Kaşınan koltuk altları mı? İşte bunun sağlığınız hakkında size söyleyebilecekleri

Kaşınan koltuk altları mı? İşte bunun sağlığınız hakkında size söyleyebilecekleri

Kaşınan, tahriş olmuş koltuk altları mı? Yalnız değilsiniz. Bu, dermatologların sıklıkla duyduğu bir şikayettir. Bunun nedeni, aksilla olarak da bilinen koltuk altı bölgesinin, tahrişe ve diğer sorunlara yatkınlığıyla nam salmış olmasıdır.

George Washington Tıp Fakültesi Dermatoloji Bölümü Başkanı ve Profesörü Dr. Adam Friedman, TODAY'a verdiği demeçte; cilt kıvrımları, kıl kökleri, ter bezleri ve sıcaklığın bir araya geldiği bu ortamda, "işlerin ters gitmesi için pek çok fırsat bulunduğunu" belirtiyor.

Cleveland Clinic'e göre, cildin hemen altında lenf düğümleri, kan damarları ve sinirlerin kesiştiği bir ağ yer almaktadır.

Friedman, "Sırf konumuna bakarak bile, sorun yaşamaya kolayca zemin hazırlanmış olabilir; çünkü burada cilt cilde temas halindedir. Biz buna 'intertriginöz bölge' adını veriyoruz," diyor. Bu tür bölgelere verilebilecek diğer örnekler arasında kasıklar ve göğüs altları yer alır. Bu bölgeler nemi ve ısıyı kolayca hapseder.

Weill Cornell Medicine'dan dermatolog Dr. Jack Levy ise, "Koltuk altındaki cilt yapısı genellikle biraz daha ince ve hassas olma eğilimindedir; ayrıca pek çok farklı etkiye maruz kalır," şeklinde konuşuyor.

Koltuk Altı Kaşıntısının Nedenleri

Kaşıyamadığınız bir kaşıntı hissetmekten daha kötü bir şey olabilir mi?

Levy'ye göre, kaşıntının tıbbi adı olan "pruritus"; deodorantlardan altta yatan kronik hastalıklara ve daha nadir durumlarda malignitelere (kötü huylu oluşumlara) kadar pek çok farklı nedenden kaynaklanabilir.

Koltuk altı kaşıntısı genellikle geçici olup endişe edilecek bir durum teşkil etmese de; daha ileri değerlendirme veya tedavi gerektiren, daha ciddi bir sorunun belirtisi olabilir.

İşte koltuk altı kaşıntısının yaygın nedenleri ve bir doktora ne zaman başvurmanız gerektiği:

Tahriş Edici Kontakt Dermatit

Friedman'a göre, koltuk altı kaşıntısının en yaygın nedeni "Tahriş Edici Kontakt Dermatit" tir. Teknik açıdan bir egzama türü olsa da, zaman zaman hemen hemen herkesi etkileyebilen bir rahatsızlıktır.

Tahriş Edici Kontakt Dermatit; cildin bariyer yapısına zarar veren ve maruziyetten kısa bir süre sonra kaşıntılı, kızarık bir döküntüye yol açan kimyasal veya fiziksel tahriş edicilerle temas sonucu ortaya çıkan, alerjik olmayan bir inflamasyon (iltihaplanma) durumudur. Bu durum zamanla ağrılı bir hal alabilir, kaşıntı şiddetlenebilir veya ciltte pullanmalar görülebilir.

Friedman, "Herkes, dışarıdan gelen maddelere veya vücudun kendi içinde ürettiği bazı maddelere tepki olarak bu tür bir döküntü geliştirebilir," diyor. Yaygın nedenler arasında sabunlar, deodorantlar, deterjanlar, ter veya sürtünme yer alır.

Levy, giysilerin kumaşının koltuk altlarına sürtünmesinin —örneğin egzersiz sırasında— bile kaşıntılı bir döküntüye yol açabileceğini ekliyor.

Koltuk altı kararmasından kurtulmaya yönelik sosyal medya hilelerine karşı uyarıda bulunan Friedman, aydınlatıcı kremlerin ve serumların da oldukça tahriş edici olabileceğini belirtiyor.

Uzmanlar, en iyi tedavinin tahriş edici maddeyi tespit edip ondan kaçınmak ve cilt bariyerini korumak olduğunu kaydediyor.

