BİLİM DÜNYASINI ALARMA GEÇİREN İDDİA: Alzheimer (Demans) Kan Nakliyle Bulaşıyor Olabilir mi?

BİLİM DÜNYASINI ALARMA GEÇİREN İDDİA: Alzheimer (Demans) Kan Nakliyle Bulaşıyor Olabilir mi?

Bilim insanları, Alzheimer hastalığıyla bağlantılı olan ve beyinde biriken amiloid-beta proteininin kan nakli vasıtasıyla kişiden kişiye aktarılma olasılığını mercek altına aldı. Uluslararası tıp dergisi The Lancet’te yayımlanan kapsamlı değerlendirme raporunda, bağışlanan kan ürünlerinin bu proteinleri taşıma potansiyeline dair mevcut veriler incelendi.

Uzmanlar, kan naklinin Alzheimer’a yol açtığını gösteren kesinleşmiş bir kanıt bulunmadığının ve olası riskin boyutunu ölçmek için verilerin henüz yetersiz olduğunun altını çiziyor. Bununla birlikte, hasta güvenliğini en üst düzeyde tutmak adına bu ihtimalin ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiği vurgulanıyor.

Hastalığın Bulaşma İhtimali Neden Gündemde?

Alzheimer genel olarak yaş, genetik faktörler ve yaşam tarzının bileşimiyle kendiliğinden gelişen bir tablo olarak kabul edilir. Ancak tıbbi prosedürlerin protein aktarımına aracılık edip etmediği uzun süredir tartışılıyor:

• Tarihsel Tıbbi Vakalar: Geçmiş yıllarda, çocukluk döneminde kadavralardan elde edilen büyüme hormonu tedavisi gören bazı kişilerin, onlarca yıl sonra erken yaşta demans ve Alzheimer benzeri tablolara yakalandığı tespit edilmişti. Günümüzde kullanılmayan bu eski yöntemler, amiloid-beta proteininin tıbbi yollarla aktarılabileceğine dair ilk işaretleri vermişti.

• Nüfus Çalışmaları: Danimarka ve İsveç'te 1 milyondan fazla kişiyi kapsayan 2023 tarihli bir araştırma, beyin içi kanama geçmişi olan donörlerden kan alan alıcıların, ilerleyen yıllarda benzer kanamaları yaşama riskinin daha yüksek olduğunu gösterdi. Bu durum, beyin damarlarında amiloid-beta birikimiyle seyreden damar hastalıklarının kan yoluyla aktarılmış olabileceği şüphesini doğurdu.

Uzmanlar Ne Öneriyor?

Araştırma ekibi, mevcut verilerin toplumda bir panik havası oluşturmaması gerektiğini belirtiyor. Kan naklinin hayati bir tıbbi müdahale olduğu hatırlatılırken, potansiyel riskleri sıfıra indirmek için şu adımların atılması öneriliyor:

1. Geniş Çaplı Araştırmalar: Kan yoluyla amiloid-beta aktarımının gerçekte gerçekleşip gerçekleşmediğini ve bir risk oluşturup oluşturmadığını belirleyecek yeni çalışmaların yapılması.

2. Düzenli Takip: Sık kan nakli yapılan hastaların uzun vadeli sağlık durumlarının daha yakından izlenmesi.

3. Erken Tarama Yöntemleri: Geliştirilen yeni kan testleri ve biyobelirteçler sayesinde, beyinde amiloid birikimi başlama riski olan donörlerin önceden tespit edilip edilemeyeceğinin araştırılması.

Kaynak: NW