Günlük hayatımızda restoran menülerinden ödeme sistemlerine, otobüs duraklarından ürün ambalajlarına kadar her yerde karşımıza çıkan o siyah-beyaz kareler, yani QR kodlar, aslında fabrikalardaki büyük bir pratiklik arayışının sonucu olarak doğdu.

QR Kod Nedir?

Açılımı "Quick Response" (Hızlı Tepki) olan QR kod, geleneksel tek boyutlu barkodların çok daha gelişmiş ve iki boyutlu (2D) halidir.

• Yüksek Veri Kapasitesi: Klasik dikey çizgili barkodlar yalnızca yan yana dizildikleri için en fazla 20-30 karakter veri (genellikle sadece sayı) taşıyabilirken; QR kodlar hem yatay hem de dikey olarak veri depolayabilir. Bu sayede 7.000'den fazla sayısal karakteri veya 4.000'den fazla harf ve sayıyı tek bir kareye sığdırabilir.

• Hızlı ve Esnek Okuma: Tarayıcılar veya akıllı telefon kameraları tarafından her açıdan (360 derece) saniyeler içinde kolayca okunabilir.

QR Kod Nasıl Bulunmuştur?

QR kodun icat hikayesi, Japonya'daki otomotiv sektörünün ihtiyaçlarına ve bir mühendisin öğle arasında oynadığı zeka oyununa dayanıyor.

1. Fabrikadaki Tıkanma (1990'ların Başı)

1990'ların başında, Toyota'nın bir alt kuruluşu olan Japon otomotiv parçası üreticisi Denso Wave fabrikalarında ciddi bir operasyonel yavaşlama yaşanıyordu. Otomobil parçalarını takip etmek için kullanılan geleneksel dikey barkodlar yetersiz kalıyordu. Bir parçanın üzerinde birden fazla barkod bulunması gerekiyordu ve işçiler kutuları taratırken her parça için 5-10 farklı barkodu tek tek okutmak zorunda kalıyordu. Bu durum hem zaman kaybına yol açıyor hem de işçilerde ciddi fiziksel yorgunluk yaratıyordu.

2. Çözüm Arayışı ve "Go" Oyunu İlhamı

Şirket, bu sorunu çözmesi için Masahiro Hara liderliğindeki iki kişilik küçük bir ekibi görevlendirdi. Hedef netti: Çok daha fazla bilgi saklayabilen ve süper hızlı taranabilen yeni bir kod türü geliştirmek.

Masahiro Hara, yeni kodun tasarımı üzerinde düşünürken, öğle aralarında sık sık oynadığı geleneksel Uzak Doğu strateji oyunu Go'dan ilham aldı. Go tahtasındaki siyah ve beyaz taşların oluşturduğu kare düzen, ona verileri iki boyutlu bir matris şeklinde kodlama fikrini verdi.

3. "Hızlı Okuma" Sorununun Çözülmesi

Ekibin karşılaştığı en büyük zorluk, tarayıcıların kodu diğer arka plan görsellerinden (örneğin kutu üzerindeki yazılardan veya fabrika ortamındaki nesnelerden) nasıl ayırt edeceğiydi.

Hara ve ekibi, dünyadaki tüm basılı materyalleri, gazete sayfalarını ve ambalajları inceleyerek siyah-beyaz oranlarını analiz etti. Sonunda, diğer basılı evraklarda neredeyse hiç kullanılmayan benzersiz bir geometrik oran keşfettiler: 1:1:3:1:1 oranı.

Bu oranı temel alarak kodun üç köşesine "konum algılama desenleri" (iç içe geçmiş siyah-beyaz kareler) yerleştirdiler. Bu kareler sayesinde tarayıcı, kodun etrafında ne olursa olsun, hangi açıyla tutulursa tutulsun (ters, yan veya eğik) onun bir QR kod olduğunu anında fark edip okuyabiliyordu.

Neden Her Yerde Kullanabiliyoruz?

Denso Wave şirketi, 1994 yılında QR kodun patentini aldı ancak teknolojinin yaygınlaşmasını istemediği için patent haklarını kullanmayacağını ve kodu herkesin ücretsiz kullanımına açacağını duyurdu.

Şirketin bu cömert ve stratejik kararı, QR kodun dünya çapında açık bir standart haline gelmesini sağladı. 2000'li yıllarda kameralı cep telefonlarının, ardından da akıllı telefonların hayatımıza girmesiyle birlikte bu teknoloji endüstriyel fabrikalardan çıkıp cebimize kadar girmiş oldu.

QR kodların üzerindeki yırtılmalara, çiziklere veya lekelere rağmen tıkır tıkır çalışabilmesinin arkasında harika bir matematiksel mühendislik yatıyor: Reed-Solomon Hata Düzeltme Algoritması.

Bu algoritma sayesinde bir QR kodun neredeyse üçte biri tamamen yok olsa bile telefonunuz kodu saniyeler içinde okuyabilir.

Bu Sistem Nasıl Çalışıyor?

Sistemin temel mantığı yedekli veri (redundancy) üretmeye dayanır. QR kod oluşturulurken, sadece gitmek istediğiniz web sitesinin adresi kodlanmaz; bu adresin yanına matematiksel formüller kullanılarak üretilen "yedek/doğrulama" verileri de eklenir.

Eğer kameranız kodun bir kısmını leke yüzünden okuyamazsa, kodun diğer bölgelerindeki sağlam pikselleri ve bu matematiksel yedekleri kullanarak eksik veya hasarlı kısımları kendi kendine "tahmin eder" ve onarır.

Hata Düzeltme Seviyeleri (L, M, Q, H)

Bir QR kod üretilirken kullanım amacına göre 4 farklı güvenlik seviyesinden biri seçilir. Bu seviyeler, kodun ne kadar hasara dayanabileceğini belirler:

Logolu QR Kodların Sırrı:

Şirketlerin veya markaların QR kodlarının tam ortasına kendi logolarını yerleştirebilmelerinin sebebi tam olarak bu %30'luk (Seviye H) toleranstır. Yazılım, kodun ortasındaki logoyu aslında "bilerek yapılmış bir hasar/leke" olarak algılar ve hata düzeltme algoritmasını devreye sokarak kodun kalan kısımlarından tüm veriyi eksiksiz bir şekilde kurtarır.

Yeni sodyum metal pil tasarımı sadece 4 dakikada şarj oluyor ve kapasitesini yıllarca koruyor

Telefonlarımızın ve elektrikli araçlarımızın en büyük dertlerinden biri olan şarj ve ömür sorunu tarih oluyor. Çinli bilim insanları, hem doğaya zarar vermeyen, hem patlama riski taşımayan hem de sadece 4 dakikada %100 şarj olabilen yeni bir sodyum metal pil teknolojisi geliştirdi.

Peki bu buluş neden bu kadar önemli ve neleri değiştirecek? İşte haberin sadeleştirilmiş özeti:

Mevcut Pillerin Derdi Ne?

Bugün kullandığımız telefonlar ve elektrikli araçlar Lityum-iyon pillerle çalışıyor. Ancak bu pillerin ciddi kusurları var:

• Pahalı ve Nadir: İçindeki lityum ve kobalt dünyada az bulunuyor, bu da maliyeti artırıyor.

• Güvenlik Riski: Hasar gördüklerinde zincirleme bir reaksiyonla alev alıp patlayabiliyorlar (termal kaçak).

Sodyum Pilleri Neden Üretilemiyordu?

Bilim insanları uzun süredir doğada çokça bulunan ve ucuz olan sodyumu (sofra tuzunun ana maddesi) pil yapımında kullanmak istiyordu. Ancak sodyum pillerinde "dendrit" adı verilen bir sorun yaşanıyordu:

Dendrit Sorunu Nedir? Pil hızlıca şarj edilirken, sodyum parçacıkları pilin içinde sivri, sarkıt benzeri metal iğneler oluşturuyor. Bu iğneler zamanla büyüyüp pilin diğer ucuna değiyor ve kısa devre yaptırarak pili kullanılmaz hale getiriyordu.

Çinli Bilim İnsanları Sorunu Nasıl Çözdü?

Araştırmacılar, pilin içine yarı katı bir jel yerleştirdiler. Bu özel jel, sodyum parçacıklarının sivri iğneler oluşturmasını engelliyor ve pili içeriden koruyor.

Yeni Pilin Dudak Uçuklatan Performansı

Yapılan laboratuvar testlerinde yeni sodyum pilinin sonuçları ezber bozdu:

• Işık Hızında Şarj: Pil, sadece 4 dakikada %100 dolabiliyor. Bugün en hızlı elektrikli araç bile özel şarj istasyonlarında ancak 15-20 dakikada şarj olabiliyor.

• İnanılmaz Ömür: Biraz daha yavaş (20 dakikada) şarj edildiğinde, pil 2.000 kez doldurulup boşaltılsa bile kapasitesinin %90'ını koruyor. Bu da pilin performansını kaybetmeden yıllarca kullanılabileceği anlamına geliyor.

• Asla Patlamıyor: Sodyum yapısı gereği lityum gibi agresif akamadığı için, pil delinse veya hasar görse bile alev almıyor.

Ne Zaman Kullanacağız?

Bu piller özellikle şehir içi elektrikli araçlar ve toplu taşıma için mükemmel bir alternatif. Çünkü menzilleri lityum piller kadar uzun olmasa da, otobüsün veya arabanın sadece birkaç dakikalık duraklamada tamamen şarj olmasını sağlayacak.

Ancak hemen yarın cebimize girmeyecek. Akıllı telefonlar gibi gün içinde çok sıcak ve çok soğuk ortamlara giren cihazlarda bu jelin nasıl tepki vereceğinin henüz daha fazla test edilmesi gerekiyor. Bilim insanları, bu teknolojinin önümüzdeki 10 yıl içinde pil dünyasını tamamen değiştireceğini öngörüyor.

Kaynak: LS

Çevrimiçi bir veritabanından indirdiğiniz bir nesne için "yazdır" komutunu verir ve cihazın ince kesitleri birbiri ardına oluşturmasını izlersiniz; 3D yazıcılar işte böyle çalışır. Ancak bu işlem epey zaman alır; günümüzdeki çoğu yazıcının çalışma şekli böyledir ve baskının tamamlanması genellikle saatler sürebilir. Çin'deki bir ekip ise bu uzun bekleme sürelerine bir son vermeye karar verdi.

Pekin'deki Tsinghua Üniversitesi'nde çalışan araştırmacılar, baskıyı sadece 0,6 saniyede gerçekleştirebilen yeni bir 3D baskı yöntemi geliştirdiler. Tek yapmanız gereken biraz sıvı dökmek ve ışığı açmak; hızlı bir parlamanın ardından, sanki hiçlikten ışınlanmışçasına orada duran, milimetre ölçeğinde katı bir nesne elde ediyorsunuz. Bu yönteme, "Holografik ışık alanlarının Dijital Uyumsuz Sentezi" (Digital Incoherent Synthesis of Holographic light fields) ifadesinin kısaltması olan DISH adı veriliyor.

Şubat 2026'da Nature dergisinde yayımlanan makaleyi inceleyen uzmanlar, bu yöntemi "şimdiye kadar rapor edilmiş en hızlı hacimsel 3D baskı" olarak nitelendirdi. Yüksek hızının yanı sıra yöntem son derece hassas; insan saçı telinden bile daha ince ayrıntıları oluşturabiliyor.

Işık tabanlı hacimsel yazıcıların çoğu, dönen bir reçine haznesine (masaüstü reçine 3D yazıcıların sertleştirdiği ışıkla kürlenen sıvının aynısı) görüntüler yansıtarak çalışır. Ancak hazne çok hızlı döndürülürse baskı hatalı çıkar. Eskiden bu sorunu çözmek için reçineyi jel kıvamına getirerek şeklini koruması sağlanırdı; fakat jel daha yavaş donduğu için hedeflenen hız kaybedilirdi. DISH ise farklı bir şekilde çalışıyor.

DISH nasıl çalışır?

DISH yönteminde reçine asla hareket etmez; bunun yerine hareket eden ışıktır. Işık, her biri nesnenin tek bir açıdan görünümünü yansıtan düz görüntülerden oluşan bir akış şeklinde düzenlenir. Bu kareler reçineye her açıdan yansıtılır ve üst üste binerek hızla katı plastiğe dönüşür (kürlenir). Görüntüler, milyonlarca küçük aynayla kaplı, tırnak büyüklüğünde bir çip olan dijital mikro ayna cihazından gelir. Bu aynalar, görüntüyü yenilemek için saniyede yaklaşık 17.000 kez hareket eder. Bir algoritma ve dönen bir periskop kullanılarak, ışığın reçineye her açıdan ulaşması sağlanır.

DISH yönteminde reçine asla hareket etmez; bunun yerine hareket eden ışıktır. Işık, her biri nesnenin tek bir açıdan görünümünü yansıtan anlık görüntülerden oluşan bir diziye dönüştürülür. Bu görüntüler reçineye her açıdan yansıtılır ve üst üste binerek hızla sertleşip katı bir plastik haline gelir. Görüntüler, milyonlarca minik aynayla kaplı, tırnak büyüklüğünde bir çip olan dijital mikro ayna cihazından (DMD) gelir. Bu aynalar, görüntüyü yenilemek için saniyede yaklaşık 17.000 kez konum değiştirir. Bir algoritma ve dönen bir periskop kullanılarak, ışığın reçineye her açıdan ulaşması sağlanır.

Kaynak: SG

Akıllı TV'nizi ne sıklıkla tamamen yeniden başlatmalısınız?

Devasa, CRT tabanlı televizyonların oturma odalarına hükmettiği; kalın, eğimli camlarının artık geçmiş bir dönemin yadigarı sayıldığı günler çoktan geride kaldı. Bugünlerde, duvarınızı veya TV ünitenizi süsleyen o şık, düz ekranlı televizyon; Android TV, Tizen, WebOS veya Roku OS gibi özel bir işletim sistemine sahip, esasen bir bilgisayardır. Ve tıpkı diğer tüm bilgisayarlar gibi, akıllı TV'nizi yeniden başlatmak da —cihazın performansını en üst düzeyde tutmak adına— düzenli bir "cihaz hijyeni" rutininin bir parçasıdır (veya öyle olmalıdır).

Yeniden başlatma işlemini ne sıklıkla yapmanız gerektiğine gelince; genel kanı, bu işlemin en az ayda bir kez yapılması gerektiği yönündedir. Tıpkı bir bilgisayarı yeniden başlatmanın belleği temizlemesi, arka plan işlemlerini sonlandırması ve işletim sistemini yeniden başlatması gibi; akıllı TV'yi yeniden başlatmak için de aynı durum geçerlidir. Bu işlem performansı artırabilir, çeşitli küçük sorunları çözebilir ve işletim sistemi ile yazılım (firmware) güncellemelerinin düzgün bir şekilde yüklendiğinden emin olmayı sağlayabilir. En iyi akıllı TV'lerin bile, zaman zaman yeniden başlatılması gerekir.

Akıllı TV üreticilerinin size söylemeyeceği şeyler

Akıllı TV üreticilerinin çoğu, televizyonunuzu ne sıklıkla yeniden başlatmanız gerektiğine dair herhangi bir katı yönerge yayımlamıyor gibi görünüyor. Bunun yerine, yeniden başlatma işlemini sorun giderme adımlarından biri olarak görerek, size yalnızca sorunlar ortaya çıktığında cihazı yeniden başlatmanızı öneriyorlar. Samsung, Galaxy telefonlarının düzenli olarak yeniden başlatılmasını tavsiye etse de, televizyonları için aynı tavsiyeyi sunmuyor gibi görünüyor. Bir şeyler düzgün çalışmadığında aklınıza gelen ilk çözüm, "Kapayıp tekrar açmayı denediniz mi?" sorusu olabilir; ancak cihazları düzenli olarak yeniden başlatmak, yalnızca ara sıra yaşanan aksaklıkları gidermenin ötesinde başka faydalar da sağlayabilir. TV'nizi ayda bir, hatta haftada bir kez yeniden başlatmayı alışkanlık haline getirmek; cihazın sorunsuz çalışmasını sağlamaya ve ufak tefek aksaklıkların önüne geçmeye yardımcı olabilir.

Bunu yapmanın kolay bir yolu; akıllı prizler kullanarak akıllı TV'yi kontrol etmek ve otomatik bir yeniden başlatma programı oluşturmaktır. En iyi akıllı prizlerin birçoğu, akıllı ev hub'ına ihtiyaç duymaz; birden fazla akıllı asistanla uyumludur ve tek yapmanız gereken, cihazı prize takıp ilgili uygulama üzerinden kurulumunu tamamlamaktır. Akıllı prizi TV'nizle birlikte kullanmanın bir diğer avantajı da, "hayalet güç" (standby modunda harcanan enerji) tüketimini kontrol altına alabilme imkanıdır; zira pek çok akıllı cihaz, sürekli bekleme modunda kaldığı için adeta birer "enerji vampiri"ne dönüşebilmektedir. Yumuşak sıfırlama, güç döngüsü ve fabrika ayarlarına döndürme

Yumuşak sıfırlama, güç döngüsü ve fabrika ayarlarına döndürme; akıllı TV'lerde karşılaşılan yaygın sorunları gidermek için kullanılabilecek, birbirinden ufak farklılıklar gösteren yöntemlerdir. Gerek uzaktan kumanda gerekse TV'nin kendi üzerindeki güç düğmesine basılı tutularak gerçekleştirilebilen basit bir yeniden başlatma işlemi, aynı zamanda "yumuşak sıfırlama" olarak da adlandırılır. Bu işlemi yaparak, aslında TV'yi yeniden başlatmış ve işletim sisteminin baştan yüklenmesine olanak tanımış olursunuz. Güç düğmesine bir kez basmak ile güç düğmesine basılı tutmak arasında önemli bir fark vardır. Güç düğmesine yalnızca bir kez basmak, genellikle TV'yi tamamen kapatmaz; bunun yerine, cihazın daha sonra hızlıca tekrar açılabilmesi için onu düşük güç tüketimli bir bekleme moduna geçirir. Güç düğmesine birkaç saniye boyunca basılı tutmak ise, TV'nin fiilen yeniden başlatılmasını sağlar. Ayrıca, birçok TV modelinin ayarlar menüsünde de bir yeniden başlatma seçeneği bulunur.

Öte yandan güç döngüsü (power cycling), daha ziyade bir "soğuk başlatma" niteliğindedir ve genellikle daha inatçı, giderilmesi zor sorunlar için tercih edilir. Bu yöntem; TV'yi kapatmayı, cihazın fişini prizden çekmeyi ve ardından TV'nin kendi üzerindeki güç düğmesine birkaç saniye boyunca basılı tutmayı kapsar. Bu işlem, TV'nin dahili devrelerinde (kondansatörler gibi) birikmiş olan tüm elektriği etkili bir şekilde boşaltır ve cihazın tamamen temiz bir başlangıç yapmasını sağlar. Fabrika ayarlarına döndürme işlemi ise, daha ciddi sorunları çözmenin yanı sıra, TV'yi satışa veya geri dönüşüme hazır hale getirmek amacıyla da kullanılabilir. Genellikle TV'nin sistem menüsünde yer alan bu seçenek, cihazı fabrika çıkışı varsayılan ayarlarına geri döndürür; bu da, tüm uygulamaların, verilerin ve kullanıcı bilgilerinin tamamen silinmesi anlamına gelir. Bu işlemin adımları, TV'nizin kullandığı işletim sistemine bağlı olarak ufak tefek farklılıklar gösterse de, genel hatlarıyla birbirine oldukça benzerdir. Sektörün önde gelen tüm büyük markaları, destek sayfalarında fabrika ayarlarına döndürme işleminin nasıl gerçekleştirileceğine dair detaylı bilgilendirme belgeleri sunmaktadır.

Kaynak: SG

Sosyal medyanın tekelleşmesini izledik. Aynı şey yapay zekâda da yaşanıyor; yalnızca daha derin bir katmanda

2018 yılında, kardeşim ve ben Snap’in Santa Monica ofislerinde yapılan bir ürün değerlendirme toplantısında oturmuş, artık fazlasıyla aşina olduğumuz bir tabloya bakıyorduk. Günlük aktif kullanıcı sayımız yerinde sayıyordu. Instagram (ki temel özelliğimiz olan Stories’in neredeyse birebir aynısı bir versiyonunu iki yıl önce piyasaya sürmüştü) ise hızla yükseliyordu. Snap, gerçekten daha iyi bir ürün ortaya koymuştu. Sadık ve tutkulu bir kullanıcı tabanına sahipti. Hatta bir dönem, çoğu insanın parayı alıp çekip gideceği bir durumda, Facebook’tan gelen 3 milyar dolarlık teklifi reddetmesiyle ün salmıştı. Ancak bunların hiçbiri yeterli olmadı.