Alerjiler ve Hassasiyetler

Levy'ye göre, tahriş edici kontakt dermatitten farklı olarak, alerjik kontakt dermatit, bir bileşene karşı duyulan spesifik bir alerjiden kaynaklanır.

Bu durumda alerjen, iltihaplanmaya, kızarıklığa ve kabarcıklara yol açan bir bağışıklık tepkisini tetikler. Bu, genellikle maruziyetten 12 ila 72 saat sonra ortaya çıkan, gecikmeli bir tepkidir.

Friedman, “Bu rahatsızlık, yalnızca belirli bir maddeye karşı özel bir hassasiyet geliştirmiş kişilerde ortaya çıkar. Genellikle çok kaşıntılı, zehirli sarmaşığın neden olduğu döküntüye benzer bir döküntüdür,” diyor. Yaygın alerjenler arasında parfümler, boyalar ve —pek çok ter önleyici üründe bulunan— nikel ve alüminyum gibi metaller yer alır.

Levy, alerjik kontakt dermatitin teşhisinin genellikle daha kapsamlı yama testleri yoluyla konulduğunu ekliyor. Tedavisi; alerjenden kaçınmanın yanı sıra, topikal steroidler ve antihistaminikler kullanılarak gerçekleştirilir.

Kronik Cilt Hastalıkları

Altta yatan cilt hastalıkları, herhangi bir tahriş edici veya alerjen olmaksızın kaşıntılı koltuk altı döküntüsünü tetikleyebilir.

En yaygın örnek, kuru ciltte kaşıntılı lekeler oluşturan egzama veya atopik dermatittir. Friedman'a göre, vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir, ancak koltuk altları daha yatkındır.

Friedman, "Egzama, üst deri tabakasının, yani bariyerin, iyi çalışmaması (ve) bağışıklık sisteminin düzensiz çalışmasıyla ortaya çıkar ve birlikte döküntü oluştururlar" diyor.

Alevlenmeler stres, enfeksiyonlar, sıcaklık veya nem değişiklikleri ile tetiklenebilir. Friedman, çok sert kaşımanın bile egzamayı "uyandırabileceğini" ekliyor.

Levy'ye göre, kaşıntılı koltuk altlarına neden olabilecek diğer cilt hastalıkları arasında sedef hastalığı ve liken planus bulunur; bunlara plak veya şişlik gibi diğer semptomlar eşlik eder. Hidradenitis suppurativa, koltuk altlarında kaşıntılı ve ağrılı olabilen çıbanlara neden olan iltihaplı bir durumdur.

Bu kronik cilt hastalıklarının tedavisi genellikle ilaçlar, topikal ürünler ve yaşam tarzı değişikliklerinin bir kombinasyonunu gerektirir.

Ter Birikimi

Koltuk altı terlemesi çeşitli nedenlerle kaşıntıya neden olabilir.

Friedman, “Teriniz inanılmaz derecede tahriş edicidir çünkü su cildin üst tabakasını doyurarak çok nemli hale gelmesine neden olur ve buharlaştıktan sonra kalan tuzlar çok kaşıntılıdır” diye açıklıyor.

Koltuk altındaki apokrin bezleri ter ve kokuya neden olan salgılar üretir. Ter, ölü deri hücreleri ve yağlarla karışarak gözeneklerin tıkanmasına veya isilik oluşumuna yol açabilir.

Friedman, “Apokrin miliaria, bu bezlerin iltihaplanmasına neden olan ve koltuk altında son derece kaşıntılı küçük kırmızı şişliklere neden olabilen bir durumdur” diyor.

Tedavi genellikle cildi kuru ve serin tutmayı içerir. Levy'ye göre Botox, hiperhidroz (aşırı terleme) tedavisinde yardımcı olabilir.

Tıraş Yanığı

Koltuk altındaki tıraş yanığı, saatlerce hatta günlerce sürebilen kaşıntılı, yanma veya batma hissi veren bir döküntüye neden olabilir.

Uzmanlar, mevcut tıraş yanığı üzerine tıraş olmanın döküntüyü kötüleştirebileceği ve kaşıntılı bir döngü oluşturabileceği konusunda uyarıyor.

Cleveland Kliniği'ne göre, tıraş yanığı genellikle kuru tıraş, eski veya körelmiş bir jilet kullanma ve yanlış yönde veya çok hızlı tıraş olma nedeniyle oluşur. Doğru tıraş tekniği ve yeni, keskin jiletler kullanmak genellikle kaşıntıyı giderebilir.

