ŞEKERLİ İÇECEK KABUSUNA SON MU? BİLİM İNSANLARINDAN EZBER BOZAN KİLO VERME ARAŞTIRMASI!

ŞEKERLİ İÇECEK KABUSUNA SON MU? BİLİM İNSANLARINDAN EZBER BOZAN KİLO VERME ARAŞTIRMASI!

Yıllardır süregelen "Diyet içecekler kilo aldırır mı, yoksa zayıflatır mı?" tartışmasında bilim son noktayı koydu. 2 yıl boyunca sürdürülen dev araştırmanın sonuçları ezber bozuyor: Diyet gazlı içecekler ile su tüketimi kilo kaybında neredeyse aynı etkiyi gösterdi!

Beslenme Dünyasını İkiye Böllen Dev Araştırma: SWITCH Çalışması

Diyet içecekler, kalori ve ilave şekeri hayatından çıkarmak isteyen pek çok kişi için ilk tercih olsa da, sağlık uzmanları ve bilim dünyası bu konuda yıllardır ikiye bölünmüş durumdaydı. Bir kesim bu içeceklerin kilo yönetiminde harika bir köprü olduğunu savunurken, diğer bir kesim ise tatlandırıcıların iştahı açtığını, metabolizmayı bozduğunu ve uzun vadede sağlığa zarar verdiğini ileri sürüyordu.

İşte bu belirsizliği gidermek adına Liverpool Üniversitesi araştırmacıları, tıp literatürünün en kapsamlı ve en uzun soluklu incelemelerinden birine imza attı. SWITCH çalışması adı verilen ve tam 104 hafta (2 yıl) süren bu klinik araştırmada, aşırı kilolu veya obezite ile mücadele eden 493 gönüllü yetişkin yakından takip edildi.

Araştırma Nasıl Yürütüldü?

Çalışmaya katılan tüm bireyler öncelikle yapılandırılmış bir davranışsal kilo yönetimi programına alındı. Ardından katılımcılar rastgele iki gruba ayrıldı:

• 1. Grup (Su Grubu): Sıvı ihtiyaçlarını her gün düzenli olarak yalnızca su tüketerek karşıladı.

• 2. Grup (Diyet İçecek Grubu): Piyasada yaygın olarak bulunan; aspartam, asesülfam-K veya sukraloz gibi tatlandırıcılar içeren diyet gazlı içecekleri her gün düzenli olarak tüketti.

İki Yıllık Takip Süreci

1. İlk Yıl (Aktif Destek): Katılımcılar uzmanlar tarafından yürütülen profesyonel kilo yönetimi programı ve davranışsal rehberlik desteği aldı.

2. İkinci Yıl (Sürdürülebilirlik Testi): Hiçbir dış müdahale veya profesyonel destek verilmedi. Amaç, insanların bu alışkanlıkları kendi günlük yaşamlarında tek başlarına ne kadar sürdürebildiklerini gözlemlemekti.

Süreç boyunca uzmanlar katılımcıların yalnızca kilo değişimlerini değil; vücut kitle indekslerini, bel ve kalça çevrelerini, kan basınçlarını, kolesterol seviyelerini, günlük şeker alımlarını ve iştah durumlarını da titizlikle ölçümledi.

Şaşırtan Sonuçlar: Şeker Azaldı, Kilolar Gitti!

İki yılın sonunda elde edilen veriler, tatlandırıcıların iştahı artırıp kilo aldırdığına dair yaygın inanışları sarsacak nitelikte. Araştırmanın öne çıkan ana bulguları şunlar oldu:

• Kilo Kaybı: İki yılın sonunda diyet içecek grubundaki bireyler ortalama 4,8 kg verirken, su grubundaki bireyler ortalama 3,7 kg kaybetti. İki grup arasındaki bu fark istatistiksel olarak birinin diğerinden belirgin şekilde üstün olduğunu göstermese de, diyet içeceklerin kilo vermeyi engellemediğini kanıtladı.

• Metabolik İyileşme: Her iki grupta da bel ve kalça ölçülerinde gözle görülür küçülme, vücut yağ oranında düşüş kaydedildi. Ayrıca katılımcıların kan basıncı (tansiyon) ve kolesterol değerlerinde benzer oranlarda iyileşmeler görüldü.