Meta, Snap’in altındaki katmanı kontrol ediyordu: sosyal grafik, akış ve kitle. Bu katmanın sahibi olduğunuzda, onun üzerinde inşa edilen her şey doğal olarak size doğru eğilim gösterir.

Teknoloji sektöründe yirmi yılı aşkın bir süre geçirdik. Bir örüntünün ne zaman tekrar ettiğini fark etmeyi öğrendik.

Sosyal ağlar dünyasında, yoğunlaşma platform düzeyinde gerçekleşti. Dağıtım, veri ve kitleler; en fazla kullanıcıya sahip olan aktörün etrafında kümelendi ve diğer her şey de onları takip etti. Bugün, yeryüzündeki en büyük iki sosyal platform (Facebook ve Instagram) aynı şirkete ait. Bu platformlara güç veren bulut altyapısı da aynı mantığı izledi: Amazon, Microsoft ve Google, şu anda küresel bulut kapasitesinin yaklaşık %63’ünü kontrol ediyor. Yapay zekâ (YZ) da aynı geometriyi izliyor; hem de çok daha hızlı bir şekilde.

Bir Katman Daha Derinde

Her zaman yeni bir sosyal platform kurup faaliyete geçirebilirsiniz; TikTok bunun mümkün olduğunu kanıtladı. Ancak yapay zekâ alanında, "bilişim gücü" (compute) olmadan hiçbir şey inşa edemezsiniz: yani GPU’lar, veri merkezleri ve bu ekonomiye kimin katılıp katılamayacağını belirleyen o ham işlem kapasitesi olmadan... Bilişim gücüne erişim, artık sadece ölçeklenmek için değil, var olabilmek için de bir ön koşul haline geldi. Bulut sözleşmeleri olmayan bir girişim (startup) model eğitemez; çip erişimi olmayan bir ülke rekabet edemez. Kapı çoktan kurulmuş durumda.

Rakamlar, o kapının halihazırda ne kadar sıkı kapalı olduğunu gözler önüne seriyor. NVIDIA, veri merkezi GPU pazarının %85’ine hakim. Üç Amerikalı bulut şirketi, yapay zekâ uygulamalarının çoğunun üzerinde çalıştığı altyapının %63’ünü kontrol ediyor. The Information’ın verilerine göre, model katmanında ise sadece iki şirket, yapay zekâ odaklı girişimlerin (AI-native companies) elde ettiği gelirlerin ezici çoğunluğunu kendi bünyesine katıyor.

Coğrafi tablo, çoğu insanın fark ettiğinden çok daha çarpıcı bir gerçekliği yansıtıyor. Amerika Birleşik Devletleri, küresel yüksek performanslı yapay zekâ bilişim kapasitesinin yaklaşık %75’ini kontrol ediyor. Çin ise bu kapasitenin yaklaşık %15’ine sahip. Geriye kalan ülkeler, son %10'luk payı aralarında paylaşıyor; çoğu ölçülemeyecek kadar küçük bir paya sahip. Dünyanın geri kalanı yapay zeka altyapısı için rekabet etmiyor. Kim kazanırsa ona bağımlı. Ülkeler için tekel karşıtı bir mekanizma yok.

Teknolojinin kendisinde de daha sessiz bir eşitsizlik biçimi mevcut. Büyük dil modelleri ezici bir çoğunlukla İngilizce veriler üzerinde eğitiliyor; bu da diğer dillerdeki komutların aynı çıktı için daha fazla belirteç tükettiği anlamına geliyor. İngilizce dışındaki kullanıcılar daha fazla ödeme yapıyor, bağlam sınırlarına daha hızlı ulaşıyor ve daha düşük kaliteli sonuçlar alıyor. Tek fiyat, eşit erişim anlamına gelmiyor.

Bu artık bir iş yoğunlaşma hikayesi olmaktan çıktı. Yapay zeka neyin inşa edileceğini, ekonomilerin nasıl işlediğini ve bilginin nasıl aktığını şekillendirdiğinde, hesaplama katmanını kontrol eden kişi, bir pazar konumundan ziyade jeopolitik bir darboğazı kontrol ediyor. Amerika Birleşik Devletleri, gelişmiş çipler üzerindeki ihracat kontrolleriyle bunu zaten gösterdi ve hangi ülkelerin belirli yapay zeka yeteneklerini geliştirebileceğini kısıtladı. Şimdi iki ülke, diğer 191 ülke için şartları belirliyor. Bu 191 ülke, çeşitli derecelerde zaten bağımlı ve bu bağımlılık artıyor.

Sonuçlar somut ve günceldir. Yaptırımlar, düzenleyici değişiklikler veya yerel yasalar nedeniyle hizmetler kullanılamaz hale gelir. Yapay zeka modelleri, haber verilmeden bozulabilir veya sessizce yeniden yönlendirilebilir. Merkezi altyapı üzerine ürünler geliştiren işletmeler, şartları bir gecede değişebilen ve değiştireceklerini gösteren birkaç sağlayıcıya varoluşsal bir bağımlılıkla karşı karşıyadır. Büyük yapay zeka sağlayıcılarının, kullanıcı tepkisine rağmen popüler modelleri kullanımdan kaldırdığını, uyarı vermeden API erişimini kısıtladığını ve hiçbir bağımsız kuruluşun denetleyemeyeceği güvenlik politikalarının örtüsü altında geliştirici yeteneklerini kısıtladığını zaten gördük.

Alternatif

Bitcoin ve Ethereum, daha iyi bir banka kurarak finansal yoğunlaşmayı çözmedi. Alttaki katmanı yeniden inşa ettiler: herkesin müşteri değil, katkıda bulunan olarak katılabileceği açık protokoller. Binlerce bağımsız operatör, merkezi bir kapı bekçisi yok, tek bir arıza veya kontrol noktası yok.

Aynı mantık hesaplama için de geçerlidir. Yapay zeka altyapısı için açık, merkezi olmayan bir ağ (GPU kapasitesinin kurumsal ve coğrafi sınırlar arasında katkıda bulunulabileceği ve erişilebileceği bir ağ), hiper ölçekli şirketleri kendi şartlarında yenmek zorunda değildir. Hiper ölçekli şirketleri isteğe bağlı hale getirir. Piyasanın tabanını belirliyor ve herhangi bir aktörün elde edebileceği gücün üstünü sınırlıyor.

Bizi Gonka'yı kurmaya iten şey işte buydu: Yapay zekâ hesaplama işlemleri için tasarlanmış; merkeziyetsiz ve topluluk tarafından yönetilen —özellikle de çıkarım (inference) süreçlerine yönelik— bir ağ. Bu, mevcut katmanın üzerinde yalnızca rekabet etmekle yetinmeyip, söz konusu katmanı yeniden inşa etme girişimimizdir.

O deneyimden çıkardığımız ders şudur: Teknoloji alanında, altyapıyı elinde bulunduran taraf; bu altyapı üzerinde nelerin inşa edileceğine ve nelerin devre dışı bırakılacağına karar verir. Yapay zekâ dünyasında bu katman, bilgi işlem gücüdür. Şu an itibarıyla bu güç, çok az sayıda kişinin elindedir. Eğer altyapının tamamen kilitlenip sabitlenmesini beklersek, gelecek nesil modeller arasında seçim yapma şansına sahip olamayacaktır; bunun yerine, izinler arasında seçim yapmak zorunda kalacaktır.

Kaynak: Fortune

Nadir geçiş metallerinin en yaygın kullanım alanlarından biri, katalizör görevi görmeleridir. Katalizörler, temel olarak, kendileri tükenmeden kimyasal reaksiyonları hızlandıran maddelerdir. Gübre üretiminden, aracınızın altında bulunan katalitik konvertörlere kadar her alanda karşımıza çıkarlar.

Ancak bu katalizörler platin ve paladyum gibi nadir metallerden üretildiği için, sonuçta oldukça pahalıya mal olurlar. Ayrıca platin gibi metalleri, nadirlikleri nedeniyle madenlerden çıkarmak da oldukça zahmetli bir iştir. Bu yüzden kimyagerlerin yıllardır alternatif arayışı içinde olmaları hiç de şaşırtıcı değildir. Ve şimdi, nihayet cevabı; Dünya üzerinde en bol bulunan metallerden biri olan alüminyum formunda bulmuş olabiliriz.

Bu cevap, Trinity College Dublin'den kimyagerlerle iş birliği içinde çalışan bir araştırma ekibinin, bu pahalı seçeneklerin yerini alabilecek yepyeni bir metal formunu sentezlemeyi başardığı King's College London'dan geliyor.

Metal, "siklotrialüman" adını verdikleri yeni bir molekül formuna dönüştürüldü. Bu yapı, temel olarak üç alüminyum atomunun üçgen şeklinde birbirine bağlanmasıyla oluşuyor ve bu özelliğiyle bir "trimer" niteliği taşıyor. Araştırmanın tüm bulguları, Nature Communications adlı bilimsel dergide yayımlandı.

Tüm bu sistemin işleyişini sağlayan temel unsur bu trimerdir; zira bu yapı, platin ve paladyumunkine oldukça benzer bir davranış sergilemektedir. Söz konusu iki metal, kimyasal reaksiyonların ilerlemesini sağlama konusunda son derece başarılıdır; ancak çalışmanın başyazarı Dr. Clare Bakewell'e göre platin ve paladyum, alüminyuma kıyasla tam 20.000 kat daha pahalıdır.

Ancak siklotrialüman, yalnızca ucuz bir taklitten ibaret değildir; zira çok daha pahalı metallerin bile gerçekleştirmekte zorlandığı reaksiyonları başarıyla gerçekleştirebilme kapasitesine sahiptir. Ayrıca, farklı çözücüler içerisinde çözündürüldüğünde moleküler bütünlüğünü korumayı da başarır. Bu durum büyük bir önem arz etmektedir; çünkü laboratuvar ortamında sentezlenen pek çok reaktif molekül, bir çözücüyle temas ettiği anda parçalanıp dağılma eğilimi gösterir. Bu avantajlar, herkes adına pek çok kazanımı da beraberinde getirmektedir.

Bu "özel" alüminyum molekülü aslında neler yapabiliyor?

Söz konusu molekül, laboratuvar ortamında gerçekleştirilen ilk testlerde umut verici sonuçlar ortaya koymuş ve gelecekte önemli kimyasal reaksiyonların yürütülmesine katkı sağlayabileceğine dair güçlü sinyaller vermiştir. Araştırmacılar, bu molekülü kullanarak dihidrojen—yani hidrojen gazını oluşturan H2 molekülleri—yapısını parçalamayı başarmışlardır.

Hidrojen molekülünün parçalanması süreci, hidrojen enerjisi üretiminin temel itici gücünü oluşturmakta; aynı zamanda hidrojenle çalışan araçların işleyişini sağlayan mekanizmanın da temelini teşkil etmektedir. Dolayısıyla bu keşif, temiz yakıt üretimi alanında önemli katkılar sunma potansiyeli taşımaktadır. Söz konusu molekül, aynı zamanda plastiklerin temel yapı taşlarından biri olan etenin kontrollü zincir büyümesi sürecinde bir katalizör görevi üstlendi.

Bir de işin tuhaf tarafı var. Bakewell ve ekibi, trimeri etenle reaksiyona sokmanın, daha önce hiç kimse tarafından belgelenmemiş halka yapıları ortaya çıkardığını keşfetti. Bu yapılar arasında, birbirine karışmış beş ve yedi alüminyum ve karbon atomundan oluşan halkalar da yer alıyor. Bu bulgu; platin ve paladyumun tek başlarına gerçekleştirebileceklerinin ötesine geçen, yepyeni bir reaksiyon sınıfının varlığına işaret ediyor.

Günümüzde, dünya platin üretiminin büyük bir kısmı Güney Afrika'daki madenlerden sağlanmaktadır. Bu metalin sadece birkaç gramını elde edebilmek için en az bir ton cevherin işlenmesi gerekir ki bu işlem, muazzam miktarda enerji tüketimi gerektirir. Bölgedeki enerji şebekesinin hâlâ büyük ölçüde kömüre bağımlı olması nedeniyle, bu durum ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Platin yerine alüminyum kullanımına geçmek, hem çevresel etkiyi azaltacak hem de maliyetleri düşürecektir.

Araştırmacıların, eski alüminyum folyoları kullanarak pilleri geri dönüştürmenin yeni bir yolunu keşfetmesiyle birlikte, bu metal diğer çevre dostu girişimlerde de şimdiden değerini kanıtlamaya başlamış durumda. Elbette ekip henüz keşif aşamasında; yukarıda bahsedilen başarıları endüstriyel ölçekte hayata geçirebilmek için hâlâ kat edilmesi gereken uzun bir yol var. Ancak elde edilen sonuçlar geçerliliğini korursa, alüminyumun; mutfak çekmecenizde öylece duran bir folyodan ibaret olmak için çok daha üstün niteliklere sahip bir metal olduğu ortaya çıkabilir.

Kaynak: SG

Apple CEO'su Tim Cook görevden ayrılıyor; yeni CEO açıklandı.

Apple’ın uzun süredir CEO’luğunu yürüten Tim Cook, görevinden ayrılarak şirketin Yönetim Kurulu İcra Başkanı olacak.

Teknoloji devinden yapılan açıklamaya göre, Donanım Mühendisliği Kıdemli Başkan Yardımcısı John Ternus, Apple’ın yeni CEO’su olacak.

Ternus, görevine 1 Eylül’de başlayacak.

Apple’a göre bu karar, Yönetim Kurulu tarafından oybirliğiyle onaylandı.

Yaptığı açıklamada Ternus şunları söyledi:

“Apple’ın misyonunu daha ileriye taşıma fırsatı bulduğum için derin bir minnet duyuyorum. Kariyerimin neredeyse tamamını Apple’da geçirmiş biri olarak; Steve Jobs’un yönetiminde çalışma ve Tim Cook’u kendime mentor edinme şansına eriştiğim için kendimi çok şanslı hissediyorum. Dünyayla ve birbirimizle etkileşim kurma biçimimizi kökten değiştiren ürünlerin ve deneyimlerin şekillendirilmesine katkıda bulunmak benim için büyük bir ayrıcalık oldu. Önümüzdeki yıllarda neler başarabileceğimiz konusunda büyük bir iyimserlik taşıyorum; ayrıca yeryüzündeki en yetenekli insanların burada, Apple’da bulunduğunu ve her birimizden çok daha büyük bir bütünün parçası olmaya kararlı olduklarını bilmek beni son derece mutlu ediyor. Bu görevi üstlenirken büyük bir tevazu hissediyorum ve bu özel yeri yarım asırdır tanımlayan değerler ve vizyon doğrultusunda liderlik etme sözü veriyorum.”

Apple, yaptığı açıklamada, Cook'un geçiş sürecinde Ternus'a yardımcı olurken, CEO'luk görevini yaz sonuna kadar sürdüreceğini belirtti.

Cook, bir açıklamasında şunları yazdı:

“Apple'ın CEO'su olmak ve böylesine olağanüstü bir şirkete liderlik etme güvenine layık görülmek, hayatımın en büyük ayrıcalığı oldu. Apple'ı tüm benliğimle seviyorum; müşterilerimizin hayatlarını zenginleştirmeye ve dünyadaki en iyi ürün ve hizmetleri yaratmaya olan adanmışlıkları sarsılmaz olan; böylesine dahice, yenilikçi, yaratıcı ve son derece duyarlı insanlardan oluşan bir ekiple çalışma fırsatına eriştiğim için sonsuz minnettarım. John Ternus; bir mühendisin zihnine, bir yenilikçinin ruhuna ve dürüstlükle, onurla liderlik edecek bir kalbe sahip. Kendisi, Apple'a 25 yılı aşkın süredir yaptığı katkılar şimdiden sayılamayacak kadar çok olan vizyoner bir isimdir ve Apple'ı geleceğe taşıyacak kişi, hiç şüphesiz odur. Onun yeteneklerine ve karakterine duyduğum güven bundan daha tam olamazdı; bu geçiş sürecinde ve İcra Kurulu Başkanı olarak üstleneceğim yeni görevimde kendisiyle yakından çalışmayı sabırsızlıkla bekliyorum.”

Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyla Cook, şirketin belirli alanlarıyla —özellikle de politika yapıcılarla yürütülen süreçlerle— ilgilenmeye devam edecek.

Cook, 1998 yılından bu yana Apple bünyesinde yer almakta olup, şirketin kurucu ortaklarından Steve Jobs'un 2011 yılında vefat etmesinin ardından CEO'luk görevini devralmıştı.

Pazar günü Pekin'de düzenlenen bir yarı maraton yarışında, onlarca Çin yapımı insansı robot, insan koşucuların yanından hızla süzülerek, giderek gelişen atletik yeteneklerini ve otonom navigasyon becerilerini sergiledi; bu gösteri, sektördeki hızlı teknik ilerlemelerin altını çizdi.

Yarışın geçen yıl düzenlenen ilk edisyonu aksaklıklarla doluydu ve robotların çoğu yarışı tamamlayamamıştı. Geçen yılın şampiyon robotu 2 saat 40 dakikalık bir süre kaydetmişti; bu süre, geleneksel yarışın insan kazananının süresinin iki katından fazlaydı.

Bu yılki tezat ise çarpıcıydı. Katılan takım sayısı 20'den 100'ün üzerine çıkmakla kalmadı; aynı zamanda önde giden birkaç robot, profesyonel sporculardan gözle görülür şekilde daha hızlıydı ve insan kazananları 10 dakikadan fazla farkla geride bıraktı.

Geçen yılın aksine, 21 kilometrelik (13 mil) yarış sırasında, yarışa katılan robotların neredeyse yarısı, uzaktan kumandayla yönlendirilmek yerine, daha zorlu arazide otonom olarak yolunu buldu. Çarpışmaları önlemek amacıyla robotlar ile 12.000 erkek ve kadın koşucu, birbirine paralel kulvarlarda koştu.

Çinli akıllı telefon markası Honor tarafından geliştirilen kazanan robot, yarışı 50 dakika 26 saniyede tamamladı; bu süre, Ugandalı koşucu Jacob Kiplimo'nun geçen ay Lizbon'da kırdığı yarı maraton dünya rekorundan birkaç dakika daha hızlıydı.

Huawei'nin bir yan kuruluşu olan Honor'dan gelen takımlar, podyumdaki üç sırayı da paylaştı; bu robotların hepsi otonom olarak yolunu buldu ve dünya rekorunu geride bırakan süreler elde etti. Kazanan takımda yer alan Honor mühendisi Du Xiaodi, robotlarının bir yıldır geliştirilmekte olduğunu ve elit insan koşucuları taklit edebilmek amacıyla 90 ila 95 cm (35 ila 37 inç) uzunluğunda bacaklarla ve akıllı telefonlarında kullanılan sıvı soğutma teknolojisiyle donatıldığını belirtti.

Du, sektörün henüz emekleme aşamasında olduğunu, ancak insansı robotların zamanla üretim de dahil olmak üzere pek çok endüstriyi yeniden şekillendireceğine inancının tam olduğunu ifade etti.

Du, "Daha hızlı koşmak ilk bakışta pek anlamlı görünmeyebilir; ancak bu durum, örneğin yapısal güvenilirlik ve soğutma alanlarına, nihayetinde de endüstriyel uygulamalara teknoloji transferinin önünü açmaktadır," dedi.

ROBOTİK ALANINDAKİ GELİŞMELER

İzleyiciler, sergilenen farklı boyut ve yürüyüş tarzlarındaki çeşit çeşit insansı robotu, büyük ölçüde Çin'in robotik alanında kaydettiği ilerlemelerin bir kanıtı olarak değerlendirdi. Pekin Posta ve Telekomünikasyon Üniversitesi'nde okuyan 23 yaşındaki mühendislik öğrencisi Chu Tianqi, "Gördüğüm insansı robotların koşu duruşu gerçekten oldukça etkileyiciydi... Yapay zekânın henüz kısa bir süredir gelişmekte olduğu göz önüne alındığında, şimdiden bu seviyede bir performans sergileyebiliyor olması beni çok etkiledi," dedi.

Chu, "Gelecek kesinlikle bir yapay zekâ çağı olacak. Eğer insanlar yapay zekâyı şimdiden nasıl kullanacaklarını öğrenmezlerse —özellikle de bazıları hâlâ buna direnç gösteriyorsa— kesinlikle çağın gerisinde kalacaklardır," diye ekledi.

