Çin gemileri Hürmüz Boğazı'ndan çıkamadı

Çin gemileri Hürmüz Boğazı'ndan çıkamadı

Gemi takip verilerine göre; ikisi Çin'in en büyük denizcilik şirketine ait olan üç Çin gemisi, Cuma günü Basra Körfezi'nden çıkmaya çalışırken Hürmüz Boğazı'ndan geri çevrildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), daha sonra yaptığı bir açıklamada boğazın kapatıldığını belirterek, Başkan Donald Trump'ın Tahran'ın bazı gemilerin geçişine izin vermeyi kabul ettiğine dair daha önceki iddiasıyla doğrudan çelişen bir tutum sergiledi.

Çin'in COSCO Shipping şirketine bağlı bir birime ait, Hong Kong bayraklı iki konteyner gemisi olan CSCL Indian Ocean ve CSCL Arctic Ocean; İran'ın, önceden onaylanmış gemiler için gayriresmi bir "geçiş ücreti noktası" işlettiği Larak ve Qeshm adaları arasındaki sulara doğru seyrederken, kendilerini Çin mülkiyetinde ve Çin mürettebatlı gemiler olarak tanıtmışlardı.

Gemilerin Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) tarafından iletilen sinyalleri yakalayan gemi takip hizmeti MarineTraffic'e göre, her iki gemi de geçiş noktasına yakın bir yerde, Eşgüdümlü Evrensel Saat'e (UTC) göre yaklaşık 03.20 ve 03.50 sularında ani birer U dönüşü yaptı.

MarineTraffic, bu olayın; şirketin bu hafta Orta Doğu'ya gidecek konteynerler için rezervasyon kabulüne yeniden başlamasından bu yana, COSCO'nun gemilerini boğazdan geçirme yönündeki ilk girişimi olduğunu ve bunun "güvenli geçişin garanti edilemeyeceğini gösterdiğini" ifade etti.

Açıklamada, "Bu durum, çatışmaların başlamasından bu yana büyük bir konteyner taşıyıcısı tarafından gerçekleştirilen ilk geçiş girişimini teşkil etmektedir," denildi. Dünyanın en büyük dördüncü denizcilik şirketi olan COSCO, küresel deniz yolu yük taşımacılığının yaklaşık yüzde 10'unu üstleniyor.

AIS verilerine göre; Marshall Adaları bayraklı ve Hong Kong mülkiyetindeki dökme yük gemisi Lotus Rising adlı üçüncü bir gemi de, Cuma gününün erken saatlerinde varış noktasını "Çin mülkiyeti" olarak bildirirken boğazdan geri döndü.

Bloomberg'in aktardığına göre, her üç gemi de şu anda Körfez'de, Hürmüz'ün batısında bulunuyor; COSCO'nun bu sularda mahsur kalmış en az altı ham petrol tankeri daha mevcut.

Şanghay merkezli COSCO şirketine, mesai saatleri dışında olduğu için konuyla ilgili yorum almak amacıyla ulaşılamadı.

Orta Doğu'da savaşın patlak vermesinden bu yana boğazdaki gemi trafiği yüzde 90'ın üzerinde bir oranda azaldı; İran Devrim Muhafızları (IRGC) ise, bir uyarı niteliğinde ve kararlılığını sergilemek amacıyla, yaklaşık 20 sivil gemiye insansız hava araçları (İHA) ve füzelerle saldırı düzenledi. İran Devrim Muhafızları, Sepah News web sitelerinde yayımladıkları bir açıklamada, farklı uyruklara mensup üç geminin, "yetkili gemiler için belirlenmiş koridoru" izinsiz kullanmaya kalkışmalarının ardından, boğazdan geri dönmeleri yönünde uyarıldığını bildirdi.

Açıklamada, "Hürmüz Boğazı kapalıdır," denildi. "ABD ve İsrail'in müttefiklerine ve destekçilerine ait limanlara giden veya bu limanlardan gelen herhangi bir geminin; varış noktası veya izleyeceği koridor ne olursa olsun, boğazdan geçişi yasaklanmıştır."

İran Devrim Muhafızları (IRGC), boğazın kuzey kesimlerinde —İran'ın karasuları üzerinden— yabancı tankerlere refakat etmektedir; bu uygulama, boğazı kullanan tarafların doğrudan İran hükümetiyle müzakere ederek sağlamaları gereken bir "güvenli geçiş garantisinin" parçasıdır.

Çin'in ekonomi dergisi Caixin, ertesi gün yayımladığı haberde, Pazartesi günü en az bir Çin gemisinin —Panama bandıralı Newvoyager— bu rotayı kullandığını bildirdi; Lloyd’s List analistlerine göre ise, en az iki gemi, söz konusu koridoru kullanabilmek adına yaklaşık 2 milyon dolara tekabül eden miktarda Çin yuanı cinsinden bir ücret ödedi.

Körfez'den yapılan enerji ve konteyner ihracatı durma noktasında olsa da, İran'ın petrol imparatorluğu faaliyetlerini sürdürmeye devam ediyor. İzleme grubu TankerTrackers.com'un verilerine göre, son 28 gün içinde Hürmüz Boğazı üzerinden yaklaşık 55-60 ham petrol tankeri sefere çıktı; bu gemilerin neredeyse yarısının İran ve ülkenin Harg Adası'ndaki petrol terminali ile bağlantılı olduğu tespit edildi.

Shanghai Securities News gazetesi Cuma günü yayımladığı haberde, Çin'den Orta Doğu'ya yapılan deniz taşımacılığı maliyetlerinin, savaş öncesi fiyatlara kıyasla iki kattan fazla artış gösterdiğini bildirdi.

Kaynak: NW