolarlık tarihi bir savunma bütçesinin yanı sıra İran savaşı ve öncelikli harcamalar için 95 milyar dolarlık ek bir paket talep ediyor.

• Demokratların Tepkisi: Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, Trump'ı "hiçbir çıkış stratejisi olmadan ülkeyi savaşa sürüklemekle" suçlayarak Demokratların savaşı sona erdirmek için çalışacağını belirtti.

İnsani Bilanço

Pentagon verilerine göre çatışmalarda bugüne kadar:

• 21 ABD askeri yaşamını yitirdi (18'i doğrudan İran saldırıları, uçak kazaları ve İHA imha operasyonlarında),

• 865 asker ise yaralandı.

Artan güvenlik riskleri ve istihbarat raporları doğrultusunda ABD, bölgedeki bazı büyükelçiliklerindeki personel sayısını azaltma yoluna gitti.

Obama’nın, El-Sayed için kampanya yürütürken Trump’a laf soktuktan sonra mikrofonu fırlatması viral oldu