Yarışı izleyen bir diğer izleyici olan 11 yaşındaki öğrenci Guo Yukun ise, müsabakayı izledikten sonra gelecekte robotik alanında üniversite eğitimi almaya yönelmek konusunda ilham aldığını belirtti.

Guo, Pekin'deki seçkin okulunda robotik teorisi ve programlama üzerine düzenli dersler aldığını; ayrıca lise öğrencilerine yönelik küresel bir programlama yarışması olan Uluslararası Bilişim Olimpiyatları'nda okulunu temsil eden takımın bir parçası olduğunu ifade etti.

EKONOMİK AÇIDAN FAYDA SAĞLAYAN UYGULAMALAR

İnsansı robotların ekonomik açıdan fayda sağlayan uygulamaları çoğunlukla hâlâ deneme aşamasında olsa da, yarı maratonun bu makinelerin fiziksel yetkinliklerini gözler önüne sermesi; tehlikeli işlerden savaş meydanındaki çatışmalara kadar pek çok alanı yeniden şekillendirme potansiyellerini vurguluyor.

Bununla birlikte, Çinli robotik firmaları; insansı robotların, insan fabrika işçilerinin verimliliğine erişmesini sağlayacak yapay zekâ yazılımlarını geliştirmekte hâlâ zorlanıyor.

Uzmanlar, yarı maraton sırasında sergilenen becerilerin —her ne kadar eğlenceli olsa da—; el becerisinin, gerçek dünya algısının ve küçük ölçekli, tekrarlayan görevlerin ötesine geçen yeteneklerin hayati önem taşıdığı endüstriyel ortamlarda, insansı robotların yaygın ticari kullanımına doğrudan dönüşmediğini ifade etti.

Çin, bu öncü sektörde küresel bir güç merkezi olmayı hedefliyor ve yerel firmaları desteklemek için sübvansiyonlardan altyapı projelerine kadar geniş bir yelpazede politikalar uygulamaya koydu.

Ülkenin en çok izlenen televizyon programı olan yıllık CCTV Bahar Festivali galası, Şubat ayında Çin'in insansı robotlar ve imalatın geleceği konusunda hakimiyet kurma çabalarını sergiledi.

Bu, bir düzineden fazla Unitree insansı robotunun kılıç, sopa ve nunchaku sallayarak karmaşık dövüş sekansları sergilediği uzun bir dövüş sanatları gösterisini de içeriyordu; bu gösteri, insan çocuk performans sanatçılarına çok yakın bir mesafede gerçekleştirildi.

Kaynak: R

Amazon’un 11,6 milyar dolarlık Globalstar anlaşması, Musk ile olan rekabeti kızıştırıyor

Amazon.com Inc.’in, Globalstar Inc.’i satın almak üzere yaptığı 11,6 milyar dolarlık anlaşma; önümüzdeki yıllarda 200 milyar dolara ulaşarak iki katına çıkacağı öngörülen uydu iletişimi pazarında, Elon Musk’ın Starlink’i ile olan rekabeti tırmandırıyor.

Salı günü Amazon, uydu operatörünü hisse senedi ve hisse başına 90 dolara kadar nakit ödeme kombinasyonuyla satın alma planlarını duyurdu; ayrıca 2028 yılında, geleneksel baz istasyonlarına bir alternatif olarak, doğrudan kullanıcıların mobil cihazlarına bağlantı sunan "cihazdan cihaza doğrudan" (direct-to-device) hizmetini devreye alacağını belirtti.

Amazon, Globalstar aracılığıyla, uydu-mobil hizmetlerini geliştirme yolunda şirket için kilit öneme sahip radyo frekansı lisanslarını da elde edecek. E-ticaret devi, devasa perakende ve bulut bilişim operasyonlarının ötesinde yeni büyüme kaynakları yaratmak amacıyla, yıllardır uydu hizmetleri alanına girmeye çalışıyordu. Ancak bu çabalar; roket üreticilerinden kaynaklanan gecikmeler ve üretim operasyonlarının yavaş bir başlangıç yapması nedeniyle sekteye uğramıştı.

Öte yandan, SpaceX’in bir iştiraki olan Musk’ın Starlink’i; yörüngede bulunan ve 10 milyon kullanıcıya hizmet veren 10.000 uyduluk ağıyla hızla ilerleyerek, ulaşılması güç bölgelerde güvenilir internet hizmeti sunan bir marka itibarı kazandı.

Anlaşmayı duyuran açıklamada Amazon’un Cihazlar ve Hizmetler Kıdemli Başkan Yardımcısı Panos Panay, bu satın almayla birlikte "müşterilerin, daha fazla noktada daha hızlı ve daha güvenilir bir hizmet bekleyebileceklerini; böylece kendileri için en önemli olan insanlarla ve şeylerle bağlantıda kalmaya devam edeceklerini" ifade etti.

Açıklamaya göre Amazon, Globalstar hissedarlarına hisse başına ya 90 dolar nakit ödeme ya da değeri hisse başına 90 dolar ile sınırlandırılmış 0,32 adet Amazon hissesi teklif ediyor. Bu teklif, Bloomberg’in Globalstar’ın potansiyel bir satış ihtimalini değerlendirdiğine dair haberini yayımladığı Ekim ayı sonundaki hisse fiyatına kıyasla, yaklaşık %117’lik bir prim oranına tekabül ediyor.

Globalstar hissedarları, ödemeyi nakit ve Amazon hissesi karışımı şeklinde alıp almamak konusunda tercih yapma hakkına sahip olacaklar. Açıklamada belirtildiğine göre, nakit ödeme tutarı; kaç hissedarın bu ödeme yöntemini tercih ettiğine bağlı olarak oransal bir şekilde ayarlanacak ve toplam nakit ödeme miktarı, hisselerin toplam değerinin %40’ı ile sınırlandırılacak. Amazon'un Whole Foods satın alımından sonraki en büyük ikinci satın alımı olan bu işlem, 2027 yılında tamamlanması bekleniyor.

Bloomberg News daha önce, Amazon'un Globalstar'ı satın almak üzere ileri düzey görüşmeler yürüttüğünü bildirmişti. Uydu şirketinin hisseleri New York borsasında %9,6 oranında değer kazanarak günü 79,91 dolardan kapattı. Amazon hisseleri ise %3,8'lik bir artışla 249,02 dolara yükseldi. Cihazdan cihaza (direct-to-device) bağlantı segmentinin önemli bir oyuncusu olan AST SpaceMobile Inc. hisseleri ise yaklaşık %11 değer kaybederek 88,57 dolara geriledi.

Amazon Salı günü ayrıca, Apple Inc.'in acil durum mesajlaşma hizmetinin, şirketin yakın zamanda adı değiştirilen geniş bant uydu ağı olan Amazon Leo'ya geçiş yapacağını duyurdu. Apple'ı müşteri olarak kazanmak, havayolları gibi büyük ortaklarla anlaşma sağlama konusunda SpaceX'in Starlink biriminin gerisinde kalan Leo için önemli bir başarı (bir tür "darbe") niteliği taşıyabilir.

Amazon Leo, uydu takımı aracılığıyla geniş bant internet hizmetleri sunmaya odaklanmış durumda; bu hizmet, müşterilerin sisteme erişmek için kişisel bir kullanıcı anteni kullanmasını gerektiriyor. Ancak son yıllarda, potansiyel açıdan oldukça kârlı olan "cihazdan cihaza" bağlantı pazarının ortaya çıkışı, uydu operatörleri için cazip bir fırsat haline geldi. Bu teknoloji, yeryüzündeki standart (üzerinde değişiklik yapılmamış) akıllı telefonlara bağlantı sağlamak amacıyla uyduların kullanılmasını içeriyor.

SpaceX, mobil telefon bağlantısına yönelik uydular fırlatarak, Starlink geniş bant sistemini "uydudan cihaza" bağlantı yetenekleriyle güçlendirme çalışmalarına halihazırda başlamış durumda. Ayrıca SpaceX, bu alandaki hizmet yelpazesini genişletmek amacıyla, 2025 yılında EchoStar'ın uydu spektrumunu —yani Federal İletişim Komisyonu (FCC) tarafından uzay araçlarıyla iletişim kurmak üzere lisanslanmış radyo frekanslarını— 17 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın alma konusunda anlaşmaya vardı.

Amazon Leo'nun yörüngede bulunan yaklaşık 200 uydusuyla sınırlı kapsamlı ticari testler yürütülüyor; şirketin nihai hedefi ise toplamda 7.700'den fazla uyduyu faaliyete geçirmek. Amazon, bu yılın başlarında FCC'ye başvurarak, Temmuz ayına kadar yörüngeye 1.600 uydu yerleştirme şartı için belirlenen sürenin uzatılmasını veya bu şarttan muaf tutulmayı talep etmişti.

Quilty Space Araştırma Direktörü Caleb Henry'nin belirttiğine göre; Globalstar yörüngede bir uydu sistemi işletiyor olsa da, şirketin halihazırda aktif durumda olan uydu sayısı yalnızca birkaç düzine ile sınırlı. Bu satın almanın Amazon açısından taşıdığı asıl değer, Globalstar'ın sahip olduğu spektrumda —yani FCC tarafından uydularıyla iletişim kurmak üzere kendisine lisanslanmış olan radyo frekanslarında— yatmaktadır. Amazon'un geniş bant uydu sistemi için hâlihazırda kullandığından farklı nitelikteki bu spektrum, şirketin doğrudan cihaza (direct-to-device) yönelik yeteneklerini hayata geçirebilmesi için gerekli olacaktır.

Henry, “Amazon, uydu sisteminin şu anda piyasada mevcut olanlardan daha iyi bir hizmet sunacağını defalarca dile getirdi; dolayısıyla açıkça görülüyor ki, Starlink'e meydan okuyacak ve onu geride bırakacak bir yetenek inşa ettiklerine inanıyorlar,” dedi. “Bu konuda son derece iddialılar.” Henry ayrıca, Amazon İcra Kurulu Başkanı Andy Jassy'nin, “öncelikle ilgili spektrumu edinmeksizin böyle bir iddiada bulunamayacağını” sözlerine ekledi.

Şu ana kadar, doğrudan cihaza (direct-to-device) hizmet pazarındaki iki önde gelen oyuncu, SpaceX ve merkezi Midland, Teksas'ta bulunan AST olmuştur. SpaceX, geleneksel kara tabanlı hücresel hizmetin bulunmadığı bölgelere Starlink uyduları aracılığıyla bağlantı sağlamak amacıyla T-Mobile US Inc. ile iş birliğine gitmiştir. AST ise AT&T Inc. ve Verizon Communications Inc. gibi operatörlerle ortaklıklara sahip olsa da, uydu ağını faaliyete geçirme sürecinin henüz erken aşamalarındadır.

FCC Başkanı Brendan Carr, Salı günü CNBC'ye verdiği bir röportajda, söz konusu satın almanın gelişmekte olan bu pazara potansiyel olarak yeni bir rakip kazandırabileceğini belirterek, Amazon-Globalstar anlaşmasına sıcak baktığının sinyalini verdi.

Amazon'un uydu birimi, geçtiğimiz ay Delta Air Lines Inc. ile bir anlaşma imzaladı; bu anlaşma kapsamında havayolu şirketi, uçak içi Wi-Fi hizmeti sağlamak amacıyla Leo sistemini kullanmayı kabul etti. Bununla birlikte Starlink; United Airlines Holdings Inc., Southwest Airlines Co., British Airways Plc, Air France ve Emirates dahil olmak üzere çok daha fazla iş ortağına sahiptir.

CEO'su Paul Jacobs'ın eski bir Qualcomm Inc. CEO'su olduğu Globalstar; halihazırda iPhone 14 ve sonraki modellerin yanı sıra Apple Watch Ultra 3'teki uydu hizmetinin altyapısını oluşturmakta; böylece kullanıcıların mesaj gönderme, acil durum servislerine ulaşma, yol yardımı talep etme ve konumlarını paylaşma gibi işlemleri gerçekleştirmelerine olanak tanımaktadır.

Henry, Globalstar'ın daha önce nakit sıkıntısı çektiğini, ancak Apple'ın desteğinin şirkete "yeni bir hayat şansı" tanıdığını ifade etti. Henry, "Amazon'un desteğine sahip olmak, aksi takdirde maliyeti çok yüksek olabilecek bir yöntemle, doğrudan cep telefonuna hizmet sağlama kapasitelerini adeta turbo hızına çıkarıyor," dedi.

Kaynak: BB

6 GHz WiFi bandı ultra hızlıdır. Ancak, şu tek bir özel ihtiyacınız yoksa, sırf bunun için kesenin ağzını açmaya muhtemelen değmez.

Bir WiFi yönlendiricisinin 5 gigahertz (GHz) bandı, 2.4 GHz bandına kıyasla daha hızlı bir bağlantı sunduğuna göre, 6 GHz bandının da bundan daha hızlı olması gerektiğini düşünürseniz, yanılmış olmazsınız. Günümüzde üç bantlı (tri-band) yönlendiriciler genellikle bu üç frekans bandının tamamını bünyelerinde barındırır; yine de 6 GHz, yalnızca daha pahalı yönlendiricilerde bulabileceğiniz, hâlâ "premium" sınıfına giren bir seçenektir. Peki, buna ihtiyacınız var mı? Çoğu insanın yoktur.

5 GHz bandı, hız açısından fazlasıyla yeterlidir. İşim gereği en yeni elektronik cihazları hız testlerinde sınırlarına kadar zorlarım; buna rağmen, eğer özellikle bir yönlendiriciyi veya mesh ağı test etmiyorsam, 6 GHz bandına bağlanma zahmetine bile girmem. WiFi 7 yönlendiricimin 5 GHz bandı; büyük dosyaları indirme ve yüksek çözünürlüklü videoları kesintisiz izleme (streaming) görevlerini başarıyla yerine getirebilecek kapasitededir. Bir cihazın bağlantısını 2.4 GHz bandından 5 GHz bandına geçirdiğimde, bağlantı hızındaki artışı hemen fark ederim. Ancak 5 GHz'den 6 GHz'e geçtiğimde, böyle bir fark hissetmem. İşte bunun temel nedeni: Benim 5 GHz bandım herhangi bir yoğunluk (trafik sıkışıklığı) yaşamıyor. Evde sadece ben varım. Eğer, her biri elindeki sayısız WiFi cihazıyla yönlendiricinin 5 GHz bandından pay kapmaya çalışan bir grup insanla birlikte yaşıyor olsaydım, o zaman durum bambaşka olurdu.

Sınırlamalar ve Sinyal Girişimleri

Yüksek frekanslar daha kısa dalga boylarına sahiptir; bu da, katı nesnelerin içinden düşük frekanslar kadar iyi nüfuz edemedikleri anlamına gelir. Ayrıca, bağlı cihaz yönlendiriciden uzaktaysa, sinyal gücünü de aynı ölçüde yüksek seviyede tutamazlar. İşte bu nedenle, yönlendiriciden uzakta olduğunuz durumlarda —özellikle de yönlendirici ile kullandığınız telefon veya bilgisayar arasında duvarlar ya da ağır mobilyalar varsa— en ideal WiFi frekansı 2.4 GHz'dir. Tuğla gibi özellikle sağlam yapı malzemeleriyle inşa edilmiş evlerde, WiFi sinyallerinin duvarları aşıp içeri nüfuz etmesi çok daha zordur.

5 GHz bandı daha hızlı bağlantılar sunar; ancak fiziksel engellerden kaynaklanan sinyal girişimlerine (parazitlere) karşı daha hassastır. Üstelik, yönlendirici ile cihazınız arasındaki mesafeyi artırdıkça, sinyal gücü de çok daha hızlı bir şekilde zayıflar. Peki, aslında kim, uğradığı parazitlere karşı çok daha hassas olan 6 GHz bandına, bunun için fazladan ücret ödemeyi göze alacak kadar ihtiyaç duyar? Teorik olarak daha hızlı olsa da, buradaki sınırlayıcı faktör, evinizdeki internet aboneliğinin kendisidir.

Pahalı bir gigabit fiber optik internet bağlantısına sahip olsanız bile, tipik bir yönlendiricinin (router) 5 GHz bandı, bu bağlantının sunduğu tüm hızı eksiksiz bir şekilde kullanabilecektir. Buradaki kısıtlayıcı unsur gigabit internetin kendisidir; durum bunun tam tersi değildir. Dolayısıyla 6 GHz bandına geçiş yapsanız bile, yine aynı internet bağlantısının sınırlarıyla kısıtlanmaya devam edersiniz. Öte yandan, 6 GHz bandı duvarları ve nesneleri delip geçme yeteneğinden tamamen yoksun olmasa da, bu konuda 5 GHz bandına kıyasla belirgin ölçüde daha başarısızdır.

6 GHz'e Ne Zaman İhtiyaç Duyabilirsiniz?

Peki, madem öyle, 6 GHz ile uğraşmanın ne anlamı var? Eğer, pek çok kişinin aynı anda 5 GHz bandına bağlı cihazları kullandığı kalabalık bir WiFi ağındaysanız, bunun yerine nispeten daha az yoğun olan 6 GHz bandına bağlanmayı tercih edebilirsiniz. Bunu; küçük bir işletme, bir öğrenci yurdu veya çok sayıda ev arkadaşının yaşadığı kalabalık bir daire ortamı gibi düşünebilirsiniz. Aynı banda çok sayıda cihaz bağlandığında, bu cihazlar, o bandın sunduğu ve miktarı sınırlı olan "iletim süresi" (airtime) için birbirleriyle rekabet etmeye başlarlar. Bu durumu, bant genişliğine benzer (ancak ondan farklı) bir kavram olarak düşünebilirsiniz.

Tek bir kanal üzerinde bulunan iki cihaz aynı anda veri iletemez; bu nedenle WiFi verilerini gönderip almak için sırayla hareket etmek zorundadırlar. Cihaz sayısının aşırı fazla olması, her bir cihazın kendi sırasını beklemesiyle geçen sürenin de aşırı uzaması anlamına gelir. Farklı yollardan gelip tek bir otoyola girmeye çalışan araçlardan oluşan uzun bir kuyruğu gözünüzde canlandırın. Bu araçlar, otoyola doğru yavaş yavaş ilerlerken sırayla geçmek zorundadırlar. İşte bu tablo, aşırı derecede tıkanmış bir frekans bandını resmetmektedir. 6 GHz bandına sahip bir yönlendirici kullanmak ise, mevcut otoyolun hemen yanına, trafiğin bir kısmını üzerine alacak yepyeni bir otoyol inşa etmek gibidir.

En iyi WiFi yönlendiricileri ve mesh ağ sistemleri hakkındaki rehberlerimizde; Netgear RS700S Nighthawk WiFi Yönlendirici ve TP-Link Deco 7 Pro BE14000 Tri-Band Mesh WiFi Ağı gibi, 6 GHz bandını destekleyen bazı yönlendirici ve mesh ağ sistemlerini özellikle tavsiye ediyoruz. Eğer, çok sayıda insanın aynı anda pek çok farklı cihazı kullandığı ev veya iş ortamlarında yüksek performans elde etmeyi önceliklendiriyorsanız, bu ürünler sizin için en ideal seçeneklerdir. Ancak, Netgear RS200 Nighthawk WiFi Router ve Asus ZenWiFi BD5 BE5000 Dual-Band Mesh WiFi Network gibi, “yalnızca” hızlı ve kararlı 5 GHz bağlantılar sunan çift bantlı yönlendiricilere ve mesh ağlarına insanları yönlendirme konusunda da hiçbir tereddütümüz yoktur; zira ağ trafiğinin yoğun olmadığı bir hanenin, 6 GHz bandı uğruna yüklü miktarda para ödemesi için hiçbir neden bulunmamaktadır.

Hızlı Bir Bağlantı İçin Ayarlar Nasıl Optimize Edilir?

Diyelim ki elinizde, 6 GHz bandına sahip üç veya dört bantlı (tri-band ya da quad-band) bir yönlendirici (router) var. Bazı eski üç bantlı yönlendiricilerde bir adet 2.4 GHz bandı ve iki adet 5 GHz bandı bulunur; bu nedenle, kendi yönlendiricinizin hangi bantlara sahip olduğunu bildiğinizden emin olun. 6 GHz bandına bağlanmak için, bu bandın kısa menzilini ve duvarlardan geçme konusundaki zayıflığını en aza indirmek amacıyla, cihazınızı yönlendiriciyle aynı odada veya yakınındaki bir odada kullanın. Güçlü ve güvenilir bir bağlantı kurabildiğinizi varsayarsak; cihazınızı (veya cihazlarınızı) 6 GHz bandına geçirmek, 5 GHz bandındaki diğer tüm cihazlarla sinyal rekabetine girmemeniz anlamına gelebilir ki bu da pratikte, çok daha istikrarlı ve yüksek hızlar elde etmeniz demektir.

