Adana'nın Kurtuluşu (Mahalli Kurtuluş Günü)

Adana'nın Kurtuluşu (Mahalli Kurtuluş Günü)

Adana'nın Düşman İşgalinden Kurtuluşu (5 Ocak 1922), Millî Mücadele tarihimizin en önemli dönüm noktalarından biridir.

I. Dünya Savaşı'nın ardından Mondros Mütarekesi gerekçe gösterilerek Aralık 1918'de Fransızlar ve Fransız üniforması giydirilen Ermeni Lejyonu birlikleri tarafından işgal edilen Adana ve Çukurova bölgesi, 3 yılı aşkın bir süre çetin bir direnişe sahne olmuştur.

Tarihsel Süreç ve Önemli Aşamalar

• Çukurova Kuvây-ı Milliyesi: Bölge halkı, Fransız işgaline ve Ermeni çetelerinin baskılarına karşı örgütlenerek Gülek Boğazı, Pozantı, Karboğazı ve Kozan hatlarında şiddetli bir gerilla savaşı başlattı.

• Karboğazı Baskını (27-28 Mayıs 1920): 44 kişilik Türk çete müfrezesinin, Major Mesnil komutasındaki 500 kişilik Fransız taburunu Karboğazı’nda esir alması, Adana direnişinin kaderini değiştiren en önemli askerî zaferlerden biri oldu.

• Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921): TBMM Hükümeti ile Fransa arasında imzalanan bu antlaşma ile Fransızlar Adana ve Çukurova bölgesinden çekilmeyi kabul etti. Bu anlaşma, TBMM'nin Batılı bir itilaf devleti tarafından resmen tanındığı ilk diplomatik zaferdir.

• 5 Ocak 1922 - Tahliye ve Zafer: Fransız birliklerinin şehri tamamen terk etmesinin ardından Türk ordusu ve Kuvây-ı Milliye güçleri Adana'ya girdi. Şehrin tarihi saat kulesine ve Ulu Camii minaresine bayrak çekilerek kurtuluş resmileşti.

Atatürk ve Adana

Mustafa Kemal Atatürk'ün Adana ile özel bir bağı vardır. Kurtuluş Savaşı fikrinin zihninde ilk kez Adana'da şekillendiğini şu sözlerle ifade etmiştir:

"Bende bu vekayiin ilk hiss-i teşebbüsü bu memlekette, bu güzel Adana'da doğmuştur."

— Mustafa Kemal Atatürk (15 Mart 1923, Adana)

5 Ocak Kutlamaları ve Günümüzdeki Geleneği

Her yıl 5 Ocak günü Adana'da büyük bir coşkuyla Mahalli Kurtuluş Günü olarak kutlanır. Kutlama programlarında öne çıkan başlıca gelenekler şunlardır:

• Tarihi Bayrak Çekme Töreni: 5 Ocak 1922 günü Adana Ulu Camii ile Büyük Saat Kulesi arasına çekilen dev Türk bayrağı anısına, her yıl aynı noktada sembolik bayrak çekme töreni icra edilir.

• Kurtuluş Yarı Maratonu: Türkiye'nin ve dünyadan birçok atletin katıldığı uluslararası "5 Ocak Adana Kurtuluş Yarı Maratonu" düzenlenir.

• Geçit Törenleri ve Kültürel Etkinlikler: Şehir meydanında bando gösterileri, halk oyunları ve şiir dinletileri gerçekleştirilir.