Diyet Devriminde Genetik Dönem: Bir Tükürük Testiyle Kaç Kilo Vereceğinizi Öğrenin!

Diyet Devriminde Genetik Dönem: Bir Tükürük Testiyle Kaç Kilo Vereceğinizi Öğrenin!

Genler, bir kilo verme ilacıyla ne kadar kilo vereceğinizi öngörebilir

Bazı insanlar, ne yazık ki, Wegovy gibi popüler kilo verme ilaçlarını kullanırken diğerleri kadar kilo veremiyor. Yeni bir çalışma, bu durumun cevabının genlerinde yatabileceğini öne sürüyor.

Tüketicilere yönelik gen testi hizmeti sunan ve tükürük örneklerinden elde edilmiş, dünyanın en büyük DNA veritabanlarından birine sahip olan 23andMe'nin araştırmacıları; herhangi bir genin veya gen varyantının, insanların verdiği kilo miktarıyla ya da yaşadıkları yan etkilerin şiddetiyle ilişkili olup olmadığını görmek amacıyla, Wegovy ve Zepbound gibi ilaçları kullanmış 27.885 müşterinin genetik verilerini analiz etti.

Çarşamba günü Nature dergisinin çevrimiçi baskısında yayımlanan bulgular; yaygın bir gen varyantına sahip kişilerin, bu varyanta sahip olmayanlara kıyasla, GLP-1 sınıfı kilo verme ilaçlarını kullanırken daha fazla kilo verdiğini ortaya koydu. Araştırmacılar ayrıca, belirli genetik varyantlara sahip kişilerin, söz konusu ilaçlardan kaynaklanan mide bulantısı ve kusma gibi yan etkileri yaşama olasılığının daha yüksek olduğunu tespit etti.

23andMe Araştırma Enstitüsü'nün Baş Tıbbi Sorumlusu Dr. Noura Abul-Husn, "Bu konu, daha kapsamlı araştırmaları gerektiriyor," dedi. "Şu an için, GLP-1 kullanımıyla ilgili beklentilerin nasıl yönetileceği konusunda herhangi bir kişiselleştirme rehberliği sunabilecek başka bir alternatif neredeyse hiç bulunmuyor."

23andMe, kârlı bir iş modeli oluşturmakta zorlanmasının ardından geçen yıl iflas koruma başvurusunda bulunmuştu. Öngörücü genlerin test edilmesi, şirket için işini kurtarmanın bir yolu olabilir.

23andMe, bu testin; insanların, söz konusu ilaçlarla ne kadar kilo vereceklerine dair beklentilerini yönetmeleri açısından yaygın bir uygulama haline gelmesi umuduyla, kilo verme ilacı duyarlılığı testini sağlık hizmetlerinden birine ekliyor. Önümüzdeki yıllarda yeni kilo verme ilaçlarının onaylanma ihtimali göz önüne alındığında, bu tür testler bir gün insanların hangi ilacı kullanacaklarına dair tercihlerine yön verebilir.

Bazı doktorlar, bir hastanın kilo verme ilaçlarına vereceği yanıtı öngörmeye yönelik gen testlerinin, meme kanseri gibi diğer hastalıklarda uygulanan testler kadar rutin bir uygulama haline gelebileceğini düşünüyor.

Mayo Clinic'te görevli gastroenterolog Dr. Andres Acosta, birçok hastanın bu ilaçlar için kendi cebinden yüzlerce dolar ödediği göz önüne alındığında, bu bilginin son derece değerli olduğunu belirtti.

Kilo verme tedavilerine verilen yanıtları öngörmek üzere tasarlanmış bir gen testi satan ve Mayo Clinic'ten doğan bir girişim olan Phenomix Sciences'ın kurucu ortaklarından Acosta, "Kimlerin bu pahalı ilaca ihtiyaç duyduğunu, kimlerin ise ilaca yanıt vermeyip başka bir seçeneğe yönelmesi gerektiğini önceden bilebiliriz," dedi.

Novo Nordisk'in Ozempic ve Wegovy; Eli Lilly'nin ise Mounjaro ve Zepbound gibi kilo verme ilaçları; GLP-1 de dahil olmak üzere çeşitli bağırsak hormonlarını taklit ederek, iştahı baskılayarak ve insanların yemek yerken daha çabuk tokluk hissetmesini sağlayarak etki gösterir.