Tabletler ve akıllı telefonlar gibi, ev içinde sürekli yanınızda gezdireceğiniz cihazlar için 6 GHz bandıyla uğraşmanıza gerek yoktur. Ben şahsen genellikle 2.4 GHz bandını kullanmayı tercih ederim; hatta 5 GHz bandını bile kullanmam. Çünkü günün bir noktasında, cihazı mutlaka, 5 GHz sinyalinin bile zayıfladığı odalara götüreceğimden eminimdir. Böyle bir durumda 6 GHz bandının ise hiç şansı yoktur.

6 GHz bandını kullanmayı düşünebileceğim senaryolar; televizyon, video oyun konsolu, surround ses sistemi veya belirli bir masanın üzerinde sabit bir şekilde duran dizüstü bilgisayar gibi, yeri pek değişmeyecek cihazlar içindir. Eğer evinizde halihazırda 5 GHz bandına bağlı çok sayıda cihaz bulunuyorsa, 6 GHz bandını bir denemenizde fayda var. Eğer sinyal çok fazla istikrarsızlık gösterirse, 5 GHz bandına geçiş yapın. Şayet o da istikrarsız olursa, 2.4 GHz bandına dönün. Denemenin size hiçbir maliyeti olmaz.

Sonuç

6 GHz bandına sahip bir yönlendirici, belirli senaryolar için yatırım yapmaya değer bir cihaz olsa da, çoğu standart kullanım durumu için elzem değildir. 5 GHz bandını kullanan çok sayıda cihaz ve insanla tıka basa dolu bir bina veya dairede yaşayan biri için, söz konusu 6 GHz bandı, istikrarlı ve hızlı bir bağlantı elde etme konusunda belirleyici bir fark yaratabilir. Bunun dışındaki herkes ise, muhtemelen yönlendiricilerindeki 5 GHz bandıyla da gayet tatmin edici bir deneyim yaşayacaktır. Pek çok değişken olsa da, 6 GHz bandına sahip bir yönlendirici için kabaca 150 dolar daha harcamanız beklenebilir.

Kaynak: PM

Hiçbir şey sonsuza dek sürmez; bir güç istasyonundaki veya güneş enerjisi jeneratöründeki şarj edilebilir bir batarya bile. Bataryayı her şarj ettiğinizde, içerisindeki kimyasallar ve elektrolitler bozunuma uğrar ve nihayetinde batarya artık şarj tutamaz hale gelir. Bu süreç uzun bir zaman alır—aslında yıllar sürer—ve sürecin seyri büyük ölçüde batarya teknolojisine ve bataryayı nasıl şarj ettiğinize bağlıdır. Neyse ki, güç istasyonunuzun kullanım ömrünü en üst düzeye çıkarmak ve cihazınızı on yıl veya daha uzun süre işler durumda tutmak için uygulayabileceğiniz basit yöntemler mevcuttur.

Dikkat etmeniz gereken en önemli husus, güç istasyonunun içinde kullanılan batarya türüdür. Daha eski ve daha uygun fiyatlı modeller, kablosuz dijital cihazlarda ve aletlerde sıklıkla rastlanan yaygın bir batarya türü olan lityum-iyon bataryaları kullanır. Ancak pek çok güç istasyonu markası, cihazın kullanım ömrü boyunca çok daha uzun süre dayanmaları nedeniyle, lityum demir fosfat (LiFePO4) bataryalara geçiş yapmaktadır.

Peki, ne kadar daha uzun süre? LiFePO4 bataryalı güç istasyonları, lityum-iyon bataryaların sunduğu yaklaşık 500 şarj döngüsüne kıyasla, 3.000 veya daha fazla şarj döngüsü boyunca kullanılabilir. Ortalama olarak bu durum; lityum-iyon bataryalı eski tip bir güç istasyonundan elde edeceğiniz üç ila beş yıllık kullanım ömrünün aksine, LiFePO4 bataryalı bir cihazdan 10 yıl veya daha uzun süreyle yararlanma ihtimalinizin yüksek olduğu anlamına gelir. Ayrıca bu yeni batarya türü aşırı ısınmaya karşı daha az eğilimlidir; bu özellik, LiFePO4 teknolojisine ek bir güvenlik katmanı kazandırmaktadır.

Bununla birlikte, bu yeni teknolojinin bazı dezavantajları da mevcuttur. LiFePO4 bataryalar, lityum-iyon bataryalara kıyasla biraz daha düşük kapasite sunar ve daha yüksek bir yoğunluğa sahiptir; bu da bataryaların daha ağır olması anlamına gelir. Ancak bu ödünleşme (trade-off) durumu, göz ardı edilemeyecek kadar büyük bir dezavantaj teşkil etmez. Örneğin, yakın zamanda incelemesini yaptığımız 2.000-watt gücündeki Goal Zero Yeti 1500 modeli, yerini aldığı 1500X modeline kıyasla batarya teknolojisini lityum-iyondan LiFePO4'e yükseltmiştir. Yeni model, eski modele kıyasla 7-pound (yaklaşık 3,2 kg) daha ağırdır ve 1.516 watt-saatlik kapasite yerine 1.505 watt-saatlik bir kapasite sunmaktadır. Ancak, yeni modeli tahmini olarak 4.000 kez (eski modelde bu sayı 500'dür) şarj edebileceğiniz gerçeği göz önüne alındığında, bu ufak tefek dezavantajlara katlanmak kesinlikle yerindedir.

Ayrıca, aşağıda belirtilen en iyi uygulama yöntemlerini takip ederek bataryanızın sağlığını koruyabilir ve kullanım ömrünü uzatabilirsiniz:

• Bataryayı %20 ile %80 arasında bir şarj seviyesinde tutun. Bu, mümkünse şarj seviyesi %20'ye düştüğünde yeniden şarj işlemini başlatmak ve %80'e ulaştığında işlemi durdurmak anlamına gelir.

• Hızlı şarj özelliklerini idareli kullanın. Bazı güç istasyonları, bataryayı 0'dan %80'e veya daha yüksek bir seviyeye sadece bir saat içinde şarj etmenize olanak tanır. Bu kullanışlı bir özellik olsa da, bataryanın daha hızlı yıpranmasına neden olacaktır; bu nedenle özelliği yalnızca gerektiğinde kullanın.

• Cihazı uygun koşullarda muhafaza edin. Güç istasyonunuzu uzun süre kullanmayacağınız zamanlarda; 40°F (yaklaşık 4°C) üzerinde ve 80°F (yaklaşık 27°C) altında, serin ve karanlık bir yerde saklayın. Ayrıca şarj seviyesini %50 ile %70 arasında tutmaya özen gösterin.

• Aşırı sıcaklıklardan kaçının. Güç istasyonu bataryaları, donma noktasının altındaki veya 104°F (yaklaşık 40°C) üzerindeki sıcaklıklarda verimli çalışmaz; bu nedenle, bataryaları bu koşullar altında şarj etmeye çalışmak da aynı derecede sakıncalıdır ve bataryanın ömrünü daha hızlı kısaltabilir.

Kaynak: PM

Kağıt poşetler genellikle plastiğe göre daha çevreci bir alternatif olarak lanse edilir çünkü kağıt doğal ve geri dönüştürülebilirdir. Ancak dikişlerde gizli bir sır var: çoğu kağıt ambalaj, çevre dostu olmayan sentetik yapıştırıcılar ve tutkallarla bir arada tutuluyor. Kağıdın kendisi parçalanıp yeni bir kutu olarak yeniden doğabilirken, bu yapıştırıcılar sistemde bir kirletici gibi davranıyor.

Bazı durumlarda, kağıdın geri dönüştürülmemesine veya tamamen atılmasına bile neden oluyorlar. Bu nedenle, kağıt plastiğe temiz bir alternatif gibi görünse de, yapıştırıcıya bağımlılığı çözülmemiş bir kusur olmuştur.

Şimdi, Almanya'daki araştırmacılar bu kusuru tamamen ortadan kaldırmaya çalışıyorlar - daha iyi bir yapıştırıcı bularak değil, tamamen ortadan kaldırarak. Çözümleri, kağıdı kendi yapıştırıcısına dönüştürmek için lazerler kullanıyor.

Kağıdın İçindeki Gizli Kimya

Bu araştırma, Fraunhofer Topluluğu (Almanya'da bir araştırma kuruluşu) bünyesindeki birçok enstitü tarafından geliştirilen PAPURE adlı projenin bir parçasıdır. Ekip, sorunu çözmek için yeni malzemeler eklemek yerine, kağıdın içinde zaten ne olduğunu ve bunun nasıl kullanılabileceğini yakından inceleyerek işe başladı.

Kağıt, homojen bir tabaka değildir; selüloz, hemiselüloz ve lignin gibi doğal polimerlerin yanı sıra talk ve kalsiyum karbonat gibi dolgu maddelerinin bir karışımıdır. Bu bileşenler, kağıdın nasıl yapıldığına bağlı olarak büyük ölçüde değişir ve bu varyasyonun çok önemli olduğu ortaya çıkmıştır.

Çünkü bazı bileşimler doğru şekilde işlendiğinde güçlü bağlar oluşturabilirken, diğerleri başarısız olur. Kısacası, bunlar kağıdın yapıştırıcıyla ne kadar iyi bağlanabileceğini belirler.

Bunu anlamak için araştırmacılar, yüksek çözünürlüklü görüntüleme ve kimyasal teknikler kullanarak yaklaşık otuz farklı kağıt türünü analiz ettiler. Bu, her örneğin hem yapısını hem de kimyasını haritalamalarına olanak sağladı.

Bunu ne kadar çok yaparlarsa, o kadar çok bir örüntü fark ettiler. Çok fazla inorganik dolgu maddesi içeren kağıtlar güçlü bir sızdırmazlık oluşturmakta zorlanırken, doğal bileşenlerin dengeli bir karışımına sahip daha kalın kağıtlar daha iyi performans gösterdi.

Araştırmacılardan ve Fraunhofer bilim insanlarından Robert Protz, “Talk ve kalsiyum karbonat gibi inorganik bileşiklerin aşırı oranda bulunması, dikişlerin yapışma özellikleri ve bağ dayanımı üzerinde olumsuz bir etki yaratmaktadır. Ayrıca, daha kalın kağıtların bağlayıcı madde içermeyen sızdırmazlık işlemleri için daha uygun olduğu da söylenebilir,” dedi.

Kesmeyen bir lazer

Uygun kağıt türü belirlendikten sonra ekip, dikkati, normalde ambalajcılıkla ilişkilendirmeyeceğiniz bir araca çevirdi: bir karbon monoksit (CO) lazeri. Ancak lazer, kesme veya oyma yapmak yerine, kağıdın yüzey kimyasını değiştirmek amacıyla kontrollü bir şekilde kullanılıyor.

Bu süreç hem hızlı hem de hassastır. Lazer, yüzeyi kısa süreliğine ısıtarak selüloz, hemiselüloz ve lignini daha küçük moleküllere ayrıştırır. Bu moleküller yok olmaz; araştırmacıların ‘eriyebilir parçalanma ürünleri’ olarak adlandırdığı maddeler şeklinde yüzeyde kalmaya devam ederler. Bunları, ihtiyaç anında, yerinde üretilen bir tür dahili yapıştırıcı gibi düşünebilirsiniz.

Bu işlemden geçmiş kağıdın iki katmanı, ısı ve basınç altında birbirine bastırıldığında, söz konusu moleküller eriyip kaynaşarak katmanları herhangi bir harici yapıştırıcıya gerek kalmaksızın birbirine bağlar. Bu yöntemde sızdırmazlık malzemesi artık kağıda dışarıdan eklenen bir madde değil; bizzat kağıdın kendi bünyesinden elde edilen bir maddedir.

Yapıştırıcısız sızdırmazlık yönteminin potansiyelini test etmek

Parlak bir fikir, ancak pratikte işe yaradığı takdirde bir anlam ifade eder. Bu nedenle araştırmacılar, lazerle oluşturulan bu sızdırmazlık dikişlerini mekanik dayanıklılık testlerine tabi tutarak; dikişleri çekip gerdirme suretiyle, kopma noktasının nerede olduğunu tespit etmeye çalıştılar. Elde edilen sonuçlar, beklentilerin çok üzerinde bir dayanıklılık sergiledi.

Sadece iki santimetre uzunluğunda ve üç milimetre genişliğindeki bir dikiş, yaklaşık 20 kilogramlık (kabaca 44 pound) bir ağırlığı taşıyabilmektedir. Bu kapasite; gıda kaplarından perakende alışveriş poşetlerine kadar, günlük hayatta kullanılan pek çok ambalaj türü için fazlasıyla yeterlidir.

Araştırmacılardan ve PAPURE projesinin lideri Marek Hauptmann, “Kayma dayanımı testlerinde şimdiden oldukça başarılı sonuçlar elde ediyoruz. Sadece iki santimetre uzunluğunda ve üç milimetre genişliğinde bir dikişle, 20 kilogramlık bir ağırlığı rahatlıkla kaldırabiliyoruz,” dedi.

Bir sonraki aşamada araştırmacılar, bu yöntemin endüstriyel ölçekte uygulanabilir olup olmadığını test etmek amacıyla Dresden’de bir pilot üretim tesisi kurdular. Bu tesis, kontrollü bir laboratuvar deney ortamını taklit etmekten ziyade, gerçek bir üretim hattının işleyişini birebir yansıtacak şekilde tasarlanmıştır.

Bu sistemde, kağıt ruloları yüzeyi aktive eden bir lazer modülünden sürekli olarak geçiyor. Ardından ikinci bir katman ekleniyor ve ikisi ısı ve basınç kullanılarak birleştiriliyor, daha sonra da nihai torbalara kesiliyor. Kurulum ayrıca, gerçek zamanlı olarak sızdırmazlık kalitesini izleyen ve gerektiğinde işlemi otomatik olarak ayarlayan sensörler de içeriyor.

Bu yaklaşım büyük ölçekte işe yararsa, sürdürülebilir ambalajlamadaki en az görünür sorunlardan birini çözebilir. Yapıştırıcıların çıkarılması, kağıdın geri dönüşümünü kolaylaştıracak ve geri dönüştürülmüş liflerin kalitesini artırarak onu gerçekten döngüsel bir malzemeye yaklaştıracaktır.

Ancak, ilerleme yolu kolay değil. İşlem, endüstri genelinde standartlaştırılmamış olan kağıdın tam bileşimine büyük ölçüde bağlıdır. Ayrıca, maliyetleri artırmadan teknolojiyi ölçeklendirmek de başka bir zorluk olacaktır.

Araştırmacılar bu sınırlamaların üstesinden gelmek için aktif olarak çalışıyorlar. Amaçları, Eylül 2026'ya kadar dakikada yaklaşık on paket üretim hızına ulaşmak ve aynı zamanda ekipmanı daha küçük ve mevcut fabrikalara entegre etmeyi kolaylaştırmaktır.

Kaynak: ZME

Pil ömrü, telefonlardan giyilebilir cihazlara kadar modern cihazlardaki en büyük darboğazlardan biri olmuştur. Şimdi, araştırmacılar dayanıklılıktan ödün vermeden bunu önemli ölçüde değiştirebilecek yeni bir lityum-iyon pil tasarımı geliştirdiler.

Bu yeni pil teknolojisinin bu kadar etkileyici yanı nedir?

Surrey Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, geleneksel tasarımlardan önemli ölçüde daha fazla enerji depolayabilen yeni bir lityum-iyon pil anot türü geliştirdiler. Mevcut silikon-karbon pil teknolojisine dayanıyor ve en önemli iyileştirme silikonun nasıl kullanıldığıdır.

Mevcut silikon-karbon piller, geleneksel lityum-iyon pillerden çok daha enerji yoğun olsa da, önemli bir dezavantajı vardır. Elektrotlarda kullanılan silikon daha fazla enerji depolayabilir, ancak zamanla genleşir ve çatlar, bu da hızlı bozulmaya yol açar.

Bunu çözmek için ekip, "Dikey Olarak Entegre Silikon-Karbon Nanotüp" adı verilen yeni bir yapı geliştirdi. Esnek bir karbon nanotüp iskeleti kullanan ve silikonla kaplanan bu pil, malzemenin kırılmadan genleşip büzülmesine olanak tanıyor.

Ortaya çıkan pil, geleneksel grafit bazlı pillere kıyasla gram başına 3.500 mAh'den fazla enerji depolayabiliyor (geleneksel pillerde bu değer yaklaşık 370 mAh civarında). "Dokuz kata kadar daha fazla enerji" iddiası da buradan geliyor.

Kapasiteyi artırmanın yanı sıra, yeni tasarım tekrarlanan şarj döngülerinde de kararlı kalıyor; bu da yüksek kapasiteli piller için uzun zamandır büyük bir zorluk teşkil ediyordu.

Bu yeni tasarım neden önemli?

Silikon-karbon piller aslında yeni değil ve geleneksel lityum-iyon teknolojisine göre büyük bir sıçrama sunuyorlar. Ancak Apple ve Samsung gibi büyük üreticiler, güvenilirlik endişeleri nedeniyle bu teknolojiden şimdiye kadar uzak durdular.

Mevcut silikon-karbon pillerde tekrarlanan genleşme ve büzülme, uzun vadeli hasara neden olarak pil ömrünü, performansını ve güvenliğini etkileyebilir. Milyonlarca cihaz gönderen şirketler için bu tür bir tutarsızlık kabul edilemez bir durumdur.

Bu yeni tasarım, pilleri daha kararlı hale getirerek bu sorunu çözüyor. Laboratuvar dışında da beklendiği gibi performans gösterirse, Apple ve Samsung'un silikon-karbon pilleri benimsemesinin önündeki en büyük engellerden birini ortadan kaldırabilir. Bu durum, nihayetinde güvenilirlikten ödün vermeden önemli ölçüde daha uzun süre dayanan akıllı telefonlara ve giyilebilir cihazlara yol açabilir.

Kaynak: DT

1 Nisan 1976'da Apple, Los Altos, Kaliforniya'daki bir garajda kuruldu. İlk Apple I bilgisayarından bu yana, şirketin "farklı düşün" (think different) felsefesi, çok sayıda çığır açan cihaza öncülük etti. Masaüstü bilgisayarı yeniden tanımladı, dizüstü bilgisayar alanında devrim yarattı, tableti yeniden canlandırdı ve cep telefonunu baştan aşağı yeniledi.

Arkasında 50 yıllık ürün ve inovasyon birikimi varken, tek bir "en iyi" cihazı seçmek neredeyse imkansız olurdu. Ürettiği —veya geçmişte üretmiş olduğu— her cihaz serisinin içinde, öne çıkan birden fazla nesil bulunuyor. Mac —veya Apple Macintosh— bunun en çarpıcı örneğidir. Bize Lisa'yı, Powerbook'u, NeXT'i ve ikonik iMac G3'ü kazandırdı; bunlar, sunduklarından sadece birkaçıdır.

Bu nedenle, size dünyayı değiştiren ürünlerden oluşan bir başka liste sunmak yerine, teknoloji dünyasında geçirdiğim süre boyunca benim için özel bir öneme sahip olan Apple ürünlerinden oluşan bir liste hazırladım. O dönemde gördüğüm en iyi cihazlar olarak hafızama kazınan bu ürünlerin en azından bazıları konusunda, umarım siz de benimle hemfikir olursunuz.

1. Apple iMac G3

Bir gazeteci olarak kullandığım ilk iş bilgisayarı Apple iMac G3 idi. Bu cihaz, hâlâ gelmiş geçmiş en şık tasarımlı bilgisayarlardan biri olduğu yönünde tartışmaların sürdüğü bir modeldir. 1998 yılında piyasaya sürüldüğünde, başlangıçta "Bondi Mavisi" (Bondi Blue) adını taşıyan yarı saydam bir gövde rengine sahipti; ancak zamanla toplamda 13 farklı renk seçeneğiyle satışa sunuldu. Dikkat çekici özelliklerinden biri, ön yüzünde bir CD-ROM sürücüsünün bulunmasıydı; ayrıca, alışması biraz zaman alan "hokey diski" (hockey-puck) şeklindeki kendine has faresiyle de hafızalara kazınmıştı.

