Çok Huzurlu San Marino Cumhuriyeti (İtalyanca: Serenissima Repubblica di San Marino) Güney Avrupa'da İtalya Yarımadası içerisinde Apenin Dağları'nın küçük bir tepesinde bulunan bir ülke. Hiçbir denize kıyısı olmayan ülke, Avrupa'nın beş mikrodevletinden biridir.

Dünyanın en eski ülkerinden biri olan San Marino, Roma İmparatorluğu İmparatoru Diocletianus'un Hıristiyanlara işkence etmesi üzerine 3 Eylül 301 tarihinde Dalmaçyalı Hıristiyan bir taş ustası olan Marinus tarafından kurulmuştur. 61 km²'lik yüz ölçümüne sahip olan ülke dünyanın en geniş 225. ülkesidir ve dünya alanının %0.01'inden daha azını kaplar

Tarih

Dünyanın en eski ülkelerinden biri olan San Marino, rivayete göre 3 Eylül 306 tarihinde Roma İmparatoru Diocletianus'un Hıristiyanlara işkencesinden kaçan Hıristiyan bir taş ustası Dalmaçyalı Marinus tarafından kurulmuştur. Kurulduğu zaman toprakları Monte Titano (Titano Tepesi) ile sınırlı olan San Marino 1463 yılında Rimini Lordu Sigismondo Pandolfo Malatesta'ya karşı Papa II. Pius'u destekledi. Buna desteğine karşılık Papa tarafından Fiorentino, Montegiardino, Serravalle kasabalarıyla ödüllendirildi. Faetano kasabası da kendiliğinden San Marino'ya katılınca ülke günümüzdeki sınırlarına ulaşmış oldu.

San Marino tarihi boyunca genel olarak barış içinde yaşadı. 1503 yılında bir süre Cesare Borgia tarafından işgal edildi. 1739 yılında Papa XII. Clemens'in emriyle bir süre Papalık Devleti'nin ordusu tarafından işgal edildi. 1815 yılında toplanan Viyana Kongresi San Marino'yu bir devlet olarak tanımaya devam etti. San Marino Giuseppe Garibaldi'nin çabalarıyla gerçekleşen İtalya'nın Birleşmesine katılmadı.

1944 yılında San Marino önce Nazi Almanyası sonra da müttefikler tarafından işgal edildi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra 1945-1957 yılları arasında San Marino Komünist Parti ile Sosyalist Parti tarafından kurulan bir koalisyon hükümeti tarafından yönetildi. Böylece Batı Avrupa'da Komünistler tarafından yönetilen ilk ülke olma niteliğini kazandı.

San Marino'da kadınlara oy kullanma hakkı 1960 yılında verildi. Ülke Avrupa Konseyine katıldı. 1992 yılında da Birleşmiş Milletler'e üye oldu. 2002 yılında OECD ile bir ortaklık anlaşması imzaladı.

Guaita kulesi

Demografi

Yaklaşık 30.000 kişilik ülke nüfusunun 1.000 kadarı yabancıdır ve yabancıların büyük kısmını İtalyanlar oluşturur. Yaklaşık 5.000 kadar San Marinolu da yurtdışında, özellikle de İtalya'da yaşar. San Marino'da konuşulan dil İtalyancanın Emilia-Romagna lehçesidir. Halkın çoğu Roma Katolik Kilisesi'ne bağlıdır.

Coğrafya

San Marino, tamamı İtalya toprakları içerisindeki Emilia-Romagna ve Marche bölgeleri arasında yer alan bir ülkedir. Adriyatik Denizi kıyısından 20 kilometre batıda bulunan ülkenin tek komşusu dört yanını çevreleyen İtalya Cumhuriyeti'dir. Başkenti Monte Titano üzerindeki San Marino şehridir. Ülke, Avrupa'da Vatikan ve Monako'dan sonra en küçük ülkedir.

