Araştırmacılar, ALS ile ilişkili bir faktör hakkında endişe verici bir keşif yaptı: 'Açık bir ilişki görebiliyoruz'

Araştırmacılar, ALS ile ilişkili bir faktör hakkında endişe verici bir keşif yaptı: 'Açık bir ilişki görebiliyoruz'

İsveç merkezli bir çalışma, hava kirliliğine uzun süreli maruz kalmanın, bir kişinin motor nöron hastalığına yakalanma riskini artırabileceğini ortaya koydu. Bu hastalık grubu; daha çok ALS olarak bilinen amyotrofik lateral skleroz gibi rahatsızlıkları da kapsamaktadır.

Neler oluyor?

Çalışma, motor nöron hastalığı (MND) teşhisi henüz konmuş 1.463 hastayı inceledi. Çalışmada iki kontrol grubu oluşturuldu: Birinci grup, genel nüfustan seçilen 7.310 kişiden; ikinci grup ise MND hastalarının biyolojik kardeşleri olan 1.768 kişiden oluşuyordu.

Çalışmanın tartışma bölümünde; azot dioksit ve çeşitli türdeki partikül maddelerin, MND hastalarındaki hastalığın seyrinin hızlanmasıyla ilişkili olduğu belirtildi.

Partikül maddeler; havada asılı halde bulunan, son derece küçük parçacıklardan oluşur. Bu parçacıklar; orman yangınları veya araç egzozları gibi kaynaklardan yayılır.

Daha önce yapılan diğer çalışmalarda ise daha çelişkili sonuçlar elde edilmişti. Yeni çalışma; daha geniş bir örneklem grubuna sahip olması ve ülke genelini kapsayan bir tasarımla yürütülmesi gibi özelliklerin, çalışmaya daha yüksek bir geçerlilik kazandırdığını vurguladı.

Bu çalışma neden önem arz ediyor?

İsveç'in hava kalitesi göz önüne alındığında, elde edilen bu gözlemler durumu biraz daha endişe verici kılıyor.

Karolinska Enstitüsü'nden yapılan bir açıklamada, çalışmanın ortak yazarlarından Dr. Jing Wu, "İsveç'teki hava kirliliği seviyelerinin diğer pek çok ülkeye kıyasla daha düşük olmasına rağmen, biz burada açık bir ilişki görebiliyoruz," ifadelerini kullandı.

Nitekim Yale Üniversitesi tarafından hazırlanan 2024 Çevresel Performans Endeksi'nde İsveç, hava kalitesi kategorisinde 180 ülke arasında yedinci sırada yer aldı. Ülke, 100 üzerinden 81,1 puan alarak; son 10 yıllık süreçte hava kalitesinde 7,4 puanlık bir iyileşme kaydettiğini gösterdi.

Bu çalışma, MND hastası olan herkes için yararlı bilgiler sunmakla birlikte; özellikle ALS hastaları açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışmada da belirtildiği üzere, MND vakalarının %85 ila %90'ını ALS vakaları oluşturmaktadır.

Partikül maddelere maruz kalma durumu; demans (bunama) gibi diğer nörodejeneratif hastalıklarla da ilişkilendirilmektedir. Bu maddeler; çocukların okulda bulunduğu saatlerde veya ev içinde gazlı ocak kullanılması durumunda birikerek, kapalı ortamlardaki insanları da etkileyebilmektedir.

Kaynak: TCD