2. 4. Nesil iPod

Bu, satın aldığım ilk Apple ürünüydü. "Click Wheel" (tıklanabilir tekerlek) özelliğine sahip ilk iPod modeli olan bu cihaz, başlangıçta tek renkli (monokrom) bir ekrana sahipti ve döner diskli bir "microdrive" teknolojisi kullanarak, (döneminin standartlarına göre) devasa sayılabilecek 40 GB'lık bir depolama kapasitesi sunuyordu.

2004 yılında piyasaya sürülen bu modelle birlikte, "cebinizde 1.000 şarkı" vaadinden, "tüm müzik arşiviniz cebinizde" gerçeğine geçiş yapılmıştı. Tek yapmanız gereken, tüm o CD'lerin içeriğini iTunes uygulamasına aktarmak için biraz zaman ayırmaktı.

3. iPhone 3G

iPhone 3G, piyasaya sürülen ikinci iPhone modeliydi; orijinal modelden bir yıl sonra, 2008'de ortaya çıktı. İlk model tüm ilgiyi üzerine çekse de, asıl küresel başarıyı yakalayan model 3G oldu.

Özellikle bu model, ilk kez 3G veri bağlantısını ve GPS özelliğini ekledi; ayrıca yeni işletim sistemi (iPhone OS 2) ile App Store'u kullanıma sundu. Benim gözümde bu, iPhone'u bugün olduğu kadar başarılı kılan her şeyin gerçek başlangıcıydı. Günümüz standartlarına göre 3.5 inçlik ekranıyla oldukça küçüktü; ancak elde tutulduğunda gerçekten sağlam bir his veriyordu.

4. Apple AirPort Time Capsule

İkinci nesil Time Capsule, muhtemelen bugüne kadar üretilmiş en iyi kablosuz yönlendiriciydi. Kablosuz bir yönlendirici kurmanın saatler, büyük bir sabır ve biraz da şans gerektirdiği bir dönemde, Time Capsule kurulumu son derece zahmetsizdi. Sadece takıp çalıştırıyordunuz; o da sorunsuz bir şekilde işini yapıyordu.

Daha da iyisi, bu daha büyük boyutlu sürüm 1 TB veya 2 TB dahili depolama seçeneğiyle geliyordu; bu da cihazın, tüm dosyalarınız için yerel bir yedekleme aracı olarak da işlev gördüğü anlamına geliyordu. Ben de bu cihazlardan birini, daha küçük bir Airport Express yönlendiriciyle eşleştirerek, dahili sabit diski nihayet bozulana kadar yıllarca kullandım. Apple'ın artık yönlendirici üretmiyor olmasına hâlâ üzülürüm.

5. iPad

İlk iPad 2010 yılında piyasaya sürüldü ve 'internet gezintisi yapmak, e-posta okuyup göndermek, fotoğrafların keyfini çıkarmak, video izlemek, müzik dinlemek, oyun oynamak, e-kitap okumak ve çok daha fazlası için devrim niteliğinde bir cihaz' olarak tanımlandı.

Telefonumda veya dizüstü bilgisayarımda zaten yapabildiğim tüm bu işleri gerçekleştirmek için neden bir iPad'e ihtiyacım olduğunu tam olarak bilmiyordum; ancak lansman günü San Francisco'daki Apple mağazasının önünde oluşan kuyruğu gördüğümde, bu cihazlardan birine mutlaka sahip olmam gerektiğine karar verdim.

Kaynak: T3

Apple hayranları gösterişli ürün lansmanlarına alışkın olsa da, şirket genellikle büyük değişiklikleri sessizce yapıyor. Son zamanlarda Apple, çok az bir tantanayla cihazlarını ürün gamından kaldırdı. Raporlar, yeni donanım duyurularının ardından Apple'ın resmi mağazasından 15 kadar ürünün kaybolduğunu gösteriyor. Günlük kullanıcılar için bu haber, akla şu soruyu getiriyor: Apple bu yıl cihazları piyasadan kaldırıyorsa, sizin cihazınız da sırada olabilir mi?

Cevap, Apple'ın ürün gamını ve uzun vadeli destek stratejisini nasıl yönettiğine bağlı. Şirket her yıl iPhone'ları, Mac'leri ve iPad'leri yeni çipler, kameralar ve yazılım özellikleriyle yeniliyor. Yeni sürümler geldikçe, eski modeller yavaş yavaş Apple'ın mağazasından kaldırılıyor. Değişiklik ani gibi görünse de, Apple'ın ekosistemini on yıllardır şekillendiren öngörülebilir bir döngünün parçası.

Önemli olan, Apple'ın mağazasından kaybolmanın bir cihazın anında çalışmayı bırakması anlamına gelmemesidir. Çoğu ürün, resmi ürün gamından kaybolduktan sonra yıllarca güncelleme ve onarım almaya devam eder. Yine de, son dönemde piyasadan kaldırılan cihazlar dalgası, Apple'ın eskiyen teknolojiyi nasıl ele aldığını ve bu değişikliklerin neden gerçekleştiğini anlamak için bir fırsat sunuyor.

Apple'ın Ürünleri Kaldırmasının İnce Yöntemi

Apple, bir ürünün piyasadan kaldırıldığını nadiren duyurur. Bunun yerine, şirket genellikle cihazların yavaş yavaş ortadan kaybolmasına izin verir. Bir gün ürün Apple'ın web sitesinde görünür ve ertesi gün basitçe kaybolur. Bu yaklaşım, ürünlerin eskimesiyle ilgili olumsuz manşetlerden kaçınır. Ayrıca, odak noktasını emekliye ayrılmış donanımlardan ziyade yeni sürümlere yönlendirir. Bir yedek ürün piyasaya sürüldüğünde, önceki nesil genellikle saatler içinde mağazadan kaybolur.

Apple, ürün yelpazesinin basit ve anlaşılması kolay kalmasını istiyor. Aynı anda çok fazla varyasyon sunmak, müşterileri karıştırabilir ve tedarik zincirlerini karmaşıklaştırabilir. Eski cihazları azaltarak, Apple en yeni modelleri öne çıkarırken perakendecilerin kalan stokları satmasına da izin veriyor. Sonuç olarak, tüketiciler, Apple'ın web sitesinden kaybolduktan sonra bile aylarca mağazalarda piyasadan kaldırılmış cihazlar bulabilirler.

Apple'ın Resmi Mağazasından Kaybolan 15 Cihazın Tam Listesi

Apple resmi bir duyuru yayınlamamış olsa da, birçok teknoloji sitesi, son yenileme döngüsü sırasında Apple'ın resmi mağazasından kaybolan cihazların listelerini derledi. Bunların çoğu daha yeni sürümler veya güncellenmiş konfigürasyonlarla değiştirildi.

İşte ürün gamından çıkarıldığı bildirilen 15 Apple ürünü:

MacBook Air (13 inç, M3)

MacBook Air (15 inç, M3)

MacBook Pro (14 inç, M3)

MacBook Pro (14 inç, M3 Pro)

MacBook Pro (16 inç, M3 Pro)

MacBook Pro (16 inç, M3 Max)

iPad Air (M2)

iPad Pro 11 inç (önceki nesil)

iPad Pro 12.9 inç (önceki nesil)

iPhone 15 Pro

iPhone 15 Pro Max

Apple Watch Series 8

Apple Watch Ultra (birinci nesil)

Apple Studio Display (orijinal yapılandırma)

Pro Display XDR (orijinal model yapılandırması)

Bu cihazların çoğu, Apple'ın daha yeni işlemcilerle veya gelişmiş ekran teknolojisiyle güçlendirilmiş güncel donanımlarını tanıttığı sırada ürün gamından kayboldu. Bazı durumlarda, ürün kategorisinin kendisi varlığını sürdürürken yalnızca belirli yapılandırmalar satıştan kaldırıldı. Bu modeller artık doğrudan Apple'ın web sitesi üzerinden satılmasa da, pek çok perakendeci kalan stokları hâlâ satışa sunmaktadır.

Apple Cihazları Neden Bu Kadar Hızlı Ürün Gamından Çıkarıyor?

Teknoloji hızla evriliyor ve Apple sürekli olarak bu gelişimin öncüsü olmaya çalışıyor. Yeni işlemciler, daha hızlı kablosuz bağlantı standartları ve geliştirilmiş pil teknolojileri neredeyse her yıl karşımıza çıkıyor. Şirket yeni bir donanım tanıttığında, eski sürümler hızla eskimiş hissi vermeye başlıyor.

Ancak, performans iyileştirmeleri hikâyenin yalnızca bir parçası. Apple ayrıca, alışveriş deneyimini sade tutmak amacıyla ürün gamını stratejik bir şekilde yönetiyor. Çok fazla seçenek sunmak, alıcıların kafasını karıştırıp onları bunaltabilir. Aynı anda satışta olan model sayısını sınırlayarak Apple, müşterileri en yeni cihazlar arasından seçim yapmaya teşvik ediyor.

Üretim verimliliği de bu süreçte önemli bir rol oynuyor. Daha az sayıda cihaz varyantı üretmek, Apple'ın küresel tedarik zincirindeki karmaşıklığı azaltıyor. Fabrikalar, geniş bir yelpazeye yayılan eski yapılandırmaları desteklemek yerine, en yeni modellerin üretimine odaklanabiliyor.

Bu strateji, Apple'ın genel ürün yaşam döngüsüyle de uyum gösteriyor; bu döngü, büyük ürün lansmanları arasındaki uzun boşluklar yerine, istikrarlı ve düzenli güncellemelere ağırlık veriyor. Apple, bir ürünü yıllarca hiçbir değişikliğe uğratmadan satışta tutmak yerine, öngörülebilir bir takvim dâhilinde kademeli iyileştirmeler sunmayı tercih ediyor.

Bir Cihazın Üretimi Durdurulduktan Sonra Neler Olur?

Birçok kişi, piyasadan kaldırılan bir cihazın bir gecede işe yaramaz hale geldiğini varsayar. Gerçekte, Apple çoğu donanımı mağazadan kaybolduktan çok sonra bile desteklemeye devam eder.

Apple, bir cihaz piyasaya sürüldükten sonra genellikle birkaç yıl boyunca yazılım güncellemeleri sağlar. Bu güncellemeler güvenlik düzeltmeleri, performans iyileştirmeleri ve yeni uygulamalarla uyumluluğu içerir. Kullanıcılar için, bu devam eden destek, ürünün hala satılıp satılmadığından daha önemlidir.

Bu destek süresinin uzunluğu, birçok tüketicinin Apple'ın cihazlarını ne kadar süreyle desteklediğini sormasına yol açar. Zaman çizelgesi ürün kategorisine göre biraz değişmekle birlikte, şirket genellikle beş ila yedi yıl boyunca aktif yazılım güncellemeleri sağlar.

Onarım desteği de birkaç yıl boyunca devam eder. Apple ve yetkili servis sağlayıcıları, cihazlar artık satılmasa bile yedek parça temin edebilir. Bu, sahiplerinin acil servis sorunları konusunda endişelenmeden donanımlarını kullanmaya devam edebilecekleri anlamına gelir.

Sonunda, Apple eski ürünleri "vintage" ve daha sonra "eskimiş" olarak sınıflandırır. Bir cihaz eskimiş kategoriye ulaştığında, resmi onarımlar genellikle sona erer. Ancak bu aşama, ürünün Apple'ın web sitesinden kaybolmasından genellikle yıllar sonra gerçekleşir.

iPhone Yükseltme Döngüsü

Tüm Apple ürünleri arasında, iPhone, piyasadan kaldırılma söz konusu olduğunda en çok dikkat çeken üründür. Her yıl, geliştirilmiş kameralar, daha hızlı işlemciler ve güncellenmiş tasarım özellikleriyle yeni bir nesil piyasaya sürülüyor.

Yeni modeller piyasaya sürüldüğünde, Apple genellikle önceki birkaç sürümü ürün gamından kaldırıyor. Şirket, bir veya iki eski cihazı indirimli fiyatlarla satışta tutabilir, ancak birçok konfigürasyon hemen ortadan kalkıyor. Tarihsel olarak, iPhone'lar birçok rakip akıllı telefondan daha uzun süre yazılım güncellemeleri almıştır. Apple'ın iOS güncellemeleri genellikle cihazları beş yıl veya daha fazla süreyle destekler.

Örneğin, 2010'ların sonlarında piyasaya sürülen iPhone'lar, 2020'lerin başlarına kadar büyük yazılım güncellemeleri almaya devam etti. Bu uzun süreli destek, Apple'ın müşteri sadakatini korumasına ve ani değişimleri zorlamak yerine kademeli yükseltmeleri teşvik etmesine yardımcı olur. Bir telefon büyük güncellemeler almayı bıraktığında, ömrü sonunda azalmaya başlar. Uygulamalar eski işletim sistemlerini desteklemeyi bırakabilir ve yeni özellikler daha güçlü donanım gerektirebilir.

Bazı Cihazlar Neden Bu Kadar Hızlı Kayboluyor?

Bazen bir ürün, piyasaya sürülmesinden sadece birkaç ay sonra Apple'ın mağazasından kaybolabiliyor. Bu olduğunda, değişiklik genellikle tüm cihaz kategorisi yerine belirli yapılandırmaları içeriyor. Örneğin, Apple daha önceki bir yapılandırmanın yerini alan yeni bir işlemci veya depolama seçeneği sunabilir. Şirket, her iki sürümü de korumak yerine, eski sürümü satıştan kaldırıyor.

Piyasa talebi de bu kararları etkileyebilir. Belirli bir konfigürasyon düşük satış rakamlarına sahipse, Apple üretimi basitleştirmek için onu sessizce piyasadan kaldırabilir. Bu arada, popüler modeller daha uzun süre piyasada kalır.

Bazen, düzenleyici değişiklikler veya tedarik kısıtlamaları da ürün bulunabilirliğini etkileyebilir. Teknoloji şirketleri, bileşenler kıtlaştığında veya yeni düzenlemeler üretim süreçlerini etkilediğinde hızla uyum sağlamalıdır.

Apple'ın Ürünleri Piyasadan Kaldırmanın Uzun Tarihi

Apple, bu modeli on yıllardır izliyor. Şirket, tarihi boyunca teknoloji geliştikçe ürünlerini tekrar tekrar piyasadan kaldırmıştır. En ünlü örneklerden biri iPod'dur. Yıllarca taşınabilir müzik çalar, Apple'ın kimliğini tanımladı. Ancak akıllı telefonlar müzik çalma özelliklerini bünyesine kattıkça, özel müzik çalarlara olan talep azaldı. Apple, iPod serisini kademeli olarak azalttıktan sonra sonunda tamamen piyasadan kaldırdı.

Benzer şekilde, Apple, 2000'lerin ortalarında PowerPC işlemcilerden Intel çiplerine geçiş yaptığında önceki nesil Mac bilgisayarlarını piyasadan kaldırmıştı. Yıllar sonra, şirket Apple Silicon işlemcilerini tanıttığında bu süreci tekrarladı. Her geçiş, eski ürünleri piyasadan kaldırırken müşterileri yeni teknolojiye yönlendirmeyi içeriyordu.

Bu Değişiklikler Tüketicileri Nasıl Etkiliyor?

Birçok kullanıcı için en büyük endişe, cihazlarının çalışmaya devam edip etmeyeceğidir. Neyse ki, piyasadan kaldırılan çoğu Apple ürünü yıllarca kullanışlı kalıyor. Yazılım güncellemeleri ve güvenlik yamaları, eski cihazların modern uygulamalarla uyumlu kalmasını sağlıyor. Büyük güncellemeler durduğunda bile, birçok cihaz tarama, mesajlaşma ve medya oynatma gibi günlük görevler için normal şekilde çalışmaya devam ediyor.

Ancak, sahipler sonunda sınırlamalarla karşılaşabilir. Yeni uygulamalar bazen daha yeni işletim sistemleri gerektirir. Pil performansı zamanla düşebilir ve yedek parçaları bulmak zorlaşabilir. Ancak, bu zorluklara rağmen, Apple'ın genişletilmiş destek süresi, birçok cihazın mağaza raflarından kaybolduktan çok sonra bile kullanışlı kalmasına yardımcı oluyor.

Ne Zaman Yükseltme Zamanı Gelmiş Olabilir?

Apple cihazları genellikle yıllarca dayanırken, bazı işaretler yükseltme zamanının gelmiş olabileceğini gösteriyor. Bir gösterge, büyük yazılım güncellemelerinin sona ermesidir. Bir cihaz en son işletim sistemini almayı bıraktığında, yeni uygulamalar ve özelliklerle uyumluluğunu kademeli olarak kaybedebilir.

Uygulamalar daha fazla talepkar hale geldikçe performans da düşebilir. Birkaç yıl önce piyasaya sürülen cihazlar, daha hızlı işlemciler ve daha fazla bellek bekleyen modern yazılımlarla zorlanabilir.

Pil sağlığı da başka bir ipucu sunar. Zamanla lityum iyon piller kapasitelerini kaybeder. Yedek piller mevcut olsa da, eski cihazlar artık onarım maliyetini haklı çıkarmayabilir. Birçok kullanıcı için yükseltme kararı nihayetinde kolaylık ile maliyet arasında bir denge kurmaya bağlıdır.

Apple'ın İleriye Yönelik Stratejisi

Apple'ın cihazları piyasadan çekmesi, şirketin teknoloji geçişlerini yönetme konusundaki daha geniş stratejisini vurgulamaktadır. Apple, ürün yelpazesini düzenli olarak güncelleyerek ve eski modelleri piyasadan çekerek, ürün yelpazesini modern donanıma odaklı tutmaktadır.

Bu yaklaşım ayrıca yapay zeka özellikleri, daha hızlı kablosuz standartlar ve gelişmiş grafik performansı gibi yeni teknolojileri de desteklemektedir. Yeni cihazlar bu yetenekleri daha etkili bir şekilde işleyebilir ve Apple'ın eski donanımlarla kısıtlanmadan inovasyonu ilerletmesine olanak tanır.

Aynı zamanda, Apple'ın genişletilmiş destek politikaları, cihazlarını yıllarca kullanmayı tercih eden kullanıcılarla olan güveni korumaya yardımcı oluyor. Yenilik ve uzun ömürlülük arasındaki denge, şirketin başarısının önemli bir parçası olmaya devam ediyor.

Apple'ın Cihaz Satışlarını Azaltmasının Kullanıcılar İçin Gelecek Ne Anlama Geliyor?

Apple, eski modelleri satıştan kaldırırken ürün yelpazesini düzenli olarak yeniliyor. Apple'ın bu yıl cihazları piyasadan çektiği yönünde haberler olsa da, bu değişiklikler alışılmadık bir tasfiye değil, uzun süredir devam eden bir stratejinin parçasıdır.

Kullanıcılar için en önemli çıkarım güven verici olmasıdır. Satıştan kaldırılan ürünler genellikle yazılım güncellemeleri ve onarım programları aracılığıyla yıllarca desteklenmeye devam eder. Bir cihaz Apple'ın web sitesinden kaybolsa bile, genellikle sahibine güvenilir bir şekilde hizmet vermeye devam eder.

Bu değişiklikler, teknolojinin hızla geliştiğini hatırlatıyor. Her yeni nesil daha hızlı çipler, daha iyi kameralar ve daha güçlü yazılımlar getiriyor. Apple inovasyonu ileriye taşımaya devam ettikçe, eski cihazlar yavaş yavaş kenara çekilecektir. Bu döngü kaçınılmaz olabilir, ancak Apple'ın genişletilmiş destek politikaları sayesinde, manşetlerin öne sürdüğü kadar ani bir şekilde nadiren gerçekleşir.

Kaynak: THS

Google, Microsoft ve Adobe de dahil olmak üzere, dünyanın en güçlü teknoloji şirketlerinden bazıları, Hindistan'da yetişmiş yöneticiler tarafından yönetilmektedir. ABD nüfusunun yalnızca yaklaşık %1'ini oluşturmalarına rağmen, Hindistan kökenli bireyler, Silikon Vadisi iş gücünün çok daha büyük bir kısmını temsil etmektedir.

Seçkin mühendislik okulları, güçlü bir STEM eğitimi, İngilizceye hakimiyet ve ABD göç yollarının birleşimi; teknoloji sektöründe yükselen Hintli yeteneklerden oluşan bir akışın oluşmasına katkı sağlamıştır. Bu faktörler, pek çok Hintli mühendisin, küresel teknoloji şirketlerinde nihayetinde en üst düzey liderlik pozisyonlarına ulaşmasına yardımcı olmuştur.

