Uzmanlar neden Çin'in tek çocuk politikasının en başta gerekli olup olmadığını sorguluyor?

Uzmanlar neden Çin'in tek çocuk politikasının en başta gerekli olup olmadığını sorguluyor?

Dünyanın gördüğü en sert nüfus kontrolü girişimlerinden biri olan Çin'in tek çocuk politikası, kadınlara zorla kürtaj yaptırılmasına, kısırlaştırmanın yaygınlaşmasına ve ebeveynlerin tek çocuklarının erkek olmasını istemeleri nedeniyle kız bebeklerin satılmasına veya hatta öldürülmesine yol açtı.

Şimdi uzmanlar, tüm bunların gerekli olup olmadığını sorguluyor. Resmi istatistiklere göre, Çin'in doğum oranı geçen yıl rekor seviyelere düştü ve nüfusu dört yıldır üst üste azalıyor. Azalan iş gücü ve yaşlanan nüfus olasılığından endişe duyan yetkililer, 2015 yılında politikayı kaldırdı.

2016 tarihli "Tek Çocuk: Çin'in En Radikal Deneyinin Hikayesi" kitabının yazarı Mei Fong, "Çin'in demografik olarak kendi ayağına kurşun sıktığı gerçeğinden kaçmak zor" dedi.

Nüfus artışı bir tehdit olarak görülüyordu

Çin liderleri 1980'lerde kontrolsüz nüfus artışını hem ekonomik kalkınma hem de 1 milyar insana ulaşan bir ulusu besleme yeteneği açısından potansiyel bir tehdit olarak gördüler.

O zamanlar yoksul olan ülke, o dönemde çok fazla insana sahip olmaktan endişe duyan tek ülke değildi. Nüfus kontrolü uluslararası alanda sıcak bir konuydu ve uzmanlar Çin, Hindistan ve diğer yerlerdeki hızlı büyümenin dünyanın kaynaklarını aşabileceği konusunda endişeleniyorlardı.

Doğum oranı, hükümetin insanları daha az çocuk sahibi olmaya teşvik etmeye başlamasının ardından 1970'lerde düşmeye başlamıştı. O zamandan beri yaşanan düşüşün ne kadarının tek çocuk politikasından kaynaklandığı ve son kırk yıldaki muazzam ekonomik ve toplumsal değişiklikler nedeniyle ne kadarının zaten gerçekleşeceği belirsiz.

Sert para cezaları ve kısırlaştırma

Ancak o zamanki liderlik, nüfus artışını daha doğrudan kontrol altına almaya karar verdi ve tek çocuk politikasını başlattı; birden fazla çocuğu olan ebeveynlere sert mali cezalar uyguladı, ayrıca kürtaj ve kısırlaştırma kampanyaları düzenledi. Bu politika 35 yıl sürdü. Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olan kıdemli bilim insanı Yi Fuxian, kısırlaştırma yaptıran kişi sayısının, politikanın gevşetilmesinden iki yıl önce, 2014 yılında 1,4 milyon kadın ve 180.000 erkekten, 2020 yılında 190.000 kadın ve 2.600 erkeğe düştüğünü belirtiyor.

2016 yılında hükümet, çift başına iki çocuk izni vermeye başladı ve 2021 yılında bu sınırı üç çocuğa çıkardı. Ancak insanların zihniyetini değiştirmek, politikayı değiştirmekten daha zor oldu.

‘Küçük imparatorlar’

Çin, yaşlanan nüfusun zorluklarıyla karşı karşıya kalan tek ülke değil. Dünyanın dört bir yanında, insanlar zenginleştikçe, daha az veya hiç çocuk isteme eğiliminde oluyorlar.

Ancak tek çocuk politikası, erkek çocuk tercihine yol açarak, tek çocuklu nesilde cinsiyet dengesizliği de yarattı.

Şimdi, bir zamanlar çok şımartıldıkları için "küçük imparatorlar" olarak adlandırılan bu neslin bazı üyeleri, tek çocuk olmanın getirdiği beklentileri, özellikle de finansal beklentileri karşılama baskısıyla karşı karşıya kalıyor.

30'lu ve 40'lı yaşlarına geldiklerinde, iki ebeveyni ve bazı durumlarda dört büyük ebeveyni desteklemek için sadece bir çocuk var. Fong'a göre, bu durum bazıları için kaygı ve depresyona yol açabiliyor.

"Küçük imparator bir noktada köle oluyor," diyor.

Kondomlara vergi koymak

Çin, önümüzdeki on yıllarda büyük bir eksiklikle karşılaşması muhtemel yaşlanan bir toplum: Artan emekli nüfusunu destekleyecek yeterli çalışma çağındaki insan yok. Bu durum hükümetin maliyesini ve emeklilik sistemlerini zorlayabilir.

Hükümet, doğum oranını artırmak için bir dizi politika başlattı; kondomlara uygulanan vergi muafiyetini kaldırmaktan, çocuk sahibi olan çiftlere nakit sübvansiyonu vermeye kadar. Ancak diğer ülkelerin deneyimleri, azalan doğum oranını tersine çevirmenin zor olduğunu gösteriyor.

Kaynak: AP