Zengin İranlılar, ülkelerinde insanlar ölürken Türkiye'de Van'da eğleniyorlar

Zengin İranlılar, ülkelerinde insanlar ölürken Türkiye'de Van'da eğleniyorlar

Zengin İranlılar, İran'ı saran protestolarda hedef alınmaktan kaçınmak için Türkiye'deki partilere ve gece kulüplerine kaçtı.

Türkiye'nin en doğusunda yer alan Van ili, İran ile dağlık bir sınırı paylaşıyor ve bu da burayı eğlenmek isteyen İranlılar için popüler bir tatil yeri haline getiriyor.

Ülkelerindeki kaosun ortasında – iki haftadan fazla süren protestoların ölümcül güçle ve tam bir iletişim kesintisiyle durdurulmasına rağmen – The Telegraph, Van şehrinde seçkin İranlıların içki içmek, sosyalleşmek ve eğlenmek için bir araya geldiğine tanık oldu.

Yerel halk, son günlerde zengin İranlıların – bazılarının İslam rejimini desteklediği söyleniyor – siyasi istikrarsızlıktan kaçmak için Türkiye'ye geldiğini ve protestocuların kendilerini de hedef alabileceğinden korktuklarını söyledi.

Rejimden intikam alma korkusuyla isminin açıklanmasını istemeyen bir İranlı, eğlenenler hakkında şunları söyledi: "Bu insanlar rejimden faydalanıyor.

"Şimdilik İran'dan ayrıldılar çünkü orada kalmaktan endişe duyuyorlardı. Burada kendilerini güvende hissediyorlar. İran'daki işlerinden çok para kazandılar ve sonra buraya gelip harcıyorlar."

Kulüp müşterileri, son birkaç hafta içinde İran'da protestocularınkinden farklı bir deneyim yaşadıklarını anlattı.

Bir kadın, Türkiye'deki tatili sırasında üç gün önce akrabalarıyla konuştuğunu söyledi; oysa milyonlarca İranlı, ülke çapındaki internet kesintisi nedeniyle çevrimiçi olamıyor veya arkadaşlarıyla ve ailesiyle iletişim kuramıyordu.

Nargile içerken ve votka yudumlarken, kocasıyla birlikte İran ve Türkiye arasında yürüttüğü uluslararası şirket hakkında sohbet etti.

Ancak ülkeyi terk eden diğer İranlılar, The Telegraph'a toplu katliamlardan bahsetti ve gerçek ölüm sayısının on binlere ulaştığından endişe duyduklarını söyledi.

Şimdiye kadar, ABD merkezli bir insan hakları grubu olan HRANA, 2.885'i protestocu olmak üzere 3.090 ölüm ve 22.000'den fazla tutuklamayı doğruladı. Diğer gruplar ise sayının daha da yüksek olabileceğini söylüyor.

Cumartesi günü nadir bir hareketle, İran'ın dini lideri Ali Hamaney, ölümlerin olduğunu kabul etti, ancak ABD ve İsrail'i huzursuzluğu körüklemek ve can kayıplarına yol açmakla suçladı.

Bazı İranlılar, sevdikleri hapse atıldıktan sonra ülkeyi terk etmişti. Hükümet tarafından istenmeyen kişilerle bağlantılı olmak, onların da hedef alınmasına yol açabilirdi.

Bir İranlı, eğlenenlere atıfta bulunarak, "Bu çok aşağılayıcı," dedi. “Ülkenizde binlerce insan öldürülmüş olsaydı, bir barda dans etmeye gidecek cesaretiniz olur muydu?”

Bir gece kulübünde geçirilen bir gece – giriş ücreti, içecekler, atıştırmalıklar, nargile – İran'daki ortalama aylık maaştan (yaklaşık 75 sterlin) çok daha fazlasına mal olabilir.