Google, Adobe, Microsoft ve IBM; hepsi de Hindistan'da yetişmiş insanlar tarafından yönetiliyor. Bu kervana katılan en son isim ise, görevi Jack Dorsey'den devralan Twitter CEO'su Parag Agrawal oldu. Aslen Hindistan kökenli insanlar, ABD toplam nüfusunun %1'ini oluşturmalarına rağmen, Silikon Vadisi iş gücünün yaklaşık %6'sını teşkil ediyor. Peki, neden Hindistan kökenli bu kadar çok teknoloji CEO'su var? Satya Nadella, 2014 yılında Microsoft'un CEO'luk görevini devraldığında, şirket hiç de iyi bir durumda değildi. Söylentilere göre Bill Gates, öfkeli ve zor bir patrondur. Onun halefi Steve Ballmer ise görünüşe göre ondan pek de farklı değildi.

Microsoft aynı zamanda "dinozorlaşmış" bir şirketti; yenilik yapma konusunda başarısız olmuştu. Örneğin, akıllı telefon savaşını Apple'a karşı kaybetmişti. Tam bu noktada sahneye, Microsoft bünyesinde basamakları tek tek tırmanarak CEO'luğa yükselmiş bir mühendis olan Nadella çıktı. Nadella, şirketin kültürünü değiştirdi. Öfke ve bağırıp çağırmanın hoş karşılanmayacağını açıkça ortaya koydu. Ayrıca Microsoft'u yeniden "güncel ve etkili" bir konuma getirmeyi hedefledi.

Artık Microsoft'un, "önce mobil, sonra bulut" anlayışının hakim olduğu bir dünyada başarıyla boy göstermesini sağlamamız gerekiyordu. Onun yönetiminde Microsoft, yazılımlarını Windows dışı cihazlara taşıdı ve bulut hizmeti Azure'u genişletti. Bu yenilikçi problem çözme ruhu, onun doğup büyüdüğü topraklarda, yani Hindistan'da filizlenmişti. Hindistan, yaklaşık 1,4 milyar insana ev sahipliği yapıyor. Çin'den sonra dünyanın en kalabalık ikinci ülkesi olan Hindistan'ın, birkaç yıl içinde Çin'i geride bırakarak en kalabalık ülke konumuna gelmesi bekleniyor.

Hindistan kayda değer ilerlemeler kaydetmiş olsa da, yoksulluk hâlâ ciddi bir sorun teşkil ediyor. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın verilerine göre, nüfusun neredeyse dörtte biri, günde 1,90 dolar olarak belirlenen yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Bu insanlar; yolsuzluk, yetersiz altyapı ve kısıtlı fırsatlar gibi zorluklarla yüzleşmek zorunda kalıyorlar. Bu durum, onlara dirençli olmayı, koşullara uyum sağlamayı ve bitmek bilmeyen engellerin üstesinden gelmeyi öğretiyor.

Tüm bunlar, onları her türlü kurumsal yapıda kilit bir değer sayılan "problem çözücü" bireylere dönüştürüyor. Sundar Pichai de, 2015 yılında Google'ın dümenine geçtiğinde—ki bu dönem, büyük teknoloji şirketlerinin ellerinde tuttukları güç nedeniyle mercek altına alındığı bir dönemdi—pek çok sorunu çözmek durumunda kaldı. O; teknoloji dünyasında daha nazik, daha sakin ve daha ılımlı bir lider tipinin sembolü haline geldi. Pichai, mühendislik diplomasını Hindistan Teknoloji Enstitüleri'nden (IIT) birinden almıştı. IIT'ler, kabul oranının %1 veya %2 gibi daha da düşük bir seviyede olduğu söylenen, MIT'nin Hindistan'daki bir nevi karşılığıdır.

Pichai mezun olduktan sonra, Amerika'ya giden bileti, Stanford'da yapacağı bir yüksek lisans eğitimi şeklinde eline geçti. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki seçkin bir lisansüstü okuluna gitmek, pek çok Hintlinin "fırsatlar ülkesine" ayak basmasını sağlayan yoldur. Görünüşe göre bu, sıkça izlenen şu yolu takip ediyorlar: Lisans eğitimlerini Hindistan'daki harika bir okulda tamamlıyorlar; ardından ABD'de, STEM (bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik) alanında bir yüksek lisans derecesi ediniyorlar.

Geçtiğimiz akademik yılda, Amerika'daki tüm uluslararası öğrencilerin yarısından fazlası bir STEM derecesi peşinde koştu. Amerikan göçmenlik sistemi, uzmanlaşmış becerilere sahip kişileri önceliklendirir. Pichai mezuniyetinin ardından, danışmanlık firması McKinsey'de çalışmak üzere H1B vizesiyle Amerika'ya gitti. H1B vizesi, Amerikan şirketlerinin, çoğu bilişim teknolojileriyle (IT) ilgili alanlarda çalışan yabancı personeli istihdam etmesine olanak tanır. ABD hükümeti, 2020 yılında bu vizelerin yaklaşık %75'ini Hintlilere tahsis etti.

Karşılaştırma yapıldığında, Çin %12 ile ikinci sırada çok geride kaldı. Çok sayıda Hintlinin İngilizce konuşabiliyor olması Batı'da muazzam bir avantaj. Ayrıca, Bangalore, Chennai ve Haydarabad'daki gelişen BT sektörünü yansıtması nedeniyle Amerikan iş kültürüne de alışkınlar. Yurtdışında çalışmak isteme olasılıkları da daha yüksek. Çin Eğitim Bakanlığı'na göre, Çinli uluslararası öğrencilerin %80'i mezun olduktan sonra Çin'e geri dönüyor.

Çinli girişimciler kendi şirketlerini kurmayı tercih ediyor. Alibaba "Çin'in Amazon'u" olarak biliniyor. Tencent, 1,2 milyar insan tarafından kullanılan mesajlaşma uygulaması WeChat'in sahibi. Huawei, teknoloji sektörünün devlerinden biri. Çin'in üretim merkezinden teknoloji merkezine dönüşümü büyük ölçüde hükümet politikalarıyla yönlendirildi. Yetmişli yılların sonlarında, Çin lideri Deng Xiaoping, yabancı işletmeleri Çin'de ofis kurmaya teşvik ederek bir girişimcilik ortamı yarattı.

Öte yandan, Hindistan'ın çok fazla yetenekli insanın ülkeyi kalıcı olarak terk etmesi sorunu var. Birleşmiş Milletler'e göre, Hindistan 17,5 milyon ile yurtdışında yaşayan en yüksek göçmen sayısına sahip ülke. Ve 2020 yılında, geçmiş yıllardaki trendi sürdürerek, Çinlilerden daha fazla Hintli pasaportunu bırakıp Amerikan vatandaşı oldu. Ancak, Hindistan'dan beyin göçü azalmaya başlıyor olabilir.

Giderek artan sayıda yerli Hint girişim şirketi, 1 milyar dolar veya daha fazla değere sahip şirketler anlamına gelen "unicorn" statüsüne ulaşıyor. Veri platformu Tracxn, Newsthink'e verdiği bilgide, Hindistan'ın 2021 yılında 47 unicorn yarattığını söylüyor. Bu, 2020'deki 17'den önemli bir artış ve geçmiş yıllarda daha da azdı. Teknoloji ekosistemi, Softbank gibi güçlü yatırım firmalarının Hint girişimlerine para pompalamasıyla destekleniyor. Ancak daha fazla insanın kendi ülkelerinde kalmasını sağlamak için, maaşların Batı'dakilerle aynı seviyeye gelmesi gerekecek.

Çevrimiçi işe alım platformu Dice'a göre, ortalama bir Amerikalı teknoloji çalışanı yılda yaklaşık 98.000 dolar kazanıyor. Hindistan'daki teknoloji sektörü maaşları büyük farklılıklar gösterse de, iş arama sitesi Indeed, medyan teknoloji maaşını 20.000 ABD Doları olarak belirlemekte; bu rakam 33.000 Dolar'a kadar çıkabilmektedir. Bu durum, teknoloji çalışanlarını ülkelerindeki en yüksek gelire sahip kesimlerden biri yapsa da, kazançları ABD'de elde edebilecekleri miktarın hâlâ çok altındadır.

Hindistan'daki girişimcilik (startup) patlamasıyla birlikte maaşlar da yükseldikçe, bu durum, yurt dışına göç etmeyi arzulayan yetkin bireylerin sayısı üzerinde etkiler yaratabilir. Teknoloji devlerinin CEO'larının paylaştığı ortak bir özellik varsa, o da mühendislik alanındaki güçlü geçmişleridir. Eğer siz de STEM becerilerinizi geliştirmek istiyorsanız, sponsorum Brilliant hedeflerinize ulaşmanızda size yardımcı olabilir.

Brilliant; matematik, fen bilimleri ve bilgisayar bilimi kavramlarını eğlenceli ve uygulamalı bir yolla ele almanızı sağlayan bir web sitesi ve mobil uygulamadır. Matematiksel akıl yürütmenin temelini oluşturan ve yakın zamanda güncellenen Mantık dersi sayesinde, eleştirel düşünme becerilerinizi geliştirebilirsiniz.

Ya da doğrudan, cebir, mantık ve sayı teorisi konularında uzmanlaşmanızı sağlayacak popüler Matematik Temelleri dersine geçiş yapabilirsiniz. Burada herkes için uygun bir şeyler mutlaka var; ister bilgisayar biliminin temellerini öğrenmek olsun, ister kripto paralar hakkında bilgi edinmek.

Bir soruda takılırsanız veya yanlış cevap verirseniz, nerede hata yaptığınızı görmek için çözüm açıklamasını okuyabilirsiniz. Açıklama kısmında yer alan özel bağlantıyı (brilliant.org/newsthink) kullanarak Brilliant'a kaydolmak tamamen ÜCRETSİZDİR. Ayrıca, benim bağlantımla kaydolan ilk 200 kişi, tüm derslerin kilidini açan Brilliant yıllık Premium aboneliğinde %20 indirim kazanacak.

Kaynak: NewsThink

Şaşırtıcı gelebilir ama endüstriyel ölçekte elektrik nadiren yedek olarak üretilir. Enerji üretmek için yakıt veya su gücü kullanılıyorsa, süreç düzenlenebilir ve fazla elektrik üretilmez.

Ancak yenilenebilir enerji kaynaklarında bir sorun var. Güneşe "daha geç parla" ve rüzgara "akşam es" diyemezsiniz.

Yenilenebilir enerjiyi nasıl depolayıp en yoğun saatlerde tüketicilere verebiliriz? Bilim insanları çeşitli seçenekler üzerinde çalışıyor. Bunlardan birini – kum pillerini – zaten ele aldık.

Alternatif ise yerçekimi pilleri. Ne kadar süre çalışabilirler ve ne kadar elektrik üretebilirler? Ve en önemlisi, yenilenebilir enerji dünyasını değiştirebilirler mi?

Yerçekimi pilleri, kimyasal enerji depolamaya temiz, dayanıklı ve uygun maliyetli bir alternatif sunarak küresel enerji manzarasında devrim yaratma potansiyeline sahiptir.

Potansiyel enerjinin basit fiziğini kullanarak – fazla yenilenebilir enerjiyle ağır ağırlıkları kaldırıp elektrik üretmek için indirerek – bu teknoloji, güneş ve rüzgardan gelen kesintili enerjinin kritik zorluğunu ele almaktadır.

Önemli Küresel Etkiler

• Şebekenin Karbondan Arındırılması: Yerçekimi pilleri, fazla yeşil enerjiyi en yüksek üretim zamanlarında (örneğin güneşli günlerde) depolayarak ve yüksek talep zamanlarında veya yenilenebilir enerji üretiminin düşük olduğu zamanlarda serbest bırakarak fosil yakıtlardan uzaklaşmayı mümkün kılar.

• Nadir Minerallere Bağımlılığın Azaltılması: Kobalt ve lityum için çevreye zarar veren madencilik gerektiren lityum iyon pillerin aksine, yerçekimi sistemleri beton, kum, çelik veya hatta atık ürünler gibi bol bulunan malzemeleri kullanır.

• Uzun Vadeli Altyapı İstikrarı: Bu mekanik sistemler zamanla bozulmaz ve 35 ila 50+ yıl arasında bir kullanım ömrü sunar. Bu kalıcılık, onları yıllık olarak kapasite kaybeden kimyasal bataryalara kıyasla uzun süreli şebeke depolaması için ideal hale getirir.

• Madencilik Topluluklarının Ekonomik Canlandırılması: Dünya çapında binlerce terk edilmiş maden kuyusu (yalnızca ABD'de 550.000'den fazla) depolama tesislerine dönüştürülebilir, yeni işler yaratılabilir ve mevcut şebeke bağlantıları kullanılabilir.

• Geliştirilmiş Şebeke Dayanıklılığı: Yerçekimi sistemleri bir saniyeden kısa sürede tam güç sağlayabilir, operatörlerin şebekeyi dengelemelerine ve ani dalgalanmalar sırasında elektrik kesintilerini önlemelerine yardımcı olur.

Önde Gelen Yenilikler ve Projeler

Özellik: Energy Vault Gravitricity

Temel Yöntem: Kompozit bloklar kullanılarak yer üstü kuleler/binalar. Kullanılmayan maden kuyularında yer altı sistemleri.

Önemli Projeler: Çin'in Rudong kentindeki EVx tesisi (100 MWh kapasite). Edinburgh'da 250 kW'lık gösteri tesisi; Finlandiya ve Çek Cumhuriyeti'ndeki projeler.

Kullanılan Malzemeler: Geri dönüştürülmüş toprak, atık malzemeler ve kompozit bloklar. Çelik halatlar üzerinde ağır yükler (5.000 tona kadar).

Büyük ölçekli uygulamalar henüz olgunlaşma aşamasında olsa da, bu sistemler halihazırda küresel olarak konuşlandırılıyor ve Çin ticari ölçekli çalışmalara öncülük ediyor. Şu anda lityum iyon pillerden daha az enerji yoğunluğuna ve daha fazla alan gereksinimine sahip olsalar da, daha düşük ömür boyu maliyetleri ve çevresel sürdürülebilirlikleri onları %100 yenilenebilir bir gelecek için temel taşlarından biri haline getiriyor.

Kaynak: IT

Hepimiz öncelikle iki şey için akıllı ev teknolojisine yöneliyoruz: kolaylık ve otomasyon. Günümüzde akıllı evler bir dereceye kadar kolaylık sağlasa da, otomasyon hala karmaşık bir durumda. Film izlemek için ışıkları kısmak için akıllı telefonlarla uğraşıyor, ekranların kilidini açıyor ve birbirinden bağımsız uygulamalar labirentinde yol alıyoruz.

Bu tür sürtünme dolu bir deneyim, akıllı evlerin sağladığı kolaylığı tehlikeye atıyor. Çözüm, her şeyi tek seferde çözen bir akıllı ev merkezi edinmektir. Ancak bir tane satın almak yerine, çekmecemde duran eski Android tabletimi yeniden kullanmaya karar verdim.

Eski veya en ucuz Android tableti bile yeniden kullanarak, dijital karmaşıklık ile dokunsal kullanışlılık arasındaki boşluğu kapatan özel, mükemmel bir komuta merkezi oluşturabilirsiniz.

Neden bir Android tableti akıllı ev merkezi olarak kullanmalısınız?

Sadece geri dönüşümden daha fazlası

Akıllı ev pazarı, Nest Hub veya Echo Show gibi özel ekranlarla dolu. Bu cihazlar cilalı olsa da, pahalı ve kasıtlı olarak sınırlı özelliklere sahip. Özel bir akıllı ekran için 200 dolar harcadığınızda, kendinizi esasen kapalı bir bahçeye kilitliyorsunuz. Öte yandan, çoğumuzun çekmecesinde toz toplayan eski bir Android tableti zaten var. Yoksa, 50 dolar veya daha azına kolayca yeniden tasarlanmış bir tane bulabiliriz.

Buradaki değer önerisi sadece ilk yatırımla ilgili değil; donanımın uzun ömürlülüğüyle de ilgili. Tüketici elektroniği, elektronik atıkların önemli bir bölümünü oluşturuyor. Çalışır durumda ancak eski bir donanım parçasını alıp ona tek bir amaç vererek, olumlu bir geri dönüşüm yapıyorsunuz. Özel bir hub'ın çok üst düzey bir şeye ihtiyacı yok. Sadece birkaç düğme ve birkaç widget'ı göstermesi yeterli. Bu nedenle ucuz donanım bir sınırlama değil.

Standart akıllı ev hub arayüzünün ötesinde özelleştirme

Kilitli parlak bir ekran yerine tam bir tablet işletim sistemi kullanmanın en önemli avantajı, özelleştirmenin derinliğidir. Özel hub'lar neyi ne zaman göreceğinizi belirler. Android tabletlerde arayüz bir ortam görevi görür.

Android tabletler ayrıca bölünmüş ekran ve çoklu görev özelliklerini de destekler. Aydınlatma kontrollerinizi solda, Spotify kontrol panelinizi sağda tutabilirsiniz. Hatta tabletinizin uyku moduna geçmesini engellemek için Geliştirici seçeneklerini bile kullanabilirsiniz. Eski tatil fotoğraflarınızın slayt gösterisini veya "önerilen" tarifleri göstermekte ısrar eden standart bir akıllı ekranın aksine, kendin yap tablet kontrol cihazı size tam olarak ihtiyacınız olanı gösterir.

Güvenlik kamerası görüntülerinizi, termostatlarınızı veya hatta paylaşılan aile takviminizi ayarlayabilirsiniz. Ve başka hiçbir şey yoksa, tableti tıpkı diğer akıllı merkezler gibi dijital fotoğraf çerçevesi olarak da kullanabilirsiniz.

Ev erişilebilirliği için kontrol paneli

Eğer herhangi bir merkez kullanmıyorsanız ve akıllı evi yalnızca telefonunuzdan yönetiyorsanız, telefonunuzu cebinize koyup evden çıktığınız anda eviniz "akılsız" hale gelir. Misafirler, bakıcılar veya hatta çocuklar, ortamı kontrol etmek için gerekli yetkilere veya özel uygulamalara sahip olmadıkları için genellikle karanlıkta kalırlar - kelimenin tam anlamıyla.

Duvara monte bir tablet, akıllı evi erişilebilir hale getirir. Herkesin sıcaklığı ayarlayabileceği veya ön kapıda kimin olduğunu kontrol edebileceği kalıcı, fiziksel bir konum sağlar. Bu, Evrensel Tasarım ilkelerine uygundur: arayüz paylaşılır ve tahmin edilebilir ve ziyaretçiler için sıfır "eğitim" gerektirir.

Android tableti akıllı ev merkezi olarak nasıl kurarsınız?

Öncelikle, tableti kullanmak istediğinizde kapanmadığından emin olun.

Eski veya yeniden kullanılan Android tabletinizi akıllı ev merkezi olarak kurmak hızlı ve kolaydır ve ilk adım, tabletin kapanmayacağından emin olmaktır.

1. Öncelikle, Android cihazınızın yedeğini almanız gerekecek. Android Police'deki meslektaşlarımızın, ek depolama alanına ihtiyaç duymadan Android cihazınızı nasıl yedekleyeceğiniz konusunda mükemmel bir rehberi var.

2. Ardından, Android tabletinizi fabrika ayarlarına sıfırlamanız gerekecek. İşlem cihaza göre değişir, ancak genellikle Android Ayarlar uygulamasında "fabrika ayarlarına sıfırlama" araması yaparak doğru seçeneği bulabilirsiniz.

3. Cihaz yeniden başlatıldıktan sonra, tablet ayarlarınızdan Geliştirici seçeneklerini etkinleştirin. Ayarlar -> Tablet Hakkında bölümüne gidin ve ardından yapı numarasına 7 kez dokunun.

4. Şimdi, Geliştirici seçeneklerini açın ve tablet ekranının her zaman açık kalması için "Ekranı Açık Tut" seçeneğini açın.

5. Çalışırken kiosk uygulamasının kapanmasını önlemek için ekran sabitleme özelliğini açın.

Söylendiği gibi, tableti her zaman açık tutmak, onu sıradan bir Android tabletten sürekli kullanabileceğiniz gerçek bir merkeze dönüştürür.

Tabletinizi Akıllı Ev Merkezi Olarak Kurma

Android tabletimi Google Home için bir kontrol merkezi olarak kurdum. Ancak alternatif bir akıllı ev merkezi kullanıyorsanız, işlem aynıdır. Google Home yerine kullandığınız uygulamanın widget'larını eklemeniz yeterlidir.

1. Tabletinizin ana ekranına gidin.

2. Şimdi, boş bir alana uzun dokunun ve Widget Ekle'yi seçin.

