Petrol CEO’ları Trump’ın İran savaşından servet kazandı

Petrol CEO’ları Trump’ın İran savaşından servet kazandı

Başkan Trump’ın İran’a yönelik bombalama harekatı, Amerika’nın önde gelen bazı petrol yöneticileri için büyük bir servet kaynağına dönüşüyor.

Analitik firması VerityData’nın, içeriden işlem bildirimlerine dayandırdığı bir analize göre; Chevron, ConocoPhillips, Diamondback Energy ve diğer petrol-gaz şirketlerinin hisse fiyatları, küresel ham petrol arzında yaşanan tarihi bir şokun etkisiyle hızla yükselirken, yöneticiler yılın ilk çeyreğinde 1,4 milyar dolar değerinde hisse sattı.

Bu satışların bir kısmı, yöneticilerin; kendilerini usulsüz ticaret iddialarına açık hale getirebilecek anlık kararlar almak zorunda kalmadan, belirli zamanlarda veya hisse fiyatlarında otomatik olarak hisse satmalarına olanak tanıyan planlar çerçevesinde önceden ayarlanmıştı. Bu planlar genellikle haftalar veya aylar öncesinden oluşturulur; ancak ayrıntıları nadiren kamuya açıklanır. Yine de, yöneticilerin zamanlaması son derece isabetliydi.

Chevron CEO’su Mike Wirth, Ocak ve Mart ayları arasında yaklaşık 104 milyon dolar değerinde hisse sattı. ConocoPhillips yöneticisi Ryan Lance, sadece Mart ayında gerçekleştirdiği hisse satışlarından yaklaşık 54,3 milyon dolar gelir elde etti. Petrol sahası hizmetleri şirketi Baker Hughes’un CEO’su Lorenzo Simonelli ise aynı ay içinde yaklaşık 33 milyon dolar değerinde hisse sattı.

Bu satışların ne kadar öngörülü olduğu ilerleyen süreçte daha net görülebilir: ABD ile İran arasında bir ateşkes olasılığı, piyasa katılımcılarının piyasalar için en azından geçici bir rahatlama dönemi beklemeleri üzerine, Çarşamba günü petrol fiyatlarını ve enerji hisselerini aşağı çekti.

Geçtiğimiz çeyrekte enerji sektöründe gerçekleşen içeriden satışlar; hem önceden belirlenmiş işlem planları çerçevesinde yapılan alım-satımların hem de anlık kararlarla gerçekleştirilen satışların bir karışımını yansıtıyordu. Her iki işlem türü de yatırımcılara, yöneticilerin kendi sektörlerinin geleceğine dair öngörüleri hakkında önemli ipuçları sunmaktadır.

VerityData Araştırma Başkanı Ben Silverman, "Bu durum, sürece dahil olan herkesin sergilediği fırsatçı davranışları gözler önüne seriyor; bu fırsatçılık aylarca öncesinden planlanmış olabileceği gibi, tamamen o anın koşullarına göre de şekillenmiş olabilir," yorumunda bulundu.

VerityData verilerine göre, satışlar 15 yılın zirvesine ulaştı; yılın ilk çeyreğinde hisse satın alan her bir yöneticiye karşılık, neredeyse altı yönetici hisse satışı gerçekleştirdi. Bu oran, olağan oranın iki katından çok daha yüksek bir seviyeye işaret ediyor. Buna karşılık, geçen yılın aynı çeyreğinde alıcı ve satıcı sayıları birbirine oldukça yakındı. Bu yılın ilk çeyreğinde, içeriden işlem yapan yöneticilerin satın aldığı hisselerin toplam değeri ise yalnızca 29,5 milyon dolar seviyesinde kaldı. Silverman, "Satışlarda bir nefes nefese kalma vardı ve verdikleri mesaj, bu yükselişin sonsuza dek sürmeyeceği için şimdi nakde çevirmek gerektiğiydi" diye yazdı.

Enerji sektörünün her alanındaki şirketlerde, açık deniz sondajcıları, rafineriler ve doğal gaz ihracatçıları da dahil olmak üzere yöneticiler hisse sattı. VerityData'ya göre, yaklaşık bir düzine şirkette, çeyrekte hisse satan yönetici sayısı 10 yıllık rekorlara ulaştı veya aştı ve bazı durumlarda tüm zamanların rekorlarını kırdı.

VerityData, birçok durumda CEO'ların büyük satıcılar olarak öne çıktığını ve en azından bazılarının yükselişin kalıcı olacağına dair çok az güven duyduğunu gösteren önemli ayrıntılar olduğunu tespit etti: hisse senedi opsiyonu kullanımına bağlı olmayan hisseleri satmak, alımdan satıma geçmek, mevcut opsiyonlardan minimum kazanç elde etmek ve işlem penceresinin sonuna doğru satış yapmak. Şirketler genellikle mali çeyrek bitmeden kısa bir süre önce içeriden satışları kısıtlar.

Silverman, "Bunlar rutin işlemler değil; inancı işaret eden sapmalar" diye yazdı. Ortadoğu'daki çatışmalar Brent petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerinde tutarsa, enerji hisseleri yüksek kalabilir veya yükselebilir, diye belirtti. "Ancak içeriden kişiler mevcut değerlemelerin sürdürülebilir olup olmadığını sorguluyor."

Enerji Bilgi İdaresi'ndeki federal tahminciler, savaş hesaba katıldıktan sonra bile, Brent'in yıl sonuna kadar ortalama 70 dolar civarında olacağını tahmin ediyor.

