BASKETBOLUN KARANLIK TARİHİ: ŞEFTALİ SEPETLERİNDEN SMACIN YASAKLANDIĞI YILLARA, PARKELERİN HİÇ BİLİNMEYEN GERÇEKLERİ!

BASKETBOLUN KARANLIK TARİHİ: ŞEFTALİ SEPETLERİNDEN SMAÇIN YASAKLANDIĞI YILLARA, PARKELERİN HİÇ BİLİNMEYEN GERÇEKLERİ!

Basketbolun zengin tarihinde ve kurallarının evriminde gözden kaçan, pek bilinmeyen dikkat çekici gerçekler:

• İlk Maçlarda Futbol Topu ve Şeftali Sepetleri Kullanıldı

  James Naismith 1891'de oyunu icat ettiğinde özel bir basketbol topu yoktu; ilk maçlar geleneksel bir futbol topuyla oynandı. Potalar ise altı kapalı şeftali sepetleriydi. Her sayıdan sonra birinin merdivenle yukarı tırmanıp topu sepetten eliyle çıkarması gerekiyordu. 1906 yılında altı açık demir çemberler ve fileler kullanılmaya başlanana kadar bu durum devam etti.

• Sarımsı Kahverengi Toplardan Turuncuya Geçiş

  Basketbol topları 1950'lerin sonuna kadar koyu kahverengi veya sarımsı tonlardaydı. Maç izleyicilerinin ve oyuncuların topu sahada ve siyah-beyaz televizyon ekranlarında daha rahat seçebilmesi için 1958 yılında Butler Üniversitesi koçu Tony Hinkle, turuncu top tasarımını geliştirdi.

• Topu Sürerek İlerlemek (Dribbling) Yasaktı

  Naismith'in yazdığı orijinal 13 kuralda top sürme kavramı yoktu. Topu alan oyuncunun durması ve olduğu yerden pas vermesi gerekiyordu. Oyuncular sadece topu yakaladıkları momentumla birkaç adım atabiliyordu. Top sürerek ilerleme fikri, oyuncuların pas verecek kimseyi bulamadıklarında topu yere yuvarlayıp tekrar yakalamasıyla kendiliğinden gelişti ve 1901'de resmiyet kazandı.

• Üç Sayılık Çizgisi NBA İcadı Değildir

  Üç sayı çizgisi sanılanın aksine NBA tarafından değil, 1961 yılında kısa ömürlü American Basketball League (ABL) tarafından tanıtıldı. Daha sonra ABA (American Basketball Association) oyunu renklendirmek için bu kuralı benimsedi. NBA ise üç sayı çizgisini ancak 1979-1980 sezonunda kabul etti.

• İlk Kadınlar Maçında Kurallar Değiştirildi

  İlk kadınlar basketbol maçı 1893'te Smith College'da oynandı. Ancak o dönemki toplumsal algılar nedeniyle koç Senda Berenson kuralları değiştirdi: Saha üç bölgeye bölündü ve oyuncuların kendi bölgelerinden çıkmasına veya topu iki defadan fazla sürmesine izin verilmedi. Amaç, kadın oyuncuların "aşırı yorulmasını" önlemekti.

• Smaç Basmak Bir Dönem Yasaklandı (Kareem Abdul-Jabbar Kuralı)

  NCAA (Amerikan Üniversite Sporları Federasyonu), 1967-1976 yılları arasında smaç yapmayı tamamen yasakladı. Bu yasağın arkasındaki ana sebep, UCLA'de oynayan Lew Alcindor'un (sonraki adıyla Kareem Abdul-Jabbar) pota altındaki durdurulamaz potansiyeli ve fiziksel üstünlüğüydü. Yasak nedeniyle Alcindor, meşhur "Skyhook" (çengel atış) tekniğini kusursuzlaştırdı.

• 1936'ya Kadar Her Sayıdan Sonra Hava Atışı Yapılıyordu

  Basketbolun ilk yıllarında, bir takım sayı attıktan sonra oyun sahanın ortasında yeniden yapılan hava atışı (jump ball) ile başlardı. Bu durum temposu son derece düşük maçlara yol açıyordu. 1937 yılında yapılan kural değişikliğiyle sayı yiyen takımın topu panya arkasından oyuna sokması esası getirildi ve oyunun hızı katlandı.

Kaynak: G