3. Google Home widget'larını genişletin.

4. Widget'ı seçin ve ana ekrana yerleştirin. Tamamen yeni ve boş bir ana ekran kullanmanızı öneririm.

5. Akıllı evinizi kontrol etmek için ihtiyacınız olan widget'ları tek tek ekleyin. Bunu tek tek yapmanız gerekecek, bu da yapılandırmanıza bağlı olarak biraz zaman alabilir, ancak sonunda buna değecektir. Widget özelleştirmelerinizin doğru olduğundan emin olmak için zaman ayırın.

6. İşiniz bittiğinde, ana ekrana geri dönün, uzun dokunun ve Ana ekran ayarlarına gidin. Ana ekran ayarları içinde, Ana ekranı kilitle seçeneğini açın.

Her şeyi istediğiniz gibi ayarladıktan sonra, duvara monte etmeniz gerekecek. Dürüst olmak gerekirse, bu konuda en pratik kişi değilim, bu yüzden 3M bant kullanmayı tercih ettim. Ama eğer becerileriniz varsa, bunu daha kalıcı bir yere monte edebilir veya alternatif olarak bir Android tablet tutucu alıp istediğiniz yere yerleştirebilirsiniz.

Sürekli açık kalan bir tablet sorun mu?

Tek yapmanız gereken bir kerelik akıllı bir kurulum.

Bir Android tableti sürekli açık ve aktif tutmak, pil ömrünü azaltabilir ve hatta zarar verebilir. Çoğu tablet şarj edilip boşaltılmak üzere tasarlanmıştır, %100 şarjda %100 oranında kalmak üzere değil. Bu nedenle çoğu akıllı ev merkezi ve ekranı, pil tabanlı bir sistem yerine doğrudan duvar prizine bağlantı kullanır. Bir pili %100'de tutmak, en kötü senaryoda yangın tehlikesi oluşturabilecek bilinen bir sorundur. Android tabletinizi sürekli prize takılı tutmadan önce, termal yönetimi hakkında çevrimiçi araştırma yapmanızı tavsiye ederim.

Tüm bu sorunlar geçerli, ancak basit bir kural ile önlenebilir: 80/20 kuralı. Pilin şarj seviyesini %80 ile %20 arasında tutmak, Li-ion pil ömrü için altın standarttır. Ve bu, kurulumunuza tek bir akıllı priz ekleyerek, telefon %20'ye ulaştığında şarj etmeye başlayan ve %80'e ulaştığında şarjı durduran bir kural ile kolayca otomatikleştirilebilir.

Ayrıca, Fully Kiosk Browser gibi uygulamalar, hareket algılamasına (ön kamerayı kullanarak) göre parlaklığı ayarlamanıza olanak tanıyan derin donanım kontrolü sağlar, böylece odada kimse yokken ekran aşırı ısınmaz.

Bir sonraki akıllı ev yükseltmesi çekmecenizde duruyor

Ucuz bir tableti duvara monte bir kontrol cihazına dönüştürmek, dijital güçlendirme eylemidir. Akıllı evin parçalanmasını çözer, "misafir sorununu" ele alır ve eski donanıma yeni bir hayat verir. Hafta sonu yapılabilecek bu proje, günlük hayatta büyük kolaylıklar sağlıyor ve en iyi akıllı ev merkezinin satın alınan bir şey değil, inşa edilen bir şey olduğunu kanıtlıyor.

Kaynak: MUO

Northwestern Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, plastik atık gazından karbonmonoksiti, dünyanın en yaygın kullanılan kimyasal yapı taşlarından biri olan etilene dönüştüren, geleneksel termal yöntemlere göre çok daha az enerji tüketen katı hal elektrolizörü geliştirdiler.

Cihaz, CO indirgeme işlemini hidrojen oksidasyonuyla birleştiriyor ve yenilenebilir elektrikle çalışıyor; bu da plastik, antifriz ve tekstil ürünlerinin ürettiği atıklardan hammadde üretmenin potansiyel bir yolunu sunuyor. Bu gelişmeyi farklı kılan sadece kimya değil, aynı zamanda ortaya koyduğu mühendislik ödünleşmeleridir: Elektrokimyasal bir yol, halihazırda sentez gazını büyük ölçekte olefinlere dönüştüren yerleşik, ısı yoğun endüstriyel süreçlerle rekabet edebilir mi?

Northwestern'ın mühendislik okulundan yapılan ayrıntılı bir açıklamaya göre, prototip, karşılaştırılabilir sistemlerden daha düşük voltajlarda çalışıyor ve geri dönüşüm veya kimya tesislerindeki mevcut atık gaz işleme altyapısına bağlanacak şekilde tasarlanmıştır.

Ted Sargent liderliğindeki araştırma ekibi, çalışmayı, fazla plastik türevli gazları yakılıp israf edilmek yerine hammadde olarak kullanarak “çöpü hazineye dönüştürmenin” bir yolu olarak tanımlıyor.

Üniversitenin McCormick Okulu tarafından bildirildiği üzere, grup cihazı laboratuvar elektrokimyası ile endüstriyel ölçekli plastik döngüselliği arasında bir köprü olarak görüyor, ancak günümüzün devasa krakerleri ve sentez gazı reaktörleriyle rekabet edebilmesi için önemli mühendislik engellerinin hala mevcut olduğunu kabul ediyorlar.

Tuz ve Bakır Fosil Isıyı Nasıl Değiştiriyor?

Temel yenilik, tamamen gazla beslenen, saf suyla beslenen katı hal elektrolizörünün içindeki bir bakır katalizör üzerine yerleştirilmiş sodyum poliakrilat katyon fonksiyonlu bir katmandır. Tuz, bakır katalizörünün CO moleküllerini diğer karbon ürünleri yerine etilene doğru seçici olarak yönlendirmesi için ihtiyaç duyduğu pozitif iyonları sağlar.

Cihaz, katotta CO indirgenmesini anotta H2 oksidasyonuyla birleştirdiği için, plastik türevli sentez gazında zaten mevcut olan hidrojeni yakıt kaynağı olarak geri dönüştürüyor ve sistemin ihtiyaç duyduğu net elektrik enerjisini azaltıyor. Tam teknik açıklama, atık gaz hammaddeleriyle ilgili çalışma koşulları altında elektrolizörün temel performans ölçütlerini bildiren Nature Energy dergisinde yer almaktadır.

Bu mimari, geleneksel etilen üretimindeki en büyük maliyet engellerinden birini, yani buhar krakerini ortadan kaldırıyor. Geleneksel tesisler, moleküler bağları kırmak için hidrokarbonları 800 santigrat derecenin üzerinde ısıtarak, bu süreçte muazzam miktarda doğal gaz tüketir. Buna karşılık, Northwestern cihazı oda sıcaklığında veya oda sıcaklığına yakın bir sıcaklıkta çalışır ve yenilenebilir kaynaklardan güç alır.

Bu değişim önemlidir çünkü en azından prensipte etilen üretimini fosil yakıt yakımından ayırır. Tek bir laboratuvar gösteriminin cevaplayamayacağı pratik soru ise, cihazın verimliliğinin ve dayanıklılığının, yılda yüz binlerce varil hammadde işleyen bir krakerin çıktısıyla eşleşip eşleşemeyeceğidir.

Plastik Atıkların Sentez Gazı Hammaddesi Olarak Kullanımı

Herhangi bir elektrolizörün işini yapabilmesi için, plastik atıkların öncelikle CO ve H2 karışımı olan sentez gazına ayrıştırılması gerekir. Science of the Total Environment'da yayınlanan hakemli bir inceleme, bu adım için mevcut termokimyasal yolları, piroliz, gazlaştırma ve piroliz yağlarının çatlatılması da dahil olmak üzere, kataloglamaktadır.

İnceleme, reaktöre beslenen plastik türüne ve seçilen özel işlem konfigürasyonuna bağlı olarak etilen veriminin ve gerekli çalışma koşullarının nasıl değiştiğini belgelemektedir. Örneğin, polietilen ve polipropilen, termal ayrışma altında PET veya polistirenden farklı davranarak, değişen CO-H2 oranlarına sahip sentez gazı üretir.

Bu değişkenlik, herhangi bir aşağı akış elektrolizörü için gerçek bir engeldir. Dar bir CO konsantrasyonu için optimize edilmiş bir cihaz, kamyon yüküne göre plastik bileşiminin değiştiği karışık bir belediye atık akışıyla beslendiğinde düşük performans gösterebilir. Northwestern ekibinin katyonla işlevselleştirilmiş bir katman seçimi, kısmen bu soruna bir cevaptır, çünkü bu, çeşitli besleme koşullarında seçiciliği korumaya yardımcı olur.

Yine de, elektrolizörün gerçek dünyadaki atık kaynaklı sentez gazının tüm spektrumunu nasıl ele aldığını doğrulayan henüz yayınlanmış pilot veriler bulunmamaktadır. Teknolojinin çoğu, değişken beslemelerle yapılan spesifik elektrolizör test sonuçlarından ziyade genelleştirilmiş piroliz verimlerine dayanmaktadır; bu, gelecekteki ölçeklendirme çalışmalarının kapatması gereken bir boşluktur.

Önceki Elektrolizörlerden Dayanıklılık Kriterleri

Yeni cihazın dikkat çekmesinin bir nedeni, benzer kimyayı hedefleyen önceki elektrolizörlerin zaten endüstriyel sınıf dayanıklılık göstermiş olmasıdır. Nature Energy'de yayınlanan önceki bir çalışmada, 10 A'da 1000 saatten fazla stabil çalışan ve etilene yaklaşık %50 Faradaik verimlilik sağlayan, saf suyla beslenen bir CO2-etilen sistemi rapor edilmişti.

Bu rakamlar bir ölçüt oluşturuyor: Eğer CO ile beslenen bir cihaz, saflaştırılmış CO2 yerine daha ucuz, atık kaynaklı hammadde kullanırken bu verimliliğe ulaşabilir veya onu aşabilirse, ekonomik açıdan önemli ölçüde lehine döner.

Ancak %50 Faradaik verimlilik rakamı incelenmeyi hak ediyor. Bu, hücreden geçen elektrik yükünün yaklaşık yarısının istenen etilen ürününü ürettiği, diğer yarısının ise etanol, propanol veya reaksiyona girmemiş CO gibi yan ürünler ürettiği anlamına gelir.

Ticari bir ortamda, kaybedilen her yüzde puanı, boşa harcanan elektriğe ve aşağı akışta ek ayırma maliyetlerine dönüşür. Yeni sentez gazı ile beslenen elektrolizörün, yatırımcılar ve kimya şirketleri tarafından termal krakinge güvenilir bir alternatif olarak değerlendirilmeden önce, sürekli çalışma boyunca karşılaştırılabilir veya daha iyi seçicilik rakamları göstermesi gerekecektir.

Termokatalitik Yöntemler Hala Çıtayı Yükseltiyor

Elektrokimyasal etilen üretimi boşlukta gerçekleşmiyor. Sentez gazının olefinlere termokatalitik dönüşümü, endüstriyel alanda baskın ölçüt olmaya devam ediyor ve son gelişmeler performansını daha da yükseltti.

Nature Communications'da yayınlanan bir araştırma, endüstriyle ilgili koşullar altında yüksek karbon verimliliği sağlayan doğrudan sentez gazından olefinlere dönüşüm sürecinin pilot ölçekli testlerini belgeliyor. Bu termal sistemler tipik olarak 300 santigrat derece veya daha yüksek sıcaklıklarda çalışır ve önemli miktarda enerji girdisi gerektirir, ancak dünya çapındaki petrokimya komplekslerinde on yıllarca süren optimizasyon ve mevcut altyapıdan faydalanırlar.

İki yaklaşım arasındaki gerilim sadece ton başına etilen enerji tüketimiyle ilgili değil. Aynı zamanda sermaye maliyetleri, katalizör ömrü ve mevcut tedarik zincirleriyle entegrasyonu da içeriyor. ABD Enerji Bakanlığı'nın elektroliz teknolojisi değerlendirmesi, elektrolizör maliyetlerini düşürme ve verimliliği artırma yollarını vurgulayarak, üretim ölçeğinin genişletilmesi ve daha ucuz hidrojen üretiminin kilit kaldıraçlar olduğunu belirtiyor. NETL'den yapılan ayrı bir analiz, temel adımın termokatalitik veya elektrokimyasal olmasına bakılmaksızın, proses entegrasyonunun ve ısı geri kazanımının, sentez gazı dönüşümünün genel karbon ayak izini ve maliyetini nasıl önemli ölçüde etkileyebileceğinin altını çizmektedir.

Büyük Ölçekte Rekabet Etmek İçin Gerekenler

Northwestern elektrolizörünün umut vadeden bir prototipten endüstriyel bir iş makinesine dönüşmesi için birkaç kilometre taşına ulaşılması gerekmektedir. İlk olarak, cihazın, atık kaynaklı sentez gazıyla ilişkili daha zorlu koşullar altında, önceki CO2-etilen sistemlerine eşdeğer veya onlardan daha iyi uzun vadeli kararlılık göstermesi gerekecektir.

Bu, katalizörleri zehirleyebilecek veya membranları kirletebilecek kükürt bileşikleri, klor içeren türler ve katranlar gibi safsızlıklara dayanmak anlamına gelir. Katı hal mimarisi ve saf su beslemesi, zamanla bozulabilen sıvı elektrolitlerden kaçınarak yardımcı olur, ancak gerçekçi gaz bileşimleri altında dayanıklılık testleri açık literatürde büyük ölçüde bildirilmemiştir.

İkincisi, tüm sermaye ve işletme maliyetleri dikkate alındığında ekonomik olarak karlı olması gerekir. Elektrokimyasal sistemler prensipte modüler olabilir ve atık gaz kaynaklarının yakınına yerleştirilebilirken, ölçek ve entegrasyondan faydalanan, tamamen amorti edilmiş buhar krakerleri ve sentez gazı reaktörleriyle rekabet etmek zorundadırlar.

Yeni cihaz için bildirilen daha düşük hücre voltajları ve hidrojen geri dönüşümü doğrudan elektrik tüketimini azaltırken, yığın üretimi, tesisin geri kalan donanımı ve aşağı akış ayırma ekipmanı da maliyeti artırmaktadır. Plastik atıkların çöplüklerden uzaklaştırılmasının ve fosil yakıt talebinin azaltılmasının bu maliyetleri karşılayıp karşılamayacağı, politika teşviklerine, karbon fiyatlandırmasına ve yerel enerji piyasalarına bağlı olacaktır.

Son olarak, daha geniş sistem bağlamı benimsemeyi şekillendirecektir. Belediyeler ve kimya firmaları, halihazırda nispeten temiz sentez gazı üreten gelişmiş geri dönüşüm tesislerine büyük yatırımlar yaparsa, etilen odaklı bir elektrolizör birçok modül arasında yer alabilir. Bunun yerine, politika ve piyasa güçleri mekanik geri dönüşümü veya atıktan enerji elde etme yakmayı desteklerse, bu teknolojinin dayandığı hammadde akışları asla büyük ölçekte gerçekleşmeyebilir.

Bu anlamda, Northwestern cihazı, elektrokimyaya olduğu kadar gelecekteki atık yönetimi altyapısına da bir bahis niteliğindedir. Başarısı veya başarısızlığı, plastik çöpleri alevler yerine elektronlar yoluyla yeni etilene dönüştürmenin plastik değer zincirini anlamlı bir şekilde yeniden şekillendirip şekillendiremeyeceğini açıklığa kavuşturmaya yardımcı olacaktır.

Kaynak: MO

• Andrej Karpathy, titreşimle kodlamanın yeni bir seviyeye ulaştığını söylüyor.

• Yapay zekayı kod yazmaya teşvik etmek, teknoloji endüstrisinde devrim yarattı.

• OpenAI kurucusu, şimdi "ajan mühendisliğinin" bir sonraki büyük şey olduğunu söylüyor.

"Titreşimle kodlama" birinci yaş gününü kutladı. Bu, yapay zeka patlamasında bir ömür demek.

Şimdi ise bu terimi ortaya atan kişi, yeni bir terimin doğuşunu kutluyor: "agentic mühendisliği".

İnsanların yapay zekaya kod yazması için komut verdiği "vibe-coding" (titreşim kodlaması) kavramına karşılık, OpenAI kurucu ortağı Andrej Karpathy, ajan mühendisliğinin yapay zeka ajanlarının kodu kendilerinin yazdığı bir kavram olduğunu söylüyor.

Karpathy, yakın zamanda X'te yayınladığı bir yazıda, "Birçok insan bunu vibe-coding'den ayırmak için daha iyi bir isim bulmaya çalıştı, şahsen benim şu anki favorim 'ajans mühendisliği'" diye yazdı.

Karpathy, buna "ajans mühendisliği" demesinin sadece ajanların kod yazmasından değil, aynı zamanda "bunun bir sanatı, bilimi ve uzmanlığı olmasından" kaynaklandığını söyledi.

Vibe-coding, yapay zeka devriminin en büyük yeniliklerinden biri. Önde gelen CEO'lar ve startup kurucuları, ekiplerinde vibe-coding kullanımını teşvik ediyor. Ve milyarlarca dolar yeni vibe-coding şirketlerine yatırılıyor.

Avrupa'nın en hızlı büyüyen girişimlerinden biri olan Lovable, Aralık ayında 6,6 milyar dolarlık bir değerlemeyle 330 milyon dolarlık B Serisi yatırım aldığını duyurdu. Yapay zeka destekli kod editörü Cursor ise Kasım ayında 2,3 milyar dolarlık D Serisi yatırım turunu açıkladı ve yıllık gelirinin 1 milyar doları aştığını belirtti.

Bu yaklaşım, geleneksel mühendislik işlerini de tehdit ediyor. Business Insider'ın 167 yazılım mühendisiyle yaptığı bir ankette, 75 mühendis "ayak uydurabildiklerini", 30 mühendis "ileride olduklarını" ve 27 mühendis ise geride kaldıklarını hissettiklerini söyledi.

Karpathy, X'te yayınladığı yazısında, "Vibe kodlama artık Wikipedia'da önemli bir memetik 'katkı' olarak anılıyor ve hatta makalesi bile daha uzun. lol," diyerek hızlı yükselişini anlattı.

Karpathy, Anthropic ve xAI gibi rakipler ortaya çıkmadan yıllar önce, 2015 yılında OpenAI'nin kurucu üyelerinden biriydi. Daha sonra otonom sürüş teknolojisine yöneldi ve Tesla'nın Autopilot programının yapay zeka başkanı olarak görev yaptı. Şu anda ise internet sitesinde kendisini "yapay zekaya özgü yeni bir okul" olarak tanımlayan Eureka Labs'ı kuruyor.

Kaynak: BI

SpaceX ve xAI'nin birleşmesi, her iki şirketin de kurucusu olan Elon Musk'a göre, yapay zeka veri merkezleriyle uzayı domine etme planıyla ilgili. Bu ucuz olmayacak.

MoffettNathanson analistleri rakamları inceledi ve "sermaye ihtiyaçlarının son derece büyük olacağı" ve "şaşırtıcı miktarda dış finansman gerektireceği" sonucuna vardı. Salı günü yayınlanan bir notta, SpaceX'in yapay zekayı destekleme planının, şirketin planını nasıl uygulayacağına bağlı olarak, Amerika Birleşik Devletleri'nin mevcut 31 trilyon dolarlık gayri safi yurt içi hasılasının altıda birine kadar mal olabileceğini buldular.

Nick Del Deo liderliğindeki MoffettNathanson analistleri, Musk'ın hedeflerine ulaşmak için nelerin gerekli olacağını, SpaceX'in hükümetten onay almak için başvurduğu potansiyel 1 milyon uyduluk bir uydu takımyıldızıyla başlayarak detaylandırdı. MoffettNathanson tahminlerinin üst sınırına göre, SpaceX bu çaba için her yıl 5 trilyon dolar sermaye harcaması yapabilir.

Analistler, her uydunun değiştirilmeden önce beş yıl dayanabileceği varsayımıyla, SpaceX'in her yıl yaklaşık 200.000 uyduyu yörüngeye fırlatması gerekeceğini söyledi. SpaceX'in yeni nesil Starlink uydularının ağırlığı ve Starship'in fırlatma kapasitesi hakkında paylaştığı ayrıntılara dayanarak, Del Deo'nun ekibi, Musk'ın hedeflerine ulaşmak için yılda yaklaşık 3.300 fırlatma veya günde dokuz fırlatma gerekeceğini tahmin ediyor.

Analistler, her Starship'in 100 kez yeniden kullanılabileceği varsayımıyla, diğer görevler için ek araçlarla birlikte her yıl en az 30 roketin inşa edilmesi gerekeceğini söyledi. Ayrıca, bu kadar büyük bir girişimi desteklemek için "radikal bir şekilde genişletilmiş" tedarik zincirlerine ihtiyaç duyulacağını da eklediler.

