Jump to content
Sign in to follow this  
Legendary

Hacivat, Türk Gölge Oyunu

Recommended Posts

hacivat.jpg

 

Hacivat, Türk Gölge Oyunu

 

Hacivat, türk gölge oyununun iki eksen kişisinden biri. Karagöz'ün aksine, herkesin huyuna giderek işleri yürüten, çıkarcı, içten pazarlıklı, ölçülü, kurulu düzenin savunucusu yanaydın bir kişiliği simgeler. Çıkarı olduğunda olayları görmezlikten gelir, biraz öğrenim gördüğünden, yüzeysel de olsa, her konuda bilgisi vardır ve bunu çevresine, özellikle Karagöz'e üstünlük sağlamak amacıyla kullanır. Ticaretten anlar, çıkarı olan her işi yapar. Genellikle işveren durumundadır. Zor işleri az bir ücret karşılığı Karagöz'e yaptırır, kolay ve bol paralı işleri kendisi yapar. Karagöz'ün yalın, içten ve dolambaçsız kişiliğine karşılık Hacivat yapay, hesaplı ve ölçülüdür. Kişilikleri arasındaki bu zıtlık, oyunun ana öğesini oluşturur. Osmanlıca, ağır ve dolambaçlı bir dil kullanır, bu nedenle sözlerini anlayamayan Karagöz'le nükteye ve ters anlamalara yol açacak biçimde konuşur. işler karıştığında da bu konuşma biçiminden yararlanıp sözleri saptırarak yakasını kurtarır.

 

Karagöz'deki al rengin üstünlüğüne karşılık, Hacivat'ın giyimine yeşil renk egemendir. Başında sikke, sarık ve ensesine sarkan taylesandan oluşan, nakşibendi tarikatı başlıklarına benzer bir külah, üstünde salta, dizlik ve kırmızı yemeni bulunur.

 

Hacivat'ın yaşamış bir kişi olduğuna ilişkin çeşitli söylentiler vardır. Evliya Çelebi (XVII. yy.) onun Selçuklular döneminde yaşamış Efelioğlu Hacı Evhat olduğunu belirtir. Asıl adının Hacı Ahvat, Hacı ivat Paşa olduğunu öne sürenler de vardır. Bir söylentiye göre de Hacivat, Orhan Gazi' nin Bursa'da yaptırdığı caminin ustabaşı-sı ya da mimarı olan Hacı ivaz Ağa'dır. Karagöz de burada çalışmaktadır. Bir süre sonra ikisi arasında geçen nükteli konuşmalar tüm işçilerin ilgisini çeker ve toplanıp izlemeye başlarlar. Durumu öğrenen Orhan Gazi, işlerin aksamasından onları sorumlu tutarak Karagöz'ün başını vur-durtur, Haclvat'sa kaçar ve hacca giderken yolda eşkıyalar tarafından öldürülür.

 

Kaynakça:Büyük Larousse,Gelişim Yayınları.Cilt-8

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You are posting as a guest. If you have an account, sign in now to post with your account.
Note: Your post will require moderator approval before it will be visible.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...

Important Information

By using this site, you agree to our Terms of Use.