Bazı insanların yurt dışına seyahat edebilmesi ve şehirde gece hayatının tadını çıkarabilmesi, ülkedeki büyük sosyo-ekonomik uçurumu gözler önüne seriyor; bu da tüccarların Aralık ayı sonlarında sokağa dökülmesine ve kitlesel protestoları tetiklemesine neden olan nedenlerden biri.

Yükselen enflasyon, kötü ekonomik koşulları daha da kötüleştirdi. Su, elektrik ve gaz kesintileri daha sık hale geldi ve nüfusun giderek artan bir kesimi için günlük yaşamı zorlaştırıyor.

Sadece geçen yıl, HRANA 31 ilin tamamında en az 2.294 protesto kaydetti. Bunların çoğu ekonomik endişelerle ilgiliydi; sendikalar veya işçiler tarafından ödenmemiş maaşlar veya mali dolandırıcılık nedeniyle düzenlenen gösterilerdi.

Uzmanlar, hükümetin protestolara yönelik baskısının ve internet kesintisinin ekonomiye daha da zarar vereceğini ve işletmeleri aksatacağını söylüyor. İnternet izleme kuruluşu NetBlocks'a göre, internet kesintisinin her saati İran'a yaklaşık 1,5 milyon dolara (1,1 milyon sterlin) mal oluyor.

Çevrimiçi çalışmayanlar bile etkileniyor; örneğin çevrimiçi siparişlerden mal teslim eden sürücüler, bu tür işlemler gerçekleşmediği için etkileniyorlar.

Ekonomik endişelerin giderilmemesi, protestoların yeniden başlamasına yol açabilir ve insan hakları örgütleri, rejimin bunları durdurmak için sert şiddet uygulamaya devam edebileceğinden endişe duyuyor.

Geçmişte rejim, protestocuları daha da harekete geçirme ve geniş halkı öfkelendirme riski nedeniyle aşırı güç kullanma konusunda temkinli davranmıştı.

Bu sefer ise iktidarda kalmak ve muhalefeti bastırmak için ciddi bir vahşet kullanmaya istekliydi.

Bu nedenle, birçok İranlının ABD'nin daha güçlü adımlar atmasını – özellikle rejim liderlerini ve üst düzey güvenlik yetkililerini suikastla öldürmesini – desteklemesi şaşırtıcı değil; bunun halka yeniden ayaklanma ve değişim için baskı yapma fırsatı verebileceğini söylüyorlar.

Ancak, ABD Başkanı Donald Trump'ın, tek taraflı askeri eylemin bölgeyi karıştıracağından endişe duyan Orta Doğu ülkelerinin öncülüğündeki diplomatik faaliyetlerin ardından bu fikri yeniden gözden geçiriyor gibi görünmesinden hayal kırıklığına uğradılar.

Bir İranlı tüccar, "Trump bizi harekete geçmeye, sokaklarda kalmaya teşvik etti" dedi. "Ama şimdi hiçbir şey olmadığı için hayal kırıklığına uğradık." Ancak, kulübün duvarları içinde rejim değişikliği uzak bir ihtimal gibi görünüyordu; DJ bir kez daha yüksek tempolu bir müzik çalmaya başladı ve daha fazla insanı dans pistine çekti.

Van'da o kadar çok İranlı ziyaretçi var ki, bazıları Türklerle evlenip oraya yerleşiyor; kafelerde ve restoranlarda Farsça menüler bulunuyor ve İran mutfağından yemekler servis ediliyor. Çoğu, Van şehir merkezinde, gökkuşağı renkli şemsiyelerle süslenmiş bir cadde etrafında yoğunlaşmış durumda.

Şehirde eğlenen İranlı elitler hakkında konuşan bir İranlı çay tüccarı, "Çok zenginler, olup bitenlerle ilgilenmiyorlar," dedi. "İktidarda kalmak ve para kazanmaya devam etmek istiyorlar. Halktan tamamen kopuklar."

"Ama biz fakir insanlar, biraz daha para kazanmak için buraya yumurta, çay satmaya geliyoruz. Hepimiz rejimden gerçekten korkuyoruz."

Kaynak: TT