Musk Pazartesi günü, hedeflerinin arkasındaki "temel matematik"in SpaceX'in her yıl 100 gigawatt yapay zeka hesaplama kapasitesi eklemesini gerektireceğini yazdı. MoffettNathanson analistleri, 100 gigawatt yörünge hesaplama kapasitesinin, SpaceX'in ekipmanı Nvidia'dan satın alması durumunda 4 trilyon ila 5 trilyon dolar arasında sermaye harcaması gerektirebileceğini tahmin ediyor.

Analistler, bu senaryoda Nvidia tabanlı ekipman dağıtımının gigawatt başına 40 milyar ila 50 milyar dolar arasında maliyete neden olabileceğini tahmin ediyor. Del Deo'nun ekibi, şirketin özel silikon kullanması durumunda SpaceX'in harcamalarının 2 trilyon dolara kadar düşürülebileceğini söyledi. SpaceX'in Musk'ın vizyonunu finanse etmek için cebi dolu birini bulması gerekecek. Uzay haberleri ve araştırma yayını Payload'ın tahminlerine göre şirket, 2025 yılında tahmini 15 milyar dolar gelir elde etti ve 2026 yılında 23,8 milyar dolar gelir elde etmesi bekleniyor.

XAI bu konuda pek yardımcı olmayacak. Bloomberg News'e göre, 2025 yılının ilk dokuz ayında 7,8 milyar dolar nakit harcadı ve Eylül çeyreğinde 1,46 milyar dolar zarar bildirdi. Paranın büyük bir kısmı altyapı oluşturmaya ayrıldı.

SpaceX'in planlarını ilerletmek için ihtiyaç duyduğu nakitin bir kısmı, bildirildiğine göre Haziran ortasında hedeflenen bir halka arzdan gelecek. Financial Times'a göre şirket, 1,5 trilyon dolara kadar bir değerlemeyle 50 milyar dolara kadar fon toplamayı hedefliyor.

SpaceX'in üstesinden gelmesi gereken bir dizi başka sorun da var. Deutsche Bank analistleri, uzay radyasyonunun çiplerin bozulmasını hızlandırabileceğini ve yörüngede bakımın "pratik olmayabileceğini" belirtmişlerdir.

Musk ve diğer destekçiler, yörünge veri merkezlerinin yapay zeka güç sorununu çözebileceğini düşünüyor. SpaceX şu anda bu büyüklükte bir planı takip eden tek şirket olsa da, uzay tabanlı bilgi işlem alanında yalnız değil. Alphabet de dahil olmak üzere en az altı ABD şirketi daha yörünge veri merkezleri için planlara sahip.

Musk, Pazartesi günü yayınlanan bir notta, "Yapay zeka için küresel elektrik talebi, kısa vadede bile, topluluklara ve çevreye zarar vermeden karasal çözümlerle karşılanamaz" dedi. "Uzun vadede, uzay tabanlı yapay zeka açıkça ölçeklendirmenin tek yoludur."

Ay odaklı bir yaklaşım

Musk geçmişte Ay görevlerini "dikkat dağıtıcı" olarak nitelendirmiş olsa da, duruşunu yumuşattı. Kolonileştirmeyi umduğu gezegen olan Mars, SpaceX'in xAI'yi satın aldığını duyuran açıklamada sadece iki kez anılırken, Ay dört kez anıldı.

Bunun bir kısmı, NASA'nın daha önce Artemis III ve Artemis IV görevleri için SpaceX'e verilen sözleşmeyi yeniden açma hamlesinden kaynaklanıyor. Hem SpaceX hem de Amazon'un kurucusu Jeff Bezos'un Blue Origin'inden, Ay görevleri için bir iniş aracı geliştirilmesini hızlandırmaya yardımcı olacak planlar sunmaları istendi. NASA Yöneticisi Jared Isaacman geçen hafta New York Times'a verdiği demeçte, "Her iki hızlandırma yolunda da paralel olarak ilerliyoruz" dedi.

Musk, personele gönderdiği notta, Starship'in Ay'a "çok büyük miktarlarda" kargo indirebileceğini ve bunun da üretim ve araştırma tesislerinin kalıcı olarak kurulmasını sağlayacağını belirtti. Ay'daki fabrikaların uydu üretebileceğini ve bunları uzayın daha derinliklerine gönderebileceğini de sözlerine ekledi.

Musk, "Uzay tabanlı veri merkezlerini gerçeğe dönüştürerek ortaya çıkaracağımız yetenekler, Ay'da kendi kendine büyüyen üslerin, Mars'ta tam teşekküllü bir medeniyetin ve nihayetinde evrene yayılmanın finansmanını sağlayacak ve bunları mümkün kılacaktır," dedi.

Kaynak: MatketWatch

HERE, otomotiv sektöründeki haritalama gelirleri açısından TomTom'un iki katından fazla, Google Haritalar'ın dört ila beş katı ve Mapbox'ın sahip olduğu gelirin on katı kadar gelir elde eden özel bir haritalama veri şirketidir. HERE Technologies, BMW, Volkswagen Grubu, Mercedes, Intel Capital ve NTT gibi şirketlere aittir, ancak tüm sektöre hizmet vermektedir ve geleceğin yazılım tanımlı otomobillerinde haritalama performansını artırmak için büyük planları bulunmaktadır.

Yerleşik Sistemlere En İyi Özellikler Getiriliyor

Yerleşik navigasyon sisteminizin periyodik olarak yeni harita CD-ROM disklerine ihtiyaç duyduğu zamanları hatırlıyor musunuz? Günümüzde bile, birçok yerleşik harita veritabanı genellikle kablosuz güncellemeler yoluyla periyodik olarak güncelleniyor. Bu arada, Apple Haritalar veya Google Haritalar'ı her açtığınızda, en son çevrimiçi haritaya anında erişiyorlar (HERE tarafından desteklenen yerleşik sistemler de bağlantı durumuna bağlı olarak aynı şeyi yapıyor).

HERE, yakında benzer canlı haritalama hizmeti sunabileceğini ve bu gerçekleştiğinde haritalarının daha sık, hatta sürekli olarak güncelleneceği için daha üstün olacağını iddia ediyor. Google/Apple/Waze uygulamaları, tüm sürücülerin telefon hareketlerinden yararlanarak trafik modellerini bu verilerden çıkarabilir. Ancak HERE, milyonlarca aracın kendisinden veri alarak, araçların algıladıklarını algılıyor.

Gerçek Zamanlı Doğruluk

Yapay zeka botlarını bu son derece zengin veri akışına yönlendirmek, HERE'nin yoğun yollarda gelişmekte olan bir yol engelini veya kapanmayı dakikalar içinde, daha az kullanılan yollarda ise saatler içinde algılamasını ve kontrol etmesini sağlıyor. Bu tür verileri yalnızca bir kullanıcının telefonunun yavaşlamasından ve belki de yön değiştirmesinden doğrulamak daha zordur. Hassas, şeride özel yüksek çözünürlüklü haritalara sahip olmak, otonom bir aracın karmaşık kavşaklarda karda veya şerit işaretlerinin kamera görüntüsünü engelleyen uzun araçları takip ederken bile gezinmesini sağlıyor.

UniMap Zamanı

Bazı otomobil üreticileri, yüksek özellikli araçları için hala birden fazla harita veritabanı satın alıyor ve sürdürüyor. Biri navigasyonu desteklerken, diğeri temel sürücü destek sistemlerini yönetiyor ve herhangi bir otonomi sunanlar için üçüncü bir veritabanı daha bulunuyor (bu, neredeyse hiç kimsenin navigasyonu takip edebilen destekli sürüş modu sunmamasının büyük bir nedenidir). Ancak yakın gelecekteki (2-3 yıl) yazılım tanımlı araçlar, bu görevlerin her biri için ihtiyaç duydukları çözünürlük seviyesini kullanarak, çok daha güncel verilere dayanan tek bir birleşik veritabanından yararlanacaklar. Bununla da kalmayıp, yokuş eğimleri, trafik hızları ve hatta sıcaklıklar hakkındaki zengin bilgilerini birleştirerek, bu veriler, araç içi sistemler tarafından hesaplanan elektrikli araç menzil tahmininin doğruluğunu büyük ölçüde artırma potansiyeline sahip. CarPlay, Android Auto ve telefon uygulamaları bunu yapamaz.

Küresel Kapsam

HERE, ABD'yi ve Avrupa'nın büyük çoğunluğunu zaten bu yüksek çözünürlüklü ölçekte haritalandırmış durumda. Şirket, müşterilerinin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla haritalama veritabanlarını Afrika, Güneydoğu Asya ve Latin Amerika'ya genişletiyor; ancak öncelikle bu bölgelerdeki şehirlere ve onları birbirine bağlayan ana yollara odaklanıyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, TomTom'un yüksek çözünürlüklü Orbis harita veritabanı Almanya için tamamlanmış durumda ve diğer Avrupa ülkeleri ile ABD için de yakında tamamlanması bekleniyor.

Bilgisayarınızda/Telefonunuzda HERE Haritaları kullanmak ister misiniz?

Artık kişisel bilgisayarlar ve akıllı telefonlar için Apple Haritalar veya Google Haritalar'a alternatif olarak HERE WeGo adlı bir uygulama mevcut. HERE WeGo adresinden deneyebilirsiniz.

Kaynak: MT

Hiç sertleşmeyen bir kova sıvı plastik, bir fabrika ortamında kulağa fantastik bir şey gibi geliyor. Bu aynı zamanda gerçek dünyada atık, gecikmeler ve güvenlik risklerine yol açan bir sorundur. Ben-Gurion Negev Üniversitesi'ndeki kimyacılar, bu sorunun üstesinden gelmenin yeni bir yolunu bulduklarını ve bunu "açma/kapama düğmesini" malzemenin içine yerleştirerek başardıklarını söylüyorlar.

Çalışmaları, haftalarca hareketsiz kalan ve yalnızca siz karar verdiğinizde sertleşen "akıllı" bir polimer sistemini tanımlıyor. Ekip, bu yaklaşımın endüstriyel kürleme, 3D baskı ve onarımları basitleştirirken enerji kullanımını azaltabileceğini ve riskli işlemleri en aza indirebileceğini belirtiyor.

Onlarca yıldır birçok araştırmacı, "uyuyan" katalizörler tasarlayarak kürleme işlemini kontrol etmeye çalıştı. Bu katalizörler, ısı, ışık veya başka bir sinyalle tetiklenene kadar hareketsiz kalırlar. Ancak bunlar hassas, pahalı ve kullanımı zor olabilir. Ben-Gurion ekibi bu fikri tersine çevirdi. Uyuma davranışını plastik yapı taşlarının içine yerleştirdiler.

Önde gelen yazarlardan biri olan doktora öğrencisi Nir Lemcoff, "Bu çalışma, polimer bilimindeki genel bir sorun hakkında yeni bir düşünme biçimini gösteriyor ve umarım alandaki bilim insanlarına kendi çalışmalarındaki zorluklara yeni bir bakış açısıyla bakmaları için ilham verecektir" dedi.

Anahtar Yapı Taşlarına Taşınıyor

Araştırmacılar, mükemmel davranan hassas bir katalizöre güvenmek yerine, "gizli monomerler" olarak adlandırdıkları şeyi yarattılar. Monomer, plastikleri oluşturmak için uzun zincirlere bağlanan küçük bir moleküldür. Bu durumda, monomerler haftalarca kararlı sıvılar olarak kalabilirler. Katalizör zaten mevcut olmasına rağmen reaksiyona girmezler.

Temel bileşenler, norbornadienler adı verilen küçük moleküllerden gelir. Normal koşullar altında, norbornadienler, halka açma metatez polimerizasyonu veya ROMP adı verilen standart bir polimer yapım yöntemi kullanılarak açılabilir ve zincirlere bağlanabilir. Ekip, bu zincir oluşturma reaksiyonunu yönlendirmek için standart bir endüstriyel katalizör kullanıyor.

Sonra püf noktası geliyor. UV ışığı norbornadienlere çarptığında, bunlar kuadrisiklan adı verilen farklı bir forma dönüşür. Kuadrisiklan "kapalı" durum gibi davranır. Bu formda, yapı taşları zincirlere bağlanmayı reddeder.

Daha sonra, hafif ısıtma kuadrisiklanı tekrar norbornadiene dönüştürebilir. Bu gerçekleştiğinde, monomerler harekete geçer ve katı malzeme oluşturmaya başlar. Araştırmacılar, bu ısıtmayı daha hedefli ve verimli hale getirmek için küçük altın nanopartiküller kullandılar. Çalışmaya liderlik eden Ben-Gurion Negev Üniversitesi Kimya Bölümü'nden Prof. Yossi Weizmann, "Uyuyan bir katalizör yerine, malzemenin kendisinin 'uyuyan' yapı taşlarını yarattık," dedi. "Karışım haftalarca rafta sessizce durabilir ve yalnızca üzerine ışık tuttuğunuzda veya ısıttığınızda katı bir maddeye dönüşür. Bu tür isteğe bağlı, ışıkla tetiklenen kürleme, endüstriyel üretim, baskı ve onarım süreçlerini daha güvenli, daha basit ve daha enerji verimli hale getirebilir."

Işık Sadece İstediğiniz Yerde Nasıl Kürleme Sağlayabilir?

Sistem, birlikte çalışan üç parçaya dayanmaktadır. Birincisi, değiştirilebilir yapı taşlarıdır. İkincisi, zaten karışıma eklenmiş standart katalizördür. Üçüncüsü ise mikroskobik ısıtıcılar gibi davranan altın nanopartiküllerdir.

Yakın kızılötesi ışık altın parçacıklarına çarptığında, çevrelerini ısıtırlar. Bu yerel ısı, kuadrisiklanı aktif norbornadien formuna geri döndürür. Daha sonra polimer zincirleri o noktada hızla oluşmaya başlar.

Bu önemlidir, çünkü sadece zamanlamayı değil, konumu da kontrol etme imkanı sunar. Prensip olarak, önce bir parçayı kaplayabilir veya doldurabilirsiniz. Daha sonra ışık desenleri veya maskeler kullanarak yalnızca seçilen alanları kürleyebilirsiniz.

Normal ısıtma da anahtarı çevirebilir, ancak ekip bunun o kadar verimli çalışmadığını söylüyor. Nanopartiküllerden gelen fototermal ısıtma, enerjiyi en çok ihtiyaç duyulan yere yoğunlaştırır.

Bu hedefli yaklaşım, üretim süreçlerine bakış açınızı değiştirebilir. Kullanıma hazır bir sıvı, kalınlaşmadan saklanabilir ve nakledilebilir. Baskılı bir parça, son sertleşme adımına kadar işlenebilir durumda kalabilir. Bir onarım karışımı önce uygulanabilir, ardından istenen zamanda sertleştirilebilir.

Üretim Sırasında Değişen Malzemeler

Çalışma, basit açma/kapama kontrolünden daha büyük bir potansiyele işaret ediyor. Başlangıçtan itibaren aktif olan monomerleri, ısıtılana kadar pasif kalan monomerlerle karıştırarak, ekip iki farklı bölüme sahip polimer zincirleri oluşturabiliyor. Bu, farklı özellikleri tek bir malzemede birleştirmeyi mümkün kılıyor.

Araştırmacılar ayrıca, önce daha yumuşak bir malzeme şekillendirme, ardından daha sert ve dayanıklı bir katıya dönüştürme yolunu da açıklıyorlar. Bu tür aşamalı sertleşme, onarımlarda, kaplamalarda ve baskılı yapılarda önemli olabilir.

Weizmann, The Brighter Side of News'e verdiği demeçte, "Kimyacılar birçok farklı norbornadien üretebildiği için, bu yaklaşım yüzlerce yeni plastik benzeri malzemeye yol açabilir. Bu malzemelerin bazılarını günümüzün standart yöntemleriyle üretmek zor olabilir" dedi.

Makalede, Ben-Gurion Negev Üniversitesi'nden Ronny Niv, Keren Iudanov, Gil Gordon, Aritra Biswas, Uri Ben-Nun ve Ofir Shelonchik de dahil olmak üzere diğer araştırmacılar da yer alıyor. Weizmann, Zuckerman STEM Liderlik Programı üyesidir. Çalışma, İsrail Bilim Vakfı ve Amerika Birleşik Devletleri-İsrail İki Uluslu Bilim Vakfı tarafından desteklenmiştir.

Araştırmanın Pratik Sonuçları

Bu strateji, depolama ve taşıma sırasında istenmeyen sertleşmeyi sınırlayarak üretimi daha güvenli hale getirebilir. Ayrıca, çok erken sertleşen atılan partileri azaltarak atıkları da azaltabilir.

Bu yaklaşım, tüm hacimleri uzun süre ısıtmak yerine, yalnızca gerektiği yerde sertleştirme yaparak enerji kullanımını azaltabilir. Bu, büyük parçalara ve sıkı zaman çizelgelerine sahip endüstriyel ortamlarda önemlidir.

3D baskı için, sistem baskılı bir özelliğin ne zaman sertleşeceği konusunda daha hassas kontrol imkanı sunuyor. Bu, daha karmaşık şekilleri ve daha az baskı hatasını destekleyebilir.

Onarımlar için, istenen zamanda sertleşen, raf ömrü uzun bir sıvı, saha çalışmalarını basitleştirebilir. Ayrıca, yalnızca belirli bölgelerin güçlendirilmesi gereken seçici takviye işlemlerine de yardımcı olabilir.

Araştırma için, yöntem yeni bir tasarım araç kutusu sunuyor. Bilim insanları, katalizörü değil, monomer yapılarını değiştirerek yeni polimerleri keşfedebilirler.

Kaynak: TBN

Apple'ın, birden fazla kamera, mikrofon ve hoparlör içerecek, ancak ekranı olmayan yeni bir yapay zeka cihazı üzerinde çalıştığı bildiriliyor.

İlk olarak The Information tarafından bildirilen yapay zeka pimi, Apple'ın AirTag takip cihazlarına benzer boyutlarda olacak ve kullanıcının vücuduna takılmak üzere tasarlanacak.

Konuya yakın kaynaklara atıfta bulunan yayın, cihazın alüminyum ve cam gövdeli ince, düz, dairesel bir disk olacağını bildirdi.

Ayrıca fiziksel bir düğmesi olacak ve Apple Watch'a benzer kablosuz şarj teknolojisine sahip olacak.

Rapora göre Apple, cihazı önümüzdeki yıl piyasaya sürmeyi planlıyor ve lansman sırasında 20 milyona kadar ünite üretmeyi hedefliyor.

Apple, giyilebilir yapay zeka cihazı piyasaya süren ilk şirket olmayacak; ABD merkezli girişim Humane, 2024 yılında giyilebilir, sesle çalışan bir yapay zeka asistanı tanıtmıştı.

İki eski Apple çalışanı tarafından tasarlanan Humane'in 700 dolarlık AI Pin'i, yavaş olması, özellik eksikliği ve aşırı ısınma ve kapanma sorunlarına yatkınlığı nedeniyle geniş çapta alay konusu olmuştu.

Ürün artık desteklenmiyor veya satılmıyor ve Humane sonunda varlıklarının çoğunu HP'ye sattı.

Yapay zeka giyilebilir cihazıyla ilgili haberler, Apple'ın yenilenmiş Siri asistanı da dahil olmak üzere yapay zeka özelliklerinin Google'ın Gemini tarafından destekleneceğini açıklamasından sadece bir hafta sonra geldi.

İki teknoloji devinin ortak açıklamasına göre, çok yıllık iş birliği Apple kullanıcıları için "yenilikçi yeni deneyimler" sağlayacak.

ChatGPT'nin yaratıcısı OpenAI de, geçen yıl eski Apple tasarımcısı Jony Ive liderliğindeki bir donanım girişimini satın alarak bir yapay zeka cihazı geliştiriyor.

OpenAI CEO'su Sam Altman, bunun "dünyanın şimdiye kadar gördüğü en havalı teknoloji parçası" olacağını iddia ediyor, ancak ne olacağına dair çok az ayrıntı paylaşıldı.

Altman'ın geçen yılki bir şirket içi personel görüşmesinde, "Ürün, kullanıcının çevresinin ve yaşamının tamamen farkında olabilecek, göze batmayan, cebinde veya masasında durabilecek bir cihaz olacak" dediği bildirildi.

Bu, şirketin ilk fiziksel ürünü olacak ve 2026 yılında piyasaya sürülmesi bekleniyor.

Kaynak: TI