Bilim insanları, sizi demans dahil 80'den fazla hastalıktan korumaya yardımcı olabilecek uyku evresini keşfetti

Bilim insanları, sizi demans dahil 80'den fazla hastalıktan korumaya yardımcı olabilecek uyku evresini keşfetti

Hayat koşturmacası içinde uykudan ödün vermek kolaydır. Ancak yeni araştırmalar, bunun genel sağlığınız açısından hiç de iyi bir fikir olmadığını gösteriyor.

PLOS'ta yayımlanan çalışma, uykunun belirli bir evresini daha fazla almanın 83 farklı hastalığa yakalanma riskinin azalmasıyla bağlantılı olduğunu ortaya koydu; bu da kaliteli uykunun, sadece ertesi gün nasıl hissettiğinizden çok daha fazlasına katkıda bulunduğunu gösteriyor.

Peki, bu bağlantının altında ne yatıyor ve uykunun bu hayati önem taşıyan evresine nasıl daha fazla ağırlık verebilirsiniz? Bir uyku tıbbı uzmanı ve bir nörolog konuyu açıklıyor.

Uzmanlarla tanışın: Vanderbilt Health Uyku Bozuklukları Bölümü Başkanı ve Nörolog Dr. Beth Malow; Northwell Health Westchester Bölgesi Nöroloji Direktörü Dr. Anna Hohler.

Çalışma neler ortaya koydu?

Araştırmacılar bu çalışma için, geniş çaplı bir biyomedikal veri tabanı olan UK Biobank'a katılan 95.000'den fazla kişinin bir haftalık uyku takip verilerini analiz etti. Daha sonra, bu katılımcıların yaklaşık dokuz yıl sonraki sağlık verilerini incelediler.

Uyku takip verileri, katılımcıların —rüya görülen evre olan REM dahil olmak üzere— uykunun farklı evrelerinde ne kadar zaman geçirdiklerini ele alıyordu. Araştırmacılar, daha fazla REM uykusu alan kişilerin 83 farklı hastalık ve sağlık sorununa yakalanma riskinin daha düşük olduğunu tespit etti.

Bu durumdan etkilenebilecek çok çeşitli rahatsızlıklar mevcuttu. Ancak genel olarak, daha fazla REM uykusu alan kişilerde şu rahatsızlıklara yakalanma riskinin daha düşük olduğu görüldü:

• Kalp yetmezliği (%26 daha düşük risk)

• Demans (%46 daha düşük risk)

• Parkinson hastalığı (%80 daha düşük risk)

Araştırmacılar ayrıca, daha fazla REM uykusunun bağışıklık sistemi bozuklukları, cilt rahatsızlıkları, obezite, tip 2 diyabet, ruh sağlığı sorunları, kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları ve daha pek çok sorunun riskini azalttığını buldu.

Araştırmacılar çalışmada, "Bulgular, günde altı ila sekiz saat uyumanın daha sağlıklı bir uyku yapısı ve daha düşük hastalık riskiyle ilişkili olduğunu vurguluyor; bu da hastalıkları önleme ve sağlığı geliştirme konularında önemli ipuçları sunuyor," ifadelerine yer verdi.

REM uykusu tam olarak nedir?

REM, "rapid eye movement" (hızlı göz hareketi) ifadesinin kısaltmasıdır. Vanderbilt Health Uyku Bozuklukları Bölümü Başkanı ve nörolog Dr. Beth Malow'a göre bu, anıları ve öğrenilen bilgileri pekiştirdiğimiz uyku evresidir.

Northwell Health Westchester Bölgesi Nöroloji Direktörü Dr. Anna Hohler, REM uykusunu "uykunun biyolojik açıdan en aktif evrelerinden biri" olarak tanımlıyor ve bu evrenin beyin sağlığı, duygusal düzenleme, hafıza pekiştirme ve otonom sinir sistemi işlevleri üzerinde "kritik bir rol" oynadığını belirtiyor.

Dr. Hohler durumu şöyle açıklıyor: "REM uykusu sırasında beyin bilgileri işler, stres tepkilerini düzenler ve farklı sinir ağları arasındaki bağlantıları destekler."

Daha fazla REM uykusu hastalık riskini neden azaltabilir?

Araştırmacılar bu konunun derinliklerine inmediler; yalnızca daha fazla REM uykusu uyuyan kişiler ile daha düşük hastalık riski arasında bir bağlantı tespit ettiler. Yine de bu konuda öne sürülen bazı teoriler mevcut.

Dr. Hohler, "Yeterli REM uykusu, kronik inflamasyonu sınırlamaya ve kalp-damar ile metabolik sağlığı desteklemeye yardımcı olabilir," diyor. Tüm bunları ve REM uykusunun işlevlerini göz önünde bulundurduğunuzda, bu durumun "REM uykusunda daha fazla zaman geçiren bireylerin, kalp hastalıklarından nörodejeneratif bozukluklara kadar geniş bir yelpazedeki rahatsızlıklara yakalanma riskinin neden daha düşük göründüğünü açıklayabileceğini" belirtiyor.

Nasıl daha fazla REM uykusu alabilirsiniz?

Her bir uyku döngüsünde ne kadar zaman geçireceğinizi doğrudan seçemeseniz de, Dr. Hohler'a göre daha fazla REM uykusu almanın en iyi yolu, genel olarak yeterli miktarda uyuduğunuzdan emin olmaktır. "Gece ilerledikçe REM süreleri giderek uzar; bu nedenle düzenli olarak yedi ila dokuz saat uyumak, beynin birden fazla REM döngüsünü tamamlama fırsatı bulmasını sağlar," diyor.

Dr. Malow, "Normalde uykumuzun yaklaşık yüzde 15 ila 20'sinin REM evresinde geçmesini isteriz," diyor.

Dr. Hohler'e göre; düzenli bir uyku programına sadık kalmak, düzenli egzersiz yapmak, stresi yönetmek, alkol tüketimini sınırlamak ve obstrüktif uyku apnesi gibi uyku bozukluklarını tedavi ettirmek, REM uykusunu en iyi düzeye getirmeye yardımcı olabilir.

Peki, giyilebilir bir teknoloji cihazınız yoksa REM uykunuzun durumunu nasıl anlayabilirsiniz?

Giyilebilir bir cihaz veya klinik ortamda yapılan kapsamlı bir uyku testi olmadan bunu kesin olarak bilmek zordur. Dr. Hohler, "Yine de uykunuzun yapısının sağlıklı olduğuna dair dolaylı ipuçları vardır; örneğin dinç bir şekilde uyanmak, gün içinde zinde kalmak ve genellikle REM uykusu sırasında görülen canlı rüyaları ara sıra hatırlamak bunlardan bazılarıdır," diyor. (Dr. Hohler, piyasadaki uyku takip cihazlarının tahminler sunabildiğini, ancak tıbbi uyku testleri kadar kesin sonuçlar vermediğini de belirtiyor.)

Yatakta yeterince zaman geçirmenize rağmen sürekli yorgunluk, gün içinde aşırı uyku hali veya bilişsel sorunlar yaşıyorsanız, Dr. Hohler bir sağlık uzmanıyla ya da uyku hastalıkları uzmanıyla görüşmenizi öneriyor. Bir çözüm bulmak, sadece dinç bir şekilde uyanmanıza yardımcı olmakla kalmayıp aynı zamanda genel sağlığınızı da destekleyebilir.

Kaynak: WH