Bu ilaçlar, insanların vücut ağırlıklarının %20'sinden fazlasını kaybetmelerine yardımcı olabilir; ancak bazı kişiler bu orana yakın bir kilo kaybı yaşamazlar. Doktorlar, bu ilaçları deneyen kişilerin yaklaşık %10 ila %15'inin, vücut ağırlıklarının %5'inden daha azını kaybettiğini belirtiyor. Bilinen yan etkiler arasında mide bulantısı ve kusma yer almaktadır; ancak herkes bu yan etkileri aynı şiddette deneyimlememektedir.

Altta yatan tıbbi rahatsızlıklar, yaş ve diğer faktörlerin, tedaviye verilen yanıtlardaki farklılıkların bir kısmını açıkladığı düşünülmektedir; ancak doktorlar, genetik farklılıkların da bu süreçte bir rol oynayabileceği ihtimali üzerinde durmaktadır.

23andMe araştırmacıları, GLP1R genindeki belirli bir varyantın, GLP-1 grubu ilaçlarla sağlanan kilo kaybına mütevazı düzeyde bir katkı sağladığını tespit etti. GLP1R geni, Ozempic ve Wegovy gibi ilaçların hedef aldığı, vücutta bulunan GLP-1 reseptörlerinin kodunu taşımaktadır.

GLP1R varyantına sahip kişiler, bu varyantı taşımayanlara kıyasla yaklaşık 3,3-pound (yaklaşık 1,5 kg) daha fazla kilo kaybı yaşadı; öte yandan, bu kişilerin mide bulantısı ve kusma şikayetleri yaşama olasılığı da daha yüksek bulundu. Araştırma kapsamında GLP-1 ilaçlarını kullanan kişiler arasında kaydedilen medyan toplam kilo kaybı miktarı ise yaklaşık 25 pound (yaklaşık 11,3 kg) olarak belirlendi.

Söz konusu varyant nispeten yaygın bir varyant olup, Avrupa kökenli bireylerin yaklaşık %40'ında ve Orta Doğu kökenli bireylerin %38'inde görülmektedir. Bu varyantın en az rastlandığı grup ise, yaklaşık %7'lik bir oranla Afrika kökenli bireylerdir. Çalışma, GIPR geni üzerindeki farklı bir varyantın, özellikle Lilly’nin Mounjaro ve Zepbound ilaçlarından kaynaklanan yan etkilerin görülme olasılığının artmasıyla ilişkilendirildiğini ortaya koydu. Bu ilaçlar, GLP-1’e ek olarak GIP hormonunu da hedeflemektedir.

Bulgular, GLP-1 ilaçlarını kullanan kişilerin verdikleri kilo miktarındaki değişkenliğin ardında yatan bazı gizemleri hâlâ aydınlatamamış durumda. Kopenhag Üniversitesi Novo Nordisk Temel Metabolik Araştırmalar Merkezi’nden Profesör Ruth J.F. Loos, Nature dergisinde yayımlanan çalışmaya eşlik eden bir yorum yazısında, genetik ve bilinen genetik dışı faktörlerin, söz konusu değişkenliğin yalnızca bir kısmını açıklayabildiğini belirtti. Loos, değişkenliğin geri kalan kısmının ardında yatan faktörleri gün yüzüne çıkarmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Obezite tedavileri üzerine çalışan ve Cambridge Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapan Dr. Marie Spreckley, çalışma her ne kadar ilgi çekici ipuçları sunsa da, GLP-1 kullanımıyla ilgili genetik test uygulamalarına geçmek için henüz çok erken olduğunu dile getirdi.

Spreckley, “Genel olarak bakıldığında bu, değişkenliği ve gelecekteki hassas tedavi yaklaşımlarının potansiyelini anlama yolunda atılmış önemli bir adımdır,” dedi. “Ancak etkiler mütevazı düzeydedir; ayrıca rutin klinik uygulamalarda tedavi kararlarına yön vermek amacıyla genetik bilgilerin kullanılmasını destekleyecek kanıtlar henüz yeterli seviyede değildir.”

Kaynak: TWSJ