Bakteriyel Enfeksiyonlar

Bakteriler, koltuk altlarının sıcak ve terli ortamında çoğalır ve bu da cilt veya kıl foliküllerinde enfeksiyonlara yol açabilir.

Corynebacterium, ciltte yaşayan yaygın bir bakteridir, ancak koltuk altında aşırı çoğalması eritrazmaya yol açabilir, diyor Levy. Bu, çok kaşıntılı, belirgin pembe veya kahverengi lekeler oluşturabilir.

"Bunu floresan lamba altında inceleyerek test edebiliriz ve bakteriler mercan kırmızısı bir renkte parlayacaktır," diye ekliyor Levy.

Staphylococcus aureus'un neden olduğu folikülit, koltuk altı kıl foliküllerinin iltihaplanmasına, kaşıntısına veya irinle dolmasına neden olabilir.

Bu enfeksiyonlar topikal veya oral antibiyotiklerle tedavi edilebilir.

Mantarsal Enfeksiyonlar

Koltuk altı aynı zamanda ciltte yaşayan bir mantar türü olan maya için de bir üreme alanıdır. Normalde Candida gibi mayalar sorun yaratmaz, ancak aşırı çoğalmaları maya enfeksiyonuna yol açabilir, diyor Levy. Bu da kaşıntılı, parlak kırmızı bir döküntüye neden olur.

"Bir diğer yaygın mantar enfeksiyonu ise koltuk altlarında görülebilen ve çok kaşıntılı olabilen ringworm'dur," diyor Friedman.

Mantar enfeksiyonları, döküntüden örnek alınarak ve mikroskop altında incelenerek teşhis edilir, diyor Levy. Mantar önleyici ilaçlar ve koltuk altlarının kuru tutulması genellikle enfeksiyonu iyileştirebilir.

Mantar enfeksiyonlarını doğru teşhis etmek çok önemlidir çünkü döküntüler için sıklıkla reçete edilen topikal steroidler mantarı önemli ölçüde kötüleştirebilir, diye ekliyor Levy.

Nadiren Kanser

Daha az yaygın olarak, kaşıntılı koltuk altları bazı kanserlerin belirtisi olabilir.

"Her zaman T hücreli lenfoma veya kaşıntı olarak ortaya çıkan iltihaplı meme kanserini gözden kaçırmadığımızdan emin olmak istiyorum," diyor Levy. Bunlar ayrıca şişliklere, şişmiş lenf düğümlerine ve diğer belirtilere de neden olabilir.

"Daha ciddi bir şey olabileceğini aklınızın bir köşesinde tutmak istersiniz, böylece kontrol ettirmek için daha düşük bir eşiğiniz olur," diyor Levy.

Ne Zaman Doktora Görünmelisiniz?

Uzmanlar, kaşıntılı koltuk altlarının çoğunlukla tahriş veya kötü huylu olmayan sorunlardan kaynaklandığını belirtiyor. Ancak, potansiyel ciddi nedenleri elemek önemlidir.

Eğer geçmek bilmeyen, nedeni açıklanamayan ve kaşıntılı koltuk altı şikayetleriniz varsa, paniğe kapılmak için hiçbir neden yoktur; ancak yine de bir muayeneden geçmekte fayda vardır.

Kaşıntıya aşağıdaki gibi başka belirtiler de eşlik ediyorsa, mutlaka bir doktora görünmelisiniz:

• Şiddetli koltuk altı ağrısı

• Şişmiş lenf bezleri

• Yeni oluşan kitleler veya oluşumlar

• Vücudun başka bir yerinde döküntü

• Ateş

Friedman, “Alanında uzman (board-certified) bir dermatologla görüşmekte fayda var; çünkü ayırıcı tanı yelpazesi o kadar geniştir ki, durumu tüm yönleriyle titizlikle değerlendirip aydınlatabilecek birine gerçekten ihtiyacınız olacaktır,” diyor.

Çoğu durumda, kaşıntı; altta yatan nedenin tedavi edilmesiyle veya kullandığınız deodorantı değiştirmek gibi basit bir yaşam tarzı değişikliğiyle giderilebilir. Zira, o an ne kadar rahatlatıcı hissettirse de, kaşımak kaşıntıyı her zaman tamamen ortadan kaldırmaz.

Kaynak: Today