Bu ölümcül bakteriyel hastalık geri dönüyor olabilir

Bu ölümcül bakteriyel hastalık geri dönüyor olabilir

Aşılanma oranları düştükçe, potansiyel olarak ölümcül bir hastalık ABD'de manşetlere taşınıyor. Haemophilus influenzae tip b (Hib), çocuklarda kalıcı beyin hasarına ve ölüme yol açabilir; yeni hükümet verileri ise, giderek daha az ebeveynin bebeklerini bu hastalığa karşı aşılattığını gösteriyor.

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), yakın zamanda yayımladığı bir raporda, ABD'de tam Hib aşı serisini tamamlamış bebeklerin oranının, 2019'daki yüzde 78,8 seviyesinden 2021'de yüzde 77,6'ya gerilediğini tespit etti. Tam Hib aşı serisi, genellikle bebekler iki aylıkken başlanmak üzere üç ila dört doz uygulanmasını gerektirir.

Bu, aşılanma oranları düşüşte olan, aşıyla önlenebilir tek hastalık olmasa da, enfeksiyon hastalıkları uzmanları Hib konusunda kesinlikle endişeli. New York'taki Buffalo Üniversitesi'nde enfeksiyon hastalıkları uzmanı, "Bu; başta çocuklar olmak üzere, olağanüstü ciddiyette hastalıklara yol açan, oldukça invaziv ve potansiyel olarak ölümcül bir enfeksiyondur," diyor.

Hib, çoğu insanın aşina olduğu bir rahatsızlık değildir. İşte bu hastalık hakkında bilmeniz gerekenler ve nelere dikkat etmeniz gerektiği:

Uzmanlarla tanışın: Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi'nde kıdemli araştırmacı olan uzman ve New York'taki Buffalo Üniversitesi'nde enfeksiyon hastalıkları profesörü ve bölüm başkanı.

Hib nedir?

CDC'ye göre Hib, burun ve boğazda yaşayan bir bakteri türüdür. Genellikle zararsız olsa da, vücudun diğer bölgelerine yayılarak enfeksiyona neden olabilir. Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi'nde kıdemli araştırmacı olan uzman, "Hib; kulak enfeksiyonları, sinüs enfeksiyonları ve menenjit gibi çeşitli enfeksiyon türlerine yol açan bir bakteri türüdür," diyor.

Semptomlar, vücudun enfekte olan bölgesine göre değişiklik gösterir. Örneğin CDC'ye göre, eğer Hib zatürreye (pnömoni) neden olursa; ateş, öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleriniz olabilir. Kan dolaşımını enfekte eden Hib ise ateş, yorgunluk, karın ağrısı ve nefes darlığına yol açabilir.

Hib'in mevsimsel gripten farkı nedir? Her ikisinin de adında "influenza" (grip) kelimesi geçse de, Hib mevsimsel grip ile aynı şey değildir. Uzman, "Bu, mevsimsel influenzadan tamamen farklıdır; bir influenza virüsü değil, bir bakteridir," diyor.

Ancak uzman, her iki hastalığın da ölümcül olma potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor. Uzman, "Hib muhtemelen daha da ölümcüldür," diye ekliyor. (CDC verilerine göre, çocuklarda görülen Hib vakalarının yüzde 6'ya kadarı ölümle sonuçlanmaktadır.)

Aşı ne kadar etkilidir?

Hib aşısı, ABD'de rutin çocukluk dönemi aşılarından biridir. CDC'ye göre aşı; bebekler iki aylıkken başlanmak üzere, (kullanılan aşı türüne bağlı olarak) üç veya dört dozluk bir seri halinde uygulanır. ABD'de lisanslı beş adet Hib aşısı bulunmaktadır: Bunlardan üçü yalnızca Hib'e karşı koruma sağlarken, ikisi difteri, tetanoz, boğmaca ve çocuk felci gibi diğer hastalıklara karşı da koruma sağlayan kombine aşılardır. Hib aşılarının yüzde 95'in üzerinde bir etkililiğe sahip olduğu kabul edilmektedir.

Uzman, "Aşı kullanıma sunulduktan sonra hastalık neredeyse tamamen ortadan kalktı," diyor. (Hükümet verileri, vaka oranlarının yüzde 99 oranında düştüğünü göstermektedir.) Uzman, "Ancak aşı tereddüdü konusunda yaşanan gelişmeler nedeniyle, ne yazık ki hastalık bir kez daha o çirkin yüzünü göstermeye başladı," diye ekliyor.

Hib vakalarında artış yaşanıyor mu?

Uzman, aşının uygulamaya girmesinin ardından Hib vakalarının dramatik bir düşüş eğilimine girdiğini belirtiyor. "Vaka sayıları halen çok düşük seviyelerde seyretse de, vakalar görülmeye devam ediyor. Endişe yaratan husus ise, eğer aşılama oranları düşmeye devam ederse, vaka sayılarında bir artışla karşılaşacak olmamızdır."

Son dönemde çıkan haberler de, Florida'da aşı yaptırmadığı bildirilen iki çocuğun Hib'in yol açtığı komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybettiği vakaları gündeme taşıyarak, bu hastalığı kamuoyunun dikkatine daha fazla sunmuştur.

Hib nasıl tedavi edilir?

Uzman, Hib'in antibiyotiklerle tedavi edildiğini belirtiyor. Ancak Cleveland Clinic'in verilerine göre, daha ağır seyreden vakalarda solunum desteği, damar yoluyla uygulanan steroid ilaçları ve düşük tansiyonu düzenlemeye yönelik ilaçlar gibi çeşitli tıbbi müdahalelere ihtiyaç duyulabilmektedir.

Uzman ayrıca, yetişkinlerin de teorik olarak Hib enfeksiyonuna yakalanma ihtimali bulunsa da, bu hastalığın asıl olarak çocuk sağlığı açısından endişe verici bir enfeksiyon türü olduğunu ekliyor. Bir çocuğun hastalanması durumunda, yetişkinlerin kendileri Hib açısından kayda değer bir risk altında değildir. Bununla birlikte, eğer çocuğunuz Hib enfeksiyonuna yakalanırsa, doktoruyla iletişime geçin; bunu sadece çocuğunuzun antibiyotik tedavisi için değil, evde başka çocuklar varsa hane halkının geri kalanı için de yapmalısınız. Uzman, “CDC; aşı durumu ne olursa olsun, dört yaşından küçük ve tam aşılı olmayan üyelerin veya 18 yaşından büyük ve bağışıklık sistemi baskılanmış üyelerin bulunduğu hanelerdeki tüm hane halkı temaslıları için antibiyotik profilaksisi (koruyucu tedavi) önermektedir,” diyor.

Ebeveynler ne yapmalı?

Uzmana göre, eğer çocuğunuz Hib’e karşı aşılanmışsa, onu bu hastalıktan korumak adına yapmanız gereken özel bir şey yoktur.

Ancak çocuğunuz aşılanmamışsa, Uzman bu durumu mümkün olan en kısa sürede düzeltmenizi öneriyor. Uzman, “Eğer aşıyı aksattıysanız, bu durum her şeyin yolunda olduğu anlamına gelmez,” diyor.

Kaynak: WH