İklim

Ülkede İtalya Yarımadasında egemen olan Akdeniz İklimi etkilidir. San Marino'nun iklim ve hava durumu bilgileri hakkında bilgi toplayıp yaymak üzere bir kurumları vardır.

Ekonomi

San Marino Avrupa Birliği'ne üye olmamasına rağmen para birimi olarak Avro'yu kullanır.Avro'dan önce İtalyan lireti ve San Marino lirası'nı kullanan ülke Avro'nun Avrupa Birliği'nin resmi para birimi olması nedeniyle, İtalyan lirası'nın tedavülden kalkmasıyla İtalya ile birlikte Avro'ya geçmiştir.

Ülke, Gayri safi yurtiçi hasılasındaki en önemli pay %50 ile turizmdir. 1997 yılında 3.3 milyon kişi ülkeyi ziyaret etmiştir.Geri kalan %50lik bölümü ise bankacılık, elektronik ve seramikçilik gibi ekonomik etkinliklere aittir. Ülke tarım sektöründe en çok peynir ve şarap üretir.

San Marino'nun bastırdığı pullar filatelistler ve pul koleksiyoncuları tarafından rağbet görür. Ülke Küçük Avrupa Posta Birliği'ne üyedir.

Politika

San Marino çok partili temsili demokrasi ile yönetilen bir demokratik cumhuriyettir. Ülkenin başında bir Önder Kral Naibi[16] bulunur. Yürütmeyle ilgili güç, hükümet tarafından uygulanır. Yasamaya ilişkin güç, hem hükümet ve görkemli ve genel konseyde kullanılır. Adliye, yönetici ve yasama organından bağımsızdır.

Dış ülkelerle ilişkiler

I. Dünya Savaşı sırasında İtilaf Devletleri arasında yer alan ülke, İttifak Devletlerine savaş ilan etti. Savaş bitiminde Türkiye kurulduğu zaman tüm ülkeler ile anlaşma yapmış olmasına rağmen San Marino ile anlaşma yapmamıştır. Bu yüzden resmi kayıtlara göre iki ülke hala savaş halinde gözükmektedir.

Kültür

Monte Titano üzerinde bulunan San Marino'nun Üç Kulesi ülkenin simgelerinden biri olup hem ülke bayrağı hem de armasında bulunur. Bu kulelerde üretilen çikolata ve kek oldukça ünlüdür.

Spor

İtalya ile beraber San Marino'da en ünlü spor futboldur. Ülkedeki futbol klupleri San Marino Futbol Federasyonu çatısı altında birleşir. Yaklaşık on beş takım San Marino Şampiyonası'nda birincilik için yarışır. San Marino Calcio adında bir kulüp de İtalya Futbol Federasyonuna bağlı olarak Serie C2 liginde oynamaktadır.

San Marino Millî Futbol Takımı ilk gayriresmi maçını 1986 yılında Kanada Olimpiyat Takımı ile yapmış, ve 1-0 yenilmiştir. İlk resmi maçını 14 Kasım 1990 tarihinde Avrupa Futbol Şampiyonası için İsviçre ile yapan San Marino bu maçta 4-0 yenilmiştir.

Ülkede ikinci önemli spor olan Formula 1, dünyaca ünlü San Marino Grand Prix'inde yapılır.2007 Formula 1 sezonu'nda pist yarışa dahil olmamıştır.

Ulaşım

Ülke 61 km²'lik bir alan kaplamasına rağmen 220 kilometrelik bir karayolu ağı vardır ve bunun büyük kısmını otobanlar oluşturur. San Marino'nun plakalarda kullandığı kod "RSM"'dir. Ülkeye giriş çıkışların büyük kısmı karayolu ile yapılsa da ülkede Federico Fellini Uluslararası Havalimanı adında bir havalimanı da vardır ve birçok Avrupa ülkesinin büyük kentlerinden San Marino'ya direkt seferleri vardır. Ülkenin denize kıyısı olmadığı için limanı da yoktur