İlk çeyrekteki satışların büyük bir kısmı, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'ı bombalamaya başlamasından önce, piyasaların bol miktarda ham petrol arzına sahip olduğu ve petrol fiyatlarının varil başına 60 dolar civarında seyrettiği dönemde başladı. Sektördeki az sayıda kişi ABD-İsrail'in İran'ı bombalamasını ve aynı varillerin sadece birkaç hafta sonra neredeyse 120 dolara ulaşacağını tahmin edebilirdi.

VerityData'nın bulgularına göre, petrol sahası hizmetleri şirketi Halliburton'ın CEO'su Jeff Miller, Ocak ayı sonlarında bir işlem planı kapsamında hisselerini 34,96 dolardan sattı ve bu da ona vadesine üç yıla kadar varan opsiyonlarda sadece %11'lik cılız bir getiri sağladı. Hisse senedi Mart ayı sonlarında 40,42 dolara ulaştı.

Chevron'dan Wirth, ABD'nin Venezuela'nın güçlü lideri Devlet Başkanı Nicolás Maduro'yu görevden almasından iki gün sonra şirketin hisse senedi fiyatındaki yükselişin otomatik olarak tetiklediği 5 Ocak'ta şimdiye kadarki en büyük satışını gerçekleştirdi. Chevron, söz konusu Güney Amerika ülkesindeki tek aktif ABD'li petrol üreticisidir. Wirth'ün satış planı, hisse fiyatının yaklaşık 165 dolara ulaşmasıyla devreye girdi ve kendisine 52,3 milyon dolar —ki bu tutar, kariyeri boyunca elde ettiği vergi öncesi kazancın neredeyse %44'üne tekabül etmektedir— kazandırdı. Wirth'ün bu işlem planı Kasım 2024'te oluşturulmuştu.

Hisse fiyatındaki yükseliş, şirketin Finans Direktörü Eimear Bonner için de bir satış işlemini tetikledi. Bonner; vadesinin dolmasına henüz dört ila dokuz yıl bulunan opsiyonlarını kullanarak hisse satışı gerçekleştirdi ve bu işlemden %15 oranında kâr elde etti.

Ardından, Mart ayında Wirth, 51,6 milyon dolar değerinde ek hisse sattı. Menkul kıymet bildirimlerine göre, bu satışın büyük kısmı Kasım 2025 tarihli bir plan kapsamında gerçekleşti; ancak 17,2 milyon dolarlık bir bölümü herhangi bir alım satım planına bağlı değildi.

Toplamda 104 milyon dolara ulaşan bu satışlar, Wirth’ün 2025 yılı için bildirilen 26,8 milyon dolarlık ücretinin kabaca dört katına denk geliyor. FactSet verilerine göre Wirth, şirkette hâlâ 68.000 hisseye sahip.

Exxon Mobil’den sonra ABD’nin en büyük ikinci petrol şirketi olan Chevron’un hisseleri, Wirth’ün Şubat 2018’de CEO’luk görevini üstlenmesinden bu yana %50’den fazla değer kazandı. Bu süre zarfında hisse senedindeki en büyük sıçramalar; Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından yaşanan 2022 enerji krizi sırasında ve mevcut küresel şok döneminde gerçekleşti. Hisse senedi Çarşamba günü 191,41 dolardan açıldı.

Diğer şirketlerin yöneticileri de, fiyatlardaki bu sert dalgalanmalar sayesinde milyonlarca dolar gelir elde etti. ConocoPhillips yöneticisi Lance’in gerçekleştirdiği satışların bir kısmı, şirket hisse fiyatının Mart ayı sonlarında, yaklaşık 132 dolarla rekor seviyeye yakın bir noktada seyrettiği sırada gerçekleşti. VerityData’ya göre bu yüklü kazanç, Lance’in Mayıs 2009’dan bu yana hisse satışlarından elde ettiği toplam gelirin yaklaşık %30’unu oluşturuyor.

VerityData’nın aktardığına göre, Permian bölgesinde sondaj faaliyetleri yürüten Diamondback şirketinin İcra Kurulu Başkanı Travis Stice, 6 Mart tarihinde 18,1 milyon dolar değerinde hisse satışı gerçekleştirdi; bu, kendisinin bugüne kadarki en büyük hisse satışıydı. Baker Hughes yöneticisi Simonelli ise, 33 milyon dolarlık hisse satışını, Kasım 2025’te devreye alınan ve önceden belirlenmiş bir alım satım planının parçası olarak gerçekleştirdi.

ABD’nin en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatçısı olan Cheniere Energy’nin yöneticileri de, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan ve sıvılaştırılmış doğal gaz akışının yaklaşık %20’sini sekteye uğratan aksaklıklardan kârlı çıktı. Mart ayı sonlarında, şirketin Ticari İşler Başkanı Anatol Feygin, 11,8 milyon dolar değerinde hisse satışı yaptı; bu satış, kendisinin 2014 yılında şirkete katılmasından bu yana gerçekleştirdiği yalnızca üçüncü hisse satışıydı.

Bu satış furyası henüz sona ermemiş olabilir. Finansal hizmetler firması Pickering Energy Partners’ın Araştırma Direktörü Kevin MacCurdy, kısa vadede enerji hisselerinde bir miktar dalgalanma yaşanmasını beklediğini, ancak bu hisselerin şu ana kadar petrol fiyatlarındaki sert yükselişin gerisinde kaldığını belirtti.

MacCurdy, “Petrol hisseleri ve petrol fiyatları, haber başlıklarının etkisiyle düşüş gösterebilir,” dedi. “Ancak temel açıdan bakıldığında, altı ay veya bir yıl sonrasına dair tablo oldukça güçlü görünüyor.”

Kaynak: TWSJ