Wendell Meredith STANLEY

ABD’li biyokimyacı ve virolog

16 Ağustos 1904 Ridgeville / lndiana – 15 Temmuz 1971 Salmanca / İspanya.

Illinois Üniversitesi’nden kimya doktorasını yaptıktan sonra araştırma yapmak İçin 1930′da Münih Üniversitesi’ne 1931′de New York’taki

Rockefelier Tıbbi Araştırmalar Enstitüsü’ne girdi.

1948′de Kaliforniya Üniversitesi’ne geçerek biyokimya profesörü oldu, Üniversitenin Berkeley’deki Biyokimya Bölümü

ve Viroloji Laboratuarı’nın kurulmasını sağladı ve yöneticiliğini üstlendi.

1946 Nobel Kimya Ödülü’nü Northrop

ve Summer ile paylaştı.

İkinci Dünya Savaşı yıllarında grip virüsü, daha sonraları kanser yapıcı virüsler üzerine çalıştı.

Virüslerin yaşamlarını sürdürebilmek için canlı bir organizmada konaklamak zorunda olduklarını

ve tüm canlılar gibi proteinden oluştuklarını ortaya koydu.

1935 ′ te tütün mozaik virüsünü kristalleştirip anttı.

Protein ve nükleik asitten oluşan bu kristallerin tütün yapraklarına aşılandığında yine canlı virüste olduğu gibi hastalık oluşturduğunu gösterdi.

Başlıca eserleri: Viruses and the Nature of Life (Virüsler ve Yaşamın Doğası) 1961 (E.G.Valens ile birlikte).

Tütün mozaik virüsü, çubuk ya da ince uzun virüslerdir. 300 nm uzunlukta çubuklar şeklindeki virüs partikülleri mekanik olarak yayılır.

158 aminoasitli protein monomerinden oluşur. İçerisinde 4 alfa taneciği bulunur. Viryonlar 300 nm uzunlukta ve 18 nm genişliktedir.

Çapı RNA'da 6 nm dir ve protein kaplı hücresel enzimler tarafından korunur. Her bir protein monomerinde üç RNA nükleotidi bulunur.

Yüksek derecede bulaşıcı ve stabildir. Mutantları mantar konidileriyle de taşınabilir. Kışı tütün artıkları üzerinde toprakta geçirir.

Bitkilerde, tütün mozaik virüsü mahsullere büyük zararlar verir.

Dokuz bitki familya üyesinde, en az 125 türde, tütün dahil olmak üzere, domates, biber, hıyar ve süs bitkilerine bulaşabilir.