Çin'in 66 milyar yeni ağaçtan oluşan "Büyük Yeşil Duvar"ı, doğal bir orman gibi davranmıyor

Çin'in 66 milyar yeni ağaçtan oluşan "Büyük Yeşil Duvar"ı, doğal bir orman gibi davranmıyor

Çin, milyarlarca ağaç dikme görevine büyük bir kararlılıkla odaklanmış durumda; ancak yeni bir araştırma, yapay yollarla oluşturulan bu ormanların doğal emsallerinden oldukça farklı bir işleyiş sergilediğini ortaya koyuyor.

Çin'in büyük ağaçlandırma hamlesi

Çin, 1970'lerden bu yana (bazı tahminlere göre) 66 milyardan fazla ağaç dikerek, bugüne kadar gerçekleştirilen en büyük ağaçlandırma projelerinden birini hayata geçirdi.

Bu ağaçların birçoğu, kuzeydeki çöl bölgelerinden kaynaklanan ve bazıları Pekin'e kadar ulaşacak denli şiddetli olabilen kum fırtınalarına karşı doğal bir bariyer görevi gören; aynı zamanda atmosferden karbonu hapseden ve kuraklaşmayı durduran "Büyük Yeşil Duvar"ın bir parçasını oluşturuyor.

Bu kuzey hattının yanı sıra, bitki yaşamının hızla gelişmesi için ideal koşullar sunan nemli subtropikal ve tropikal muson iklimiyle bilinen Güney Çin'de de büyük miktarda yeniden canlandırılmış ormanlık alan bulunuyor.

2020 yılına gelindiğinde, yeni dikilen bu ormanlar 90,31 milyon hektarlık bir alanı kaplıyordu; bu da ülkenin toplam orman varlığının şaşırtıcı bir şekilde yüzde 36,6'sına tekabül ediyordu.

Yeni ormanların farkı ne?

Bu yeşillendirme çabasının muazzam ölçeği onlarca yıldır dikkatle izleniyor olsa da, Pekin Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir analiz, insan eliyle oluşturulan bu ormanların doğal ormanlarla aynı şekilde işlev görmediğini ortaya koyuyor. Bu bulgu, ormanların davranışlarını anlamak için kullandığımız küresel iklim modellerinin temelden hatalı olabileceğine işaret ediyor.

Araştırmacılar, uydu verilerini ve makine öğrenimini kullanarak, dikilen ormanlar ile doğal ormanların aynı çevresel koşullar altında nasıl tepki verdiğini karşılaştırdı. Çin'deki dikili ormanların yaprak örtüsünü doğal ormanlara kıyasla iki ila üç kat daha hızlı artırdığını tespit ettiler. Bu aşırı büyümenin bir nedeni, ağaçların gençlik evresinde olmasıyla ilgiliydi; zira genç yapraklar doğal olarak daha verimlidir ve CO2 (karbondioksit) alımına daha yatkındır.

Ancak tek faktör gençlik değil. Araştırmacılar ağaç yaşı ve yerel büyüme koşullarını titizlikle hesaba kattıklarında bile, dikili ormanların beklenenden yüzde 4,6 daha hızlı büyüdüğü görüldü. Bu hızlı büyüme eğilimi, atmosferdeki artan CO2 seviyelerine karşı son derece güçlü tepkiler veren karışık yapılı ve her daim yeşil kalan ormanlarda daha da belirgindi.

Araştırmaya göre bu farklılık, mevcut tahmin modellerindeki kritik bir eksikliğe veya gözden kaçan bir noktaya işaret ediyor. Pek çok ekosistem modeli, ormanların nasıl ve ne zaman oluştuğunu göz ardı ederek tüm ormanları genel bir yaklaşımla ele alıyor.

Çalışmayı yürüten araştırmacılar şu sonuca vardı: "Bu bulgular; başlıca ekosistem modellerinde şu an için göz ardı edilen ve genç orman bölgelerindeki Yaprak Alanı İndeksi (LAI) artışının sistematik olarak olduğundan düşük tahmin edilmesine yol açan 'orman yaşı' ve 'yönetim geçmişi' gibi unsurların önemini vurguluyor."

Ağaçlandırma çalışmaları bir fark yaratıyor mu?

Bunlar, Çin'in devasa ağaçlandırma projesinin herhangi bir şekilde "kötü" olduğu anlamına gelmiyor. Aksine, bu durum, insan eliyle oluşturulan söz konusu ekosistemlerin önceki modellerin öngörmediği şekillerde işlediğini gösteriyor.

Bu yılın başlarında yapılan bir araştırma, Taklamakan Çölü çevresine dikilen çok sayıdaki ağacın, 2004 ile 2017 yılları arasında atmosfere yaklaşık 6,7 milyon ton CO salarken, yılda yaklaşık 8,3 milyon ton CO soğurduğunu ortaya koydu. Bu da söz konusu ormanın fiilen bir karbon yutağına dönüştüğü, yani atmosfere saldığından daha fazla sera gazını "içine çektiği" anlamına geliyordu.

Daha yeşil alanlar ve yaban hayatı habitatlarından dengelenmiş toprak sistemlerine kadar, ağaç dikmenin atmosferden karbon tutmanın ötesinde sayısız faydası vardır; ancak bu, iklim değişikliğiyle mücadelede her derde deva bir çözüm değildir.

Yine de, Çin'in örnek teşkil ettiği üzere, bu kesinlikle işe başlamak için hiç de fena bir yol değil.

Kaynak: IFLS