Yargıtay’dan plajlar için emsal karar: Kıyılar, toplumun ortak kullanımına açıktır, özel işletmeler vatandaşa müdahale edemez

• İzmir Çeşme’deki Altınkum Plajı’nda halk plajı statüsündeki alana giden bir doktor, havlusunu sererek denize girmek istedi.

• Plajda faaliyet gösteren özel işletmenin çalışanı aileyi alandan çıkmaya zorladı.

• Doktorun jandarmaya şikayeti üzerine dava açıldı.

• Yerel mahkeme, kıyı hakkını engelleyen çalışan ile ona talimat veren işletme yöneticisini suçlu buldu.

• İşletme çalışanı “Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma” suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası aldı.

• İşletme yetkilisi ise çalışanı yönlendirdiği için “azmettirme” suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı.

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, yerel mahkemenin kararını onadı ve bu karar Türkiye için bağlayıcı emsal niteliği kazandı.

• Kararda Anayasa’nın 43. maddesi ile 3621 sayılı Kıyı Kanunu hatırlatıldı.

• Anayasa’ya göre kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve toplumun ortak kullanımına açıktır.

• Hiçbir tüzel veya gerçek kişi kamuya açık sahili tamamen kapatamaz, vatandaşın denize girmesini engelleyemez.

Evet, bu haber tamamen doğrudur.

Temmuz 2026’da basına yansıyan bu karar, Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından son noktası konularak kesinleşmiş ve Türkiye genelinde kıyı kullanımıyla ilgili bağlayıcı bir emsal (içtihat) niteliği kazanmıştır.

Olayın Detayları ve Hukuki Süreç

• Olayın Geçmişi: 1 Eylül 2012 tarihinde İzmir Çeşme’deki Altınkum Plajı’nda meydana gelen olayda, iki çocuğuyla birlikte kamuya açık alana giden bir doktor, havlusunu kuma sererek denize girmek istemiştir.

• Müdahale: Özel bir kıyı işletmesinin çalışanı, "Burada duramazsınız, bedava yüzmek istiyorsanız kayalıklara gidin" diyerek aileyi alandan çıkarmaya çalışmış ve doktorun itirazı üzerine eşyalarını denize atmakla tehdit etmiştir.

• Ceza Kararı: Açılan dava sonucunda yerel mahkeme, vatandaşı plajdan zorla uzaklaştırmayı "kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma" suçu kapsamında değerlendirmiş ve işletme çalışanına 1 yıl 8 ay hapis cezası vermiştir. Çalışanı yönlendiren işletme yetkilisi ise "azmettirme" suçundan aynı şekilde 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırılmıştır.

• Yargıtay ve Genel Kurul Onayı: Yargıtay ilgili dairesi kararı onamış, ardından yapılan itirazı değerlendiren Yargıtay Ceza Genel Kurulu da cezayı hukuka uygun bularak kesinleştirmiştir.

Kararın Hukuki Boyutu ve Önemi

Kararın gerekçesinde Anayasa’nın 43. maddesi ile 3621 sayılı Kıyı Kanunu temel alınmıştır:

Anayasa Madde 43: Kıyılar, devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla deniz ve göllerin kıyılarını belirleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir.

• Zorunlu Hizmet Satışı Yapılamaz: İşletmeler şezlong, şemsiye veya yiyecek/içecek hizmeti satabilir; ancak hiçbir vatandaşı bu hizmetleri satın almaya veya alanı terk etmeye zorlayamaz.

• Ücretsiz Havlu Serip Oturma Hakkı: Kamuya açık sahil şeritlerinde her vatandaş ücretsiz olarak havlusunu serip oturma ve denize girme hakkına sahiptir.

• Cezai Sorumluluk: Vatandaşın sahilden faydalanmasını engellemek, basit bir idari kabahat değil, hapis cezası öngörülen bir Türk Ceza Kanunu (TCK) suçudur.

Kaynak: G

“Plaj kullanım için şezlong almak zorundasınız” diyen işletmeler ile karşılaştınız mı?

• Plaja girmek için 1 lira dahi ücret isteyen işletmeleri, kıyı kanununa muhalefetten şikayet etmeyi unutmayın.

• Tüm plajlarda denize girmenin kanunen ücretsiz olduğunu unutmayın.