• İkinci Yılda da Kilo Kaybı Sürdü: Katılımcılar, profesyonel destek almayı bıraktıkları ikinci yılda da kilo vermeye devam etti.

• Şeker Tüketimi Düştü: Her iki grupta da günlük şeker alımı belirgin şekilde azaldı. Diyet gazlı içecek tüketen gruptaki şeker düşüşü biraz daha fazla oldu; bunun nedeni olarak kişilerin tatlı krizlerini veya şekerli içecek isteklerini tatlandırıcılı alternatiflerle bastırmış olmaları gösteriliyor.

Prof. Joanne Harrold (Liverpool Üniversitesi):

"Bu bulgular, yapay tatlandırıcıların iştah mekanizmasını bozduğuna veya kilo alımına sebep olduğuna dair endişelerin, uzun vadeli ve titiz bir klinik çalışmayla test edildiğinde doğrulanmadığını ortaya koyuyor. Temennimiz, bu güçlü kanıtların gelecekteki Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) rehberlerine ve halk sağlığı politikalarına yön vermesidir."

Resmin Öteki Yüzü: Çalışmanın Sınırlamaları ve Şüpheler

Her ne kadar sonuçlar diyet içecek kullanıcıları için sevindirici görünse de uzmanlar madalyonun diğer yüzüne ve çalışmanın bazı önemli kısıtlamalarına dikkat çekiyor:

1. Finansman Kaynağı: Çalışma, American Beverage Association (Amerikan İçecek Derneği) tarafından finanse edildi. Bilim insanları bu durumun tarafsızlığı etkilemediğini söylese de, beslenme biliminde sektör tarafından desteklenen araştırmaların fon sağlayan kurumun lehine sonuçlanma eğilimi bilinen bir gerçektir.

2. Özel Diyet Desteği: Katılımcıların tamamı araştırmanın başında profesyonel bir kilo yönetimi eğitimi aldı. Bu durum, günlük hayatta hiçbir diyet desteği almadan sadece diyet içecek tüketen kişilerin aynı sonucu alıp alamayacağı sorusunu açıkta bırakıyor.

3. Sınırlı Sağlık Kapsamı: Araştırma yalnızca kilo kaybı ve temel kan değerlerine odaklandı. Yapay tatlandırıcıların bağırsak mikrobiyomu, karaciğer yağlanması, diyabet riski veya uzun vadeli kanser/kalp damar sağlığı üzerindeki olası olumsuz etkilerini incelemedi.

Bu Sonuçlar Günlük Yaşamımıza Nasıl Yansımalı?

Peki bu araştırma ışığında beslenme alışkanlıklarımızı değiştirmeli miyiz? Leeds Üniversitesi'nden Prof. Jason Halford, çalışmanın kilo kontrolü yapan kişilere şekerli içecekler yerine güvenli bir alternatif sunduğunu ifade ediyor. Ancak bu durum diyet içecekleri sınırsızca tüketebileceğimiz anlamına gelmiyor.

Ne Yapmalı?

• Şekerli Gazlı İçecek Tüketenler İçin: Eğer halihazırda düzenli olarak yüksek şekerli gazlı içecekler, meyve suları veya tatlı asitli içecekler tüketiyorsanız; kalori ve şeker alımını aniden kesmek adına diyet versiyonlara geçmek mantıklı bir geçiş adımıdır.

• Zaten Su İçenler İçin: Eğer günlük sıvı ihtiyacınızı ağırlıklı olarak sudan karşılıyorsanız, bu araştırma asla suyu bırakıp diyet kola/gazoz içmeye başlamanız gerektiği anlamına gelmez.

Unutmayın!

Su, vücudumuzun temel sıvı ihtiyacını karşılayan ve hiçbir kimyasal tereddüt barındırmayan tek "altın standart" içecektir. Diyet içecekler kilo verme sürecinde şekerli içeceklere kıyasla masum bir geçiş köprüsü sunsa da, uzun vadeli genel sağlık için en güvenli liman her zaman saf su olmaya devam edecektir.

Kaynak: EW